Shloka 11636
मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity
युगकल्पसहस्राणि त्रीण्यावसति वै सुखम् । वहाँ उसे अमृतका आहार प्राप्त होता है तथा वह तृष्णारहित हो वहाँ रहकर आनन्द भोगता है। राजन! वह दिव्यरूपधारी पुरुष राजर्षियोंद्वारा वर्णित देवर्षियोंके चरित्रका श्रवण-मनन करता है और श्रेष्ठ विमानपर आरूढ़ हो मनोरम सुन्दरियोंके साथ मदोन्मत्तभावसे रमण करता हुआ तीन हजार युगों एवं कल्पोंतक वहाँ सुखपूर्वक निवास करता है
yugakalpasahasrāṇi trīṇy āvasati vai sukham |
பீஷ்மர் கூறினார்—அவன் அங்கே மூவாயிரம் யுகங்களும் கல்பங்களும் அளவு மகிழ்ச்சியுடன் வாழ்கிறான். அங்கே அவனுக்கு அமிர்தம் போன்ற உணவு கிடைக்கிறது; தாகமும் ஆசையும் அற்றவனாய் ஆனந்தத்தை அனுபவிக்கிறான். அரசே! அந்த திவ்யரூபம் கொண்ட புருஷன், ராஜரிஷிகள் வர்ணித்த தேவரிஷிகளின் சரிதங்களைச் செவி கொண்டு சிந்தித்து, சிறந்த விமானத்தில் ஏறி, மனம்கவரும் அழகிய பெண்களுடன் மயக்கமுற்ற மகிழ்ச்சியில் விளையாடிக் கொண்டே அங்கே மூவாயிரம் யுக-கல்பங்கள் வரை சுகமாகத் தங்குகிறான்।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes karmaphala: righteous merit can yield prolonged heavenly enjoyment, characterized by abundance (nectar-like sustenance) and the absence of craving. It also highlights śravaṇa and manana—listening to and reflecting on the exemplary lives of sages—as a sustaining, elevating practice even in exalted states.
Bhishma describes to the king the posthumous condition of a meritorious person: he attains a divine form, lives for an immense duration (three thousand yugas and kalpas) in a celestial realm, rides a splendid vimana, enjoys the company of beautiful maidens, and engages in hearing and contemplating the deeds of devarishis as recounted by royal sages.