Mahabharata Adhyaya 76
Adi ParvaAdhyaya 7673 Verses

Adhyaya 76

ययाति–देवयानी संवादः (Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent)

Upa-parva: Yayāti–Devayānī Upākhyāna (Episode within Ādi Parva)

Vaiśaṃpāyana narrates that Devayānī returns to a forest locale for recreation with a large retinue, accompanied by Śarmiṣṭhā. King Yayāti, arriving incidentally while seeking water and game, observes the women and addresses the two central figures, requesting their names and lineages. Devayānī identifies herself as Śukra’s daughter and introduces Śarmiṣṭhā as the daughter of the Dānava king Vṛṣaparvan, while also describing her as a companion in a subordinate role. Yayāti questions the apparent contradiction of a royal-born woman being designated a servant; Devayānī answers by invoking established social order (vidhāna) and then inquires into Yayāti’s identity. Yayāti presents himself as a learned king (Nāhuṣa line), and the dialogue shifts to the propriety of marriage across social categories. Devayānī asserts her choice and frames Yayāti as the appropriate recipient of her hand, while Yayāti expresses concern about the dangers of offending a powerful brahmin (Śukra) and about legitimacy absent paternal gifting. Devayānī sends for Śukra; upon arrival, Śukra authorizes the marriage, reassures Yayāti regarding fault, and instructs him to honor Śarmiṣṭhā while prohibiting her from being taken as a sexual partner. Yayāti circumambulates Śukra and departs joyfully with authorization, establishing a formally sanctioned alliance and a conditional household arrangement.

Chapter Arc: जनमेजय तपोधन वैशम्पायन से ययाति-वंश की आनुपूर्वी और विस्तार से कथा सुनने की उत्कंठा प्रकट करता है—वंश-परंपरा के भीतर छिपे उपाख्यानों का द्वार खुलता है। → वैशम्पायन ययाति का परिचय देते हुए कथा-धारा को उस प्रसंग से जोड़ते हैं जहाँ देव-दानव संघर्ष में ‘संजीवनी विद्या’ का महत्व उभरता है; शुक्राचार्य की अद्वितीय विद्या से देवता विषाद में पड़ते हैं और ब्रह्मा से सहायता की याचना करते हैं। कच का दीर्घ ब्रह्मचर्य-व्रत (पाँच सौ वर्ष) और दानवों की शंका-भरी दृष्टि तनाव को बढ़ाती है। → शुक्राचार्य दानवों को स्पष्ट चेतावनी देते हैं कि कच सिद्ध होकर उनके ही समीप रहेगा और संजीवनी प्राप्त कर ब्रह्म-तुल्य प्रभाव वाला ब्राह्मण बनेगा—दानवों की योजनाओं पर गुरु-वाणी का निर्णायक प्रहार। → कच गुरु के समीप दीर्घकाल (दश वर्ष-शतानि) व्रत पूर्ण कर, अनुमति पाकर त्रिदशालय (देवलोक) जाने को उद्यत होता है; उपाख्यान का यह चरण पूर्णता और प्रस्थान के भाव में ठहरता है। → ययाति-वंश की आगे की कड़ी और इस उपाख्यान का वंश-इतिहास से वास्तविक संधान अगले अध्याय में खुलने की प्रतीक्षा छोड़ता है।

Shlokas

Verse 1

इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपर्वके अन्तर्गत सम्भवपर्वमें ययात्युपाख्यानविषयक पचहत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ७५ ॥। ऑपन-- माल बछ। डे - वास्तवमें इला माता ही थी। जन्मदाता पिता चन्द्रमाके पुत्र बुध थे

ஜனமேஜயன் கூறினான்— ஓ தவநிதியே! எங்கள் முன்னோர் மன்னன் யயாதி, பிரஜாபதியிலிருந்து பத்தாம் தலைமுறையில் பிறந்தவன்— அவன் மிக அரிதாகக் கிடைக்கத்தக்க சுக்ராசாரியரின் மகள் தேவயானியை மனைவியாக எவ்வாறு பெற்றான்? அந்த வரலாற்றை விரிவாகச் சொல்லுங்கள்; மேலும் வம்சத்தை நிறுவிய அரசர்களை வரிசையாகத் தனித்தனியாகவும் விவரியுங்கள்.

Verse 2

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधन । आनुपूर्व्या च मे शंस राज्ञो वंशकरान्‌ पृथक्‌

ஓ தவநிதியே! இதை நான் விரிவாகக் கேட்க விரும்புகிறேன். வம்சத்தை நிறுவிய அரசர்களை வரிசையாகத் தனித்தனியாக எனக்குச் சொல்லுங்கள்.

Verse 3

वैशम्पायन उवाच ययातिरासीन्नूपतिर्देवराजसमग्युति: । त॑ शुक्रवृषपर्वाणौ वत्राते वै यथा पुरा

வைசம்பாயனர் கூறினார்— ஜனமேஜயா! யயாதி என்னும் ஒரு மன்னன் இருந்தான்; அவன் தேவராஜ இந்திரனைப் போல ஒளிமிக்கவன். முற்காலத்தில் சுக்ராசாரியரும் வ்ருஷபர்வனும் தத்தம் மகள்களுக்கு கணவராக அவனை எவ்வாறு தேர்ந்தெடுத்தார்களோ, அந்த நிகழ்வை நான் உனக்குச் சொல்கிறேன்.

Verse 4

तत्‌ ते5हं सम्प्रवक्ष्यामि पृच्छते जनमेजय । देवयान्याश्व संयोगं ययाते्नाहुषस्यथ च

வைசம்பாயனர் கூறினார்— ஜனமேஜயா! நீ கேட்டதால், நஹுஷனின் மகன் யயாதி தேவயானியுடன் எவ்வாறு இணைந்தான் என்பதை இப்போது உனக்குச் சொல்கிறேன்.

Verse 5

सुराणामसुराणां च समजायत वै मिथ: । ऐश्वर्य प्रति संघर्षस्त्रलोक्ये सचराचरे,एक समय चराचर प्राणियोंसहित समस्त त्रिलोकीके ऐश्वर्यके लिये देवताओं और असुरोंमें परस्पर बड़ा भारी संघर्ष हुआ

தேவர்களுக்கும் அசுரர்களுக்கும் இடையில், அசையும் அசையாத அனைத்தையும் உடைய மும்முலகின் ஆட்சிச் செல்வத்திற்காக, பரஸ்பரம் பெரும் மோதல் எழுந்தது.

Verse 6

जिगीषया ततो देवा वव्रिरे55ड्विरसं मुनिम्‌ पौरोहित्येन याज्यार्थे काव्यं तूशनसं परे

வைசம்பாயனர் கூறினார்—அப்போது வெற்றியை நாடி தேவர்கள் யாகச் செயல்களுக்குப் புரோகிதராக ஆங்கிரச குலத்து முனிவர் பிருஹஸ்பதியைத் தேர்ந்தெடுத்தனர்; மறுபுறம் தைத்தியர்கள் காவ்ய உசனஸ் (சுக்ராசார்யர்) அவர்களைப் புரோகிதராக நியமித்தனர். அந்த இரு பிராமண ஆசான்களும் எப்போதும் ஒருவருக்கொருவர் கடும் போட்டியில் இருந்தனர். அந்தப் போரில் தேவர்கள் கொன்ற தானவர்களை சுக்ராசார்யர் தம் ‘சஞ்சீவனி’ வித்யையின் வலிமையால் மீண்டும் உயிர்ப்பித்தார்; அவர்கள் மீண்டும் எழுந்து தேவர்களுடன் மறுபடியும் போரிட்டனர்.

Verse 7

ब्राह्मणी तावुभौ नित्यमन्योन्यस्पर्थिनौ भृशम्‌ । तत्र देवा निजघ्नुर्यान्‌ दानवान्‌ युधि संगतान्‌

அந்த இரு பிராமணப் புரோகிதர்களும் எப்போதும் ஒருவருக்கொருவர் கடும் போட்டியில் இருந்தனர். அந்தப் போரில், போர்க்களத்தில் ஒன்றுகூடிய தானவர்களை தேவர்கள் வெட்டி வீழ்த்தினர்.

Verse 8

तान्‌ पु]नर्जीवयामास काव्यो विद्याबलाश्रयात्‌ | ततस्ते पुनरुत्थाय योधयांचक्रिरे सुरान्‌

காவ்யர் (சுக்ராசார்யர்) வித்யாபலத்தை ஆதாரமாகக் கொண்டு அவர்களை மீண்டும் உயிர்ப்பித்தார். பின்னர் அவர்கள் மீண்டும் எழுந்து தேவர்களுடன் போரிடத் தொடங்கினர்.

Verse 9

असुरास्तु निजघ्नुर्यान्‌ सुरान्‌ समरमूर्थनि । न तान्‌ संजीवयामास बृहस्पतिरुदारधी:,परंतु असुरोंने युद्धके मुहानेपर जिन देवताओंको मारा था, उन्हें उदारबुद्धि बृहस्पति जीवित न कर सके

ஆனால் அசுரர்கள் போரின் முன்நிலையில் கொன்ற தேவர்களை, உயர்ந்த மனத்தையுடைய பிருஹஸ்பதி மீண்டும் உயிர்ப்பிக்க இயலவில்லை.

Verse 10

नहि वेद सतां विद्यां यां काव्यो वेत्ति वीर्यवान्‌ । संजीविनीं ततो देवा विषादमगमन्‌ परम्‌

ஏனெனில் நற்குலத்தாரிடையே புகழ்பெற்ற, வல்லமைமிக்க காவ்யர் (சுக்ராசார்யர்) அறிந்த ‘சஞ்சீவனி’ வித்யையை பிருஹஸ்பதி அறியவில்லை. ஆகவே தேவர்கள் மிகுந்த துயரத்தில் ஆழ்ந்தனர்.

Verse 11

ते तु देवा भयोद्विग्ना: काव्यादुशनसस्तदा । ऊचु: कचमुपागम्य ज्येष्ठं पुत्रं बृहस्पते:,इससे देवता शुक्राचार्यके भयसे उद्विग्ग हो उस समय बृहस्पतिके ज्येष्ठ पुत्र कचके पास जाकर बोले--

அப்போது தேவர்கள் காவ்ய உசனஸ் (சுக்ராசாரியர்) பற்றிய அச்சத்தால் கலங்கி, பிருகஸ்பதியின் மூத்த மகன் கசனிடம் சென்று கூறினர்.

Verse 12

भजमानान्‌ भज स्वास्मान्‌ कुरु नः साहामुत्तमम्‌ । या सा विद्या निवसति ब्राह्म॒णेडमिततेजसि

“நாங்கள் உம்மைச் சரணடைந்தோம்; எங்களை உம்மவர்களாக ஏற்று, எங்களுக்கு உயர்ந்த உதவியைச் செய்யும். அளவற்ற ஒளியுடைய அந்தப் பிராமணன் (சுக்ராசாரியர்) உள்ளத்தில் தங்கியிருக்கும் அந்த வித்யையை விரைவில் பெற்றுக் கொண்டு இங்கே கொண்டு வாரும்.”

Verse 13

शुक्रे तामाहर क्षिप्रं भागभाड़ नो भविष्यसि । वृषपर्वसमीपे हि शकयो द्रष्टूं त्वया द्विज:

“சுக்ரரிடமிருந்து அந்த (வித்யையை) விரைவில் கொண்டு வா; அப்பொழுது நீ எங்கள் யாகப் பங்கிற்கு உரிய பங்காளியாக ஆவாய். ஓ த்விஜா! வ்ருஷபர்வன் அரசன் அருகில் நீ நிச்சயமாக (சுக்ரரை) தரிசிக்க முடியும்.”

Verse 14

रक्षते दानवांस्तत्र न स रक्षत्यदानवान्‌ | तमाराधयितुं शक्तो भवान्‌ पूर्ववया: कविम्‌

“அங்கே அவர் தானவர்களைப் பாதுகாக்கிறார்; தானவர்கள் அல்லாதவர்களைப் பாதுகாக்கவில்லை. உமது வயது இன்னும் இளமை; ஆகவே அந்தக் கவி (சுக்ராசாரியர்)யை ஆராதிக்க உமக்கு ஆற்றல் உண்டு.”

Verse 15

देवयानीं च दयितां सुतां तस्य महात्मन: । त्वमाराधयितुं शक्तो नान्य: कश्नन विद्यते

“அந்த மகாத்மாவின் அன்பிற்குரிய மகள் தேவயானி; அவளைத் தன் சேவையால் மகிழ்விக்க வல்லவன் நீயே—வேறு எவரும் இதற்கு தகுதியற்றவர்.”

Verse 16

शीलदाक्षिण्यमाधुर्यराचारेण दमेन च । देवयान्यां हि तुष्टायां विद्यां तां प्राप्स्यसि ध्रुवम्‌

உன் நல்லொழுக்கம், தாராள மனம், இனிய நடத்தை, நன்னடத்தை மற்றும் புலனடக்கம் ஆகியவற்றால் தேவயானி உண்மையாக மகிழ்ந்தால், நீ நிச்சயமாக அந்த வித்யையைப் பெறுவாய்।

Verse 17

तथेत्युक्त्वा तत: प्रायाद्‌ बृहस्पतिसुत: कच: । तदाभिपूजितो देवै: समीपे वृषपर्वण:,तब “बहुत अच्छा” कहकर बृहस्पतिपुत्र कच देवताओंसे सम्मानित हो वहाँसे वृषपर्वाके समीप गये

“அப்படியே” என்று கூறி, ப்ருஹஸ்பதியின் மகன் கசன் அங்கிருந்து புறப்பட்டான். தேவர்களால் போற்றப்பட்டு வணங்கப்பட்டு, வ்ருஷபர்வனின் அருகே சென்றான்।

Verse 18

स गत्वा त्वरितो राजन देवै: सम्प्रेषित: कच: । असुरेन्द्रपुरे शुक्र दृष्टवा वाक्यमुवाच ह,राजन! देवताओंके भेजे हुए कच तुरंत दानवराज वृषपर्वाके नगरमें जाकर शुक्राचार्यसे मिले और इस प्रकार बोले--

அரசே! தேவர்களால் அனுப்பப்பட்ட கசன் விரைந்து அசுரேந்திரனின் நகரை அடைந்தான். அங்கே சுக்ராசாரியரைப் பார்த்து உரிய சொற்களை உரைத்தான்।

Verse 19

ऋषेरज्ञलिरस: पौत्रं पुत्र साक्षाद्‌ बृहस्पते: । नाम्ना कचमिति ख्यातं शिष्यं गृह्नातु मां भवान्‌

பகவனே! நான் ரிஷி அங்கிரஸின் பேரன்; நேரே ப்ருஹஸ்பதியின் மகன். ‘கசன்’ என்ற பெயரால் நான் அறியப்படுகிறேன். தயை செய்து என்னை சீடனாக ஏற்றருள்வீராக।

Verse 20

ब्रह्मचर्य चरिष्यामि त्वय्यहं परमं गुरौ । अनुमन्यस्व मां ब्रह्मनू सहस्नं परिवत्सरान्‌

பிராமணரே! நீரே எனது பரம குரு. உமது அருகில் தங்கி, ஆயிரம் ஆண்டுகள் உயர்ந்த பிரம்மச்சரியத்தை நான் கடைப்பிடிப்பேன்; இதற்கு உமது அனுமதியை அருள்வீராக।

Verse 21

शुक्र उवाच कच सुस्वागतं तेअस्तु प्रतिगृह्लामि ते वच: । अर्चयिष्ये5हमर्च्य त्वामर्चितो<स्तु बृहस्पति:

சுக்ரர் கூறினார்—கசா, உனக்கு நல்வரவு. உன் வேண்டுகோளை நான் ஏற்றுக்கொள்கிறேன். நீ எனக்குப் போற்றத்தக்கவன்; ஆகவே உனக்கு மரியாதையும் விருந்தோம்பலும் செய்வேன். உன்னைப் போற்றுவதால் உண்மையில் ப்ருஹஸ்பதியையே நான் போற்றுகிறேன்.

Verse 22

वैशम्पायन उवाच कचस्तु त॑ तथेत्युक्त्वा प्रतिजग्राह तद्‌ व्रतम्‌ आदिटष्ट॑ कविपुत्रेण शुक्रेणोशनसा स्वयम्‌

வைசம்பாயனர் கூறினார்—அப்போது கசன் “அப்படியே” என்று சொல்லி, கவியின் புதல்வனான உசனஸ்—சுக்ராசார்யர் தாமே விதித்த அந்த பிரம்மச்சரிய விரதத்தை ஏற்றுக்கொண்டான்.

Verse 23

व्रतस्य प्राप्तकालं स यथोत्तं प्रत्यगृह्नत । आराधयचन्नुपाध्यायं देवयानीं च भारत

வைசம்பாயனர் கூறினார்—விரதம் மேற்கொள்ள வேண்டிய காலம் வந்தபோது, கசன் கூறப்பட்டபடியே அந்த விரதத்தை ஏற்றுக்கொண்டான். ஓ பாரத ஜனமேஜயா! அவன் தன் உபாத்யாயனான சுக்ராசார்யரையும் தேவயானியையும் தினமும் வணங்கி சேவித்தான்.

Verse 24

नित्यमाराधयिष्यंस्तौ युवा यौवनगोचरे । गायन नृत्यन्‌ वादयंश्व देवयानीमतोषयत्‌

வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஓ ஜனமேஜயா! அவர்களை இருவரையும் தினமும் பணிவதில் ஈடுபட்ட இளைய கசன், இளமைக்குரிய கலைகளில் திளைத்து, பாடல், நடனம், வாத்திய இசை ஆகியவற்றால் தேவயானியை மகிழ்வித்தான்.

Verse 25

स शीलयन्‌ देवयानीं कन्यां सम्प्राप्तयौवनाम्‌ । पुष्प: फलै: प्रेषणैश्न तोषयामास भारत

வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஓ பாரதா! இளமை அடைந்த அந்த கன்னி தேவயானியைப் பணிந்து, கசன் மலர்களும் கனிகளும் கொண்டு வந்து, அவள் சொன்ன பணிகளைச் செய்து, அவளை மகிழ்வித்தான்.

Verse 26

देवयान्यपि तं विप्रं नियमव्रतधारणम्‌ । गायन्ती च ललन्ती च रह: पर्यचरत्‌ तथा,देवयानी भी नियमपूर्वक ब्रह्मचर्य धारण करनेवाले कचके ही समीप रहकर गाती और आमोद-प्रमोद करती हुई एकान्तमें उनकी सेवा करती थी

வைசம்பாயனர் கூறினார்—நியமவிரதம் தாங்கிய அந்தப் பிராமண இளைஞன் கசனை தேவயானியும் பணிவுடன் சேவித்தாள். அவன் கட்டுப்பாட்டான பிரம்மச்சரியத்தில் நிலைத்திருக்க, அவள் தனிமையில் அவன் அருகிலேயே இருந்து பாடியும் விளையாட்டாக மகிழ்வித்தும் அவனைப் பராமரித்தாள்.

Verse 27

पज्चवर्षशतान्येवं कचस्य चरतो व्रतम्‌ । तत्रातीयुरथो बुद्ध्वा दानवास्तं ततः कचम्‌

வைசம்பாயனர் கூறினார்—இவ்வாறு விரதத்தை அனுசரித்துக் கொண்டிருந்த கசனுக்கு அங்கே ஐந்நூறு ஆண்டுகள் கடந்தன. அப்போது தானவர்கள் இதை அறிந்தனர். பின்னர் காட்டின் தனிமையான பகுதியில் அவன் ஒருவனாக மாடுகளை மேய்த்துக் காத்துக் கொண்டிருப்பதைப் பார்த்து, பிருஹஸ்பதியின்மீது பகையும், சஞ்சீவனி வித்யையின் இரகசியத்தைப் பாதுகாக்க வேண்டுமென்ற தீர்மானமும் கொண்டு கோபம் பொங்கித் தானவர்கள் கசனை கொன்றனர்.

Verse 28

गा रक्षन्तं वने दृष्टवा रहस्येकममर्षिता: । जघ्नुर्बृहस्पतेद्?ैषाद्‌ विद्यारक्षार्थमेव च

வைசம்பாயனர் கூறினார்—காட்டின் தனிமையான இடத்தில் கசன் ஒருவனாக மாடுகளை காத்துக் கொண்டிருப்பதைப் பார்த்து, பொறுக்கமுடியாத சினத்தில் தானவர்கள் பிருஹஸ்பதியின்மீது பகையாலும், வித்யையைப் பாதுகாக்க வேண்டுமென்ற காரணத்தாலும் அவனை கொன்றனர்.

Verse 29

हत्वा शालावृकेभ्यश्व प्रायच्छेललवश: कृतम्‌ । ततो गावो निवृत्तास्ता अगोपा: स्वं निवेशनम्‌

வைசம்பாயனர் கூறினார்—அவனை கொன்று, அவன் உடலை துண்டு துண்டாக வெட்டி நாய்களுக்கும் நரிகளுக்கும் பகிர்ந்து விட்டனர். பின்னர் மேய்ப்பன் இல்லாத அந்த மாடுகள் தாமே தங்கள் இருப்பிடத்திற்குத் திரும்பின.

Verse 30

सा दृष्टवा रहिता गाश्न॒ कचेनाभ्यागता वनात्‌ । उवाच वचन काले देवयान्यथ भारत,जनमेजय! जब देवयानीने देखा, गौएँ तो वनसे लौट आयीं पर उनके साथ कच नहीं हैं, तब उसने उस समय अपने पितासे इस प्रकार कहा

மாடுகள் காட்டிலிருந்து திரும்பி வந்தன; ஆனால் கசன் வராததைப் பார்த்த தேவயானி, அந்தக் கணமே தன் தந்தையிடம் இவ்வாறு கூறினாள்.

Verse 31

देवयान्युवाच आहुतं चाम्निहोत्रं ते सूर्यश्चास्तं गत: प्रभो । अगोपाश्चागता गाव: कचस्तात न दृश्यते

தேவயானி கூறினாள்—பிரபோ! உங்கள் சாயங்கால அக்னிஹோத்திரம் முறையாக நிறைவேற்றப்பட்டது; சூரியனும் அஸ்தமித்தான். இன்று பசுக்களும் மேய்ப்பன் இன்றியே திரும்பி வந்தன; ஆனால் தாதா! கசன் எங்கும் காணப்படவில்லை.

Verse 32

व्यक्त हतो मृतो वापि कचस्तात भविष्यति । तं विना न च जीवेयमिति सत्यं ब्रवीमि ते,पिताजी! अवश्य ही कच या तो मारे गये हैं या मर गये हैं। मैं आपसे सच कहती हूँ, उनके बिना जीवित नहीं रह सकूँगी

தேவயானி கூறினாள்—தந்தையே! கசன் நிச்சயமாக கொல்லப்பட்டிருக்கலாம் அல்லது இறந்திருக்கலாம். உமக்கு உண்மையையே சொல்கிறேன்—அவனின்றி நான் வாழ முடியாது.

Verse 33

शुक्र उवाच अयमेहीति संशब्द्य मृतं संजीवयाम्यहम्‌ । ततः संजीविनीं विद्यां प्रयुज्य कचमाह्नयत्‌

சுக்ரர் கூறினார்—“(மகளே, வருந்தாதே.) ‘வா’ என்று அழைத்தாலே இறந்தவனையும் நான் உயிர்ப்பிப்பேன்.” என்று சொல்லி, அவர் சஞ்சீவனி வித்யையைப் பயன்படுத்தி கசனை அழைத்தார்.

Verse 34

भित्त्वा भित्त्वा शरीराणि वृकाणां स विनिर्गत: । आहूत: प्रादुरभवत्‌ कचो हृष्टोडथ विद्यया

பின் குருவின் அழைப்பினால் கசன், வித்யையின் வலிமையால் மகிழ்ந்து வலிமை பெற்றவனாய், ஓநாய்களின் உடல்களை மீண்டும் மீண்டும் கிழித்து வெளியே வந்து அங்கே தோன்றினான்.

Verse 35

कस्माच्चिरायितो$सीति पृष्टस्तामाह भार्गवीम्‌ । समिथधश्च कुशादीनि काष्ठ भारं च भामिनि

“ஏன் இவ்வளவு தாமதம்?” என்று தேவயானி கேட்டாள். அதற்கு கசன் பார்கவ கன்னியிடம் கூறினான்—“அழகியவளே! நான் சமித்து, குசம் முதலியனும், விறகின் பாரமும் கொண்டு வந்துகொண்டிருந்தேன்.”

Verse 36

गृहीत्वा श्रमभारार्तों वटवृक्ष॑ं समाश्रित: । गावश्व सहिता: सर्वा वृक्षच्छायामुपाश्रिता:

சுக்ரர் கூறினார்— “சுமை சுமந்து களைப்புற்ற நான் ஆலமரத்தின் கீழ் தஞ்சமடைந்தேன். மாடுகளும் குதிரைகளும் அனைத்தும் அந்த மரத்தின் நிழலில் வந்து ஓய்வெடுத்தன.”

Verse 37

असुरास्तत्र मां दृष्टवा कस्त्वमित्यभ्यचोदयन्‌ | बृहस्पतिसुतश्चाहं कच इत्यभिविश्रुत:,“वहाँ मुझे देखकर असुरोंने पूछा--“तुम कौन हो?” मैंने कहा--मेरा नाम कच है, मैं बृहस्पतिका पुत्र हूँ

அங்கே என்னைக் கண்ட அசுரர்கள்— “நீ யார்?” என்று சவால் செய்தனர். நான்— “நான் கசன்; பிரகஸ்பதியின் மகன் என்று உலகில் அறியப்பட்டவன்” என்று கூறினேன்.

Verse 38

इत्युक्तमात्रे मां हत्वा पेषीकृत्वा तु दानवा: | दत्त्वा शालावृकेभ्यस्तु सुखं जग्मु:ः स्‍्वमालयम्‌

நான் அவ்வாறு சொன்னதுமே தானவர்கள் என்னைக் கொன்று, என் உடலை நசுக்கி நாய்களுக்கும் நரிகளுக்கும் பகிர்ந்தனர். அதைச் செய்து அவர்கள் மனநிறைவுடன் தங்கள் இல்லத்திற்குச் சென்றனர்.

Verse 39

आहूतो विद्यया भद्ठे भार्गवेण महात्मना । त्वत्सममीपमिहायात: कथंचित्‌ समजीवित:

சுக்ரர் கூறினார்— “நல்லவளே! மகாத்மா பார்கவர் தம் வித்யை வல்லமையால் என்னை அழைத்தார்; நான் எப்படியோ முழு உயிர் மீட்டு இங்கே உன் அருகே வந்தடைந்தேன்.”

Verse 40

हतो5हमिति चाचख्यौ पृष्टो ब्राह्मणकन्यया । स पुनर्देवयान्योक्त: पुष्पाहारो यदृच्छया

பிராமண கன்னி கேட்டபோது கசன்— “நான் கொல்லப்பட்டேன்” என்று தெரிவித்தான். பின்னர் ஒரு நாள் தேவயானி தற்செயலெனக் கசனை மலர்கள் கொண்டு வரச் சொன்னாள்.

Verse 41

वन॑ ययौ कचो वित्रो ददृशुर्दानवाश्न तम्‌ पुनस्तं पेषयित्वा तु समुद्राम्भस्यमिश्रयन्‌,विप्रवर कच इसके लिये वनमें गये। वहाँ दानवोंने उन्हें देख लिया और फिर उन्हें पीसकर समुद्रके जलमें घोल दिया

சுக்ரர் கூறினார்—கசன் வனத்திற்குச் சென்றான். அங்கே தானவர்கள் அவனைப் பார்த்தனர்; மீண்டும் அவனை நசுக்கி கடல்நீரில் கலக்கச் செய்தனர்.

Verse 42

चिरं गतं पुनः कन्या पित्रे त॑ं संन्यवेदयत्‌ । विप्रेण पुनराहूतो विद्यया गुरुदेहज: । पुनरावृत्य तद्‌ वृत्तं न्‍्यवेदयत तद्‌ यथा

அவன் திரும்புவதில் நீண்ட தாமதம் ஏற்பட்டதால், அந்தக் கன்னி மீண்டும் தந்தையிடம் செய்தியை அறிவித்தாள். அப்போது பிராமணச் சிறந்தவர் சுக்ராசாரியர், சஞ்சீவனி-வித்தையால் குருவின் (பிருகஸ்பதியின்) புதல்வன் கசனை மீண்டும் அழைத்தார். மீண்டும் வந்த கசன், அசுரர்கள் தன்னிடம் செய்ததை அப்படியே விவரித்தான்.

Verse 43

ततस्तृतीयं हत्वा त॑ दग्ध्वा कृत्वा च चूर्णश: । प्रायच्छन्‌ ब्राह्मणायैव सुरायामसुरास्तदा

பின்னர் அசுரர்கள் மூன்றாவது முறையாக கசனை கொன்று எரித்தனர்; அவன் உடலைப் பொடியாக்கி மதுவில் கலக்கச் செய்து, அந்த மதுவையே பிராமணன் சுக்ராசாரியருக்குப் பருகச் செய்தனர்.

Verse 44

देवयान्यथ भूयो5पि पितरं वाक्यमब्रवीत्‌ पुष्पाहार: प्रेषणकृत्‌ कचस्तात न दृश्यते

அப்போது தேவயானி மீண்டும் தந்தையிடம் கூறினாள்—“அப்பா! கசன் நான் சொல்வதெல்லாம் செய்து முடிப்பான். இன்று நான் அவனை மலர்கள் கொண்டு வரச் சொன்னேன்; ஆனால் இப்போது வரை அவன் காணப்படவில்லை.”

Verse 45

व्यक्त हतो मृतो वापि कचस्तात भविष्यति । तं विना न च जीवेयं कचं सत्यं ब्रवीमि ते,“तात! जान पड़ता है वे मार दिये गये या मर गये। मैं आपसे सच कहती हूँ, मैं उनके बिना जीवित नहीं रह सकती हूँ!

சுக்ரர் கூறினார்—“மகளே! கசன் நிச்சயமாகக் கொல்லப்பட்டான் அல்லது இறந்துவிட்டான். அவன் இல்லாமல் நான் வாழ முடியாது—கசனைப் பற்றி உனக்கு நான் உண்மையையே சொல்கிறேன்.”

Verse 46

शुक्र उवाच बृहस्पते: सुतः पुत्रि कचः प्रेतगतिं गतः । विद्यया जीवितो<प्येवं हन्यते करवाणि किम्‌

சுக்ரர் கூறினார்—மகளே! பிருஹஸ்பதியின் மகன் கசன் மரணநிலையை அடைந்தான். என் வித்யையால் அவனை மீண்டும் மீண்டும் உயிர்ப்பித்தாலும், அவன் அதே முறையில் மீண்டும் கொல்லப்படுகிறான். இனி நான் என்ன செய்வேன்?

Verse 47

मैवं शुचो मा रुद देवयानि न त्वादृशी मर्त्यमनुप्रशोचते । यस्यास्तव ब्रह्म च ब्राह्मणाश्न सेन्द्रा देवा वसवो5थाश्विनौ च

சுக்ரர் கூறினார்—தேவயானி! இவ்வாறு துயரப்படாதே; அழாதே. உன்னைப் போன்ற வல்லமைமிகு பெண் ஒரு நாசமுள்ளவனுக்காக புலம்பமாட்டாள். உன்னிடம் பிரம்மவித்யையும், பிராமணர்களின் ஆதரவும் உள்ளது; இந்திரனுடன் கூடிய தேவர்கள், வசுக்கள், இரு அஸ்வின்களும் மரியாதையுடன் தலைவணங்குவர்.

Verse 48

सुरद्विषश्चैव जगच्च सर्व- मुपस्थाने संनमन्ति प्रभावात्‌ | अशक्योडसौ जीवयितु द्विजाति: संजीवितो बध्यते चैव भूय:

சுக்ரர் கூறினார்—என் பிரபாவத்தால் தேவர்களின் பகைவர்களும், உலகமெங்கும் என் முன்னிலையில் தலைவணங்குகின்றனர். ஆனால் அந்த இருபிறப்பாளனை இப்போது உயிர்ப்பிப்பது இயலாது; உயிர்ப்பித்தாலும் அவன் மீண்டும் கொல்லப்படுவான்.

Verse 49

देवयान्युवाच यस्याड्रिरा वृद्धतम: पितामहो बृहस्पतिश्चापि पिता तपोनिधि: । ऋषे: पुत्र तमथो वापि पौत्र कथं न शोचेयमहं न रुद्याम्‌

தேவயானி கூறினாள்—அப்பா! யாருடைய பாட்டன் மிக முதிய மகரிஷி அங்கிரசர், யாருடைய தந்தை தவத்தின் நிதியான பிருஹஸ்பதி, அவன் ரிஷியின் மகனும் ரிஷியின் பேரனுமாகிய அந்த பிரம்மச்சாரி கசனுக்காக நான் எவ்வாறு துயரப்படாமல் இருப்பேன், எவ்வாறு அழாமல் இருப்பேன்?

Verse 50

स ब्रह्मचारी च तपोधनश्न सदोत्थित: कर्मसु चैव दक्ष: । कचस्य मार्ग प्रतिपत्स्ये न भोक्ष्ये प्रियो हि मे तात कचो5डभिरूप:

தேவயானி கூறினாள்—அவன் உண்மையான பிரம்மச்சாரி; தவமே அவன் செல்வம். எப்போதும் விழிப்புடன் இருந்து, செயல்களில் திறமைமிக்கவன். ஆகவே, அப்பா, அந்த அழகிய கசன் எனக்கு மிகப் பிரியமானவன். இனி நான் உணவைத் துறந்து, கசன் சென்ற பாதையையே நானும் பின்பற்றுவேன்.

Verse 51

वैशम्पायन उवाच स पीडितो देवयान्या महर्षि: समाह्दयत्‌ संरम्भाच्चैव काव्य: । असंशयं मामसुरा द्विषन्ति ये मे शिष्यानागतान्‌ सूदयन्ति

வைசம்பாயனர் கூறினார்—தேவயானியின் தூண்டுதலாலும் அவளது துயரால் துயருற்றும் மகரிஷி காவ்யர் (சுக்ராசாரியர்) கோபத்துடன் கசனை அழைத்து, “அசுரர்கள் என்னை வெறுக்கிறார்கள் என்பதில் ஐயமில்லை; இல்லையெனில் இங்கே வந்த என் சீடர்களை அவர்கள் கொன்றிருப்பார்களா?” என்று உரைத்தார்.

Verse 52

अब्राद्मणं कर्तुमिच्छन्ति रौद्रा- स्‍्ते मां यथा व्यभिचरन्ति नित्यम्‌ | अप्यस्य पापस्य भवेदिहान्तः कं ब्रह्महत्या न दहेदपीन्द्रमू

“அந்த கொடிய இயல்புடைய தைத்யர்கள் என்னை பிராமணத் தன்மையிலிருந்து வீழ்த்த விரும்புகிறார்கள்; அதனால் தினந்தோறும் எனக்கு எதிராக நடக்கிறார்கள். இந்தப் பாவத்தின் முடிவு இங்கேயே நிச்சயம் வெளிப்படும். பிராமணஹத்தி யாரைச் சுடாது? இந்திரனையும் கூட அது எரித்துவிடும்.”

Verse 53

गुरोहि भीतो विद्यया चोपहूत: शनैर्वाक्यं जठरे व्याजहार । जब गुरुने विद्याका प्रयोग करके बुलाया, तब उनके पेटमें बैठे हुए कच भयभीत हो धीरेसे बोले। (कच उवाच प्रसीद भगवन्‌ महां कचो5हमभिवादये । यथा बहुमत: पुत्रस्तथा मन्यतु मां भवान्‌ ।।

வைசம்பாயனர் கூறினார்—குரு ஞானவல்லமையால் அழைத்தபோது, வயிற்றினுள் இருந்த கசன் அச்சத்துடன் மெதுவாகப் பேசினான். கசன் கூறினான்—“பகவனே, அருள்புரிவீராக. நான் கசன்; உமக்கு வணங்குகிறேன். தந்தை அன்புப் புதல்வனை உயர்வாகக் கருதுவது போல, நீரும் என்னை அன்புக்குரியவனாகக் கருதுவீராக.” வைசம்பாயனர் கூறினார்—அந்த குரலைக் கேட்ட சுக்ராசாரியர் கேட்டார்—“ஓ பிராமணனே, எந்த வழியால் நீ இங்கே வந்து என் வயிற்றினுள் நிலைத்திருக்கிறாய்? உண்மையாய் சொல்.”

Verse 54

कच उवाच तव प्रसादान्न जहाति मां स्मृति: स्मरामि सर्व यच्च यथा च वृत्तम्‌ । न त्वेवं स्यात्‌ तपस: संक्षयो मे ततः क्लेशं घोरमिमं सहामि

கசன் கூறினான்—“குருதேவா, உமது அருளால் என் நினைவாற்றல் என்னை விட்டு விலகவில்லை; நடந்தது எவ்வாறு நடந்ததோ அனைத்தும் எனக்கு நினைவில் உள்ளது. ஆனால் வயிற்றை கிழித்து வெளியே வந்தால் என் தவம் குன்றும். அதனால் அந்தக் குறைவு ஏற்படாதிருக்க, இங்கே இந்தக் கொடிய வேதனையைத் தாங்குகிறேன்.”

Verse 55

असुरै: सुरायां भवतो5स्मि दत्तो हत्वा गग्ध्वा चूर्णयित्वा च काव्य । ब्राह्मीं मायां चासुरीं विप्र मायां त्वयि स्थिते कथमेवातिवर्तेत्‌

கசன் கூறினான்—“ஆசார்யபாதா! அசுரர்கள் என்னைக் கொன்று, எரித்து, பொடியாக்கி; அந்தப் பொடியை சுராவில் கலந்து உமக்குக் குடிக்க வைத்தனர். ஓ பிராமணச் சிறந்தவரே! நீர் பிராஹ்மீயும் ஆசுரீயும் ஆகிய மாயாவித்யைகளை அறிந்தவர்; நீர் இருக்கையில் அந்த வல்லமைகளை யார் மீற இயலும்?”

Verse 56

शुक्र उवाच किं ते प्रियं करवाण्यद्य वत्से वधेन मे जीवितं स्थात्‌ कचस्य । नान्यत्र कुक्षेमम भेदनेन दृश्येत्‌ कचो मद्गतो देवयानि

சுக்ரர் கூறினார்—மகளே தேவயானி! இன்று உனக்குப் பிரியமானதை நான் என்ன செய்ய வேண்டும்? என் மரணத்தினாலேயே கசனின் உயிர் மீள முடியும். என் வயிற்றை பிளப்பதைத் தவிர வேறு வழியில்லை; என்னுள் புகுந்த கசன் அன்றி வெளிப்பட்டு வர இயலாது.

Verse 57

देवयान्युवाच द्ौ मां शोकावग्निकल्पौ दहेतां कचस्य नाशस्तव चैवोपघात: । कचस्य नाशे मम नास्ति शर्म तवोपघाते जीवितुं नास्मि शक्ता

தேவயானி கூறினாள்—அப்பா! கசனின் அழிவு, உங்கள் மரணம்—இவ்விரண்டும் துயரத் தீயென என்னைச் சுடும். கசன் அழிந்தால் எனக்கு அமைதி இல்லை; நீங்கள் கொல்லப்பட்டால் நான் வாழ இயலாது.

Verse 58

शुक्र उवाच संसिद्धरूपो5सि बृहस्पते: सुत यत्‌ त्वां भक्त भजते देवयानी । विद्यामिमां प्राप्तुहि जीविनीं त्वं न चेदिन्द्र: कचरूपी त्वमद्य

சுக்ரர் கூறினார்—பிரகஸ்பதியின் மகனே கசா! இப்போது நீ நிறைவு பெற்றவன்; ஏனெனில் தேவயானி பக்தியுடன் உன்னை நாடுகிறாள். ஆகவே இந்த உயிரளிக்கும் மிருதஸஞ்ஜீவனி வித்யையை என்னிடமிருந்து பெறுக—இன்று நீ கசன் வேடத்தில் இந்திரன் அல்லையெனில்.

Verse 59

न निवर्तेत्‌ पुनर्जीवन्‌ कश्चिदन्यो ममोदरात्‌ । ब्राह्मणं वर्जयित्वैंकं तस्माद्‌ विद्यामवाप्रुहि

சுக்ரர் கூறினார்—ஒரு பிராமணனைத் தவிர வேறு எவரும் என் வயிற்றிலிருந்து மீண்டும் உயிருடன் வெளியே வர முடியாது. ஆகவே நீ இந்த வித்யையைப் பெறுக.

Verse 60

पुत्रो भूत्वा भावय भावितो मा- मस्मद्देहादुपनिष्क्रम्य तात । समीक्षेथा धर्मवतीमवेक्षां गुरो: सकाशातृ्‌ प्राप्य विद्यां सविद्य:

சுக்ரர் கூறினார்—மகனே! என் உடலிலிருந்து உயிருடன் வெளியேறி, மகனென இருந்து, நான் உன்னை வளர்த்ததற்கான பதிலாக என்னை மீண்டும் உயிர்ப்பிக்கவும். மேலும் குருவிடமிருந்து வித்யையைப் பெற்று உண்மையிலே அறிவாளியாகினாலும், என்னை எப்போதும் தர்மமிக்க கடமை உணர்வோடு மட்டுமே நோக்குக.

Verse 61

वैशम्पायन उवाच गुरो: सकाशात्‌ समवाप्य विद्यां भित्त्वा कुक्षिं निर्विचक्राम विप्र: । कचो<$भिरूपस्ततक्षणाद्‌ ब्राह्मणस्य शुक्लात्यये पौर्णमास्यामिवेन्दु:

வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஜனமேஜயா! குருவின் சன்னிதியில் இருந்து ஸஞ்ஜீவனி வித்யையைப் பெற்ற அழகிய பிராமண இளைஞன் கசன், அந்தக் கணமே பிராமணன் (சுக்ராசார்யர்) வயிற்றை பிளந்து வெளியே வந்தான்—சுக்லபக்ஷ முடிவில் பௌர்ணமி மாலையில் சந்திரன் தோன்றுவது போல।

Verse 62

दृष्टवा च त॑ पतितं ब्रह्मराशि- मुत्थापयामास मृतं कचो<डपि । विद्यां सिद्धां तामवाप्याभिवाद्य ततः कचस्तं गुरुमित्युवाच

வைசம்பாயனர் கூறினார்—வேதச் செல்வத்தின் உருவமே போன்ற குரு தரையில் விழுந்து இறந்திருந்ததைப் பார்த்த கசனும் வித்யையின் வலிமையால் அவரை மீண்டும் உயிர்ப்பித்தான். அந்தச் सिद्ध வித்யையைப் பெற்ற பின் குருவுக்கு வணங்கி, கசன் கூறினான்—“குருதேவா!”

Verse 63

यः श्रोत्रयोरमृतं संनिषिड्चेद्‌ विद्यामविद्यस्थ यथा ममायम्‌ | त॑ मन्ये5हं पितरं मातरं च तस्मै न द्रहोत्‌ कृतमस्य जानन्‌

“அறியாமையில் உள்ள ஒருவனின் இரு காதுகளிலும் வித்யை எனும் அமிர்தத்தை ஊற்றுபவர்—என் இந்தப் போற்றத்தக்க ஆசார்யர் எனக்குச் செய்ததுபோல்—அவரை நான் தந்தையும் தாயும் எனக் கருதுகிறேன். குருவின் உபகாரத்தை உணர்ந்து நினைவில் வைத்து, சீடன் ஒருபோதும் அவருக்கு துரோகம் செய்யக் கூடாது.”

Verse 64

ऋतस्य दातारमनुत्तमस्य निर्धि निधीनामपि लब्धविद्या: | ये नाद्रियन्ते गुरुमर्चनीयं पापॉल्लोकांस्ते व्रजन्त्यप्रतिष्ठा:

வைசம்பாயனர் கூறினார்—வித்யையைப் பெற்றபின்பும் போற்றத்தக்க குருவை மதிக்காதவர்கள்—ऋத (தர்ம)த்தின் ஒப்பற்ற தானதரும், நிதிகளில் நிதியாகிய அவரை—மரியாதையற்றவர்களாய் பாவலோகங்களுக்கு (நரகங்களுக்கு) செல்கிறார்கள்।

Verse 65

वैशम्पायन उवाच सुरापानाद्‌ वज्चनां प्राप्य विद्वान्‌ संज्ञानाशं चैव महातिघोरम्‌ | दृष्टवा कचं चापि तथाभिरूपं पीत॑ तदा सुरया मोहितेन

வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஜனமேஜயா! மதுபானத்தால் அந்தப் பண்டிதன் சுக்ராசார்யர் ஏமாற்றமடைந்து, உணர்வு முற்றிலும் அழியும் மிகக் கொடிய நிலையை அடைந்தார். மதுவின் மயக்கத்தால் அந்நேரம் தன் விருப்பப்படி நடந்துகொள்ளும், அழகிய உருவமுடைய அன்புச் சீடன் பிராமணகுமாரன் கசனையும் குடித்துவிட்டார்.

Verse 66

समन्युरुत्थाय महानुभाव- स्तदोशना विप्रहितं चिकीर्ष: । सुरापानं प्रति संजातमन्यु: काव्य: स्वयं वाक्यमिदं जगाद

வைசம்பாயனர் கூறினார்— அப்போது கவியின் புதல்வனாகிய மகானுபாவன் சுக்ராசார்யர் கோபத்துடன் எழுந்து, அந்த மதுபானத்தால் ஏற்பட்ட தீவினையைத் தடுக்கத் தீர்மானித்தார். சுராபானத்தின் மீது அவரது சினம் கொழுந்துவிட்டது; பிராமணர்களின் நலனுக்காக அவர் தாமே இவ்வார்த்தைகளை அறிவித்தார்.

Verse 67

यो ब्राह्मणोअ्द्यप्रभूतीह कश्रनि- न्मोहात्‌ सुरां पास्यति मन्दबुद्धि: । अपेतधर्मा ब्रह्म॒हा चैव स स्या- दस्मिंल्लोके गर्लहितः स्यात्‌ परे च

வைசம்பாயனர் கூறினார்— “இன்றிலிருந்து இவ்வுலகில் யாரேனும் மந்தபுத்தியுடைய பிராமணன் மயக்கத்தால்—அறியாமையால்கூட—சுராவை அருந்தினால், அவன் தர்மத்திலிருந்து வீழ்ந்தவன்; அவன் பிரம்மஹத்தி பாவத்தைச் சுமந்தவன் எனக் கருதப்படுவான்; இவ்வுலகிலும் மறுவுலகிலும் நிந்திக்கப்படுவான்.”

Verse 68

मया चैतां विप्रधर्मोक्तिसीमां मर्यादां वै स्थापितां सर्वलोके । सन्‍्तो विप्रा: शुश्रुवांसो गुरूणां देवा लोकाश्लोपशृण्वन्तु सर्वे

வைசம்பாயனர் கூறினார்— “தர்மசாஸ்திரங்களில் பிராமண தர்மத்திற்கு வகுத்த எல்லைக்குள் நான் இந்த ஒழுக்கவரம்பை நிறுவியுள்ளேன்; அது உலகமெங்கும் ஏற்றுக்கொள்ளப்படுக. சான்றோர், பிராமணர், குருவின் பாதங்களில் கல்வி கற்ற சீடர், தேவர்கள், மற்றும் எங்கும் உள்ள மக்கள்—அனைவரும் நான் நிறுவிய இந்த விதியை நன்றாகக் கேளுங்கள்.”

Verse 69

इतीदमुक्त्वा स महानुभाव- स्तपोनिधीनां निधिरप्रमेय: । तान्‌ दानवान्‌ दैवविमूढबुद्धी - निदं समाहूय वचो<भ्युवाच

வைசம்பாயனர் கூறினார்— இவ்வாறு கூறிய பின், தவமெனும் செல்வங்களுக்கே செல்வமாகிய, அளவிட முடியாத வல்லமை கொண்ட மகானுபாவன் சுக்ராசார்யர், விதியால் அறிவு மயங்கிய அந்த தானவர்களை அழைத்து, இவ்வாறு உரைத்தார்.

Verse 70

आचक्षे वो दानवा बालिशा: स्थ सिद्ध: कचो वत्स्यति मत्सकाशे । संजीविनीं प्राप्य विद्यां महात्मा तुल्यप्रभावो ब्राह्मणो ब्रह्मभूत:

வைசம்பாயனர் கூறினார்— “அறிவிலி தானவர்களே! நான் உங்களுக்குச் சொல்கிறேன்—உறுதியாக நின்று கேளுங்கள்: सिद्ध கசன் என் அருகில் தங்குவான். ‘சஞ்சீவினி’ எனும் உயிர்ப்பிக்கும் வித்யையைப் பெற்ற பின், அந்த மகாத்மா பிராமணன் வல்லமையில் சமனாகி, பிரம்மநிலையிலே நிலைபெறுவான்.”

Verse 71

(यो5कार्षीद्‌ दुष्करं कर्म देवानां कारणात्‌ कच: । न तत्कीर्तिर्जरां गच्छेद्‌ यज्ञियश्न भविष्यति ।।

வைசம்பாயனர் கூறினார்—தேவர்களின் நலனுக்காக கசன் மிகக் கடினமான செயலை நிறைவேற்றினான். ஆகவே அவன் புகழ் காலத்தால் ஒருபோதும் மங்காது; அவன் யாகப் பங்கிற்கு உரியவன் ஆவான். இவ்வாறு கூறி பார்கவர் (சுக்ரர்) மௌனமானார். தானவர்கள் வியப்பில் ஆழ்ந்து தத்தம் இல்லங்களுக்கு சென்றனர்.

Verse 72

गुरोरुष्प सकाशे तु दशवर्षशतानि स: । अनुज्ञात: कचो गन्तुमियेष त्रिदशालयम्‌,कचने एक हजार वर्षोतक गुरुके समीप रहकर अपना व्रत पूरा कर लिया। तब घर जानेकी अनुमति मिल जानेपर कचने देवलोकमें जानेका विचार किया

குரு உசனஸின் அருகில் நூறு தசாப்தங்கள்—அதாவது ஆயிரம் ஆண்டுகள்—தங்கி கசன் தன் விரதத்தை நிறைவேற்றினான். பின்னர் புறப்பட அனுமதி கிடைத்ததும், திரிதசர்களின் இருப்பிடமான தேவலோகத்திற்குச் செல்லத் தீர்மானித்தான்.

Verse 76

इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि सम्भवपर्वणि ययात्युपाख्याने षट्सप्ततितमो<ध्याय:

இவ்வாறு ஸ்ரீமஹாபாரதத்தின் ஆதிபர்வத்தில், சம்பவபர்வத்தில், யயாதி-உபாக்யானம் எனும் பகுதியின் எழுபத்தாறாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது.

Frequently Asked Questions

The dilemma concerns whether Yayāti may accept Devayānī’s self-choice without prior paternal gifting, given the perceived risks of violating social-ritual legitimacy and the potential repercussions of displeasing Śukra.

Personal desire and political advantage are subordinated to regulated legitimacy: consent, authorization, and respectful conduct toward spiritual authority are presented as stabilizing constraints within royal decision-making.

No explicit phalaśruti appears in this unit; the meta-significance is conveyed structurally through the narrator’s framing and the causal setup for later dynastic outcomes arising from formally conditioned marital arrangements.

Read Mahabharata in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App