Adhyaya 33
Devahūti’s Prayers, Kapila’s Departure, and Devahūti’s Liberation (Siddhapada)
கபிலதேவரின் சாங்க்ய-பக்தி மற்றும் ஆத்மசாக்ஷாத்கார வழி உபதேசத்தின் பலன் இவ்வத்யாயத்தில் வெளிப்படுகிறது. மைத்ரேயர் கூறுகிறார்: அறியாமையிலிருந்து விடுபட்ட தேவஹூதி, பகவானை பிரம்மாவின் ஆதாரம், எண்ணற்ற பிரபஞ்சங்களின் மூலக் காரணம், குணங்களின் இயக்குநர், வீழ்ந்தவர்களை உயர்த்த இறங்கும் கருணை அவதாரம் என ஆழ்ந்த பிரார்த்தனைகளால் போற்றுகிறாள். நாம-சங்கீர்த்தனத்தின்—கேட்குதல், பாடுதல், நினைவு—மாற்றும் சக்தியை அவள் வலியுறுத்துகிறாள்; அதனால் ஒதுக்கப்பட்ட பிறப்பினரும் வேதப் புனிதத்திற்குத் தகுதியடைகிறார்கள். மகிழ்ந்த கபிலர், தாம் அளித்த பாதை எளிதும் விரைவில் முக்தி தருவதுமென உறுதி கூறி, பணி நிறைவு பெற்றபின் வடகிழக்குத் திசை நோக்கிப் புறப்பட்டு தெய்வீக மரியாதை பெறுகிறார்; பந்தப்பட்ட ஜீவர்களின் விடுதலைக்காக சமாதியில் நிலைத்து, சாங்க்ய ஆசாரியர்களால் வணங்கப்படுகிறார். தேவஹூதி கார்தமரின் செழுமையான ஆசிரமத்தில் இருந்தும் இன்பங்களைத் துறந்து விஷ்ணு தியானத்தை தீவிரப்படுத்தி, குணாதீத நிலை பெற்று முக்தி அடைகிறாள். அவள் பரிபூரணித்த இடம் ‘சித்தபத’ எனப் புகழ்பெறும்; அவள் உடல் தத்துவங்கள் புனித நதியாகி குளிப்போர்க்கு சித்தி அளிக்கின்றன.
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच एवं निशम्य कपिलस्य वचो जनित्री सा कर्दमस्य दयिता किल देवहूति: । विस्रस्तमोहपटला तमभिप्रणम्य तुष्टाव तत्त्वविषयाङ्कितसिद्धिभूमिम् ॥ १ ॥
ஸ்ரீமைத்ரேயர் கூறினார்—கபிலதேவரின் வாக்கை கேட்டதும், கர்தம முனிவரின் பிரிய மனைவியும் கபிலரின் தாயுமான தேவஹூதி, பக்தியோகமும் தத்துவஞானமும் பற்றிய அறியாமை மயக்கம் நீங்கி விடுதலை பெற்றாள். சாங்க்யத் தத்துவத்தின் ஆதிகர்த்தாவும் முக்தியின் அடித்தளமுமான பகவானுக்கு வணங்கி, பின்வரும் ஸ்துதிகளால் அவரைத் திருப்திப்படுத்தினாள்.
Verse 2
देवहूतिरुवाच अथाप्यजोऽन्त:सलिले शयानं भूतेन्द्रियार्थात्ममयं वपुस्ते । गुणप्रवाहं सदशेषबीजं दध्यौ स्वयं यज्जठराब्जजात: ॥ २ ॥
தேவஹூதி கூறினாள்—பிரம்மா ‘அஜன்’ எனப்படுகிறார்; ஏனெனில் நீங்கள் பிரபஞ்சத்தின் அடித்தளக் கடலில் சயனித்தபோது உங்கள் நாபிக் கமலத்திலிருந்து அவர் பிறந்தார். ஆயினும் அவர் கூட, பூதம்-இந்திரியம்-விஷயம் ஆகியவற்றின் ஆதாரமான, குணப் பிரவாகத்தின் மூலமான, எண்ணற்ற உலகங்களுக்கு விதையாய் நிற்கும் உங்கள் திவ்ய வடிவத்தையே தியானித்தார்.
Verse 3
स एव विश्वस्य भवान्विधत्ते गुणप्रवाहेण विभक्तवीर्य: । सर्गाद्यनीहोऽवितथाभिसन्धिर् आत्मेश्वरोऽतर्क्यसहस्रशक्ति: ॥ ३ ॥
என் ஆண்டவனே! குணங்களின் ஓட்டத்தில் உங்கள் சக்திகளைப் பிரித்து, படைப்பு-பாதுகாப்பு-அழிவு ஆகியவற்றை நீங்கள் நடத்துகிறீர்; ஆயினும் நீங்கள் தனிப்பட்ட முறையில் செயற்பாடற்றவராய் இருப்பீர். உங்கள் சங்கல்பம் ஒருபோதும் பொய்யாகாது; நீங்கள் எல்லா ஜீவர்களுக்கும் பரம ஆத்மேஸ்வரன். நீங்கள் ஒருவராயிருந்தும், உங்கள் அசிந்த்யமான ஆயிரம் சக்திகள் பலவிதமாகச் செயல்படுகின்றன—இது எங்களுக்கு அப்பாற்பட்டது.
Verse 4
स त्वं भृतो मे जठरेण नाथ कथं नु यस्योदर एतदासीत् । विश्वं युगान्ते वटपत्र एक: शेते स्म माया-शिशुरङ्घ्रिपान: ॥ ४ ॥
என் நாதனே! நீங்கள் என் வயிற்றில் தாங்கப்பட்டு பிறந்தீர்—இது எவ்வாறு? யாருடைய வயிற்றில் இந்த முழு பிரபஞ்சமும் இருக்கிறதோ, அவர் என் வயிற்றிலிருந்து எப்படிப் பிறக்க முடியும்? ஆனால் யுகாந்தத்தில் நீங்கள் ஒரே ஆலமர இலை மீது சயனித்து, மாயையின் சிறு குழந்தைபோல் உங்கள் தாமரைப் பாதத்தின் பெருவிரலைச் சுவைத்துக் கொண்டிருப்பீர்—அதனால் இவ்விசயம் சாத்தியமாகிறது.
Verse 5
त्वं देहतन्त्र: प्रशमाय पाप्मनां निदेशभाजां च विभो विभूतये । यथावतारास्तव सूकरादयस् तथायमप्यात्मपथोपलब्धये ॥ ५ ॥
என் விபுவே! வீழ்ந்த பாவிகளின் பாவங்களைத் தணிக்கவும், உங்கள் ஆணைக்கே சார்ந்திருப்போரின் உயர்விற்கும் நீங்கள் இவ்வுடலை ஏற்கிறீர். வராகம் முதலான அவதாரங்களை நீங்கள் தன்னிச்சையாக எடுத்ததுபோல, இவ்வவதாரமும் உங்கள் சார்ந்தோருக்கு ஆத்ம மார்க்கத்தின் திவ்ய அறிவை அளிக்கவே வெளிப்பட்டது.
Verse 6
यन्नामधेयश्रवणानुकीर्तनाद् यत्प्रह्वणाद्यत्स्मरणादपि क्वचित् । श्वादोऽपि सद्य: सवनाय कल्पते कुत: पुनस्ते भगवन्नु दर्शनात् ॥ ६ ॥
ஓ பகவான்! உமது நாமத்தைச் செவியுற்று பாடி, வணங்கி அல்லது நினைத்தாலே நாயுண்ணும் குலத்தில் பிறந்தவனும் உடனே யாகத்திற்குத் தகுதியாவான்; அப்படியிருக்க உமது நேர்தரிசனம் எத்தனை உயர்ந்தது!
Verse 7
अहो बत श्वपचोऽतो गरीयान् यज्जिह्वाग्रे वर्तते नाम तुभ्यम् । तेपुस्तपस्ते जुहुवु: सस्नुरार्या ब्रह्मानूचुर्नाम गृणन्ति ये ते ॥ ७ ॥
ஆஹா! நாயுண்ணும் குலத்தில் பிறந்தவராயினும், யாருடைய நாவின்முனையில் உமது நாமம் நிலைகொள்கிறதோ அவர் மிக உயர்ந்தவர். உமது நாமத்தைப் பாடுவோர் தவம் செய்தும், யாகம் செய்தும், தீர்த்தஸ்நானம் செய்தும், வேதம் ஓதியும் நிறைவு பெற்றவர்களே.
Verse 8
तं त्वामहं ब्रह्म परं पुमांसं प्रत्यक्स्रोतस्यात्मनि संविभाव्यम् । स्वतेजसा ध्वस्तगुणप्रवाहं वन्दे विष्णुं कपिलं वेदगर्भम् ॥ ८ ॥
ஹே பரம்பிரம்மம்! நீயே பரமபுருஷன் என அறிந்து, உள்ளே திரும்பும் ஆத்மப் பிரவாகத்தில் உன்னைத் தியானிக்கிறேன். உன் சுயதேஜஸால் குணப் பிரவாகம் அழிகிறது; விஷ்ணுவே, கபிலனே, வேதகர்பனே—உன்னை வணங்குகிறேன்.
Verse 9
मैत्रेय उवाच ईडितो भगवानेवं कपिलाख्य: पर: पुमान् । वाचाविक्लवयेत्याह मातरं मातृवत्सल: ॥ ९ ॥
மைத்ரேயர் கூறினார்—இவ்வாறு தாயின் சொற்களால் போற்றப்பட்ட, தாயன்பில் நிறைந்த பரமபுருஷன் பகவான் கபிலர், கனிந்தும் கம்பீரமுமான வாக்கால் தாய்க்கு மறுமொழி கூறினார்.
Verse 10
कपिल उवाच मार्गेणानेन मातस्ते सुसेव्येनोदितेन मे । आस्थितेन परां काष्ठामचिरादवरोत्स्यसि ॥ १० ॥
கபிலர் கூறினார்—அம்மா! நான் உனக்குச் சொன்ன இந்தச் சுலபமாகச் சேவிக்கத்தக்க மார்க்கம் மிக எளிது. இதை உறுதியாகப் பின்பற்றினால், நீ விரைவில், இவ்வுடலிலேயே இருக்கும்போதே, பரம நிலை (மோட்சம்) அடைவாய்.
Verse 11
श्रद्धत्स्वैतन्मतं मह्यं जुष्टं यद्ब्रह्मवादिभि: । येन मामभयं याया मृत्युमृच्छन्त्यतद्विद: ॥ ११ ॥
அம்மா, பிரம்மவாதிகளும் ஏற்றுக் கொண்ட என் இந்த உபதேசத்தில் நம்பிக்கை கொள். இந்த ஆத்ம-சாக்ஷாத்காரப் பாதையை நீ முறையாகச் சென்றால், பொருட்பயமும் மாசும் நீங்கி இறுதியில் என்னையே அடைவாய்; இந்த பக்திசேவை முறையை அறியாதோர் பிறப்பு-இறப்பு சுழலிலிருந்து விடுபடார்.
Verse 12
मैत्रेय उवाच इति प्रदर्श्य भगवान्सतीं तामात्मनो गतिम् । स्वमात्रा ब्रह्मवादिन्या कपिलोऽनुमतो ययौ ॥ १२ ॥
மைத்ரேயர் கூறினார்—இவ்வாறு பகவான் கபிலர் தம் சாத்வி தாய்க்கு ஆத்மகதியை விளக்கிக் காட்டி உபதேசித்தார். பிரம்மவாதினியான தாயின் அனுமதி பெற்று, தம் பணி நிறைவேறியதால், இல்லத்தை விட்டு புறப்பட்டார்.
Verse 13
सा चापि तनयोक्तेन योगादेशेन योगयुक् । तस्मिन्नाश्रम आपीडे सरस्वत्या: समाहिता ॥ १३ ॥
மகன் கூறிய யோக உபதேசத்தின்படி தேவஹூதியும் அதே ஆசிரமத்தில் பக்தி-யோகத்தைப் பயின்றாள். சரஸ்வதியின் கரையில் மலர்களால் அழகுற அலங்கரிக்கப்பட்ட கர்தம முனியின் இல்லம் சரஸ்வதியின் மலர்க் கிரீடம் எனப் போற்றப்பட்டது; அங்கே அவள் ஒருமுகமாக சமாதியில் நிலைத்தாள்.
Verse 14
अभीक्ष्णावगाहकपिशान्जटिलान्कुटिलालकान् । आत्मानं चोग्रतपसा बिभ्रती चीरिणं कृशम् ॥ १४ ॥
அவள் தினமும் மூன்று முறை நீராடத் தொடங்கினாள்; அதனால் அவளின் சுருண்ட கரிய கூந்தல் மெல்ல மெல்ல நரைத்தது. கடும் தவத்தால் உடல் மெலிந்து, பழைய ஆடைகளை அணிந்தாள்.
Verse 15
प्रजापते: कर्दमस्य तपोयोगविजृम्भितम् । स्वगार्हस्थ्यमनौपम्यं प्रार्थ्यं वैमानिकैरपि ॥ १५ ॥
பிரஜாபதி கர்தமரின் இல்லறச் செல்வம், தவமும் யோகசித்தியும் விளங்கியதால், ஒப்பற்றதாக வளர்ந்தது. விண்வெளியில் விமானங்களில் பயணிப்பவர்களுக்குக் கூட அது விரும்பத்தக்கதாக இருந்தது; சில வேளைகளில் அவர்கள் அந்தச் செழிப்பை பொறாமைப்படவும் செய்தனர்.
Verse 16
पय:फेननिभा: शय्या दान्ता रुक्मपरिच्छदा: । आसनानि च हैमानि सुस्पर्शास्तरणानि च ॥ १६ ॥
இங்கே கர்தம முனியின் இல்லச் செல்வவளம் வர்ணிக்கப்படுகிறது. பால் நுரையைப் போல வெண்மையான படுக்கைத் துணிகளும் மெத்தைகளும்; யானைத் தந்தத்தால் செய்யப்பட்ட ஆசனங்கள் பொன் ஜாலி அலங்காரத் துணியால் மூடப்பட்டன; பொன்னால் செய்யப்பட்ட கட்டில்களில் மிக மென்மையான தலையணைகள் இருந்தன.
Verse 17
स्वच्छस्फटिककुड्येषु महामारकतेषु च । रत्नप्रदीपा आभान्ति ललना रत्नसंयुता: ॥ १७ ॥
வீட்டின் சுவர்கள் தூய ஸ்படிகமும் உயர்ந்த மரகதமும் கொண்டு அமைந்திருந்தன; அவற்றில் ரத்தின விளக்குகள் ஒளிர்ந்தன. அந்த ரத்தினக் கதிர்களாலேயே இல்லம் ஒளிவீசியது. இல்லத்தின் பெண்களும் ரத்தின ஆபரணங்களால் நன்கு அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தனர்.
Verse 18
गृहोद्यानं कुसुमितै रम्यं बह्वमरद्रुमै: । कूजद्विहङ्गमिथुनं गायन्मत्तमधुव्रतम् ॥ १८ ॥
மாளிகையைச் சூழ்ந்து மலர்ச்சோலை இருந்தது; மணமிகு மலர்களும் உயர்ந்த கனிவள மரங்களும் நிறைந்திருந்தன. மரங்களில் பறவையின ஜோடிகள் கீச்சிட, மயங்கிய தேனீக்கள் முரள, அவற்றின் இசை முழு சூழலையும் மிக இனிமையாக்கியது.
Verse 19
यत्र प्रविष्टमात्मानं विबुधानुचरा जगु: । वाप्यामुत्पलगन्धिन्यां कर्दमेनोपलालितम् ॥ १९ ॥
தேவஹூதி அந்த இனிய தோட்டத்தில் தாமரை மணம் கமழும் குளத்தில் நீராட நுழைந்தபோது, தேவர்களின் துணைவர்களான கந்தர்வர்கள் கர்தமரின் இல்லற வாழ்வின் மகிமையைப் பாடினர். அவளின் மகத்தான கணவர் கர்தமர் எப்போதும் அவளுக்கு பாதுகாப்பளித்தார்.
Verse 20
हित्वा तदीप्सिततममप्याखण्डलयोषिताम् । किञ्चिच्चकार वदनं पुत्रविश्लेषणातुरा ॥ २० ॥
தேவஹூதியின் நிலை எல்லாவிதத்திலும் தனித்துவமானது; விண்ணுலகப் பெண்களும் பொறாமைப்படும் இன்பச் செல்வங்கள் இருந்தும் அவற்றை அனைத்தையும் அவள் துறந்தாள். அவளுக்கு வருத்தமாயிருந்தது ஒன்றே—மகத்தான மகனின் பிரிவு; அதனால் அவள் முகம் சிறிது சோகமடைந்தது.
Verse 21
वनं प्रव्रजिते पत्यावपत्यविरहातुरा । ज्ञाततत्त्वाप्यभून्नष्टे वत्से गौरिव वत्सला ॥ २१ ॥
கணவர் துறவறம் ஏற்று இல்லத்தை விட்டபின், ஒரே மகன் கபிலனும் பிரிந்தான். வாழ்வு-மரணம் பற்றிய தத்துவம் அறிந்தும், உள்ளம் தூய்மையாயிருந்தும், கன்றை இழந்த பசுவைப் போல தேவஹூதி மகன் இழப்பால் மிகுந்த துயருற்றாள்.
Verse 22
तमेव ध्यायती देवमपत्यं कपिलं हरिम् । बभूवाचिरतो वत्स नि:स्पृहा तादृशे गृहे ॥ २२ ॥
ஓ விதுரா, தன் மகனாகிய பரமபுருஷன் ஹரி கபிலதேவரையே இடையறாது தியானித்ததால், அழகாக அலங்கரிக்கப்பட்ட அந்த இல்லத்தின்மேலும் அவள் விரைவில் பற்றற்றவளாய், ஆசையற்றவளாய் ஆனாள்.
Verse 23
ध्यायती भगवद्रूपं यदाह ध्यानगोचरम् । सुत: प्रसन्नवदनं समस्तव्यस्तचिन्तया ॥ २३ ॥
பின்னர், எந்நாளும் புன்னகைத் திகழும் தன் மகனாகிய பகவான் கபிலதேவரிடமிருந்து அனைத்தையும் விரிவாகவும் ஆவலுடனும் கேட்டறிந்து, தேவஹூதி பரமனின் விஷ்ணுரூபத்தை இடையறாது தியானிக்கத் தொடங்கினாள்.
Verse 24
भक्तिप्रवाहयोगेन वैराग्येण बलीयसा । युक्तानुष्ठानजातेन ज्ञानेन ब्रह्महेतुना ॥ २४ ॥ विशुद्धेन तदात्मानमात्मना विश्वतोमुखम् । स्वानुभूत्या तिरोभूतमायागुणविशेषणम् ॥ २५ ॥
பக்தியின் இடையறா ஓட்ட-யோகத்தாலும், வலிமையான வைராக்யத்தாலும், முறையான அனுஷ்டானத்தால் பிறந்த பிரம்ம-காரண ஞானத்தாலும் அவள் முற்றிலும் தூய்மையடைந்தாள். தூய உள்ளத்தால் அனைத்துமுகமுடைய பரமபுருஷனில் மனம் லயித்து, மாயையின் குணங்களால் எழும் எல்லா ஐயங்களும் தன்னுணர்வால் மறைந்தன.
Verse 25
भक्तिप्रवाहयोगेन वैराग्येण बलीयसा । युक्तानुष्ठानजातेन ज्ञानेन ब्रह्महेतुना ॥ २४ ॥ विशुद्धेन तदात्मानमात्मना विश्वतोमुखम् । स्वानुभूत्या तिरोभूतमायागुणविशेषणम् ॥ २५ ॥
பக்தியின் இடையறா ஓட்ட-யோகத்தாலும், வலிமையான வைராக்யத்தாலும், முறையான அனுஷ்டானத்தால் பிறந்த பிரம்ம-காரண ஞானத்தாலும் அவள் முற்றிலும் தூய்மையடைந்தாள். தூய உள்ளத்தால் அனைத்துமுகமுடைய பரமபுருஷனில் மனம் லயித்து, மாயையின் குணங்களால் எழும் எல்லா ஐயங்களும் தன்னுணர்வால் மறைந்தன.
Verse 26
ब्रह्मण्यवस्थितमतिर्भगवत्यात्मसंश्रये । निवृत्तजीवापत्तित्वात्क्षीणक्लेशाप्तनिर्वृति: ॥ २६ ॥
அவளுடைய மனம் ஆத்மாச்ரயமான பரம பகவானில் முழுமையாக நிலைத்தது; நிராகார பிரம்மத்தின் தத்துவஞானமும் தானாகவே வெளிப்பட்டது. தேகாதி உபாதிகளின் அகந்தை நீங்க, எல்லா துயரங்களும் மறைந்து அவள் பரமானந்த நிர்வ்ருதியை அடைந்தாள்.
Verse 27
नित्यारूढसमाधित्वात्परावृत्तगुणभ्रमा । न सस्मार तदात्मानं स्वप्ने दृष्टमिवोत्थित: ॥ २७ ॥
நித்திய சமாதியில் நிலைத்து, குணங்களால் உந்தப்படும் மயக்கத்திலிருந்து விலகியதால், அவள் தன் உடலை நினைக்கவே இல்லை; விழித்தெழுந்தவன் கனவில் கண்ட உடல்களை மறப்பதுபோல்.
Verse 28
तद्देह: परत: पोषोऽप्यकृशश्चाध्यसम्भवात् । बभौ मलैरवच्छन्न: सधूम इव पावक: ॥ २८ ॥
அவளுடைய உடல், கணவர் கர்தமர் உருவாக்கிய தெய்வப் பெண்களால் பராமரிக்கப்பட்டாலும், மனக்கவலை இல்லாததால் மெலியவில்லை. மாசால் மூடப்பட்டு, புகையால் சூழப்பட்ட தீ போல அவள் தோன்றினாள்.
Verse 29
स्वाङ्गं तपोयोगमयं मुक्तकेशं गताम्बरम् । दैवगुप्तं न बुबुधे वासुदेवप्रविष्टधी: ॥ २९ ॥
அவளுடைய உடல் தவோயோகத்தில் மூழ்கியிருந்தது; சிலவேளை கூந்தல் அவிழ்ந்தும், ஆடை சிதறியும் இருந்தது. ஆனால் வாசுதேவனில் புகுந்திருந்த புத்தியால், தெய்வவசமாக மறைக்கப்பட்டு, அவள் அதை உணரவில்லை.
Verse 30
एवं सा कपिलोक्तेन मार्गेणाचिरत: परम् । आत्मानं ब्रह्मनिर्वाणं भगवन्तमवाप ह ॥ ३० ॥
விதுரரே! கபிலர் உபதேசித்த மார்க்கத்தைப் பின்பற்றி தேவஹூதி விரைவில் பந்தனத்திலிருந்து விடுபட்டு, பிரம்மநிர்வாணஸ்வரூபமான பரம பகவானை—அந்தர்யாமியை—எளிதில் அடைந்தாள்.
Verse 31
तद्वीरासीत्पुण्यतमं क्षेत्रं त्रैलोक्यविश्रुतम् । नाम्ना सिद्धपदं यत्र सा संसिद्धिमुपेयुषी ॥ ३१ ॥
விதுரரே, தேவஹூதி பரமசித்தியை அடைந்த அந்தத் தலம் மிகப் புனிதமான தீர்த்தம்; மூவுலகிலும் ‘சித்தபதம்’ எனப் புகழ்பெற்றது.
Verse 32
तस्यास्तद्योगविधुतमार्त्यं मर्त्यमभूत्सरित् । स्रोतसां प्रवरा सौम्य सिद्धिदा सिद्धसेविता ॥ ३२ ॥
அன்பு விதுரரே, அவளது யோகத்தால் சுத்தமான நாசமான உடல்-தத்துவங்கள் நீராக உருகி ஓடும் நதியாக ஆனது. அது நதிகளில் சிறந்தது; சித்தி தருவது; சித்தர்கள் வழிபடுவது.
Verse 33
कपिलोऽपि महायोगी भगवान्पितुराश्रमात् । मातरं समनुज्ञाप्य प्रागुदीचीं दिशं ययौ ॥ ३३ ॥
விதுரரே, மகாயோகி பகவான் கபிலர் தந்தையின் ஆசிரமத்திலிருந்து, தாயின் அனுமதி பெற்று, வடகிழக்கு திசை நோக்கிச் சென்றார்.
Verse 34
सिद्धचारणगन्धर्वैर्मुनिभिश्चाप्सरोगणै: । स्तूयमान: समुद्रेण दत्तार्हणनिकेतन: ॥ ३४ ॥
அவர் வடதிசை வழியாகச் செல்லும்போது சித்தர், சாரணர், கந்தர்வர், முனிவர், அப்சரைகள் அவரைத் துதித்து மரியாதை செலுத்தினர்; சமுத்திரமும் அர்க்கியம் மற்றும் வாசஸ்தலமும் அளித்தது.
Verse 35
आस्ते योगं समास्थाय साङ्ख्याचार्यैरभिष्टुत: । त्रयाणामपि लोकानामुपशान्त्यै समाहित: ॥ ३५ ॥
அவர் இன்றும் அங்கே யோக சமாதியில் நிலைத்து, மூவுலகங்களின் பந்தப்பட்ட ஜீவர்களின் அமைதி-விடுதலைக்காக ஒருமுகமாக இருக்கிறார். சாங்க்ய ஆசாரியர்கள் அவரை வழிபடுகின்றனர்.
Verse 36
एतन्निगदितं तात यत्पृष्टोऽहं तवानघ । कपिलस्य च संवादो देवहूत्याश्च पावन: ॥ ३६ ॥
அன்பு மகனே, நீ கேட்டதற்கு, பாவமற்றவனே, நான் பதில் கூறினேன். கபிலதேவர் மற்றும் தேவஹூதி தாயின் உரையாடலும் லீலையும் மிகப் புனிதமானவை.
Verse 37
य इदमनुशृणोति योऽभिधत्ते कपिलमुनेर्मतमात्मयोगगुह्यम् । भगवति कृतधी: सुपर्णकेताव् उपलभते भगवत्पदारविन्दम् ॥ ३७ ॥ एष साक्षाद्धरेरंशो जातो लोकरिरक्षया । इयं च तत्परा हि श्रीरनुजज्ञेऽनपायिनी ॥ ६ ॥
கபிலமுனியின் ஆத்மயோக ரகசிய உபதேசத்தை யார் கேட்கிறாரோ அல்லது வாசிக்கிறாரோ, அவர் கருடக்கொடியான பரமபுருஷனில் உறுதியான பக்தி பெற்று, பகவானின் திருவடித் தாமரையை அடைந்து, அவரது தாமத்தில் அன்புச் சேவையில் ஈடுபடுவார்.
Frequently Asked Questions
The chapter asserts the Bhāgavata principle that bhakti is spiritually primary and not constrained by social birth. Chanting, hearing, remembrance, and obeisance to Bhagavān purify consciousness at its root (citta-śuddhi), thus granting real qualification (adhikāra) for sacred life. The point is not social polemic but theological: divine grace accessed through nāma transcends guṇa-based contamination and reconstitutes the person’s spiritual identity.
Devahūti’s prayer highlights avatāra-tattva: the Lord’s appearance is not forced by karma or material causality. He manifests by His own will (svatantra) through inconceivable potency (acintya-śakti). Thus, His ‘birth’ is a līlā—an accessible revelation for the upliftment of conditioned beings—while His ontological status remains the all-containing Supreme.
Siddhapada is identified as the location where Devahūti attained perfection through Kapila’s instructions. The narrative sacralizes geography by linking realization to place: her bodily elements are said to become a holy river, and bathing there grants perfection. This functions as tīrtha-māhātmya—showing how bhakti-realization leaves a continuing purifying imprint for future seekers.
Kapila emphasizes practicability: steady devotional engagement—supported by knowledge and renunciation—can produce liberation without waiting for death. “Within this body” indicates jīvan-mukti: freedom from fear and material designation through guṇa-transcendence, culminating in direct attainment of the Lord as Paramātmā and Bhagavān.
The opulence establishes the strength of Devahūti’s renunciation: she is not rejecting poverty but voluntarily relinquishing even enviable celestial-level comforts. This contrast illustrates vairāgya born of bhakti—detachment arising from higher taste and absorption in the Lord—rather than detachment forced by deprivation.
Kapila travels toward the northeast and is honored by celestial beings; the ocean offers him residence. The chapter states he remains there in trance for the deliverance of conditioned souls, and that Sāṅkhya ācāryas worship him—presenting Kapila as a continuing spiritual authority whose teaching lineage is rooted in divine personhood.