दर्शपूर्णमास-प्रवृत्ति, प्राणग्रह-न्यास, यज्ञरक्षा-प्रकरणम् (TS 3.5)
TS 3.5 functions as a modular liturgical dossier within the Śrauta year, knitting together (i) the lunar hinge of Amāvāsyā–Paurṇamāsī as a ritual geometry of reversal/anuloma–pratiloma, (ii) priestly and social legitimation through Vasiṣṭha–Indra arthavāda, (iii) battle-formulae that transpose metrical/stonic structures into ritualized victory, (iv) apotropaic passages that secure the yajña against “yajñahana/yajñamuṣ” forces across the three worlds, and (v) a Soma-adjacent graha taxonomy culminating in prāṇa-grahas, where directions, meters, and vital functions are mapped onto a fixed count of cups/grasps. The prapāṭhaka thus acts as a connective tissue between lunar offerings and Soma-sacrifice logic: it translates cosmology into countable ritual operations (kapāla numbers, stoma counts, directional totalities) and embeds them in a choreography of grasping, offering, and establishing. In the Śrauta calendar, it supports periodic rites by providing reusable mantric “subroutines” for protection, empowerment, and continuity.
Mantra 1
ये देवा यज्ञहनो यज्ञमुषः प्र्त्हिव्याम् अध्य् आसते अग्निर् मा तेभ्यो रक्षतु गच्छेम सुक्र्तो वयम् आगन्म । मित्रावरुणा वरेण्या रात्रीणाम् भागो युवयोर् यो अस्ति नाकं गृह्णानाः सुक्र्तस्य लोके तृतीये पृष्ठे अधि रोचने दिवः । ये देवा यज्ञहनो यज्ञमुषो ऽन्तरिक्षे ऽध्य् आसते वायुर् मा तेभ्यो रक्षतु गच्छेम सुक्र्तो वयम् । यास् ते रात्रीः सवितः ...
யாகத்தை அழிப்பவர்களும் யாகத்தைத் திருடுபவர்களுமான தேவர்கள், பூமியில் அமர்ந்திருப்பவர்கள்—அக்னி என்னை அவர்களிடமிருந்து காக்கட்டும்; நாங்கள் சுக்ருதம் செய்தவர்கள் பாதுகாப்பாகச் செல்வோமாக. மித்ரா-வருணா, நீங்கள் இருவரும் வரத்தக்கவர்கள்; இரவுகளிலுள்ள உங்கள் பங்கைப் பற்றிக் கொண்டு, சுக்ருதத்தின் உலகில், மூன்றாம் நிலை/படியில், த்யுலோகத்தின் ஒளியில் நாம் அடைவோமாக. யாகத்தை அழிப்பவர்களும் யாகத்தைத் திருடுபவர்களுமான தேவர்கள், அந்தரிக்ஷத்தில் அமர்ந்திருப்பவர்கள்—வாயு என்னை அவர்களிடமிருந்து காக்கட்டும்; நாங்கள் சுக்ருதம் செய்தவர்கள் பாதுகாப்பாகச் செல்வோமாக. சவிதா, உன்னுடைய அந்த இரவுகள்…
Mantra 2
देवयानीर् अन्तरा द्यावापृथिवी वियन्ति गृहैश् च सर्वैः प्रजया न्व् अग्रे सुवो रुहाणास् तरता रजांसि । ये देवा यज्ञहनो यज्ञमुषो दिव्य् अध्य् आसते सूर्यो मा तेभ्यो रक्षतु गच्छेम सुक्र्तो वयम् । येनेन्द्राय समभरः पयांस्य् उत्तमेन हविषा जातवेदः तेनाग्ने त्वम् उत वर्धयेमं सजातानां स्रैष्ठ्य आ धेह्य् एनम् । यज्ञहनो वै देवा यज्ञमुषः ...
தேவயானி (தேவர்களின் பாதையில் செல்பவை) ஓடைகள்/நடைகள் த்யாவா-பிருதிவியின் இடையில் இயங்குகின்றன; இல்லங்களும் எல்லாப் பிரஜைகளும் உடன்—முதலிலேயே—மேலே எழுந்து, அவை ரஜாஞ்சி (உலக இடைவெளிகள்/மண்டலங்கள்) கடக்கட்டும். யாகத்தை அழிப்பவர்களும் யாகத்தைத் திருடுபவர்களுமான தேவர்கள், திவியில் அமர்ந்திருப்பவர்கள்—சூரியன் என்னை அவர்களிடமிருந்து காக்கட்டும்; நாங்கள் சுக்ருதம் செய்தவர்கள் பாதுகாப்பாகச் செல்வோமாக. மிகச் சிறந்த ஹவிஸால், ஹே ஜாதவேதஸ், நீ இந்திரனுக்காக பாயாஞ்சி (பால்சாறு) சேர்த்தாய்; அதே ஹவியால், ஹே அக்னே, நீ இந்த (யஜமானன்) ஐயும் வளர்த்து, ஒரே குலத்தாரிடையே சிறப்பை இவனுக்கு அளி. ‘யஜ்ஞஹனோ வை தேவா யஜ்ஞமுஷః’—யாகநாசகரே அந்த தேவர்கள்; யாகத் திருடர்களே.
Mantra 3
सन्ति त एषु लोकेष्व् आसत आददान विमथ्नाना यो ददाति यो यजते तस्य ये देवा यज्ञहनः पृथिव्याम् अध्य् आसते ये अन्तरिक्षे ये दिवीत्य् आह । एमान् एव लोकांस् तीर्त्वा सगृहः सपसुः सुवर्गं लोकम् एति । अप वै सोमेनेजानाद् देवतास् च यज्ञस् च क्रामन्त्य् आग्नेयम् पञ्चकपालम् उदवसानीयं निर्वपेद् अग्निः सर्वा देवताः ।
இந்த உலகங்களில் சிலர் அமர்ந்தபடியே (பிறருடையதை) எடுத்துக் கொள்கிறார்கள், பறித்து மடக்குகிறார்கள்; யார் தானம் செய்கிறாரோ, யார் யாகம் செய்கிறாரோ—பலன் அவருக்கே. யாகநாசக தேவர்கள்—பூமியில் இருப்பவர்கள், அந்தரிக்ஷத்தில் இருப்பவர்கள், திவியில் இருப்பவர்கள்—இவ்வுலகங்களைத் தாண்டி (யஜமானன்) இல்லத்துடன், மாடுபசுக்களுடன், ஸ்வர்கலோகத்தை அடைகிறான். சோமத்தால் யஜனம் செய்பவனிடமிருந்து தேவர்களும் யாகமும் (போல) விலகிச் செல்கின்றன. அக்னேய பஞ்சகபால புரோடாசத்தை ‘உதவஸானீய’ (முடிவுக்) காணிக்கையாகச் செலுத்துக; அக்னியே எல்லாத் தேவதைகளும்.
Mantra 4
पाङ्क्तो यज्ञो देवतास् चैव यज्ञं चाव रुन्द्धे । गायत्रो वा अग्निर् गायत्रछन्दास् तं छन्दसा व्य् अर्धयति यत् पञ्चकपालं करोति । अष्टाकपालः कार्यो ऽष्टाक्षरा गायत्री गायत्रो ऽग्निर् गायत्रछन्दाः स्वेनैवैनं छन्दसा सम् अर्धयति । पङ्क्त्यौ याज्यानुवाक्ये भवतः पाङ्क्तो यज्ञस् तेनैव यज्ञान् नैति ।
யாகம் பாங்க்தம் (ஐந்து பகுதிகள்/பத்திகளுடையது); தேவர்களும் (பாங்க்தம்) மற்றும் யாகமும்—அதனால் அவன் யாகத்தை (சரியாக) அடைகிறான்/நிலைப்படுத்துகிறான். காயத்ரமே அக்னி; காயத்ரமே சந்தஸ்—அந்தச் சந்தஸினாலேயே அவன் அதைச் சமப்படுத்தி முழுமைப்படுத்துகிறான். அவன் ஐந்து கபாலங்களுடைய புரோடாசத்தைச் செய்கிறான்; (உண்மையில்) எட்டு கபாலங்களுடையதாகச் செய்ய வேண்டும்—ஏனெனில் காயத்ரீ எட்டு அక్షரங்களுடையது; காயத்ரமே அக்னி; காயத்ரமே சந்தஸ்—தன் சந்தஸினாலேயே அவன் அதைச் சமமாக்குகிறான். யாஜ்யா, அனுவாக்யா ஆகியவை பங்க்தி-சந்தஸில் அமையும்; யாகம் பாங்க்தம்—அதனால் அவன் யாகத்தோடு (சரியாக) செல்கிறான்/யாகத்திலிருந்து விலகுவதில்லை.
Read Krishna Yajur Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.