Adhyaya 25
Kapila’s Devotional Sāṅkhya: Sādhu-saṅga, Bhakti-yoga, and Fearlessness in the Supreme Shelter
விதுர–மைத்ரேய உரையாடலில் கர்தம முனிவர் புறப்பட்ட பின் நிலைமை மைத்ரேயர் கூறுகிறார்—தேவஹூதியின் ஆன்மிகத் தேவையை நிறைவேற்ற கபிலதேவர் பிந்து-சரோவரத் துறையில் தங்குகிறார். பிரம்மாவின் உறுதியை நினைத்து தேவஹூதி, இந்திரியக் கலக்கம் மற்றும் மாய அஹங்காரத்தால் ஏற்பட்ட துயரை வெளிப்படுத்தி, அறியாமையிலிருந்து விடுவிப்பவர் ஒரே பகவான் எனச் சரணடைகிறாள். கபிலர் பரம யோகத்தை விளக்குகிறார்—ஜீவனை பகவானுடன் இணைத்து, பொருட் இரட்டைகளில் பற்றின்மையை உண்டாக்குவது; குண ஈர்ப்பால் கட்டுண்ட சித்தமும், பகவதாச்ரயமான விடுதலைச் சித்தமும் வேறுபாடு, காம–லோப சுத்தி ஆகியவற்றை கூறுகிறார். பின்னர் சாதுலட்சணம் மற்றும் சாதுசங்கத்தின் மகிமை—ஸ்ரவணம்–கீர்த்தனம் மூலம் பகவத்குணங்களில் நிலையான ஈர்ப்பு வளர்ந்து, அது உண்மைப் பக்தியாகப் பரிபக்வமாகிறது. நடைமுறை வடிவம் கேட்ட தேவஹூதிக்கு கபிலர் பக்தியின் மேன்மையைச் சொல்கிறார்—அது சூக்ஷ்ம தேகத்தை கரைத்து, தனி முயற்சி இன்றியே முக்தி அளித்து, பக்தனை சேவையே வேண்டுமென ஆக்குகிறது. முடிவில் பகவானே அச்சமற்ற அடைக்கலம்; உலகநியாமகர்களும் அவரை அஞ்சி செயல்படுகின்றனர், அவரது பாதங்களில் பற்றுடைய யோகிகள் இவ்வாழ்விலேயே சித்தியும் பகவத் சங்கமும் பெறுகின்றனர்—அடுத்த அத்தியாயங்களின் சாங்க்ய விரிவுக்குத் தளம் அமைக்கிறது.
Shlokas
Verse 1
शौनक उवाच कपिलस्तत्त्वसंख्याता भगवानात्ममायया । जात: स्वयमज: साक्षादात्मप्रज्ञप्तये नृणाम् ॥ १ ॥
ஸ்ரீ ஷௌனகர் கூறினார்—பகவான் அஜனாக இருந்தும், தமது அந்தரங்க மாயாசக்தியால் கபில முனி ரூபத்தில் தாமே அவதரித்து, மனிதகுல நன்மைக்காக ஆத்மத் தத்துவ ஞானத்தைப் பரப்பினார்।
Verse 2
न ह्यस्य वर्ष्मण: पुंसां वरिम्ण: सर्वयोगिनाम् । विश्रुतौ श्रुतदेवस्य भूरि तृप्यन्ति मेऽसव: ॥ २ ॥
ஷௌனகர் தொடர்ந்தார்—பகவானை விட அதிகம் அறிந்தவர் எவரும் இல்லை; அவரை விட வணக்கத்திற்குரியவரோ, பரிபக்வ யோகியோ இல்லை. அவர் வேதங்களின் அதிபதி; அவரைப் பற்றிக் கேட்பதே இంద్రியங்களின் உண்மையான இன்பம்.
Verse 3
यद्यद्विधत्ते भगवान् स्वच्छन्दात्मात्ममायया । तानि मे श्रद्दधानस्य कीर्तन्यान्यनुकीर्तय ॥ ३ ॥
ஆகையால், சுயஇச்சையால் இயங்கும் பகவான் தமது அந்தரங்க மாயாசக்தியால் எவற்றை எவற்றை நிகழ்த்துகிறாரோ, அவை அனைத்தையும் என் போன்ற பக்திச் சிரத்தையுள்ளவனுக்காகத் துல்லியமாகச் சொல்லுங்கள்; அவை கீர்த்தனைக்குரியவை.
Verse 4
सूत उवाच द्वैपायनसखस्त्वेवं मैत्रेयो भगवांस्तथा । प्राहेदं विदुरं प्रीत आन्वीक्षिक्यां प्रचोदित: ॥ ४ ॥
ஸ்ரீ சூத கோஸ்வாமி கூறினார்—விதுரரின் தத்துவ ஞானக் கேள்வியால் ஊக்கமுற்றும் மகிழ்ந்தும், வ்யாசதேவரின் நண்பரான மகரிஷி மைத்ரேயர் விதுரரிடம் இவ்வாறு உரைத்தார்.
Verse 5
मैत्रेय उवाच पितरि प्रस्थितेऽरण्यं मातु: प्रियचिकीर्षया । तस्मिन् बिन्दुसरेऽवात्सीद्भगवान् कपिल: किल ॥ ५ ॥
மைத்ரேயர் கூறினார்—கர்தம முனி வனத்திற்குப் புறப்பட்டபோது, தாயார் தேவஹூதியை மகிழ்விக்க பகவான் கபிலர் பிந்து-சரோவரத்தின் கரையில் தங்கினார்.
Verse 6
तमासीनमकर्माणं तत्त्वमार्गाग्रदर्शनम् । स्वसुतं देवहूत्याह धातु: संस्मरती वच: ॥ ६ ॥
பரமத் தத்துவத்தின் இலக்கை காட்டவல்ல பகவான் கபிலர் நிஷ்காமராக அமைதியாக அமர்ந்திருந்தார். அவரை முன்னே கண்ட தேவஹூதி பிரம்மாவின் வாக்கை நினைத்து கபிலரை வினவத் தொடங்கினாள்.
Verse 7
देवहूतिरुवाच निर्विण्णा नितरां भूमन्नसदिन्द्रियतर्षणात् । येन सम्भाव्यमानेन प्रपन्नान्धं तम: प्रभो ॥ ७ ॥
தேவஹூதி கூறினாள்—என் ஆண்டவனே! அசத்தான புலன்களின் தாகத்தால் நான் மிகுந்த சலிப்படைந்தேன். அந்தப் புலன் கலக்கத்தினாலேயே, பிரபுவே, நான் அறியாமையின் அంధப் பள்ளத்தில் விழுந்தேன்.
Verse 8
तस्य त्वं तमसोऽन्धस्य दुष्पारस्याद्य पारगम् । सच्चक्षुर्जन्मनामन्ते लब्धं मे त्वदनुग्रहात् ॥ ८ ॥
ஆதிப் பிரபுவே, கடக்க இயலாத அந்த அంధத் தமஸ்ஸைத் தாண்டச் செய்யும் ஒரே கரைசேர்ப்பவர் நீரே. நீரே என் சத்தியக் கண்; பல பிறவிகளின் முடிவில் உமது அருளால் மட்டுமே உம்மை நான் பெற்றேன்.
Verse 9
य आद्यो भगवान् पुंसामीश्वरो वै भवान् किल । लोकस्य तमसान्धस्य चक्षु: सूर्य इवोदित: ॥ ९ ॥
நீரே எல்லா ஜீவர்களுக்கும் ஆதியான பகவான், பரமேஸ்வரன். உலகின் அறியாமை எனும் இருளை அகற்ற, நீர் சூரியனைப் போல உதித்துள்ளீர்.
Verse 10
अथ मे देव सम्मोहमपाक्रष्टुं त्वमर्हसि । योऽवग्रहोऽहंममेतीत्येतस्मिन् योजितस्त्वया ॥ १० ॥
இப்போது, தேவனே! என் பெரும் மயக்கத்தை நீர் அகற்ற அருள வேண்டும். ‘நான்’ ‘என்’ எனும் பொய்யான அகங்காரப் பிணைப்பில் உமது மாயை என்னை ஈடுபடுத்தியுள்ளது.
Verse 11
तं त्वा गताहं शरणं शरण्यं स्वभृत्यसंसारतरो: कुठारम् । जिज्ञासयाहं प्रकृते: पूरुषस्य नमामि सद्धर्मविदां वरिष्ठम् ॥ ११ ॥
தேவஹூதி கூறினாள்—ஓ சரண்யப் பெருமானே, உமது தாமரைத் திருவடிகளில் நான் சரணடைந்தேன்; நீயே ஒரே அடைக்கலம். நீர் சம்சார மரத்தை வெட்டும் கோடரி. ஆகவே சத்தர்மவிதர்களில் உன்னதனாகிய உமக்கு வணங்கி, பிரகృతి–புருஷன் தொடர்பும், பெண்–ஆண் தொடர்பும் குறித்து வினவுகிறேன்.
Verse 12
मैत्रेय उवाच इति स्वमातुर्निरवद्यमीप्सितं निशम्य पुंसामपवर्गवर्धनम् । धियाभिनन्द्यात्मवतां सतां गति- र्बभाष ईषत्स्मितशोभितानन: ॥ १२ ॥
மைத்ரேயர் கூறினார்—தன் தாயின் மாசற்ற ஆன்மிக நிறைவேற்ற விருப்பத்தையும், மனிதரின் அபவர்கத்தை வளர்க்கும் கேள்விகளையும் கேட்ட பகவான் உள்ளத்தில் அவற்றை பாராட்டினார். பின்னர் மென்மையான புன்னகையால் ஒளிரும் முகத்துடன், ஆத்மஞானிகளான சத்புருஷர்களின் பாதையை விளக்கினார்.
Verse 13
श्रीभगवानुवाच योग आध्यात्मिक: पुंसां मतो नि:श्रेयसाय मे । अत्यन्तोपरतिर्यत्र दु:खस्य च सुखस्य च ॥ १३ ॥
ஸ்ரீபகவான் கூறினார்—ஜீவனின் பரம நன்மைக்காக, இறைவன் மற்றும் ஜீவாத்மாவின் தொடர்பை உணர்த்தும் ஆத்யாத்மிக யோகமே என் கருத்தில் உன்னத யோகம்; ஏனெனில் அதில் உலகியல்ச் சுகமும் துக்கமும் இரண்டின்மீதும் முழு பற்றின்மை உண்டாகிறது.
Verse 14
तमिमं ते प्रवक्ष्यामि यमवोचं पुरानघे । ऋषीणां श्रोतुकामानां योगं सर्वाङ्गनैपुणम् ॥ १४ ॥
ஓ பாவமற்ற தாயே, இப்போது நான் உனக்கு அந்தப் பழமையான யோகத்தை உரைப்பேன்; அதை முன்பு கேட்க விரும்பிய மகரிஷிகளுக்கு நான் கூறினேன். அந்த யோகம் எல்லா அங்கங்களிலும் திறம்பட, எல்லாவிதத்திலும் பயனுள்ளதும் நடைமுறைக்குரியதும் ஆகும்.
Verse 15
चेत: खल्वस्य बन्धाय मुक्तये चात्मनो मतम् । गुणेषु सक्तं बन्धाय रतं वा पुंसि मुक्तये ॥ १५ ॥
ஜீவனின் சித்தமே அவனுக்கு பந்தமும் முக்தியும் தரும் காரணம் என்று கூறப்படுகிறது. அதே சித்தம் இயற்கையின் குணங்களில் பற்றுக் கொண்டால் பந்தம்; அதே சித்தம் பரம புருஷனாகிய பகவானில் ஈடுபட்டால் முக்தி-சித்தநிலையில் நிலைபெறும்.
Verse 16
अहंममाभिमानोत्थै: कामलोभादिभिर्मलै: । वीतं यदा मन: शुद्धमदु:खमसुखं समम् ॥ १६ ॥
‘நான்’ ‘என்’ என்ற தேகஅபிமானத்தால் எழும் காமம், லோபம் முதலான மாசுகள் நீங்கினால் மனம் தூய்மையடைந்து, சுக-துக்கங்களைத் தாண்டி சமநிலையில் நிலைகொள்கிறது।
Verse 17
तदा पुरुष आत्मानं केवलं प्रकृते: परम् । निरन्तरं स्वयंज्योतिरणिमानमखण्डितम् ॥ १७ ॥
அப்போது ஜீவன் தன்னைப் பொருள்-பிரகிருதியைத் தாண்டிய தூய ஆத்மாவாக—எப்போதும் தன்னொளியாய், மிகச் சிறியதாயினும் துண்டுபடாத அఖண்டமாக—காண்கிறான்।
Verse 18
ज्ञानवैराग्ययुक्तेन भक्तियुक्तेन चात्मना । परिपश्यत्युदासीनं प्रकृतिं च हतौजसम् ॥ १८ ॥
பக்தியுடன் கூடிய, ஞானமும் வைராக்யமும் உடைய ஆத்மா அனைத்தையும் சரியான பார்வையில் காண்கிறான்; பிரகிருதியை நோக்கி உதாசீனனாகி, மாயையின் தாக்கம் அவன்மேல் குறைகிறது।
Verse 19
न युज्यमानया भक्त्या भगवत्यखिलात्मनि । सदृशोऽस्ति शिव: पन्था योगिनां ब्रह्मसिद्धये ॥ १९ ॥
அகிலாத்மனான பகவானில் பக்தியோகமின்றி எந்த யோகிக்கும் பிரஹ்மசித்தி கிடையாது; மங்களகரமான பாதை ஒன்றே—அந்த பக்தியே.
Verse 20
प्रसङ्गमजरं पाशमात्मन: कवयो विदु: । स एव साधुषु कृतो मोक्षद्वारमपावृतम् ॥ २० ॥
பண்டிதர்கள் அறிவர்: பொருள்களில் பற்றுதல் ஜீவனுக்குப் பழுதுபடாத பாசம்; ஆனால் அதே பற்றுதல் சாதுபக்தர்களிடம் செலுத்தப்பட்டால், மோட்சத்தின் வாசல் திறக்கப்படுகிறது।
Verse 21
तितिक्षव: कारुणिका: सुहृद: सर्वदेहिनाम् । अजातशत्रव: शान्ता: साधव: साधुभूषणा: ॥ २१ ॥
சாதுவின் இலக்கணங்கள்—அவர் பொறுமையாளர், கருணையாளர், எல்லா ஜீவராசிகளிடமும் நட்புடையவர். அவருக்கு பகைவர் இல்லை; அவர் அமைதியானவர், சாஸ்திரநிஷ்டையுடன் உயர்ந்த குணங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டவர்.
Verse 22
मय्यनन्येन भावेन भक्तिं कुर्वन्ति ये दृढाम् । मत्कृते त्यक्तकर्माणस्त्यक्तस्वजनबान्धवा: ॥ २२ ॥
அத்தகைய சாதுக்கள், விலகாத ஒரே மனப்பான்மையுடன் இறைவனிடத்தில் உறுதியான பக்திசேவையைச் செய்கிறார்கள். இறைவனுக்காகவே அவர்கள் பிற செயல்பந்தங்களையும், உலகியலான உறவினர்கள்-நண்பர்கள் தொடர்புகளையும் துறக்கிறார்கள்.
Verse 23
मदाश्रया: कथा मृष्टा:शृण्वन्ति कथयन्ति च । तपन्ति विविधास्तापा नैतान्मद्गतचेतस: ॥ २३ ॥
என் சரணடைந்த சாதுக்கள் என் இனிய கதைகளை கேட்டு சொல்லிக்கொண்டே இருப்பார்கள். அவர்களின் சிந்தை என் லீலைகளில் நிலைத்திருப்பதால், பலவிதமான பொருட்தாபங்கள் அவர்களை வாட்டாது; உலகத் துயரங்கள் அவர்களைத் தொடாது.
Verse 24
त एते साधव: साध्वि सर्वसङ्गविवर्जिता: । सङ्गस्तेष्वथ ते प्रार्थ्य: सङ्गदोषहरा हि ते ॥ २४ ॥
அம்மா, நற்குணவதியே, இம்மகாபக்த சாதுக்கள் எல்லா பற்றுகளிலிருந்தும் விடுபட்டவர்கள். நீ அவர்களுடன் சங்கம் நாட வேண்டும்; ஏனெனில் அவர்களின் சங்கம் உலகியல்பற்றின் தீமைகளை அகற்றும்.
Verse 25
सतां प्रसङ्गान्मम वीर्यसंविदो भवन्ति हृत्कर्णरसायना: कथा: । तज्जोषणादाश्वपवर्गवर्त्मनि श्रद्धा रतिर्भक्तिरनुक्रमिष्यति ॥ २५ ॥
தூய பக்தர்களின் சங்கத்தில் பரமபுருஷனின் லீலைகளும் செயல்களும் பற்றிய உரையாடல், இதயத்துக்கும் காதுக்கும் அமுதரச மருந்துபோல் இனிமையாய் நிறைவு தரும். அந்த ரசத்தைப் பயிலப் பயில, விடுதலைப் பாதையில் முதலில் श्रद्धா, பின்னர் ரதி (ஆசை), அதன் பின் உண்மையான பக்தி முறையே வளர்கிறது.
Verse 26
भक्त्या पुमाञ्जातविराग ऐन्द्रियाद् दृष्टश्रुतान्मद्रचनानुचिन्तया । चित्तस्य यत्तो ग्रहणे योगयुक्तो यतिष्यते ऋजुभिर्योगमार्गै: ॥ २६ ॥
பக்தர்களின் சங்கத்தில் பக்திசேவையில் ஈடுபட்டு, ஆண்டவரின் லீலைகளை இடையறாது சிந்திப்பதால் மனிதன் இவ்வுலகமும் மறுலகமும் ஆகிய இரண்டிலும் இంద్రிய இன்பங்களில் விரக்தி பெறுகிறான். இது கிருஷ்ண சைதன்யத்தின் எளிய யோகமார்க்கம்; இதில் நிலைபெற்றால் மனத்தை அடக்க முடியும்.
Verse 27
असेवयायं प्रकृतेर्गुणानां ज्ञानेन वैराग्यविजृम्भितेन । योगेन मय्यर्पितया च भक्त्या मां प्रत्यगात्मानमिहावरुन्धे ॥ २७ ॥
பிரகிருதியின் குணங்களுக்கு சேவை செய்யாமல், விரக்தியால் மலர்ந்த ஞானத்தை வளர்த்து, மனம் எப்போதும் பரமபுருஷனான பகவானுக்கு பக்திசேவையில் நிலைத்திருக்கும் யோகத்தைப் பயின்றால், மனிதன் இவ்வாழ்விலேயே என் சங்கத்தை அடைகிறான்; ஏனெனில் நானே பரமபுருஷன், பரமசத்தியம்.
Verse 28
देवहूतिरुवाच काचित्त्वय्युचिता भक्ति: कीदृशी मम गोचरा । यया पदं ते निर्वाणमञ्जसान्वाश्नवा अहम् ॥ २८ ॥
தேவஹூதி கூறினாள்—எனக்கு ஏற்றதும் நான் மேற்கொள்ளக்கூடியதும் ஆன பக்தி எத்தகையது? அதனால் நான் எளிதாகவும் உடனடியாகவும் உமது தாமரைத் திருவடிகளின் சேவையை அடைய வேண்டும்.
Verse 29
यो योगो भगवद्बाणो निर्वाणात्मंस्त्वयोदित: । कीदृश: कति चाङ्गानि यतस्तत्त्वावबोधनम् ॥ २९ ॥
நீங்கள் விளக்கிய, பகவானை இலக்காகக் கொண்டும் பொருட்சார்ந்த வாழ்வை முற்றிலும் முடிவுறச் செய்யும் யோகத்தின் இயல்பு என்ன? அதற்கு எத்தனை அங்கங்கள் உள்ளன? எந்த வழிகளால் அந்த உயர்ந்த யோகத்தின் தத்துவத்தை உண்மையாக அறியலாம்—அருள்புரிந்து கூறுங்கள்.
Verse 30
तदेतन्मे विजानीहि यथाहं मन्दधीर्हरे । सुखं बुद्ध्येय दुर्बोधं योषा भवदनुग्रहात् ॥ ३० ॥
ஹரியே, இதை எனக்கு முறையாக விளக்குங்கள். என் அறிவு மந்தமானது; மேலும் நான் பெண்; ஆகவே பரமசத்தியத்தை உணர்வது எனக்கு கடினம். ஆனால் உமது அருளால் நீங்கள் விளக்கினால், நான் எளிதாகப் புரிந்து தெய்வீக ஆனந்தத்தை அடைவேன்.
Verse 31
मैत्रेय उवाच विदित्वार्थं कपिलो मातुरित्थं जातस्नेहो यत्र तन्वाभिजात: । तत्त्वाम्नायं यत्प्रवदन्ति सांख्यं प्रोवाच वै भक्तिवितानयोगम् ॥ ३१ ॥
ஸ்ரீமைத்ரேயர் கூறினார்—தாயின் உரையை கேட்ட கபில பகவான் அவளின் நோக்கத்தை அறிந்து, தன் உடலிலிருந்து பிறந்தவளென்ற பாசத்தால் கருணை கொண்டார். பின்னர் பரம்பரையாக வந்த சாங்க்யத் தத்துவத்தை, பக்திசேவை மற்றும் யோக அனுபவம் இணைந்ததாக உபதேசித்தார்.
Verse 32
श्रीभगवानुवाच देवानां गुणलिङ्गानामानुश्रविककर्मणाम् । सत्त्व एवैकमनसो वृत्ति: स्वाभाविकी तु या । अनिमित्ता भागवती भक्ति: सिद्धेर्गरीयसी ॥ ३२ ॥
பகவான் கபிலர் கூறினார்—இந்திரியங்கள் தேவர்களின் குணச் சின்னங்களின் பிரதிநிதிகள்; அவற்றின் இயல்பான இயக்கம் வேத விதிகளின்படி செயல்படுதல். இந்திரியங்கள் தேவர்களை பிரதிநிதித்துவப்படுத்துவது போல, மனம் பரமாத்மாவின் பிரதிநிதி; அதன் இயல்பான கடமை சேவை. அந்த சேவை உணர்வு எந்த நோக்கமுமின்றி பகவானின் பகவதீ பக்தியில் ஈடுபட்டால், அது மோட்சத்தையும் விட உயர்ந்தது.
Verse 33
जरयत्याशु या कोशं निगीर्णमनलो यथा ॥ ३३ ॥
பக்தி தனி முயற்சியின்றியே ஜீவனின் நுண் உடல் உறையை விரைவில் கரைத்துவிடுகிறது; வயிற்றுத் தீ உண்ட உணவை ஜீரணிப்பதுபோல்.
Verse 34
नैकात्मतां मे स्पृहयन्ति केचिन् मत्पादसेवाभिरता मदीहा: । येऽन्योन्यतो भागवता: प्रसज्य सभाजयन्ते मम पौरुषाणि ॥ ३४ ॥
என் தாமரைத் திருவடிச் சேவையில் பற்றுடன், என் லீலைச் செயல்களில் ஈடுபடும் தூய பக்தர்கள் என்னுடன் ஒன்றாகிவிட விரும்பார். அவர்கள் பகவதர்களாய் ஒருவரோடு ஒருவர் சேர்ந்து என் லீலைகளையும் வீரியங்களையும் இடையறாது போற்றிப் புகழ்வார்கள்.
Verse 35
पश्यन्ति ते मे रुचिराण्यम्ब सन्त: प्रसन्नवक्त्रारुणलोचनानि । रूपाणि दिव्यानि वरप्रदानि साकं वाचं स्पृहणीयां वदन्ति ॥ ३५ ॥
அம்மா, என் சாந்த பக்தர்கள் என் வடிவத்தின் புன்னகை முகத்தையும், உதயச் சூரியனைப் போன்ற செம்மை கண்களையும் எப்போதும் காண்கிறார்கள். அவர்கள் என் பல்வேறு தெய்வீக, அருள்புரியும், வரமளிக்கும் ரூபங்களை விரும்பிக் காண்கிறார்கள்; மேலும் என்னுடன் இனிய, விரும்பத்தக்க வார்த்தைகளால் உரையாடுகிறார்கள்.
Verse 36
तैर्दर्शनीयावयवैरुदार- विलासहासेक्षितवामसूक्तै: । हृतात्मनो हृतप्राणांश्च भक्ति- रनिच्छतो मे गतिमण्वीं प्रयुङ्क्ते ॥ ३६ ॥
பெருமானின் மனோகரமான அங்கங்கள், உயர்ந்த லீலை, இனிய புன்னகை, கவரும் பார்வை, மனம் கவரும் சொற்கள் ஆகியவற்றைக் கண்டு கேட்கும் போது தூய பக்தனின் உள்ளம் கொள்ளை கொள்ளப்படுகிறது. அவன் புலன்கள் பிற செயல்களிலிருந்து விடுபட்டு பக்திசேவையில் மூழ்குகின்றன; ஆகவே அவன் விரும்பாவிட்டாலும் தனி முயற்சியின்றி முக்தியை அடைகிறான்।
Verse 37
अथो विभूतिं मम मायाविनस्ता- मैश्वर्यमष्टाङ्गमनुप्रवृत्तम् । श्रियं भागवतीं वास्पृहयन्ति भद्रां परस्य मे तेऽश्नुवते तु लोके ॥ ३७ ॥
என்னை நினைவில் முழுமையாக மூழ்கிய பக்தன், சத்தியலோகம் முதலான உயருலகங்களில் கிடைக்கும் உச்ச வரத்தையும் விரும்பான்; யோகத்தால் வரும் அஷ்ட சித்திகளையும் நாடான்; வைகுண்ட ராஜ்யத்தையும் ஆசைப்படான். ஆயினும் ஆசையின்றியே, இவ்வாழ்விலேயே என் அருளால் வழங்கப்படும் எல்லா மங்கள ஆசீர்வாதங்களையும் அனுபவிக்கிறான்।
Verse 38
न कर्हिचिन्मत्परा: शान्तरूपे नङ्क्ष्यन्ति नो मेऽनिमिषो लेढि हेति: । येषामहं प्रिय आत्मा सुतश्च सखा गुरु: सुहृदो दैवमिष्टम् ॥ ३८ ॥
என்னைச் சார்ந்த அமைதிச் சுவபாவம் கொண்ட பக்தர்கள் எப்போதும் அழிவதில்லை; ஆயுதங்களும் அவர்களின் தெய்வீக ஐஸ்வர்யத்தை அழிக்க முடியாது, கால மாற்றமும் அதை கெடுக்க முடியாது. என்னைத் தம் பிரிய ஆத்மாவாகவும், மகனாகவும், நண்பனாகவும், குருவாகவும், நலனளிப்பவனாகவும், இஷ்ட தெய்வமாகவும் ஏற்றுக் கொள்பவர்கள் எந்தக் காலத்திலும் தங்கள் பெறுபேறுகளிலிருந்து வஞ்சிக்கப்படார்।
Verse 39
इमं लोकं तथैवामुमात्मानमुभयायिनम् । आत्मानमनु ये चेह ये राय: पशवो गृहा: ॥ ३९ ॥ विसृज्य सर्वानन्यांश्च मामेवं विश्वतोमुखम् । भजन्त्यनन्यया भक्त्या तान्मृत्योरतिपारये ॥ ४० ॥
இவ்வுலகமும் மறுலகமும் பற்றிய ஆசைகளையும், உடலுடன் தொடர்புடைய செல்வம், பிள்ளைகள், மாடுகள், வீடு முதலிய அனைத்தையும் விட்டுவிட்டு, பிற ஆதாரங்களைத் துறந்து, அனைத்திலும் நிறைந்த உலகநாதனாகிய என்னை அசையாத அனன்ய பக்தியால் வழிபடுவோரை நான் பிறப்பு-இறப்பின் அப்பால் கொண்டு செல்கிறேன்।
Verse 40
इमं लोकं तथैवामुमात्मानमुभयायिनम् । आत्मानमनु ये चेह ये राय: पशवो गृहा: ॥ ३९ ॥ विसृज्य सर्वानन्यांश्च मामेवं विश्वतोमुखम् । भजन्त्यनन्यया भक्त्या तान्मृत्योरतिपारये ॥ ४० ॥
இவ்வுலகமும் மறுலகமும் பற்றிய ஆசைகளையும், உடலுடன் தொடர்புடைய செல்வம், பிள்ளைகள், மாடுகள், வீடு முதலிய அனைத்தையும் விட்டுவிட்டு, பிற ஆதாரங்களைத் துறந்து, அனைத்திலும் நிறைந்த உலகநாதனாகிய என்னை அசையாத அனன்ய பக்தியால் வழிபடுவோரை நான் பிறப்பு-இறப்பின் அப்பால் கொண்டு செல்கிறேன்।
Verse 41
नान्यत्र मद्भगवत: प्रधानपुरुषेश्वरात् । आत्मन: सर्वभूतानां भयं तीव्रं निवर्तते ॥ ४१ ॥
நானே பிரதான-புருஷேஸ்வரன், எல்லா உயிர்களின் பரமாத்மா, படைப்பின் ஆதிமூலம்; என்னைத் தவிர வேறு சரணமடைந்தால் பிறப்பு-இறப்பு என்ற கொடிய பயம் நீங்காது.
Verse 42
मद्भयाद्वाति वातोऽयं सूर्यस्तपति मद्भयात् । वर्षतीन्द्रो दहत्यग्निर्मृत्युश्चरति मद्भयात् ॥ ४२ ॥
என் அச்சத்தால் காற்று வீசுகிறது; என் அச்சத்தால் சூரியன் தகிக்கிறது; என் அச்சத்தால் இந்திரன் மழை பொழிகிறான்; என் அச்சத்தால் அக்னி எரிகிறது; என் அச்சத்தால் மரணம் தன் கடமையைச் செய்கிறது.
Verse 43
ज्ञानवैराग्ययुक्तेन भक्तियोगेन योगिन: । क्षेमाय पादमूलं मे प्रविशन्त्यकुतोभयम् ॥ ४३ ॥
ஞானமும் வைராக்யமும் உடைய பக்தியோகத்தில் ஈடுபடும் யோகிகள் தங்கள் நித்திய நலனுக்காக என் தாமரைத் திருவடிகளின் அடியைச் சரணடைகிறார்கள்; அப்பொழுது அவர்கள் எவ்விதப் பயமுமின்றி பகவத் தாமத்தில் நுழையத் தகுதியடைகிறார்கள்.
Verse 44
एतावानेव लोकेऽस्मिन् पुंसां नि:श्रेयसोदय: । तीव्रेण भक्तियोगेन मनो मय्यर्पितं स्थिरम् ॥ ४४ ॥
இந்த உலகில் மனிதர்க்கு பரம நன்மை உதயமாவது இதுவே—தீவிர பக்தியோகத்தால் மனதை என்னுள் அர்ப்பணித்து நிலைநிறுத்துதல்; இதுவே வாழ்வின் இறுதி நிறைவை அடையும் ஒரே வழி.
Frequently Asked Questions
Devahūti approaches Kapila because she recognizes sense agitation and false ego as the cause of her fall into ignorance. She seeks a direct remedy for identification with body and relations—asking for the knowledge and practice that cut the ‘tree of material existence.’ Her appeal is framed as śaraṇāgati: Kapila is her ‘transcendental eye’ attained after many births, and only His instruction can dispel the darkness of avidyā.
Kapila defines the highest yoga as the system that relates the individual soul to the Supreme Lord and yields the living entity’s ultimate benefit by generating detachment from material happiness and distress. In practice, it is yoga whose mind-fixation and renunciation are powered by devotional service (bhakti); without bhakti, self-realization remains incomplete.
A sādhu is described as tolerant, merciful, friendly to all beings, free from enmity, peaceful, scripturally grounded, and unwavering in devotional service. Sādhu-saṅga is emphasized because it redirects the jīva’s powerful attachment: material attachment binds, but attachment to self-realized devotees opens liberation. In their association, kṛṣṇa-kathā becomes pleasing, purifies the heart, fixes attraction, and matures into real bhakti.
Kapila explains that bhakti dissolves the subtle body—mind, intelligence, and ego—without separate effort, like digestion by gastric fire. As the devotee becomes absorbed in the Lord’s form, words, and pastimes, other sense engagements fade; liberation arises as a byproduct of exclusive service rather than as an independently pursued goal.
The passage asserts the Lord’s absolute supremacy (aiśvarya): cosmic forces and administrators function within His law, so the wind blows, the sun shines, Indra sends rain, fire burns, and death operates ‘out of fear’—meaning under His inviolable governance. The theological point is practical: only shelter in Him grants abhaya (fearlessness) beyond birth and death.