Shloka 559
उपवासफलात्मकविधिः — Upavāsa as Yajña-Equivalent Merit
Angiras Teaching
भरतश्रेष्ठ! वह स्वर्गमें जाकर सैकड़ों रमणियोंसे भरे हुए महलमें रमण करता है। इस जगतमें दुर्बल मनुष्यको हृष्ट-पुष्ट होते देखा गया है। जिसे घाव हो गया है
bharataśreṣṭha! sa svargaṁ gatvā śataśo ramaṇībhiḥ paripūrṇe mahale ramate. asmin loke durbalo 'pi manuṣyo hṛṣṭa-puṣṭo dṛśyate. yasya vraṇo jātaḥ, tasya vraṇo 'pi rohaṇaṁ gacchati. rogī ca svasyā roga-nivṛtty-arthaṁ auṣadha-samūhaṁ prāpnoti. krodha-pūrṇaṁ puruṣaṁ prasādayituṁ upāyo 'pi labhyate. artha-māna-kṛte duḥkhita-puruṣasya duḥkhānāṁ nivāraṇam api dṛśyate; kintu svarga-kāṅkṣiṇaḥ divya-sukha-kāṅkṣiṇaś ca puruṣasya etāni sarvāṇi iha-loka-sukhāni na rocante.
பரதகுலச் சிறந்தவனே! அவன் சொர்க்கம் சென்று, நூற்றுக்கணக்கான அழகிய பெண்கள் நிறைந்த அரண்மனையில் மகிழ்ந்து விளையாடுகிறான். இவ்வுலகிலும்—பலவீனன் உற்சாகமும் வலிமையும் பெறுவது, ஏற்பட்ட காயம் ஆறுவது, நோயாளிக்கு நோய் நீங்க மருந்துகள் கிடைப்பது, கோபத்தில் நிறைந்தவனை அமைதிப்படுத்த வழி கிடைப்பது, செல்வமும் மரியாதையும் காரணமாக துயருற்றவனின் துயரம் தணிவது—இவை எல்லாம் காணப்படுகின்றன. ஆனால் சொர்க்கத்தை நாடி தெய்வீக இன்பத்தை விரும்புகிறவனுக்கு, இவை அனைத்தும் இவ்வுலக இன்பங்களே; ஆகவே அவனுக்கு இவை மனம் கவர்வதில்லை.
अंगियरा उवाच
Educational Q&A
Worldly problems often have worldly remedies—health returns, wounds heal, anger can be pacified, and distress over wealth or honor can be relieved. But one who is intent on heaven and divine happiness finds such temporary, this-worldly pleasures insufficient and unappealing, implying a call toward higher aspiration and detachment.
Aṅgiras addresses a Bharata noble and contrasts the enjoyments of heaven (a palace filled with many women) with the ordinary recoveries and consolations available on earth. He then notes that a person yearning for svarga and divine bliss does not value these mundane comforts, framing a moral reflection on priorities and desire.