Adhyaya 29
Bhakti Yoga: The Three Modes of Devotion, Non-Envy, and Time as the Lord
கபிலரின் சாங்க்ய விளக்கத்திற்குப் பின் தேவஹூதி உறுதியான பாதையான பக்தியோகம், மேலும் சம்சாரம் (பிறப்பு–இறப்பு) மற்றும் காலத்தின் தத்துவம் குறித்து கேட்கிறாள். மைத்ரேயர் கபிலரின் கருணைமிகு பதிலை உரைக்கிறார்: குணங்களின்படி பக்தி மூன்று நிலைகளாகத் தோன்றுகிறது—தாமஸ பக்தி பொறாமை, வன்முறையால் குறியிடப்படுகிறது; ராஜஸ பக்தி இன்பம், புகழ்/பெருமை ஆசையால் இயக்கப்படுகிறது; சாத்த்விக பக்தி கர்மபல மயக்கத்தைத் தூய்மைப்படுத்த அர்ப்பணிக்கப்படுகிறது. பின்னர் கபிலர் சுத்த-பக்தியை வரையறுக்கிறார்—பகவான் நாம-குணங்களைச் செவிமடுப்பதில் இயல்பான, இடையறாத ஈர்ப்பு; கங்கை கடலை நோக்கி ஓடும் போல்; சுத்த பக்தன் ஐந்து வகை முக்தியையும் வேண்டான். எல்லா உயிர்களிலும் பரமாத்மாவை உணராமல் வெறும் கோவில் ஆராதனை செய்வது போலி எனக் கண்டிக்கப்படுகிறது; உண்மையான வழிபாடு அசூயையின்மை, சமதரிசனம், மரியாதையாக வெளிப்படும். உயிர்களின் தரவரிசையும் மனிதச் சிறப்பும் கூறி, சுத்த பக்தனே ‘சர்வோத்தமன்’ என நிறுவுகிறார். இறுதியில் காலம் பகவானின் அம்சம்; அறியாதோர் அதைக் கண்டு அஞ்சுவர்; உலக ஒழுங்கு அனைத்தும் அவரின் ‘பயம்’ காரணமாக இயங்குகிறது எனக் கூறி கால-பிரளய சிந்தனைக்கு முன்னுரை செய்கிறது.
Shlokas
Verse 1
देवहूतिरुवाच लक्षणं महदादीनां प्रकृते: पुरुषस्य च । स्वरूपं लक्ष्यतेऽमीषां येन तत्पारमार्थिकम् ॥ १ ॥ यथा साङ्ख्येषु कथितं यन्मूलं तत्प्रचक्षते । भक्तियोगस्य मे मार्गं ब्रूहि विस्तरश: प्रभो ॥ २ ॥
தேவஹூதி கூறினாள்—பிரபுவே! சாங்க்ய முறையின்படி மகத்தத்துவம் முதலான பிரகிருதியின் மற்றும் புருஷனின் இலக்கணங்களையும் ஸ்வரூபத்தையும் நீங்கள் யதார்த்தமாக விளக்கியுள்ளீர். இப்போது எல்லா தத்துவங்களின் பரம முடிவான பக்தியோக மார்க்கத்தை எனக்கு விரிவாக அருளிச் சொல்லுங்கள்।
Verse 2
देवहूतिरुवाच लक्षणं महदादीनां प्रकृते: पुरुषस्य च । स्वरूपं लक्ष्यतेऽमीषां येन तत्पारमार्थिकम् ॥ १ ॥ यथा साङ्ख्येषु कथितं यन्मूलं तत्प्रचक्षते । भक्तियोगस्य मे मार्गं ब्रूहि विस्तरश: प्रभो ॥ २ ॥
தேவஹூதி சொன்னாள்—பகவானே! சாங்க்யத்தில் கூறியபடியே மகத்தத்துவம் முதலான பிரகிருதியும் புருஷனும் பற்றிய இலக்கணங்களையும் ஸ்வரூபத்தையும் நீங்கள் வெளிப்படுத்தினீர். ஆகவே, பிரபுவே, எல்லா சாஸ்திரங்களின் சாரமான பக்தியோக வழியை எனக்கு விரிவாக உபதேசியுங்கள்।
Verse 3
विरागो येन पुरुषो भगवन्सर्वतो भवेत् । आचक्ष्व जीवलोकस्य विविधा मम संसृती: ॥ ३ ॥
தேவஹூதி தொடர்ந்து கூறினாள்—பகவானே! மனிதன் எல்லாத் திசையிலும் வைராக்யம் பெறும்படியாக, ஜீவலோகத்தில் எனக்குரிய பலவகைச் சம்சாரம்—பிறப்பு இறப்பின் தொடர்ச்சி—விரிவாகச் சொல்லுங்கள்; அதைச் செவியுற்றால் உலகச் செயல்களில் இருந்து நாம் பற்றின்மை அடைவோம்।
Verse 4
कालस्येश्वररूपस्य परेषां च परस्य ते । स्वरूपं बत कुर्वन्ति यद्धेतो: कुशलं जना: ॥ ४ ॥
பிரபுவே! உங்கள் ஈஸ்வர ரூபத்தின் பிரதிநிதியாக விளங்கும் அந்த நித்திய காலத்தின் ஸ்வரூபத்தையும் அருளிச் சொல்லுங்கள்; அதன் தாக்கத்தால் மக்கள் தர்மச் செயல்களில் திறமையுடன் ஈடுபடுகின்றனர்।
Verse 5
लोकस्य मिथ्याभिमतेरचक्षुष- श्चिरं प्रसुप्तस्य तमस्यनाश्रये । श्रान्तस्य कर्मस्वनुविद्धया धिया त्वमाविरासी: किल योगभास्कर: ॥ ५ ॥
பிரபுவே! நீங்கள் யோக சூரியனென வெளிப்பட்டு, பந்தப்பட்ட ஜீவர்களின் கட்டுப்பட்ட வாழ்வின் அறியாமை இருளை ஒளியூட்டுகிறீர். ஞானக் கண்கள் திறக்காததால், உங்கள் சரணமின்றி அவர்கள் அந்த இருளில் நீண்ட காலம் உறங்குகின்றனர்; கர்ம-பல வலையில் சிக்கி மிகுந்த சோர்வுற்றவர்கள்போல் தோன்றுகின்றனர்।
Verse 6
मैत्रेय उवाच इति मातुर्वच: श्लक्ष्णं प्रतिनन्द्य महामुनि: । आबभाषे कुरुश्रेष्ठ प्रीतस्तां करुणार्दित: ॥ ६ ॥
ஸ்ரீமைத்ரேயர் கூறினார்—ஓ குருச்ரேஷ்டா! மகாமுனி கபிலதேவர் தமது மகிமைமிகு தாயின் மென்மையான சொற்களைப் பாராட்டி, கருணையால் உருகி மகிழ்ந்து, இவ்வாறு உரைத்தார்।
Verse 7
श्रीभगवानुवाच भक्तियोगो बहुविधो मार्गैर्भामिनि भाव्यते । स्वभावगुणमार्गेण पुंसां भावो विभिद्यते ॥ ७ ॥
ஸ்ரீபகவான் (கபிலதேவர்) உரைத்தார்—ஓ நற்குலப் பெண்ணே! பக்தியோகம் பலவகை; சாதகனின் இயல்பு மற்றும் குணங்களுக்கு ஏற்ப அதன் வழிகள் அமையும்; குணங்களின் பாதையினால் மனிதரின் பாவமும் வேறுபடும்।
Verse 8
अभिसन्धाय यो हिंसां दम्भं मात्सर्यमेव वा । संरम्भी भिन्नदृग्भावं मयि कुर्यात्स तामस: ॥ ८ ॥
வன்முறை, அகந்தை அல்லது பொறாமை என்ற நோக்கத்துடன், கோபத்தில் மூழ்கி, வேற்றுமை-பார்வையுடன் என்னிடம் பக்தி செய்பவன் தாமசப் பக்தியுடையவன் எனக் கூறப்படுகிறான்।
Verse 9
विषयानभिसन्धाय यश ऐश्वर्यमेव वा । अर्चादावर्चयेद्यो मां पृथग्भाव: स राजस: ॥ ९ ॥
புலனின்பம், புகழ் அல்லது செல்வச் செழிப்பு ஆகியவற்றை நாடி, வேற்றுமை-பாவத்துடன், அர்ச்சாவிக்ரஹம் முதலியவற்றில் என்னை வழிபடுபவனின் பக்தி ராஜசமாகும்।
Verse 10
कर्मनिर्हारमुद्दिश्य परस्मिन्वा तदर्पणम् । यजेद्यष्टव्यमिति वा पृथग्भाव: स सात्त्विक: ॥ १० ॥
கர்மபலப் பந்தத்திலிருந்து விடுபட வேண்டும் என்ற நோக்கத்தால், அல்லது கர்மபலனை பரமனுக்கே அர்ப்பணிக்க வேண்டும் என்ற எண்ணத்தால், ‘வழிபாடு கடமை’ என்ற கर्तவ்ய-பாவத்துடன், வேற்றுமை-பாவமின்றி பகவானை ஆராதிப்பவனின் பக்தி சாத்த்விகமாகும்।
Verse 11
मद्गुणश्रुतिमात्रेण मयि सर्वगुहाशये । मनोगतिरविच्छिन्ना यथा गङ्गाम्भसोऽम्बुधौ ॥ ११ ॥ लक्षणं भक्तियोगस्य निर्गुणस्य ह्युदाहृतम् । अहैतुक्यव्यवहिता या भक्ति: पुरुषोत्तमे ॥ १२ ॥
என் நாம-குணங்களைச் செவியுற்ற மாத்திரத்தில், அனைவரின் இதயக் குகையில் உறையும் என்னிடமே மனத்தின் ஓட்டம் இடையறாது செல்கிறது; கங்கைநீர் இயல்பாகக் கடல்நோக்கி ஓடுவது போல, இதுவே நிர்குண பக்தியோகத்தின் இலக்கணம்।
Verse 12
मद्गुणश्रुतिमात्रेण मयि सर्वगुहाशये । मनोगतिरविच्छिन्ना यथा गङ्गाम्भसोऽम्बुधौ ॥ ११ ॥ लक्षणं भक्तियोगस्य निर्गुणस्य ह्युदाहृतम् । अहैतुक्यव्यवहिता या भक्ति: पुरुषोत्तमे ॥ १२ ॥
புருஷோத்தமனாகிய என்னிடத்தில் காரணமற்ற (அஹைதுகி) தடையற்ற (அவ்யவஹித) பக்தியே நிர்குண பக்தியோகத்தின் இலக்கணம் என்று உரைக்கப்படுகிறது।
Verse 13
सालोक्यसार्ष्टिसामीप्यसारूप्यैकत्वमप्युत । दीयमानं न गृह्णन्ति विना मत्सेवनं जना: ॥ १३ ॥
தூய பக்தர்கள் என் சேவையின்றி சாலோக்ய, சார்ஷ்டி, சாமீப்ய, சாரூப்ய அல்லது ஏகத்வம் எனும் எந்த முக்தியையும்—அருளப்பட்டாலும்—ஏற்கமாட்டார்கள்।
Verse 14
स एव भक्तियोगाख्य आत्यन्तिक उदाहृत: । येनातिव्रज्य त्रिगुणं मद्भावायोपपद्यते ॥ १४ ॥
பக்தியோகம் என அழைக்கப்படுவது இதுவே உச்ச (ஆத்யந்திக) நிலை; இதனால் மூன்று குணங்களையும் கடந்து, ஜீவன் என் தெய்வீக நிலையிலே நிலைபெறுகிறான்।
Verse 15
निषेवितेनानिमित्तेन स्वधर्मेण महीयसा । क्रियायोगेन शस्तेन नातिहिंस्रेण नित्यश: ॥ १५ ॥
பக்தன் தன் மகிமைமிக்க ஸ்வதர்மத்தை பலன் நோக்கமின்றி ஆற்ற வேண்டும்; மேலும் தினமும், மிகுந்த வன்முறையின்றி, சாஸ்திரம் போற்றும் கிரியாயோகம் (பக்தி-ஆசாரம்) செய்ய வேண்டும்।
Verse 16
मद्धिष्ण्यदर्शनस्पर्शपूजास्तुत्यभिवन्दनै: । भूतेषु मद्भावनया सत्त्वेनासङ्गमेन च ॥ १६ ॥
பக்தன் தினமும் என் ஆலயத்தில் என் விக்ரகத்தை தரிசித்து, என் தாமரைத் திருவடிகளைத் தொட்டு, பூஜை உபகரணங்களால் என்னை ஆராதித்து, ஸ்தோத்திரமும் வணக்கமும் செலுத்த வேண்டும். சத்த்வமும் வைராக்யமும் கொண்டு எல்லா உயிர்களிலும் என் பாவனையைப் பார்த்து அவர்களை ஆன்மீகமாகக் காண வேண்டும்.
Verse 17
महतां बहुमानेन दीनानामनुकम्पया । मैत्र्या चैवात्मतुल्येषु यमेन नियमेन च ॥ १७ ॥
தூய பக்தன் குரு மற்றும் ஆசார்யர்களுக்கு மிகுந்த மரியாதை செலுத்த வேண்டும்; ஏழை, துன்புறுவோரிடம் கருணை கொள்ள வேண்டும்; தன் சமமானவர்களுடன் நட்பு கொள்ள வேண்டும்; யம-நியமங்களின்படி இந்திரியக் கட்டுப்பாட்டுடன் ஒழுங்காக பக்திசேவை செய்ய வேண்டும்.
Verse 18
आध्यात्मिकानुश्रवणान्नामसङ्कीर्तनाच्च मे । आर्जवेनार्यसङ्गेन निरहङ्क्रियया तथा ॥ १८ ॥
பக்தன் எப்போதும் ஆன்மீக விஷயங்களைச் செவிமடுக்க வேண்டும்; ஆண்டவரின் புனித நாமத்தை சங்கீர்த்தனம் செய்து காலத்தைப் பயன்படுத்த வேண்டும். அவன் நடத்தை நேர்மையும் எளிமையும் உடையதாக இருக்க வேண்டும்; யாரிடமும் பொறாமை/வெறுப்பு இல்லாமல் அனைவரிடமும் நட்பாக இருந்து, ஆன்மீக முன்னேற்றமற்றோரின் கூட்டத்தைத் தவிர்க்க வேண்டும்.
Verse 19
मद्धर्मणो गुणैरेतै: परिसंशुद्ध आशय: । पुरुषस्याञ्जसाभ्येति श्रुतमात्रगुणं हि माम् ॥ १९ ॥
என் தர்மத்தின் இவ்வகை உயர்ந்த குணங்களால் ஒருவனின் உள்ளம் முற்றிலும் தூய்மையடைந்தால், என் நாமமோ என் தெய்வீக குணங்களோ கேள்விப்பட்ட மாத்திரத்தில் அவன் உடனே ஈர்க்கப்பட்டு எளிதில் என்னை அடைகிறான்.
Verse 20
यथा वातरथो घ्राणमावृङ्क्ते गन्ध आशयात् । एवं योगरतं चेत आत्मानमविकारि यत् ॥ २० ॥
காற்றின் ரதம் தன் மூலத்திலிருந்து மணத்தை எடுத்துச் சென்று நாற்றுணர்வை உடனேப் பிடிக்கச் செய்வதுபோல், பக்தி-யோகத்தில் இடையறாது ஈடுபட்ட மனம் எங்கும் சமமாக இருப்பதும் மாற்றமற்றதும் ஆன பரமாத்மாவை உணர்ந்து கொள்ளும்.
Verse 21
अहं सर्वेषु भूतेषु भूतात्मावस्थित: सदा । तमवज्ञाय मां मर्त्य: कुरुतेऽर्चाविडम्बनम् ॥ २१ ॥
நான் எல்லா உயிர்களிலும் பரமாத்மாவாக எப்போதும் நிலைத்திருக்கிறேன். அந்த பரமாத்மாவை எங்கும் புறக்கணித்து கோயில் விக்ரஹாராதனை மட்டும் செய்வது வெறும் போலி வழிபாடே.
Verse 22
यो मां सर्वेषु भूतेषु सन्तमात्मानमीश्वरम् । हित्वार्चां भजते मौढ्याद्भस्मन्येव जुहोति स: ॥ २२ ॥
எல்லா உயிர்களின் இதயத்திலும் இருக்கும் பரமாத்மா-ஈசுவரனாகிய என்னை அறியாமல், மூடத்தனத்தால் கோயில் விக்ரஹத்தை மட்டும் வழிபடுபவன் சாம்பலில் ஹோமம் செய்வதுபோல் ஆவான்.
Verse 23
द्विषत: परकाये मां मानिनो भिन्नदर्शिन: । भूतेषु बद्धवैरस्य न मन: शान्तिमृच्छति ॥ २३ ॥
என்னை மதித்தாலும் பிறருடைய உடல்களைப் பார்த்து பொறாமை-வெறுப்பு கொண்டு வேறுபாடு பார்ப்பவன், உயிர்களிடம் பகை கட்டிக்கொண்டு மன அமைதியை அடையான்.
Verse 24
अहमुच्चावचैर्द्रव्यै: क्रिययोत्पन्नयानघे । नैव तुष्येऽर्चितोऽर्चायां भूतग्रामावमानिन: ॥ २४ ॥
களங்கமற்ற தாயே, உயர்ந்ததோ தாழ்ந்ததோ பொருட்களாலும் முறையான கிரியைகளாலும் அర్చாவில் என்னை வழிபட்டாலும், உயிர்கூட்டத்தை அவமதிப்பவனின் வழிபாட்டால் நான் மகிழ்வதில்லை.
Verse 25
अर्चादावर्चयेत्तावदीश्वरं मां स्वकर्मकृत् । यावन्न वेद स्वहृदि सर्वभूतेष्ववस्थितम् ॥ २५ ॥
தன் நியமிக்கப்பட்ட கடமைகளைச் செய்து கொண்டு, என்னைத் தன் இதயத்திலும் எல்லா உயிர்களின் இதயங்களிலும் நிலைத்திருப்பவனாக உணரும் வரை, பரம ஈசுவரனாகிய என்னை அర్చாரூபத்தில் வழிபட வேண்டும்.
Verse 26
आत्मनश्च परस्यापि य: करोत्यन्तरोदरम् । तस्य भिन्नदृशो मृत्युर्विदधे भयमुल्बणम् ॥ २६ ॥
தன்னைவும் பிற உயிர்களையும் வேறுபடுத்திப் பார்ப்பவன் மீது, நான் மரணத்தின் எரியக்னிபோல் பெரும் அச்சத்தை ஏற்படுத்துகிறேன்।
Verse 27
अथ मां सर्वभूतेषु भूतात्मानं कृतालयम् । अर्हयेद्दानमानाभ्यां मैत्र्याभिन्नेन चक्षुषा ॥ २७ ॥
ஆகையால் எல்லா உயிர்களிலும் அவர்களின் ஆத்மாவாக உறையும் என்னை, தானம், மரியாதை, நட்பு, சமநோக்கு ஆகியவற்றால் வழிபட வேண்டும்।
Verse 28
जीवा: श्रेष्ठा ह्यजीवानां तत: प्राणभृत: शुभे । त: सचित्ता: प्रवरास्ततश्चेन्द्रियवृत्तय: ॥ २८ ॥
அருள்மிகு தாயே! அசைவற்றவற்றை விட உயிர்கள் உயர்ந்தவை; உயிர்களில் உயிர்ச் சின்னங்கள் வெளிப்படும் பிராணிகள் உயர்ந்தவை; அவர்களை விட விழிப்புணர்வு வளர்ந்தோர் உயர்ந்தோர்; அதிலும் புலன் செயல்கள் வளர்ந்தோர் மேலும் உயர்ந்தோர்।
Verse 29
तत्रापि स्पर्शवेदिभ्य: प्रवरा रसवेदिन: । तेभ्यो गन्धविद: श्रेष्ठास्तत: शब्दविदो वरा: ॥ २९ ॥
புலன் உணர்வு வளர்ந்தவர்களில், தொடு உணர்வை மட்டும் அறிந்தவர்களை விட சுவை உணர்வுடையோர் உயர்ந்தோர்; அவர்களை விட மணம் அறிபவர்கள் உயர்ந்தோர்; அதிலும் ஒலி அறிபவர்கள் மேலும் உயர்ந்தோர்।
Verse 30
रूपभेदविदस्तत्र ततश्चोभयतोदत: । तेषां बहुपदा: श्रेष्ठाश्चतुष्पादस्ततो द्विपात् ॥ ३० ॥
ஒலியை அறிபவர்களை விட வடிவ வேறுபாட்டை அறிபவர்கள் உயர்ந்தோர்; அவர்களை விட மேல்-கீழ் பற்கள் உள்ளோர் உயர்ந்தோர்; அவர்களில் பலகால் உடையோர் உயர்ந்தோர்; அதன் பின் நால்கால் உடையோர்; அதிலும் இருகால் மனிதர் மிக உயர்ந்தோர்।
Verse 31
ततो वर्णाश्च चत्वारस्तेषां ब्राह्मण उत्तम: । ब्राह्मणेष्वपि वेदज्ञो ह्यर्थज्ञोऽभ्यधिकस्तत: ॥ ३१ ॥
மனிதர்களில் குணம்-கர்மம் அடிப்படையில் பிரிக்கப்பட்ட நான்கு வர்ண அமைப்பு சிறந்தது; அதில் பிராமணன் உயர்ந்தவன். பிராமணர்களில் வேதம் பயின்றவன் சிறந்தவன்; வேதம் பயின்றவர்களில் வேதத்தின் உண்மைப் பொருளை அறிந்தவன் மிகச் சிறந்தவன்.
Verse 32
अर्थज्ञात्संशयच्छेत्ता तत: श्रेयान्स्वकर्मकृत् । मुक्तसङ्गस्ततो भूयानदोग्धा धर्ममात्मन: ॥ ३२ ॥
வேதத்தின் நோக்கத்தை அறிந்தவரைவிட சந்தேகங்களைத் தீர்க்க வல்லவர் மேலானவர்; அவரைவிட தன் தர்மத்தை உறுதியாகக் கடைப்பிடிப்பவர் மேலானவர். அவரைவிட பற்றுகளிலிருந்து விடுபட்டவர் மேலானவர்; அவரைவிட பலன் எதிர்பாராமல் பக்திசேவை செய்கிற தூய பக்தன் மிகச் சிறந்தவன்.
Verse 33
तस्मान्मय्यर्पिताशेषक्रियार्थात्मा निरन्तर: । मय्यर्पितात्मन: पुंसो मयि संन्यस्तकर्मण: । न पश्यामि परं भूतमकर्तु: समदर्शनात् ॥ ३३ ॥
ஆகவே, தன் எல்லாச் செயல்களையும் வாழ்க்கையின் முழு நோக்கத்தையும் இடையறாது எனக்கே அர்ப்பணித்து, தன் ஆத்மாவை எனக்கே ஒப்படைத்து, தன் கர்மங்களை என்னுள் துறந்தவனாக—சமதரிசனத்தால் ‘அகர்த்தா’ என நிற்பவனைவிட உயர்ந்தவரை நான் காணேன்.
Verse 34
मनसैतानि भूतानि प्रणमेद्बहुमानयन् । ईश्वरो जीवकलया प्रविष्टो भगवानिति ॥ ३४ ॥
அத்தகைய பரிபூரண பக்தன், ஒவ்வொரு ஜீவராசிக்கும் மனத்தால் மிகுந்த மரியாதையுடன் வணங்குவான்; ஏனெனில் பரமபுருஷன் பகவான் ஈச்வரன், ஒவ்வொரு உடலிலும் பரமாத்மாவாகப் புகுந்திருக்கிறார் என்ற உறுதியான நம்பிக்கை அவனுக்கு உண்டு.
Verse 35
भक्तियोगश्च योगश्च मया मानव्युदीरित: । ययोरेकतरेणैव पुरुष: पुरुषं व्रजेत् ॥ ३५ ॥
என் அன்புத் தாயே, மனுவின் மகளே, நான் பக்தியோகமும் யோகமும் கூறினேன்; இவற்றில் ஏதாவது ஒன்றினாலேயே மனிதன் பரமபுருஷனின் திருவடித் தாமத்தை அடையலாம்—முக்கியமாக பக்திசேவையினாலே.
Verse 36
एतद्भगवतो रूपं ब्रह्मण: परमात्मन: । परं प्रधानं पुरुषं दैवं कर्मविचेष्टितम् ॥ ३६ ॥
இதுவே பகவானின் நித்திய ரூபம்; அவர் பிரம்மன், பரமாத்மா எனப் புகழப்படுகிறார். அவரே பரம பிரதான புருஷன்; அவருடைய செயல்கள் அனைத்தும் தெய்வீக ஆன்மீகமானவை.
Verse 37
रूपभेदास्पदं दिव्यं काल इत्यभिधीयते । भूतानां महदादीनां यतो भिन्नदृशां भयम् ॥ ३७ ॥
பலவகை ரூப மாற்றங்களுக்கும் வேறுபாடுகளுக்கும் காரணமான தெய்வீகத் தத்துவம் ‘காலம்’ என அழைக்கப்படுகிறது. மகத்தத்துவம் முதலியவற்றில் வேறுபாடு காண்போர் அந்தக் காலத்தையே அஞ்சுவர்.
Verse 38
योऽन्त: प्रविश्य भूतानि भूतैरत्त्यखिलाश्रय: । स विष्ण्वाख्योऽधियज्ञोऽसौ काल: कलयतां प्रभु: ॥ ३८ ॥
அவர் உள்ளே புகுந்து எல்லா உயிர்களுக்கும் ஆதாரமாய் இருந்து, ஒரு உயிரால் மற்றொரு உயிரை அழிக்கச் செய்கிறார். அவரே விஷ்ணு, அதியஜ்ஞன்; அவரே காலத் தத்துவம், எல்லோருக்கும் ஆண்டவன்.
Verse 39
न चास्य कश्चिद्दयितो न द्वेष्यो न च बान्धव: । आविशत्यप्रमत्तोऽसौ प्रमत्तं जनमन्तकृत् ॥ ३९ ॥
பகவானுக்கு யாரும் தனிப்பட்ட பிரியர் அல்லர்; யாரும் பகைவர் அல்லர்; யாரும் உறவினரும் அல்லர். ஆனால் அவரை மறவாமல் விழிப்புடன் இருப்போருக்கு அவர் உள்ளத்தில் ஊக்கமளிக்கிறார்; மறந்து மயங்கியவர்களை அவர் முடிவுக்கு கொண்டு செல்கிறார்.
Verse 40
यद्भयाद्वाति वातोऽयं सूर्यस्तपति यद्भयात् । यद्भयाद्वर्षते देवो भगणो भाति यद्भयात् ॥ ४० ॥
பகவானின் பயத்தால் இந்தக் காற்று வீசுகிறது; அவரின் பயத்தால் சூரியன் தகிக்கிறது. அவரின் பயத்தால் தேவர்கள் மழை பொழிகிறார்கள்; அவரின் பயத்தால் விண்மீன் கூட்டம் ஒளிர்கிறது.
Verse 41
यद्वनस्पतयो भीता लताश्चौषधिभि: सह । स्वे स्वे कालेऽभिगृह्णन्ति पुष्पाणि च फलानि च ॥ ४१ ॥
பரமபுருஷனின் பயத்தால் மரங்கள், கொடிகள், மூலிகைகள் தத்தம் காலத்தில் மலர்ந்து கனியளிக்கின்றன।
Verse 42
स्रवन्ति सरितो भीता नोत्सर्पत्युदधिर्यत: । अग्निरिन्धे सगिरिभिर्भूर्न मज्जति यद्भयात् ॥ ४२ ॥
பரமபுருஷனின் பயத்தால் நதிகள் ஓடுகின்றன; கடல் எல்லை மீறி பொங்காது. அவன் பயத்தாலே அக்கினி எரிகிறது; மலைகளுடன் பூமி நீரில் மூழ்காது।
Verse 43
नभो ददाति श्वसतां पदं यन्नियमादद: । लोकं स्वदेहं तनुते महान् सप्तभिरावृतम् ॥ ४३ ॥
அவனுடைய கட்டுப்பாட்டினால் ஆகாயம் உயிர்களுக்கு இடம் அளிக்கிறது; பல உலகங்கள் நிலைகொள்கின்றன. அவன் ஆட்சியிலே ஏழு உறைகளுடன் விராட் உடல் விரிகிறது।
Verse 44
गुणाभिमानिनो देवा: सर्गादिष्वस्य यद्भयात् । वर्तन्तेऽनुयुगं येषां वश एतच्चराचरम् ॥ ४४ ॥
பரமபுருஷனின் பயத்தால் குணங்களை ஆளும் தேவர்கள் படைப்பு, காப்பு, அழிவு ஆகிய பணிகளை யுகம் யுகமாகச் செய்கின்றனர்; இவ்வுலகின் அசைவும் அசையாததும் அவர்களது ஆளுகையில் உள்ளது।
Verse 45
सोऽनन्तोऽन्तकर: कालोऽनादिरादिकृदव्यय: । जनं जनेन जनयन्मारयन्मृत्युनान्तकम् ॥ ४५ ॥
அந்த அனந்தமான, அழிவை நிகழ்த்தும், ஆதியற்ற அவ்யய காலம் பகவானின் பிரதிநிதி. அது ஒருவரிலிருந்து ஒருவரை உண்டாக்கி படைப்பை நடத்தி, இறுதியில் மரணத்தின் அதிபதி யமனையும் அழித்து உலகின் முடிவை ஏற்படுத்துகிறது।
Frequently Asked Questions
Kapila describes (1) tāmasika bhakti as worship colored by envy, pride, violence and anger; (2) rājasika bhakti as Deity worship pursued for enjoyment, fame, and opulence; and (3) sāttvika bhakti as worship where one offers results to the Lord to become free from fruitive intoxication. Beyond all three is śuddha-bhakti—unmotivated, uninterrupted attraction to hearing and glorifying the Lord.
Because worship that honors the Deity while disregarding the Lord’s presence as Paramātmā in every living being is incomplete and rooted in ignorance. Such a practitioner retains a separatist, inimical outlook; therefore the ritual does not truly please the Lord, who is equally situated in all hearts.
It illustrates natural, uninterrupted movement: as the Gaṅgā flows effortlessly toward the ocean, the purified mind flows toward hearing and glorifying the Lord without obstruction from material conditions, motives, or guṇa-based interruptions.
They are sālokya (same planet), sārṣṭi (same opulence), sāmīpya (proximity), sārūpya (similar form), and ekatva (oneness/merging). A pure devotee values loving service itself over any liberated status, accepting only what supports bhakti and refusing liberation as an end in itself.
Kāla is presented as a feature/representation of the Supreme Personality of Godhead that drives transformation, creation, and dissolution. Those who do not recognize time as the Lord’s potency fear it, whereas the wise see it as divine governance under Viṣṇu’s supreme control.