Shloka 10
Ādi Parva 117 — Pāṇḍu’s Obsequies, Escort of the Pāṇḍavas, and Reception at Nāgasāhvaya
Hastināpura
चित्रायुधो निषद्गी च पाशी वृन्दारकस्तथा । दृढवर्मा दृढक्षत्र: सोमकीर्तिरनूदर: ।।
vaiśampāyana uvāca |
citrāyudho niṣadgī ca pāśī vṛndārakas tathā |
dṛḍhavarmā dṛḍhakṣatraḥ somakīrtir anūdaraḥ ||
dṛḍhasandho jarāsandhaḥ satyasandhaḥ sadaḥsuvāk |
ugraśnavā ugrasenaḥ senānīr duṣparājayaḥ ||
aparājitaḥ paṇḍitako viśālākṣo durādharaḥ |
dṛḍhahastaḥ suhastaś ca vātavega-suvarcasau ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஓ ஜனமேஜயா! திருதராஷ்டிரனின் புதல்வர்களில் இவ்வரசகுமாரர்களும் இருந்தனர்—சித்ராயுதன், நிஷங்கீ, பாசீ, வ்ரிந்தாரகன்; மேலும் த்ருடவர்மா, த்ருடக்ஷத்ரன், சோமகீர்த்தி, அனூதரன்; த்ருடசந்தன், ஜராசந்தன், சத்யசந்தன், சதஃஸுவாக்; உக்ரஷ்னவா, உக்ரசேனன், சேனானி, துஷ்பராஜயன்; அபராஜிதன், பண்டிதகன், விசாலாக்ஷன், துராதரன்; மேலும் த்ருடஹஸ்தன், சுஹஸ்தன், வாதவேகன், சுவர்ச்சா।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
This verse itself teaches indirectly: lineage and power are enumerated, but the Mahābhārata’s ethical thrust is that mere birth, numbers, or impressive epithets (e.g., ‘hard to defeat’, ‘unconquered’) do not guarantee righteousness; dharma is proven by conduct.
Vaiśampāyana continues the catalog of Dhṛtarāṣṭra’s sons, listing a sequence of their names and epithets as part of the Adi Parva’s genealogical and dynastic framing.