Shloka 36
उपदेशदोषप्रसङ्गः (Upadeśa-doṣa-prasaṅgaḥ) — The Risk of Misapplied Counsel
पुरोहितकुले विप्र आजातो भरतर्षभ । एवं तौ तत्र सम्भूतावुभौ शूद्रमुनी तदा
purohitakule vipra ājāto bharatarṣabha | evaṃ tau tatra sambhūtāv ubhau śūdramunī tadā ||
பீஷ்மர் கூறினார்—பரதகுலச் சிறந்தவனே, அரசப் புரோகிதரின் குலத்தில் ஒரு பிராமணன் பிறந்தான். இவ்வாறு அக்காலத்தில் அங்கே அவர்கள் இருவரும் தோன்றினர்—இருவரும் சூத்ரப் பிறப்புடைய முனிவர்கள் எனக் கருதப்பட்டனர்।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a tension central to the Anuśāsana Parva: spiritual stature (muni-hood) and ethical worth are not reducible to social origin alone. It frames a narrative where birth-status categories and realized wisdom can intersect in unexpected ways.
Bhīṣma addresses the Bharata king and states that a brahmin was born in a purohita lineage, and that, in that same context, two individuals arose who are described as ‘Śūdra-sages,’ setting up a discussion about lineage, status, and the recognition of virtue.