Jvara-Nidāna-Lakṣaṇa: Causes, Doṣic Types, Āma/Nirāma Stages, and Prognosis of Fever
तद्वद्वातकफे शीतं दाहादिर्दुस्तरस्तयोः / शीतादौ तत्र पित्तेन कफे स्यान्दितशोषिते
tadvadvātakaphe śītaṃ dāhādirdustarastayoḥ / śītādau tatra pittena kaphe syānditaśoṣite
அதேபோல் வாதமும் கபமும் சேர்ந்தால் குளிர்ச்சி உண்டாகும்; தாகம்/எரிச்சல் முதலிய துன்பங்கள் தாங்க இயலாதவையாகும். குளிர்ச்சி முதலான நிலைகளிலும் பித்தம் செயல்படும்; கபத்தில் சீழ்/சளி ஓட்டம் மற்றும் உலர்ச்சி (சோர்வு) ஏற்படும்.
Lord Vishnu (in dialogue with Garuda)
Dosha: Mixed
Concept: Tridoṣa interaction: vāta-kapha produces śīta (coldness), yet pitta can manifest as dāha (burning) even within cold-onset states; kapha shows syandana (oozing) and śoṣa (drying/wasting).
Vedantic Theme: Prakṛti-guṇa/doṣa dynamics within embodied existence (deha-dharma) as a field of causality and discernment.
Application: Diagnose mixed-doṣa presentations by tracking dominant qualities (śīta/dāha, syandana/śoṣa) rather than assuming a single-doṣa disorder; tailor cooling/warming and drying/unctuous measures accordingly.
Primary Rasa: karuna
Secondary Rasa: bhayanaka
Related Themes: Garuda Purana 1.147 (Ayurveda/roga-lakṣaṇa context): adjacent verses on doṣa-driven symptom sequences and āgantuka causes
This verse highlights how mixed doṣa conditions (vāta-kapha with pitta influence) produce specific symptom patterns, implying that correct diagnosis depends on seeing combined doṣa effects rather than a single cause.
This specific verse is medical/physiological in theme and does not directly discuss the soul’s journey; it instead contributes to the Garuda Purana’s broader instruction on embodied suffering and its causes.
Use it as a reminder that symptoms can be mixed (coldness with burning, discharge with dryness), so holistic assessment and balanced lifestyle choices are emphasized over one-size-fits-all remedies.