Adhyaya 96
आदि पर्व, अध्याय 96 — काश्यकन्याहरणं, शाल्वसमागमः, अम्बावचनं च (Kāśī princesses taken; encounter with Śālva; Ambā’s declaration)
Upa-parva: Ambopākhyāna / Kāśī-Svayaṃvara Episode (Bhīṣma’s abduction of the Kāśī princesses)
Vaiśaṃpāyana narrates that after Citrāṅgada’s death, Bhīṣma governs the Kuru kingdom on Satyavatī’s direction and resolves to arrange Vicitravīrya’s marriage. Hearing of the Kāśī king’s three daughters holding a svayaṃvara at Vārāṇasī, Bhīṣma travels there with maternal permission. Amid the proclamation of many royal names, he asserts a unilateral selection and announces to assembled rulers his intent to take the princesses by force if opposed, explicitly situating the act within kṣatriya practice and the hierarchy of marriage forms. The gathered kings pursue; a tumulous engagement follows in which Bhīṣma intercepts volleys, counters with controlled precision, and defeats the coalition. Śālva then challenges Bhīṣma; after an intense exchange, Bhīṣma disables Śālva’s tactical capacity (including charioteer and horses) and releases him alive, after which other kings disperse. Bhīṣma returns to Hastināpura with the princesses and gives them to Vicitravīrya, but the eldest, Ambā, states in the learned assembly that she had already chosen Śālva in her mind and was previously accepted by him; she requests dharmic rectification. Bhīṣma deliberates with Veda-versed brāhmaṇas and permits Ambā to depart, while Ambikā and Ambālikā are married to Vicitravīrya by proper rite. Vicitravīrya enjoys marital life for seven years, then succumbs to illness; Bhīṣma performs the funerary rites in accordance with Satyavatī’s counsel, closing the chapter on succession secured yet ethically complicated by Ambā’s unresolved claim.
Chapter Arc: शौनकादि ऋषियों के समक्ष सूत यह स्पष्ट करते हैं कि ‘अफ-एक्राच्छ/ऋचेयु, अन्वग्भानु, अनाधृष्टि’ एक ही व्यक्ति के नाम-भेद हैं—वंश-परम्परा की स्मृति को ठीक-ठीक बाँधने का आग्रह। → श्रोता संक्षेप से संतुष्ट नहीं होता—‘लघ्वर्थसंयुक्त’ कथा प्रिय है, पर तृप्ति नहीं देती; वह प्रजापति दक्ष से मनु तक और आगे पूरु-भरत-पाण्डु वंश की कड़ी को विस्तार से सुनने की याचना करता। → वंश-धारा के बीच पाण्डु-गृह का निर्णायक क्षण उभरता है: पाण्डु कुन्ती से कहता है कि माद्री ‘सपत्न्यनपत्या’ है—उसके लिए संतान उत्पन्न कराई जाए; कुन्ती ‘एवमस्तु’ कहकर माद्री को वह विद्या (देव-आह्वान) प्रदान करती है। → वंश-परम्परा आगे बढ़ती है—पूरु की पत्नी कौसल्या से जनमेजय; ऋक्ष का तक्षक-पुत्री ज्वाला से विवाह और मतिनार का जन्म; युधिष्ठिर का देविका से विवाह और यौधेय का जन्म—वंश का प्रवाह स्थिर रूप से स्थापित होता है। → अध्याय के अंत में महाभारत-श्रवण की महिमा का संकेत (पवित्र, यशस्वी, आयुष्यवर्धक) देकर कथा को आगे के विस्तृत वंश-वर्णन/आख्यान के लिए उकसाया जाता है।
Shlokas
Verse 1
अफ-एक्रा्छ - ऋचेयु, अन्वग्भानु और अनाधृष्टि एक ही व्यक्तिके नाम हैं। पञ्चनवतितमो< ध्याय: दक्ष प्रजापतिसे लेकर पूरुवंश, भरतवंश एवं पाण्डुवंशकी परम्पराका वर्णन जनमेजय उवाच श्रुतस्त्वत्तो मया ब्रह्मन् पूर्वेषां सम्भवो महान् । उदाराश्षापि वंशे5स्मिन् राजानो मे परिश्रुता:,जनमेजय बोले--ब्रह्मन! मैंने आपके मुखसे पूर्ववर्ती राजाओंकी उत्पत्तिका महान् वृत्तान्त सुना। इस पूरुवंशमें उत्पन्न हुए उदार राजाओंके नाम भी मैंने भलीभाँति सुन लिये
ஜனமேஜயன் கூறினான்—பிராமணரே! முன்னோர் அரசர்களின் தோற்றத்தைப் பற்றிய மகத்தான வரலாற்றை உமது வாய்மொழியால் கேட்டேன். இவ்வம்சத்தில் பிறந்த உயர்ந்த அரசர்களின் பெயர்களையும் தெளிவாகக் கேட்டறிந்தேன்.
Verse 2
किंतु लघ्वर्थसंयुक्त प्रियाख्यानं न मामति । प्रीणात्यतो भवान् भूयो विस्तरेण ब्रवीतु मे
ஆனால் பொருள் நிறைந்ததாக இருந்தாலும் சுருக்கமாகச் சொல்லப்பட்ட இந்த இனிய வரலாறு எனக்கு முழுத் திருப்தி அளிக்கவில்லை. ஆகவே, இதையே மீண்டும் விரிவாக எனக்குச் சொல்லுங்கள்.
Verse 3
एतामेव कथां दिव्यामाप्रजापतितो मनो: । तेषामाजनन पुण्यं कस्य न प्रीतिमावहेत्
பிரஜாபதி முதல் மனு வரை இவ்வே தெய்வீகக் கதை—அந்த அரசர்களின் புனிதப் பிறப்புக் குறிப்புகள்—யாருடைய உள்ளத்திலும் மகிழ்ச்சி எழாமல் இருக்குமா?
Verse 4
सद्धर्मगुणमाहात्म्यैरभिवर्धितमुत्तमम् । विष्ट भ्य लोकांस्त्रीनेषां यश: स्फीतमवस्थितम्
ஜனமேஜயன் கூறினான்—சத்தர்மமும் உயர்ந்த நற்குணங்களின் மகிமையாலும் இவ்வரசர்களின் சிறந்த புகழ் மிகுந்து வளர்ந்தது; அது நிலைத்து விரிந்து மூன்று உலகங்களிலும் பரவி நிற்கிறது.
Verse 5
गुणप्रभाववीर्यौज:सत्त्वोत्साहवतामहम् । न तृप्यामि कथां शृण्वन्नमृतास्वादसम्मिताम्
ஜனமேஜயன் கூறினான்—இவ்வரசர்கள் உயர்ந்த நற்குணம், தாக்கம், வீரியம்-பராக்கிரமம், ஓஜஸ், சத்துவம் (திடநிலை) மற்றும் உற்சாகம் ஆகியவற்றால் நிறைந்தவர்கள். அவர்களின் கதை அமிர்தச் சுவைபோல் இனிமை; கேட்கக் கேட்க எனக்கு திருப்தி உண்டாகவில்லை.
Verse 6
वैशम्पायन उवाच शृणु राजन् पुरा सम्यड्मया द्वैपायनाच्छुतम् । प्रोच्यमानमिदं कृत्स्नं स्ववंशजननं शुभम्
வைசம்பாயனன் கூறினான்—அரசே, கேள். முற்காலத்தில் இதனை நான் த்வைபாயனன் (வியாசன்) வாயிலாகச் சரியாகவும் முழுமையாகவும் கேட்டேன். இப்போது உன் சொந்த வம்சத்தின் தோற்றத்தைச் சொல்லும் இந்த முழுமையான, மங்களமான வரலாற்றை நான் உரைக்கிறேன்.
Verse 7
दक्षाददितिरदितेविंवस्वान् विवस्वतो मनुर्मनो-रिला इलाया: पुरूरवा: पुरूरवस आयुरायुषो नहुषो नहुषाद ययाति:; ययाते्द्धे भारयें बभूवतु:
வைசம்பாயனன் கூறினான்—தக்ஷனிடமிருந்து அதிதி, அதிதியிடமிருந்து விவஸ்வான் (சூரியன்), விவஸ்வானிடமிருந்து மனு, மனுவிடமிருந்து இலா, இலாவிடமிருந்து புரூரவா, புரூரவாவிடமிருந்து ஆயு, ஆயுவிடமிருந்து நஹுஷன், நஹுஷனிடமிருந்து யயாதி பிறந்தனர். மேலும் யயாதியின் மனைவி இட்ாவின் கருவில் புதல்வர்கள் பிறந்தனர்—இவ்வாறு வரிசையாக அரச வம்சம் கூறப்படுகிறது.
Verse 8
उशनसो दुहिता देवयानी; वृषपर्वणश्न दुहिता शर्मिष्ठा नाम
வைசம்பாயனன் கூறினான்—உசனஸ் (சுக்ராசாரியர்) என்பவரின் மகள் தேவயானி; வ்ருஷபர்வனின் மகள் சர்மிஷ்டா எனப் பெயருடையாள். தக்ஷனிடமிருந்து அதிதி, அதிதியிடமிருந்து விவஸ்வான் (சூரியன்), விவஸ்வானிடமிருந்து மனு, மனுவிடமிருந்து இலா, இலாவிடமிருந்து புரூரவா, புரூரவாவிடமிருந்து ஆயு, ஆயுவிடமிருந்து நஹுஷன், நஹுஷனிடமிருந்து யயாதி பிறந்தனர். யயாதிக்கு இரண்டு மனைவியர்—சுக்ராசாரியரின் மகள் தேவயானி, வ்ருஷபர்வனின் மகள் சர்மிஷ்டா.
Verse 9
अत्रानुवंशशलोको भवति-- यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत । ट्रह्ूं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी
இங்கே வம்சவரலாற்றைச் சொல்லும் செய்யுள் உரைக்கப்படுகிறது—தேவயானி யது, துர்வசு எனும் இரு புதல்வர்களை பெற்றாள்; வ்ருஷபர்வனின் மகள் சர்மிஷ்டா த்ருஹ்யு, அனு, பூரு எனும் மூன்று புதல்வர்களை பெற்றாள்.
Verse 10
तत्र :; पूरो: पौरवा:,इनमें यदुसे यादव और पूरुसे पौरव हुए
அங்கே யதுவிலிருந்து யாதவர்கள் தோன்றினர்; பூருவிலிருந்து பௌரவர்கள் தோன்றினர்.
Verse 11
पूरोस्तु भार्या कौसलया नाम । तस्यामस्य जज्ञे जनमेजयो नाम; यस्त्रीनश्वमेधानाजहार
பூருவின் மனைவி கௌசல்யா எனப்பட்டாள். அவளிடத்தில் ஜனமேஜயன் எனும் மகன் பிறந்தான். அவன் மூன்று அச்வமேத யாகங்களைச் செய்தான்; மேலும் விஸ்வஜித் யாகத்தையும் நிறைவேற்றி வனத்தில் புகுந்தான்.
Verse 12
जनमेजय: खल्ल्वनन्तां नामोपयेमे माधवीम् । तस्यामस्य जज्ञे प्राचिन्चान; यः प्राचीं दिशं जिगाय यावत् सूर्योदयात्
ஜனமேஜயன் மாதவீ குலத்துப் பெண் அனந்தாவை மணந்தான். அவளிடத்தில் பிராசின்வான் எனும் மகன் பிறந்தான். அவன் சூரியோதயத்திலிருந்து ஒரே நாளில் முழு கிழக்குத் திசையையும் வென்றான்; அதனால் அவன் ‘பிராசின்வான்’ என அழைக்கப்பட்டான்.
Verse 13
प्राचिन्वान् खल्वश्मकीमुपयेमे यादवीम् । तस्थामस्य जज्ञे संयाति:,प्राचिन्वानने यदुकुलकी कन्या अश्मकीको अपनी पत्नी बनाया। उसके गर्भसे उन्हें संयाति नामक पुत्र प्राप्त हुआ
பிராசின்வான் யாதவ குலப் பெண் அச்மகியை மணந்தான். அவளிடத்தில் ஸம்யாதி எனும் மகன் பிறந்தான்.
Verse 14
संयाति: खलु दृषद्धतो दुहितरं वराड़ीं नामोपयेमे । तस्यामस्य जज्ञे अहंयाति: ।। १४ ।। संयातिने दृषद्वान्की पुत्री वरांगीसे विवाह किया। उसके गर्भसे उन्हें अहंयाति नामक पुत्र हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—சம்யாதி, த்ருஷத்ததனின் மகள் வராடியை மணந்தான். அவளிடமிருந்து அவனுக்கு அஹம்யாதி என்ற மகன் பிறந்தான்.
Verse 15
अहंयाति: खलु कृतवीर्यदुहितरमुपयेमे भानुमतीं नाम । तस्यामस्य जज्ञे सार्वभौम:,अहंयातिने कृतवीर्यकुमारी भानुमतीको अपनी पत्नी बनाया। उसके गर्भसे अहंयातिके सार्वभौम नामक पुत्र उत्पन्न हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அஹம்யாதி, க்ருதவீர்யனின் மகள் பானுமதியை மணந்தான். அவளிடமிருந்து அஹம்யாதிக்கு சார்வபௌமன் என்ற மகன் பிறந்தான்.
Verse 16
सार्वभौम: खलु जित्वा जहार कैकेयीं सुनन्दां नाम | तामुपयेमे । तस्यामस्य जज्ञे जयत्सेनो नाम
வைசம்பாயனர் கூறினார்—சார்வபௌமன் போரில் வென்று கேகய நாட்டின் அரசகுமாரி சுனந்தையைத் தூக்கிச் சென்று, அவளையே மனைவியாக ஏற்றான். அவளிடமிருந்து அவனுக்கு ஜயத்சேனன் என்ற மகன் பிறந்தான்.
Verse 17
जयत्सेनो खलु वैदर्भीमुपयेमे सुश्रवां नाम । तस्यामस्य जज्ञे अवाचीन:,जयत्सेनने विदर्भराजकुमारी सुश्रवासे विवाह किया। उसके गर्भसे उनके अवाचीन नामक पुत्र हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஜயத்சேனன் விதர்ப நாட்டின் அரசகுமாரி சுச்ரவாவை மணந்தான். அவளிடமிருந்து அவனுக்கு அவாசீனன் என்ற மகன் பிறந்தான்.
Verse 18
अवाचीनोऊ<पि वैदर्भीमपरामेवोपयेमे मर्यादां नाम | तस्यामस्य जज्ञे अरिह: ।।
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அவாசீனனும் விதர்ப நாட்டின் இன்னொரு அரசகுமாரி மர்யாதையை மணந்தான்; இம்மர்யாதை, பின்னர் கூறப்படவுள்ள தேவாதிதியின் மனைவியிலிருந்து வேறானவள். அவளிடமிருந்து அவனுக்கு அரிஹன் என்ற மகன் பிறந்தான்.
Verse 19
अरिह: खल्वाज्जीमुपयेमे । तस्यामस्य जज्ञे महाभौम:,अरिहने अंगदेशकी राजकुमारीसे विवाह किया और उसके गर्भसे उन्हें महाभौम नामक पुत्र प्राप्त हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அரிஹன் ஜீமாவை முறையாக மணந்தான். அவளிடமிருந்து அவனுக்கு மகாபௌமன் எனும் மகன் பிறந்தான்.
Verse 20
महाभौम: खलु प्रासेनजितीमुपयेमे सुयज्ञा नाम | तस्यामस्य जज्ञे अयुतनायी; यः पुरुषमेधानामयुतमानयत्
வைசம்பாயனர் கூறினார்—மகாபௌமன் பிராசேனஜிதியின் (பிரசேனஜித்தின் மகள்) சுயஜ்ஞாவை மணந்தான். அவளிடமிருந்து அயுதநாயீ எனும் மகன் பிறந்தான்; அவன் பத்தாயிரம் புருஷமேத யாகங்களை நடத்தினான்; அதனால் அவன் அயுதநாயீ என அழைக்கப்பட்டான்.
Verse 21
अयुतनायी खलु पृथुश्रवसो दुहितरमुपयेमे कामां नाम । तस्यामस्य जज्ञे अक्रोधन:,अयुतनायीने पृथुश्रवाकी पुत्री कामासे विवाह किया, जिसके गर्भसे अक्रोधनका जन्म हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அயுதநாயீ ப்ருதுஶ்ரவஸின் மகள் காமாவை மணந்தான். அவளிடமிருந்து அக்ரோதனன் எனும் மகன் பிறந்தான்.
Verse 22
स खलु कालिड्रीं करम्भां नामोपयेमे | तस्यामस्य जज्ञे देवातिथि:,अक्रोधनने कलिंगदेशकी राजकुमारी करम्भासे विवाह किया। जिसके गर्भसे उनके देवातिथि नामक पुत्रका जन्म हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அவன் (அக்ரோதனன்) காலிட்ரீ குலத்தைச் சேர்ந்த கரம்பா என்பவளை மணந்தான். அவளிடமிருந்து தேவாதிதி எனும் மகன் பிறந்தான்.
Verse 23
देवातिथि: खलु वैदेहीमुपयेमे मर्यादां नाम | तस्यामस्य जज्ञे अरिहो नाम ।॥। २३ || देवातिथिने विदेहराजकुमारी मर्यादासे विवाह किया, जिसके गर्भसे अरिह नामक पुत्र उत्पन्न हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—தேவாதிதி விதேக நாட்டின் அரசகுமாரி மர்யாதாவை மணந்தான். அவளிடமிருந்து அரிஹன் எனும் மகன் பிறந்தான்.
Verse 24
अरिह: खल्वाड्रेयीमुपयेमे सुदेवां नाम । तस्यां पुत्रमजीजनदृक्षम्,अरिहने अंगराजकुमारी सुदेवाके साथ विवाह किया और उसके गर्भसे ऋक्ष नामक पुत्रको जन्म दिया
வைசம்பாயனர் கூறினார்— அரிஹன் ஆங்கராஜகுமாரி சுதேவா எனப்படும் ஆட்ரேயியை மணந்தான். அவளிடத்தில் அவன் ‘ருக்ஷ’ எனும் மகனைப் பெற்றான்; இவ்வாறு அரசகுல மரபு முறையாகத் தொடர்ந்தது.
Verse 25
ऋक्ष: खलु तक्षकदुहितरमुपयेमे ज्वालां नाम । तस्यां पुत्र॑ मतिनारं नामोत्पादयामास,ऋक्षने तक्षककी पुत्री ज्वालाके साथ विवाह किया और उसके गर्भसे मतिनार नामक पुत्रको उत्पन्न किया
வைசம்பாயனர் கூறினார்— ருக்ஷன் தக்ஷகனின் மகள் ஜ்வாலையை மணந்தான். அவளிடத்தில் அவன் ‘மதிநார’ எனும் மகனைப் பெற்றான்.
Verse 26
मतिनार: खलु सरस्वत्यां गुणसमन्वितं द्वादशवार्षिकं सत्रमाहरत् | समाप्ते च सत्रे सरस्वत्य-भिगम्य तं भर्तारें वरयामास । तस्यां पुत्रमजीजनत् तंसुं नाम
வைசம்பாயனர் கூறினார்— மதிநாரன் சரஸ்வதியின் கரையில் சிறப்பும் முறையும் நிறைந்த பன்னிரண்டு ஆண்டுச் சத்திர யாகத்தை நிகழ்த்தினான். யாகம் நிறைவுற்றபோது தேவியான சரஸ்வதி அவனிடம் வந்து அவனைத் தன் கணவராகத் தேர்ந்தெடுத்தாள். அவளிடத்தில் அவன் ‘தம்ஸு’ எனும் மகனைப் பெற்றான்.
Verse 27
अत्रानुवंशशलोको भवति-- तंसुं सरस्वती पुत्र मतिनारादजीजनत् | ईलिनं जनयामास कालिंग्यां तंसुरात्मजम्
வைசம்பாயனர் கூறினார்— இங்கே வம்சத் தொடரைச் சுட்டும் செய்யுள் இதுவாகும்— சரஸ்வதி மதிநாரனிடத்தில் ‘தம்ஸு’ எனும் மகனைப் பெற்றாள்; தம்ஸு, கலிங்க நாட்டரசகுமாரியிடத்தில் தன் மகன் ‘இலின’னைப் பெற்றான்.
Verse 28
ईलिनस्तु रथन्तर्या दुष्यन्ताद्यान् पञज्च पुत्रानजीजनत्,ईलिनने रथन्तरीके गर्भसे दुष्यन्त आदि पाँच पुत्र उत्पन्न किये
வைசம்பாயனர் கூறினார்— இலினனிடத்தில் ரதந்தரி, துஷ்யந்தன் முதலிய ஐந்து மக்களைப் பெற்றாள்.
Verse 29
दुष्यन्त: खलु विश्वामित्रदुहितरं शकुन्तलां नामोपयेमे | तस्यामस्य जज्ञे भरत: ।। २९ || दुष्यन्तने विश्वामित्रकी पुत्री शकुन्तलाके साथ विवाह किया; जिसके गर्भसे उनके पुत्र भरतका जन्म हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்— அரசன் துஷ்யந்தன் நிச்சயமாக விஸ்வாமித்ரரின் மகள் சகுந்தலையை மணந்தான். அவளிடமிருந்து அவனுக்கு பரதன் என்ற மகன் பிறந்தான்.
Verse 30
अत्रानुवंशशलोकौ भवत:-- भस्त्रा माता पितु: पुत्रो येन जात: स एव सः । भरस्व पुत्र दुष्पन्त मावमंस्था: शकुन्तलाम्
இங்கே வம்சவரிசையைச் சுட்டும் இரண்டு செய்யுள்கள்— “தாய் துருத்தி (bellows) போன்றவள்; உண்மையில் மகன் தந்தையினதே. யாரால் அவன் உண்டாக்கப்படுகிறானோ, அவனே அந்தக் குழந்தை வடிவில் வெளிப்படுகிறான். ஆகவே, துஷ்யந்தா! உன் மகனைப் பேணி வளர்த்து; சகுந்தலையை அவமதிக்காதே.”
Verse 31
रेतोधा: पुत्र उन्नयति नरदेव यमक्षयात् | त्वं चास्य धाता गर्भस्य सत्यमाह शकुन्तला
வைசம்பாயனர் கூறினார்— அரசே! விதை அளித்த தந்தையே மகன் வடிவில் மீண்டும் உயர்த்தப்படுகிறான். மகன் யமலோகத்தின் வீழ்ச்சியிலிருந்து தந்தையை மீட்கிறான். இந்தக் கருவின் தாதா நீயே; சகுந்தலையின் சொல் உண்மை.
Verse 32
ततो5स्य भरतत्वम् । भरत: खलु काशेयीमुपयेमे सार्वसेनीं सुनन्दां नाम । तस्यामस्य जज्ञे भुमन्यु:
அப்போது அவன் ‘பரதன்’ எனப் பெயர் பெற்றான். பரதன் காசியின் அரசகுமாரி, அரசன் சர்வசேனனின் மகள் சுனந்தையை மணந்தான். அவளிடமிருந்து பரதனுக்கு பூமன்யு என்ற மகன் பிறந்தான்.
Verse 33
भुमन्यु: खलु दाशाहीमुपयेमे विजयां नाम । तस्यामस्य जज्ञे सुहोत्र:,भुमन्युने दशार्हकन्या विजयासे विवाह किया; जिसके गर्भसे सुहोत्रका जन्म हुआ
பூமன்யு தாசார்ஹ கன்னியான விஜயையை மணந்தான்; அவளிடமிருந்து சுஹோத்ரன் பிறந்தான்.
Verse 34
सुहोत्र: खल्विक्ष्वाकुकन्यामुपयेमे सुवर्णा नाम | तस्यामस्य जज्ञे हस्ती; य इदं हास्तिनपुरं स्थापयामास । एतदस्य हास्तिनपुरत्वम्
வைசம்பாயனர் கூறினார்— சுஹோத்ரன் இக்ஷ்வாகு குல அரசகன்னி சுவர்ணையை மணந்தான். அவளிடமிருந்து ஹஸ்தி எனும் மகன் பிறந்தான்; அவனே இந்த ஹாஸ்தினபுர நகரை நிறுவினான். ஹஸ்தி நிறுவியதாலேயே இந்த நகரம் ‘ஹாஸ்தினபுரம்’ என்று பெயர் பெற்றது.
Verse 35
हस्ती खलु त्रैगर्तीमुपयेमे यशोधरां नाम | तस्यामस्य जज्ञे विकुण्ठनो नाम ।। ३५ || हस्तीने त्रिगर्तराजकी पुत्री यशोधराके साथ विवाह किया और उसके गर्भसे विकुण्ठन नामक पुत्र उत्पन्न हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்— ஹஸ்தி திரிகர்த்த நாட்டைச் சேர்ந்த யசோதரா என்னும் பெண்ணை மணந்தான். அவளிடமிருந்து விகுண்டனன் எனும் மகன் பிறந்தான்॥35॥
Verse 36
विकुण्ठन: खलु दाशाहीमुपयेमे सुदेवां नाम | तस्यामस्य जज्ञे अजमीढो नाम ।। ३६ || विकुण्ठनने दशाहकुलकी कन्या सुदेवासे विवाह किया और उसके गर्भसे उन्हें अजमीढ नामक पुत्र प्राप्त हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்— விகுண்டனன் தாசாஹ குலத்தைச் சேர்ந்த சுதேவா என்னும் கன்னியை மணந்தான். அவளிடமிருந்து அஜமீடன் எனும் மகன் பிறந்தான்॥36॥
Verse 37
अजमीढस्य चतुर्विशं पुत्रशतं बभूव कैकेय्यां गान्धार्या विशालायामक्षायां चेति । पृथक् पृथक् वंशधरा नृपतय: । तत्र वंशकर: संवरण:
வைசம்பாயனர் கூறினார்— அஜமீடனுக்கு கைகேயி, காந்தாரி, விசாலா, அக்ஷா ஆகியோரிடமிருந்து நூற்று இருபத்துநான்கு மகன்கள் பிறந்தனர். அவர்கள் ஒவ்வொருவரும் தனித்தனி வம்சங்களைத் தாங்கிய அரசர்களாயினர். அவர்களில் சம்பரணன் வம்சத்தை நிறுவியவனாகச் சிறப்பாகக் கூறப்படுகிறான்.
Verse 38
संवरण: खलु वैवस्वतीं तपतीं नामोपयेमे । तस्यामस्य जज्ञे कुरु:,संवरणने सूर्यकन्या तपतीसे विवाह किया; जिसके गर्भसे कुरुका जन्म हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்— சம்பரணன் விவஸ்வான் (சூரியன்) மகளான தபதியை மணந்தான். அவளிடமிருந்து குரு பிறந்தான்.
Verse 39
कुरु: खलु दाशाहीमुपयेमे शुभाड़ीं नाम । तस्यामस्य जज्ञे विदूर:,कुरुने दशारहकुलकी कन्या शुभांगीसे विवाह किया। उसके गर्भसे विदूर नामक पुत्र हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—குரு, தாசார்ஹ குலத்தைச் சேர்ந்த சுபாங்கி என்ற கன்னியைக் முறையாக மணந்தான். அவளிடத்தில் அவனுக்கு விதூரன் என்ற மகன் பிறந்தான்.
Verse 40
विदूरस्तु माधवीमुपयेमे सम्प्रियां नाम । तस्या-मस्य जज्ञे अनश्वा नाम,विदूरने मधुवंशकी कन्या सम्प्रियासे विवाह किया; जिसके गर्भसे अनश्वा नामक पुत्र प्राप्त हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—விதூரன், மாதவ குலத்தைச் சேர்ந்த சம்ப்ரியா என்ற அன்பிற்குரிய பெண்ணை முறையாக மணந்தான். அவளிடத்தில் அவனுக்கு அனச்வா என்ற மகன் பிறந்தான்.
Verse 41
अनश्वा खलु मागधीमुपयेमे अमृतां नाम | तस्यामस्य जज्ञे परिक्षित्,अनश्वाने मगधराजकुमारी अमृताको अपनी पत्नी बनाया। उसके गर्भसे परिक्षित् नामक पुत्र उत्पन्न हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அனச்வா, மகத நாட்டைச் சேர்ந்த அம்ருதா என்ற பெண்ணை முறையாக மணந்தான். அவளிடத்தில் அவனுக்கு பரீக்ஷித் என்ற மகன் பிறந்தான்.
Verse 42
परिक्षित् खलु बाहुदामुपयेमे सुयशां नाम | तस्यामस्य जज्ञे भीमसेन:,परिक्षितने बाहुदराजकी पुत्री सुयशाके साथ विवाह किया; जिसके गर्भसे भीमसेन नामक पुत्र हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—பரீக்ஷித், பாஹுத குலத்தைச் சேர்ந்த சுயசா என்ற பெண்ணை முறையாக மணந்தான். அவளிடத்தில் அவனுக்கு பீமசேனன் என்ற மகன் பிறந்தான்.
Verse 43
भीमसेन: खलु कैकेयीमुपयेमे कुमारी नाम | तस्यामस्य जज्ञे प्रतिश्रवा नाम ।। ४३ ।। भीमसेनने केकयदेशकी राजकुमारी कुमारीको अपनी पत्नी बनाया; जिसके गर्भसे प्रतिश्रवाका जन्म हुआ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—பீமசேனன், கேகய நாட்டின் அரசகுமாரி குமாரி என்பவளை முறையாக மணந்தான். அவளிடத்தில் அவனுக்கு பிரதிச்ரவா என்ற மகன் பிறந்தான். (43)
Verse 44
प्रतिश्रवस: प्रतीप: खलु । शैब्यामुपयेमे सुनन्दां नाम । तस्यां पुत्रानुत्पादयामास देवापिं शान्तनुं बाह्लीकं चेति
வைசம்பாயனன் கூறினான்—பிரதிஷ்ரவஸனிடமிருந்து நிச்சயமாக பிரதீபன் பிறந்தான். அவன் ஷிபி நாட்டின் அரசகுமாரி சுனந்தையை மணந்தான். அவளிடத்தில் தேவாபி, சாந்தனு, பாஹ்லீகன் என மூன்று புதல்வர்கள் பிறந்தனர்; இவ்வாறு தர்மமுறைப்படி அரசவம்சம் ஒழுங்காகத் தொடர்ந்தது.
Verse 45
देवापि: खलु बाल एवारण्यं विवेश । शान्तनुस्तु महीपालो बभूव,देवापि बाल्यावस्थामें ही वनको चले गये, अत: शान्तनु राजा हुए
வைசம்பாயனன் கூறினான்—தேவாபி சிறுவயதிலேயே காட்டிற்குள் சென்று ஒதுங்கினான். ஆகவே சாந்தனு பூமியின் காவலரசனானான்.
Verse 46
अत्रानुवंशशलोको भवति-- य॑ यं कराभ्यां स्पृशति जीर्ण स सुखमश्ुते ॥ पुनर्युवा च भवति तस्मात् त॑ शान्तनुं विदु:ः ॥। इति तदस्य शान्तनुत्वम्
வைசம்பாயனன் கூறினான்—இங்கே ஒரு வம்சவழிச் செய்யுள் சொல்லப்படுகிறது— “அவன் இரு கைகளாலும் யாரெந்த முதியவரைத் தொடுகிறானோ, அவர் நலம்-அமைதியை அடைந்து மீண்டும் இளமையடைகிறார்.” அதனால் மக்கள் அவனை ‘சாந்தனு’ என்று அறிந்தனர்; இதுவே அவன் பெயரின் காரணம்.
Verse 47
शान्तनु: खलु गड्ां भागीरथीमुपयेमे । तस्यामस्यथ जज्ञे देववब्रतो नाम: यमाहुर्भीष्ममिति
வைசம்பாயனன் கூறினான்—சாந்தனு நிச்சயமாக பாகீரதியான கங்கையை மணந்தான். அவளிடத்தில் தேவவ்ரதன் எனும் மகன் பிறந்தான்; அவனை மக்கள் ‘பீஷ்மன்’ என்று அழைத்தனர்.
Verse 48
भीष्फ:ः खलु॒ पितु:ः प्रियचिकीर्षया सत्यवतीं मातरमुदवाहयत्; यामाहुर्गन्धकालीति,भीष्मने अपने पिताका प्रिय करनेकी इच्छासे उनके साथ माता सत्यवतीका विवाह कराया; जिसे गन्धकाली भी कहते हैं
வைசம்பாயனன் கூறினான்—பிதாவுக்கு இன்பம் செய்ய விரும்பி பீஷ்மன் சத்தியவதியை (தன் தந்தையுடன்) திருமணம் செய்து வைத்தான்; அவளை ‘கந்தகாளி’ என்றும் கூறுவர்.
Verse 49
तस्यां पूर्व कानीनो गर्भ: पराशराद् द्वैधायनो5$भवत् । तस्यामेव शान्तनोरन्यौ द्वौ पुत्रौो बभूवतु:
வைசம்பாயனர் கூறினார்—முன்பு, சத்தியவதி கன்னியாக இருந்தபோதே முனிவர் பராசரரால் கருவுற்று த்வைதாயனன் (வியாசர்) எனும் மகனைப் பெற்றாள். பின்னர் அதே சத்தியவதியிடத்தில் அரசன் சாந்தனுவுக்கு மேலும் இரண்டு புதல்வர்கள் பிறந்தனர்.
Verse 50
विचित्रवीर्यक्षित्राडदक्ष॒ । तयोरप्राप्तपयौवन एव चित्राड़दो गन्धर्वेण हत:; विचित्रवीर्यस्तु राजा5डसीत्
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அவர்கள் இருவரும் விசித்ரவீர்யன் மற்றும் சித்ராங்கதன் எனப் பெயர்பெற்றனர். அவர்களில் சித்ராங்கதன் இளமை அடைவதற்குமுன் ஒரு கந்தர்வனால் கொல்லப்பட்டான்; விசித்ரவீர்யன் மட்டும் அரசனானான்.
Verse 51
विचित्रवीर्य: खलु कौसल्यात्मजे अम्बिकाम्बालिके काशिराजदुहितरावुपयेमे ।। ५१ || विचित्रवीर्यने अम्बिका और अम्बालिकासे विवाह किया। वे दोनों काशिराजकी पुत्रियाँ थीं और उनकी माताका नाम कौसल्या था
வைசம்பாயனர் கூறினார்—விசித்ரவீர்யன், கௌசல்யையின் புதல்வியரான காசிராஜனின் இரு மகள்கள் அம்பிகா, அம்பாலிகா ஆகியோரைக் மணந்தான்.
Verse 52
विचित्रवीर्यस्त्वनपत्य एव विदेहत्वं प्राप्त: | ततः: सत्यवत्यचिन्तयन्मा दौष्यन्तो वंश उच्छेदं व्रजेदिति
வைசம்பாயனர் கூறினார்—விசித்ரவீர்யன் சந்ததி இன்றியே உயிர் நீத்தான். அப்போது சத்தியவதி எண்ணினாள்—“துஷ்யந்தனின் வம்சம் அழிந்து போகக் கூடாது.”
Verse 53
सा द्वैपायनमृषिं मनसा चिन्तयामास । स तस्या: पुरत: स्थित:, कि करवाणीति [,उसने मन-ही-मन द्वैपायन महर्षि व्यासका चिन्तन किया। फिर तो व्यासजी उसके आगे प्रकट हो गये और बोले--'क्या आज्ञा है?”
அவள் மனத்திலே த்வைபாயன முனிவர் வியாசரை நினைத்தாள். உடனே அவர் அவள்முன் தோன்றி நின்று, “நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?” என்று கேட்டார்.
Verse 54
सा तमुवाच--भ्राता तवानपत्य एव स्वर्यातों विचित्रवीर्य: । साध्वपत्यं तस्योत्पादयेति
சத்தியவதி அவரிடம் கூறினாள்—“மகனே! உன் சகோதரன் விசித்ரவீர்யன் சந்ததியின்றியே விண்ணுலகம் சென்றான். ஆகவே அவன் குலம் காக்கவும் வம்சத் தொடர்ச்சி நிலைக்கவும் அவனுக்காகத் தகுதியான பிள்ளைகளைப் பெறச் செய்.”
Verse 55
स तथेत्युक्त्वा त्रीन् पुत्रानुत्पादयामास; धृतराष्ट्रं पाण्डुं विदुरं चेति,उन्होंने “तथास्तु”/ कहकर धुृतराष्ट्र, पाण्डु और विदुर--इन तीन पुत्रोंको उत्पन्न किया
அவர் “அப்படியே ஆகட்டும்” என்று கூறி, த்ருதராஷ்டிரன், பாண்டு, விதுரன் என மூன்று புதல்வர்களை உண்டாக்கினார்.
Verse 56
तत्र धृतराष्ट्रस्य राज्ञ: पुत्रशतं बभूव गान्धार्या वरदानाद् द्वैधायनस्थ,उनमेंसे राजा धृतराष्ट्रके गान्धारीके गर्भसे व्यासजीके दिये हुए वरदानके प्रभावसे सौ पुत्र हुए
அங்கே அரசன் த்ருதராஷ்டிரனுக்கு, காந்தாரியின் கர்ப்பத்தில், த்வைதாயனன் (வியாசன்) அளித்த வரத்தின் பயனால் நூறு புதல்வர்கள் பிறந்தனர்.
Verse 57
तेषां धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां चत्वार: प्रधाना बभूवु:; दुर्योधनो दुःशासनो विकर्णश्षित्रसेनक्षेति,धृतराष्ट्रके उन सौ पुत्रोंमें चार प्रधान थे-दुर्योधन, दुःशासन, विकर्ण और चित्रसेन
த்ருதராஷ்டிரனின் புதல்வர்களில் நால்வர் முதன்மையாயினர்—துர்யோதனன், துஃசாசனன், விகர்ணன், சித்ரசேனன்.
Verse 58
पाण्डोस्तु द्वे भार्ये बभूवतु: कुन्ती पृथा नाम माद्री च इत्युभे स्त्रीरत्ने,पाण्डुकी दो पत्नियाँ थीं; कुन्तिभोजकी कन्या पृथा और माद्री। ये दोनों ही स्त्रियोंमें रत्नस्वरूपा थीं
பாண்டுவுக்கு இரண்டு மனைவியர் இருந்தனர்—குந்தி (பிருதா என்றும் அழைக்கப்படுபவள்) மற்றும் மாத்ரி; இருவரும் பெண்களுள் மணியெனப் போற்றப்பட்டனர்.
Verse 59
अथ पाणए्डुमुगययां चरन् मैथुनगतमृषिमपश्यन्मृग्यां वर्तमानम्ू । तथैवाद्भुतमनासादितकामरसमतृप्तं च बाणेनाजघान
வைசம்பாயனர் கூறினார்— ஒரு நாள் அரசன் பாண்டு வேட்டைக்காக வனத்தில் அலைந்தபோது, மான் வடிவம் எடுத்த ஒரு ரிஷி, மான்மகள் வடிவம் கொண்ட தன் மனைவியுடன் சேர்க்கையில் ஈடுபட்டிருந்ததை கண்டான். அதைக் கண்டு திடுக்கிட்ட அவிவேகத்தில் அரசன் அம்பை எய்து அவனை கொன்றான்—அவன் இன்னும் காமரசத்தை முழுதாய் அனுபவிக்குமுன், திருப்தியடையாமலேயே உயிரிழந்தான்.
Verse 60
स बाणविद्ध उवाच पाण्डम--चरता धर्ममिमं॑ येन त्वयाभिकज्ञेन कामरसस्याहमनवाप्तकामरसो निहतस्तस्मात् त्वमप्येतामवस्थामासाद्यानवाप्तकामरस: पज्चत्वमाप्स्यसि क्षिप्रमेवेति । स विवर्णरूपस्तथा पाण्डु:ः शापं परिहरमाणो नोपासर्पत भार्ये | वाक््यं चोवाच --
அம்பால் காயமடைந்த அந்த முனிவர் பாண்டுவிடம் கூறினார்— “அரசே! நீ இல்லற தர்மத்தைப் பின்பற்றுபவன்; காமரசத்தின் சுவையையும் அறிந்தவன். ஆயினும், நான் இன்னும் திருப்தியடையாத வேளையில் என்னைக் கொன்றாய். ஆகவே நீயும் இதே நிலையடைந்து, காமரசத்தை அனுபவிக்கும் முன்பே விரைவில் மரணத்தை அடைவாய்.” இதைக் கேட்ட பாண்டு நிறம் மாறி துயருற்றான்; சாபத்தைத் தவிர்க்க எண்ணி, மனைவியரிடம் அணுகுவதைத் தவிர்ந்தான். பின்னர் அவன் கூறினான்—
Verse 61
स्वचापल्यादिदं प्राप्तवानहं शृूणोमि च नानपत्यस्य लोका: सन््तीति । सा त्वं मदर्थ पुत्रानुत्पादयेति कुन्तीमुवाच । सा तथोक्ता पुत्रानुत्पादयामास । धर्माद् युधिष्ठिरं मारुताद् भीमसेन॑ शक्रादर्जुनमिति
வைசம்பாயனர் கூறினார்— “என் அவசரச் சபலம் காரணமாகவே இந்தச் சாபம் எனக்கு வந்தது; மேலும், சந்ததி இல்லாதவர்க்கு புண்ணிய உலகம் இல்லை என்று கேள்விப்படுகிறேன். ஆகவே என் பொருட்டு நீ புதல்வர்களைப் பெற வேண்டும்” என்று அவர் குந்தியிடம் கூறினார். அவ்வாறு கூறப்பட்ட குந்தி மூன்று புதல்வர்களைப் பெற்றாள்—தர்மதேவரால் யுதிஷ்டிரன், மாருதன் (வாயு) மூலம் பீமசேனன், சக்ரன் (இந்திரன்) மூலம் அர்ஜுனன்.
Verse 62
तां संहृष्ट: पाण्डुरुवाच-- इयं ते सपत्न्यनपत्या; साध्वस्या अपत्यमुत्पाद्यतामिति । एवमस्त्विति कुन्ती तां विद्यां माद्रया: प्रायच्छत्
வைசம்பாயனர் கூறினார்— அப்போது பாண்டு மகிழ்ந்து குந்தியிடம் கூறினான்— “உன் இணைமனைவி மாத்ரி இன்னும் சந்ததியற்றவளாக இருக்கிறாள்; ஆகவே அவளுக்கும் பிள்ளைகள் பிறக்க ஏற்பாடு செய்.” குந்தி “அப்படியே ஆகட்டும்” என்று சொல்லி, தேவர்களை அழைக்கும் அந்த மறைஞானத்தை மாத்ரிக்குக் கொடுத்தாள்.
Verse 63
माद्रयामश्चिभ्यां नकुलसहदेवावुत्पादितौ,माद्रीके गर्भसे अश्विनीकुमारोंने नकुल और सहदेवको उत्पन्न किया
வைசம்பாயனர் கூறினார்— மாத்ரியால் அச்வினி இரட்டையர் வழியாக நகுலனும் சகதேவனும் பிறந்தனர்.
Verse 64
माद्रीं खल्वलंकृतां दृष्टवा पाण्डुर्भावं चक्रे च तां स्पृष्टवैव विदेहत्वं प्राप्त:
Vaiśampāyana said: Seeing Mādrī adorned, Pāṇḍu became overcome with desire; and the very moment he touched her, he met death, his body falling lifeless. Thereafter, as her husband’s corpse lay upon the blazing funeral pyre, Mādrī mounted the pyre with him and spoke to Kuntī: “Sister, be ever vigilant in the nurturing and upbringing of my twin sons as well.”
Verse 65
तत्रैनं चिताग्निस्थं माद्री समन्वारुरोह उवाच कुन्तीम; यमयोरप्रमत्तया त्वया भवितव्यमिति
Vaiśampāyana said: There, seeing him lying amid the fire of the funeral pyre, Mādrī mounted the pyre after him and spoke to Kuntī: “Sister, you must remain ever vigilant in rearing and protecting my twin sons.” The episode underscores the gravity of duty toward dependents in the wake of tragedy and the transfer of maternal responsibility within the family.
Verse 66
ततस्ते पाण्डवा: कुन्त्या सहिता हास्तिनपुर-मानीय तापसैर्भीष्मस्य च विदुरस्य च निवेदिता: । सर्ववर्णानां च निवेद्यान्तर्हितास्तापसा बभूवु: प्रेक्ष्य-माणानां तेषाम्
Then those Pāṇḍavas, accompanied by Kuntī, were brought to Hāstinapura by the ascetic sages and formally entrusted to Bhīṣma and to Vidura. After also informing the people of all social orders of the news, the sages vanished from sight even as everyone watched. The episode underscores the ethical duty of guardianship and the public accountability of those who protect vulnerable heirs and preserve the continuity of righteous rule.
Verse 67
तच्च वाक्यमुपश्रुत्य भगवतामन्तरिक्षात् पुष्पवृष्टि: पपात; देवदुन्दुभयश्च प्रणेदु:,उन ऐश्वर्यशशाली मुनियोंकी बात सुनकर आकाशसे फूलोंकी वर्षा होने लगी और देवताओंकी दुन्दुभियाँ बज उठीं
Hearing those words of the venerable sages, a shower of flowers fell from the sky, and the drums of the gods resounded. The narrative marks divine approval: when speech accords with dharma and spiritual authority, the cosmos itself responds in affirmation.
Verse 68
प्रतिगृहीताश्च पाण्डवा: पितुर्निधनमावेदयन् तस्यौर्ध्वदेहिकं न्यायतश्न कृतवन्तः । तांस्तत्र निवसतः पाण्डवान् बाल्यात् प्रभृति दुर्योधनो नामर्षयत्
Vaiśampāyana said: When the Pāṇḍavas had been received into the care of Bhīṣma and Dhṛtarāṣṭra, they informed them of their father’s death. Thereafter, they duly performed the prescribed post-funeral rites for him and continued living there. But Duryodhana, from childhood onward, could not bear the Pāṇḍavas residing alongside him—an early sign of envy and intolerance that would later ripen into open hostility.
Verse 69
पापाचारो राक्षसीं बुद्धिमश्रितोडनेकैरुपायैरुद्धतुं च व्यवसित:; भावित्वाच्चार्थस्य न शकितास्ते समुद्धर्तुम्
வைசம்பாயனர் கூறினார்—பாவச் செயல்களில் ஈடுபட்ட துரியோதனன், ராட்சஸப் போக்குடைய புத்தியைத் தழுவி, பல யுக்திகளால் பாண்டவர்களை வேர் அறுக்கத் தீர்மானித்து இடையறாது முயன்றான். ஆனால் விதியென நிர்ணயிக்கப்பட்டது நிகழ்ந்தே தீரும்; ஆகவே அவனும் அவன் தரப்பினரும் பாண்டவர்களை அழிக்க இயலவில்லை.
Verse 70
ततश्न धृतराष्ट्रेण व्याजेन वारणावतमनुप्रेषिता गमनमरोचयन्,इसके बाद धृतराष्ट्रने किसी बहानेसे पाण्डवोंको जब वारणावत नगरमें जानेके लिये प्रेरित किया, तब उन्होंने वहाँसे जाना स्वीकार कर लिया
பின்னர் திருதராஷ்டிரன் ஒரு சாக்குப்போக்கின் பெயரில் பாண்டவர்களை வாரணாவத நகருக்குச் செல்லுமாறு தூண்டினான்; அவர்களும் அவன் சொல்லை ஏற்று அங்கிருந்து புறப்பட ஒப்புக்கொண்டனர்.
Verse 71
तत्रापि जतुगृहे दग्धुं समारब्धा न शकिता विदुरमन्त्रितेनेति
அங்கேயும் லாக்ஷாகிரகத்தில் அவர்களை எரித்தழிக்க முயன்றனர்; ஆனால் பாண்டவர்கள் விதுரரின் அறிவுரைப்படி செயல்பட்டதால் எதிரிகள் அவர்களைத் தீயில் தகிக்கச் செய்ய இயலவில்லை.
Verse 72
तस्माच्च हिडिम्बमन्तरा हत्वा एकचक्रां गता:,पाण्डव वारणावतसे अपनेको छिपाते हुए चल पड़े और मार्ममें हिडिम्ब राक्षसका वध करके वे एकचक्रा नगरीमें जा पहुँचे
அதன்பின் அவர்கள் வாரணாவதத்தை விட்டு மறைவாகப் பயணித்தனர்; வழியில் ஹிடிம்பன் எனும் ராட்சஸனை வதைத்து, ஏகசக்ரா நகரை அடைந்தனர்.
Verse 73
तस्यामप्येकचक्रायां बक॑ नाम राक्षसं हत्वा पाउचालनगरमधिगता:,एकचक्रामें भी बक नामवाले राक्षसका संहार करके वे पांचाल नगरमें चले गये
ஏகசக்ராவிலும் ‘பகன்’ எனும் ராட்சஸனை வதைத்து, அவர்கள் பாஞ்சால நகரை நோக்கிச் சென்றனர்.
Verse 74
तत्र द्रौपदी भार्यामविन्दन्, स्वविषयं चाभिजग्मु:,वहाँ पाण्डवोंने द्रौपदीको पत्नीरूपमें प्राप्त किया और फिर अपनी राजधानी हस्तिनापुरमें लौट आये
அங்கே பாண்டவர்கள் துரௌபதியை தர்மபத்னியாகப் பெற்றனர்; பின்னர் அவர்கள் தங்கள் நாட்டிற்கும் தலைநகர் ஹஸ்தினாபுரத்திற்கும் மீண்டு வந்தனர்।
Verse 75
कुशलिन:ः पुत्रांश्ोत्पादयामासु: । प्रतिविन्ध्यं युधिष्ठिर
நலமுடன், ஒழுங்காக வாழ்ந்த அவர்கள் துரௌபதியால் ஐந்து புதல்வர்களைப் பெற்றனர்—யுதிஷ்டிரன் பெற்றவன் பிரதிவிந்த்யன்; பீமன் (விருகோதரன்) பெற்றவன் சுதசோமன்; அர்ஜுனன் பெற்றவன் ஸ்ருதகீர்த்தி; நகுலன் பெற்றவன் சதானீகன்; சகதேவன் பெற்றவன் ஸ்ருதகர்மா।
Verse 76
युधिष्ठटिरस्तु गोवासनस्य शैब्यस्य देविकां नाम कनन््यां स्वयंवरे लेभे । तस्यां पुत्र जनयामास यौधेयं नाम
யுதிஷ்டிரன் ஷைப்ய குலத்தினரான கோவாசனன் அரசனின் மகள் தேவிகையை சுயம்வரத்தில் பெற்றான்; அவளால் யௌதேயன் எனும் மகனைப் பெற்றான்।
Verse 77
भीमसेनो<डपि काश्यां बलन्धरां नामोपयेमे वीर्य-शुल्काम् । तसयां पुत्र सर्वगं नामोत्पादयामास
பீமசேனனும் காசியில் பலந்தரா எனும் ‘வீர்ய-சுல்கா’ கன்னியை மணந்தான்—அவளைப் பெறுவதற்கான நிபந்தனை வீரமே; அவளால் சர்வகன் எனும் மகனைப் பெற்றான்।
Verse 78
अर्जुन: खलु द्वारवतीं गत्वा भगिनीं वासुदेवस्थ सुभद्रां भद्रभाषिणीं भार्यामुदावहत् । स्वविषयं चाभ्याजगाम कुशली । तस्यां पुत्रमभिमन्युमतीव गुणसम्पन्नं दयितं वासुदेवस्थाजनयत्
அர்ஜுனன் த்வாரவதிக்கு சென்று வாசுதேவனின் சகோதரி, மங்களமான மொழி பேசும் சுபத்ரையை மனைவியாக ஏற்றுக் கொண்டான்; பின்னர் நலமுடன் தன் நாட்டிற்கு மீண்டான். அவளால் அவன் நற்குணங்கள் நிறைந்த அபிமன்யு எனும் மகனைப் பெற்றான்; அவன் வாசுதேவனுக்கு மிகப் பிரியமானவன்.
Verse 79
नकुलस्तु चैद्यां करेणुमतीं नाम भार्यामुदावहत् । तस्यां पुत्र निरमित्रं नामाजनयत्,नकुलने चेदिनरेशकी पुत्री करेणुमतीको पत्नीरूपमें प्राप्त किया और उसके गर्भसे निरमित्र नामक पुत्रको जन्म दिया
வைசம்பாயனர் கூறினார்—நகுலன் சேதி நாட்டரசனின் மகள் கரேணுமதியை மனைவியாக ஏற்றான். அவளிடத்தில் நிரமித்ரன் என்னும் மகனைப் பெற்றான்.
Verse 80
सहदेवो5पि माद्रीमेव स्वयंवरे विजयां नामोपयेमे मद्गराजस्य झ्युतिमतो दुहितरम् । तस्यां पुत्रमजनयत् सुहोत्रं नाम
வைசம்பாயனர் கூறினார்—சகதேவனும் சுயம்வரத்தில் மத்ரராஜன் த்யுதிமானின் மகள் விஜயாவை மணந்தான். அவளிடத்தில் சுஹோத்ரன் என்னும் மகனைப் பெற்றான்.
Verse 81
भीमसेनस्तु पूर्वमेव हिडिम्बायां राक्षसं घटोत्कचं पुत्रमुत्पादयामास,भीमसेनने पहले ही हिडिम्बाके गर्भसे घटोत्कच नामक राक्षसजातीय पुत्रको उत्पन्न किया
வைசம்பாயனர் கூறினார்—பீமசேனன் முன்பே ஹிடிம்பையின் கருவில் ராட்சச குலத்தவன் ஆகிய கடோத்கசன் என்னும் மகனை உண்டாக்கினான்.
Verse 82
इत्येत एकादश पाण्डवानां पुत्रा: ॥ तेषां वंशकरो5भिमन्यु:,इस प्रकार ये पाण्डवोंके ग्यारह पुत्र हुए। इनमेंसे अभिमन्युका ही वंश चला
இவ்வாறு பாண்டவர்களின் பதினொன்று புதல்வர்கள் கூறப்பட்டனர். அவர்களில் குலவம்சத்தைத் தொடர்வோன் அபிமன்யுவே.
Verse 83
स विराटस्य दुहितरमुपयेमे उत्तरां नाम । तस्यामस्य परासुर्गभोडभवत् । तमुत्सड्गेन प्रतिजग्राह पृथा नियोगात् पुरुषोत्तमस्य वासुदेवस्य
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அபிமன்யு விராடராஜனின் மகள் உத்தராவை மணந்தான். அவளின் கருவில் இருந்த கரு உயிரற்றதாயிற்று. அப்போது பரமபுருஷன் வாசுதேவனின் ஆணையின்படி ப்ருதா (குந்தி) அந்த ஆறு மாதக் கருவைத் தன் மடியில் ஏந்தி—“இக்கருவை நான் உயிர்ப்பிப்பேன்” என்று கூறினாள்.
Verse 84
स भगवता वासुदेवेनासंजातबलवीर्य-पराक्रमो&5कालजातो<स्त्राग्निना दग्धस्तेजसा स्वेन संजीवित: । जीवयित्वा चैनमुवाच--परिक्षीणे कुले जातो भवत्वयं परिक्षिन्नामेति
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அந்தக் குழந்தை காலத்துக்கு முன்பே பிறந்து, அஸ்திரத்தின் தீயால் சுட்டெரிக்கப்பட்டதால் வலமும் வீரியமும் பராக்கிரமமும் இன்றியவனாயிற்று. அப்போது பகவான் வாசுதேவன் தன் தெய்வீகத் தேஜஸால் அவனை மீண்டும் உயிர்ப்பித்தான். உயிர்ப்பித்து அவர் கூறினார்—“குலம் சிதைந்த நிலையில் பிறந்தவன் ஆகையால் இச்சிறுவன் ‘பரீக்ஷித்’ என்ற பெயரால் புகழ்பெறுக.” பின்னர் பரீக்ஷித் உன் தாய் மாத்ரவதியை மணந்தான்; அவளின் கர்ப்பத்திலிருந்து நீ ஜனமேஜயனாகப் பிறந்தாய்.
Verse 85
परिक्षित् खलु माद्रवरती नामोपयेमे त्वन्मातरम् | तस्यां भवान् जनमेजय: ॥। ८५ || अश्वत्थामाके अस्त्रकी अग्निसे झुलसकर वह असमयमें (समयसे पहले) ही पैदा हो गया था। उसमें बल
வைசம்பாயனர் கூறினார்—பரீக்ஷித் நிச்சயமாக உன் தாய் மாத்ரவதியை மணந்தான்; அவளின் கர்ப்பத்திலிருந்து நீ ஜனமேஜயனாகப் பிறந்தாய்.
Verse 86
भवतो वषुष्टमायां द्वौ पुत्रौ जज्ञाते; शतानीक: शड्कुकर्णश्र । शतानीकस्य वैदेह्ां पुत्र उत्पन्नो5श्व-मेधदत्त इति
வைசம்பாயனர் கூறினார்—உன் மனைவி வசுஷ்டமாவின் கர்ப்பத்தில் இரண்டு மகன்கள் பிறந்தனர்—சதானீகன் மற்றும் சங்குகர்ணன். மேலும் சதானீகனுக்கு விதேஹ நாட்டின் அரசகுமாரியை மனைவியாகக் கொண்டபோது, அவளின் கர்ப்பத்தில் ஒரு மகன் பிறந்தான்; அவன் பெயர் அஸ்வமேததத்தன்.
Verse 87
एष पूरोर्वश: पाण्डवानां च कीर्तितः; धन्य: पुण्य: परमपवित्र: सततं श्रोतव्यो ब्राह्मणैर्नियम-वद्धिरनन्तरं क्षत्रियैः स्वधर्मनिरतैः प्रजापालन-तत्परैरवैश्यैरपि च श्रोतव्योडधिगम्यश्न तथा शूद्रैरपि त्रिवर्णशुश्रूषुभि: श्रद्दधानैरिति,यह पूरु तथा पाण्डवोंके वंशका वर्णन किया गया; जो धन और पुण्यकी प्राप्ति करानेवाला एवं परम पवित्र है, नियमपरायण ब्राह्मणों, अपने धर्ममें स्थित प्रजापालक क्षत्रियों, वैश्यों तथा तीनों वर्णोंकी सेवा करनेवाले श्रद्धालु शूद्रोंकी भी सदा इसका श्रवण एवं स्वाध्याय करना चाहिये
வைசம்பாயனர் கூறினார்—இவ்வாறு பூருவின் வம்சமும் பாண்டவர்களின் வம்சமும் உரைக்கப்பட்டது. இது மங்களகரமும் புண்ணியத்தை அளிப்பதும் பரமப் புனிதமும் ஆகும். ஒழுக்கநெறியில் நிலைத்த பிராமணர்கள் இதை எப்போதும் கேட்க வேண்டும்; தம் தர்மத்தில் உறுதியாய் மக்களைப் பாதுகாப்பதில் ஈடுபடும் க்ஷத்திரியர்களும்; வைசியர்களும் இதை கேட்டு சுயஅಧ್ಯயனம் செய்ய வேண்டும்; மேலும் மூன்று வர்ணங்களுக்குச் சேவை செய்யும் நம்பிக்கையுள்ள சூத்ரர்களும் இதைச் செவிமடுக்க வேண்டும்.
Verse 88
इतिहासमिमं पुण्यमशेषत: श्रावयिष्यन्ति ये नरा: श्रोष्यन्ति वा नियतात्मानो विमत्सरा मैत्रा वेद-परास्तेडपि स्वर्गजित: पुण्यलोका भवन्ति सततं देवब्राह्मणमनुष्याणां मान्या: सम्पूज्याश्व॒
வைசம்பாயனர் கூறினார்—மனத்தை அடக்கி, பொறாமையின்றி, அனைவரிடமும் நட்புணர்வை பேணி, வேதநிஷ்டையுடன் இந்த முழுமையான புண்ணிய வரலாற்றை உரைப்பவர்களோ அல்லது கேட்பவர்களோ—அவர்கள் சொர்க்கத்தை அடையும் உரிமை பெறுவர்; புண்ணிய உலகங்களில் வாழ்வர்; மேலும் தேவர்கள், பிராமணர்கள், மனிதர்கள் ஆகியோரிடையே எப்போதும் மதிக்கத்தக்கவர்களாகவும் வணங்கத்தக்கவர்களாகவும் இருப்பர்.
Verse 89
पर हीद॑ भारतं भगवता व्यासेन प्रोक्ते पावन ये ब्राह्मणादयो वर्णा: श्रद्दधाना अमत्सरा मैत्रा वेदसम्पन्ना: श्रोष्यन्ति
வைசம்பாயனர் கூறினார்—பிராமணர் முதலிய வர்ணத்தார், நம்பிக்கையுடன், பொறாமையின்றி, நட்புணர்வுடன், வேதக் கல்வியில் நிலைபெற்று, பகவான் வியாசர் உரைத்த இந்த மிகப் பரிசுத்தமான பாரதத்தைச் செவிமடுத்தால், அவர்களும் சொர்க்கத்தை வெல்லும் புண்ணியவான்களாவர். செய்தது–செய்யாதது குறித்து அவர்களுக்கு இனி வருத்தம் நில்லாது; ஏனெனில் இந்தச் செவிமடுப்பே அவர்களுக்கு தர்மத்தில் உறுதியும் நெறி நிறைவும் அளிக்கிறது.
Verse 90
भवति चात्र श्लोक:-- इदं हि वेदैः समितं पवित्रमपि चोत्तमम् | धन्यं यशस्यमायुष्यं श्रोतव्यं नियतात्मभि:
இங்கே இந்தச் சுலோகம் கூறப்படுகிறது—“இது வேதங்களோடு தொகுக்கப்பட்டதுபோல்; பரிசுத்தமும் உத்தமமும். இது மங்களகரம், புகழ் அளிப்பது, நீண்ட ஆயுளைத் தருவது. ஆகவே மனத்தை அடக்கியோர் இதைச் செவிமடுக்க வேண்டும்.”
Verse 95
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि सम्भवपर्वणि पूरुवंशानुकीर्तने पञ्चनवतितमो<ध्याय:
இவ்வாறு ஸ்ரீமகாபாரதத்தின் ஆதிபர்வத்தில், சம்பவபர்வத்தில், பூருவம்ச அனுகீர்த்தனத்தைப் பற்றிய தொண்ணூற்றைந்தாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது.
Frequently Asked Questions
The dilemma is the clash between strategic dynastic necessity (securing heirs through marriage) and the legitimacy of a bride’s prior choice/acceptance, forcing Bhīṣma to weigh kṣatriya prerogative against consent-based dharma claims.
The chapter models dharma as deliberative: power can establish outcomes in the short term, but ethical adjudication—through counsel, precedent, and restraint—remains necessary to preserve legitimacy and reduce future moral debt.
No explicit phalaśruti is stated here; the meta-function is causal, positioning Ambā’s declaration and Bhīṣma’s decision as ethically charged antecedents that inform later narrative developments and the epic’s broader dharma inquiry.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.