Shloka 35
Śama-prāptiḥ — Gautamī–Lubdhaka–Pannaga–Mṛtyu–Kāla-saṃvāda
Restraint through the Analysis of Karma and Time
सर्प उवाच को न्वर्जुनक दोषोअत्र विद्यते मम बालिश । अस्वतन्त्र हि मां मृत्युर्विवशं यदचूचुदत्
sarpa uvāca: ko nv arjunaka doṣo 'tra vidyate mama bāliśa? asvatantraḥ hi māṃ mṛtyur vivaśaṃ yad acūcudat.
பாம்பு கூறியது—ஓ மூடன் அர்ஜுனகா! இதில் எனது குற்றம் என்ன? நான் சுயாதீனன் அல்ல. மரணம் என்னை வலுக்கட்டாயமாக்கி இந்தச் செயலைச் செய்யத் தூண்டியது.
सर्प उवाच
Educational Q&A
The verse raises the ethical tension between personal culpability and compulsion: the serpent claims diminished responsibility because it acted under the coercion of Mṛtyu (Death/fate), prompting reflection on how dharma judges actions done under force or destiny.
In a dialogue, the serpent addresses Arjunaka and defends itself against blame, arguing that it was not acting freely; rather, Death compelled it to perform the act in question.