
Vidura Leaves Hastināpura and Meets Uddhava (Vidura’s Tīrtha-yātrā Begins)
அரசரின் வினாவால் தூண்டப்பட்ட சுகதேவர், விதுர–மைத்ரேயர் சந்திப்பின் பின்னணியில் விதுரன் புறப்பாட்டை குருக்களின் அதர்மத்திற்கான நெறிப்பழிவாக விளக்குகிறார்—த்ருதராஷ்டிரன் லாக்ஷாகிருஹ சூழ்ச்சியில் உடன்பாடு, த்ரௌபதியின் அவமானம், மேலும் ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் ஆலோசனை இருந்தும் பாண்டவர்களின் நீதியான பங்கைத் திருப்பி அளிக்க மறுத்தல். விதுரன் அரசியல் நெறி–தர்ம அறிவுரையுடன் கடுமையாக எச்சரிக்கிறார்—அரசாட்சியை மீளளியுங்கள், கர்மபலமும் அரசியல் எதிர்வினையும் அஞ்சுங்கள்—ஆனால் துர்யோதனன் அவரை வெளிப்பட்டவன் என இழிவுபடுத்துகிறான். அப்போது விதுரன் வெறுப்பின்றி, மாயையின் செயல்பாட்டை உணர்ந்து அரண்மனையைத் துறந்து தனித்த தீர்த்தயாத்திரை தொடங்குகிறார்; ஸ்நானம், ஹரி-சேவை மூலம் தூய்மையைப் பேணிக் கொண்டு உறவினருக்குப் பெரும்பாலும் தெரியாமல் சுற்றுகிறார். பிரபாசத்தில் யாதவ நாசச் செய்தி அறிந்து, சரஸ்வதி தீர்த்தங்கள் மற்றும் மேற்கு பகுதிகள் வழியாக யமுனை கரை அடைந்து, அங்கே உத்தவரைச் சந்தித்து அணைத்து, ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் குலம் மற்றும் பாண்டவர்கள் குறித்து நீண்ட விசாரணைகளைத் தொடங்குகிறார். இவ்வத்யாயம் குரு வீழ்ச்சியை அடுத்த அத்யாயங்களுடன் இணைக்கிறது; கிருஷ்ணப் பிரயாணத்திற்குப் பின் உத்தவர் உயிர் சாட்சியாக இருந்து விதுரனை (இறுதியில் மைத்ரேயர் வழியாக) உயர்ந்த போதனை நோக்கி வழிநடத்துகிறார்।
Verse 1
श्रीशुक उवाच एवमेतत्पुरा पृष्टो मैत्रेयो भगवान् किल । क्षत्त्रा वनं प्रविष्टेन त्यक्त्वा स्वगृहमृद्धिमत् ॥ १ ॥
ஸ்ரீ சுகதேவ கோஸ்வாமி கூறினார்—செழிப்பான இல்லத்தைத் துறந்து வனத்தில் நுழைந்த பக்தி-மிகு விதுரர், முன்பு பகவான் மைத்ரேய ரிஷியிடம் இக்கேள்வியை எழுப்பினார்।
Verse 2
यद्वा अयं मन्त्रकृद्वो भगवानखिलेश्वर: । पौरवेन्द्रगृहं हित्वा प्रविवेशात्मसात्कृतम् ॥ २ ॥
பாண்டவர்களின் இல்லத்தைப் பற்றி மேலும் என்ன சொல்ல வேண்டும்? அனைத்திற்கும் ஆண்டவனான ஸ்ரீகிருஷ்ணர் அவர்களின் அமைச்சராக இருந்து, அந்த வீட்டில் தன் வீட்டைப் போலவே நுழைந்தார்; துரியோதனன் வீட்டை அவர் பொருட்படுத்தவில்லை।
Verse 3
राजोवाच कुत्र क्षत्तुर्भगवता मैत्रेयेणास सङ्गम: । कदा वा सह संवाद एतद्वर्णय न: प्रभो ॥ ३ ॥
அரசன் கேட்டான்—விதுரர் பகவான் மைத்ரேய முனிவரை எங்கே சந்தித்தார்? அவர்களுடைய உரையாடல் எப்போது நிகழ்ந்தது? பிரபுவே, எங்களுக்கு அதை விளக்குங்கள்।
Verse 4
न ह्यल्पार्थोदयस्तस्य विदुरस्यामलात्मन: । तस्मिन् वरीयसि प्रश्न: साधुवादोपबृंहित: ॥ ४ ॥
விதுரர் தூய உள்ளத்தவர்; அவருடைய கேள்விகள் சிறிய பயனுக்கானவை அல்ல. ஆகவே மைத்ரேயர் போன்ற உயர்ந்தவரிடம் அவர் எழுப்பிய கேள்வி மிக அர்த்தமுள்ளதும் உயர்ந்த நிலையுடையதும், சாதுக்கள் பாராட்டியதுமாக இருந்தது।
Verse 5
सूत उवाच स एवमृषिवर्योऽयं पृष्टो राज्ञा परीक्षिता । प्रत्याह तं सुबहुवित्प्रीतात्मा श्रूयतामिति ॥ ५ ॥
ஸ்ரீ சூதர் கூறினார்—அரசன் பரீக்ஷித் கேட்டபோது, மிகுந்த அனுபவமுடைய மகரிஷி ஸ்ரீ சுகதேவ கோஸ்வாமி மகிழ்ந்த மனத்துடன்—“கவனமாகக் கேளுங்கள்” என்றார்.
Verse 6
श्रीशुक उवाच यदा तु राजा स्वसुतानसाधून् पुष्णन्नधर्मेण विनष्टदृष्टि: । भ्रातुर्यविष्ठस्य सुतान् विबन्धून् प्रवेश्य लाक्षाभवने ददाह ॥ ६ ॥
ஸ்ரீ சுகர் கூறினார்—அதர்ம ஆசையால் தன் தீய மக்களைப் பேணிக் கொண்டே திருதராஷ்டிரன் விவேகக் கண் இழந்தான்; பின்னர் இளைய சகோதரனின் தந்தையற்ற மக்களான பாண்டவர்களை லாக்கு மாளிகையில் அடைத்து தீ வைத்தான்.
Verse 7
यदा सभायां कुरुदेवदेव्या: केशाभिमर्शं सुतकर्म गर्ह्यम् । न वारयामास नृप: स्नुषाया: स्वास्रैर्हरन्त्या: कुचकुङ्कुमानि ॥ ७ ॥
சபையில் குரு குலத் தேவியாகிய யுதிஷ்டிரனின் மனைவி த்ரௌபதியின் கூந்தலைப் பிடித்துத் தழுவிய துஷ்ஷாசனனின் அருவருப்பான செயலை அரசன் தடுக்கவில்லை; அவளது கண்ணீர் மார்பிலிருந்த குங்குமத்தை கழுவிக் கொண்டிருந்தபோதும்.
Verse 8
द्यूते त्वधर्मेण जितस्य साधो: सत्यावलम्बस्य वनं गतस्य । न याचतोऽदात्समयेन दायं तमोजुषाणो यदजातशत्रो: ॥ ८ ॥
அதர்மமாக சூதாட்டத்தில் வெல்லப்பட்ட சத்தியத்தைத் தாங்கிய சாதுவான அஜாதசத்ரு யுதிஷ்டிரன் வனத்திற்கு சென்றான். காலம் முடிந்து திரும்பி வந்து தன் உரிய பங்கைக் கேட்டபோதும், மாயையில் மூழ்கிய திருதராஷ்டிரன் அதை வழங்கவில்லை.
Verse 9
यदा च पार्थप्रहित: सभायां जगद्गुरुर्यानि जगाद कृष्ण: । न तानि पुंसाममृतायनानि राजोरु मेने क्षतपुण्यलेश: ॥ ९ ॥
அர்ஜுனன் அனுப்பிய ஜகத்குரு ஸ்ரீகிருஷ்ணன் சபையில் கூறிய வார்த்தைகள் சிலருக்கு (பீஷ்மர் முதலியோருக்கு) அமிர்தம் போன்றவை; ஆனால் புண்ணியத்தின் கடைசி துளியும் இழந்த அரசன் அவற்றை மதிக்கவில்லை.
Verse 10
यदोपहूतो भवनं प्रविष्टो मन्त्राय पृष्ट: किल पूर्वजेन । अथाह तन्मन्त्रदृशां वरीयान् यन्मन्त्रिणो वैदुरिकं वदन्ति ॥ १० ॥
மூத்த சகோதரன் த்ருதராஷ்டிரன் ஆலோசனைக்காக விதுரரை அழைத்தபோது, அவர் இல்லத்தில் நுழைந்து, மூத்தவர் கேட்டதற்கு தக்கவாறு சாரமுள்ள அறிவுரையை வழங்கினார். விதுரரின் நெறிவாக்கு புகழ்பெற்றது; திறமையான அமைச்சர்களும் அதை ஏற்றுக்கொள்கிறார்கள்.
Verse 11
अजातशत्रो: प्रतियच्छ दायं तितिक्षतो दुर्विषहं तवाग: । सहानुजो यत्र वृकोदराहि: श्वसन् रुषा यत्त्वमलं बिभेषि ॥ ११ ॥
எதிரிகள் இல்லாத யுதிஷ்டிரனுக்கு அவனுடைய நீதியான பங்கைக் கொடு. உன் குற்றங்களால் ஏற்பட்ட தாங்கமுடியாத துயரத்தை அவன் பொறுத்துக் கொண்டான். அவன் இளைய சகோதரர்களுடன் காத்திருக்கிறான்; அங்கே பழிவாங்கும் பீமன் பாம்புபோல் கோபத்தில் சீறிக் குமுறுகிறான்—நிச்சயமாக நீ அவனை அஞ்சுகிறாய்.
Verse 12
पार्थांस्तु देवो भगवान्मुकुन्दो गृहीतवान् सक्षितिदेवदेव: । आस्ते स्वपुर्यां यदुदेवदेवो विनिर्जिताशेषनृदेवदेव: ॥ १२ ॥
பகவான் முகுந்தன் ஸ்ரீகிருஷ்ணன் ப்ருதையின் புதல்வர்களைத் தன் உறவினராக ஏற்றுக் கொண்டான்; அரசர்களுக்கும் அவர் தேவன். உலகின் அரசர்கள் அனைவரும் ஸ்ரீகிருஷ்ணன் பக்கமே உள்ளனர். அவர் தன் நகரில் யது வம்ச அரசர்கள், இளவரசர்கள், குடும்பத்தாருடன் தங்கியுள்ளார்; அவர்கள் எண்ணற்ற ஆட்சியாளர்களை வென்று, அவருக்கு அடிமைபட்டுள்ளனர்; அவர் அவர்களின் ஆண்டவன்.
Verse 13
स एष दोष: पुरुषद्विडास्ते गृहान् प्रविष्टो यमपत्यमत्या । पुष्णासि कृष्णाद्विमुखो गतश्री- स्त्यजाश्वशैवं कुलकौशलाय ॥ १३ ॥
இந்தக் குற்றமே உருவெடுத்த மனிதவெறியன் துரியோதனன், யமனின் மகன் போல உன் இல்லத்தில் புகுந்துள்ளான். அவனைத் தவறாத மகனென எண்ணி நீ வளர்க்கிறாய்; ஆனால் அவன் ஸ்ரீகிருஷ்ணனைப் பொறாமையுடன் எதிர்க்கிறான், பக்தியற்றவன். அதனால் உன் செல்வ-மங்கலம் குன்றி, நல்ல குணங்கள் விலகின. உடனே இந்தத் துரதிர்ஷ்டத்தைத் துறந்து, குல நலனுக்குச் செய்.
Verse 14
इत्यूचिवांस्तत्र सुयोधनेन प्रवृद्धकोपस्फुरिताधरेण । असत्कृत: सत्स्पृहणीयशील: क्षत्ता सकर्णानुजसौबलेन ॥ १४ ॥
இவ்வாறு பேசிக்கொண்டிருந்தபோது, நல்லோரால் மதிக்கப்படும் பண்புடைய க்ஷத்தா விதுரர், சுயோதனனால் அவமதிக்கப்பட்டார். சுயோதனன் கோபத்தில் வீங்கியிருந்தான்; அவன் உதடுகள் நடுங்கின. அப்போது அவன் கர்ணன், இளைய சகோதரர்கள் மற்றும் மாமன் சகுனியுடன் இருந்தான்.
Verse 15
क एनमत्रोपजुहाव जिह्मं दास्या: सुतं यद्बलिनैव पुष्ट: । तस्मिन् प्रतीप: परकृत्य आस्ते निर्वास्यतामाशु पुराच्छ्वसान: ॥ १५ ॥
இவனை இங்கே யார் அழைத்தார்—தாசியின் மகனான இந்த வஞ்சகனை? யாருடைய ஆதரவால் வளர்ந்தானோ, அவர்களுக்கே எதிராக பகைவரின் நலனுக்காக உளவு பார்க்கிறான். உடனே அரண்மனையிலிருந்து துரத்திவிடுங்கள்; உயிர் மட்டும் இருக்கட்டும்।
Verse 16
स्वयं धनुर्द्वारि निधाय मायां र्भ्रातु: पुरो मर्मसु ताडितोऽपि । स इत्थमत्युल्बणकर्णबाणै- र्गतव्यथोऽयादुरु मानयान: ॥ १६ ॥
காதுகளைக் குத்தும் கடும் அம்புகளால் துளைக்கப்பட்டும், இதயத்தின் மையம் வரை வேதனைப்பட்டும், விதுரர் தம் வில்லைக் கதவின் அருகே வைத்து அண்ணனின் அரண்மனையை விட்டு வெளியேறினார். அவர் வருந்தவில்லை; மாயையின் செயல்களை உன்னதமாகக் கருதி ஏற்றார்.
Verse 17
स निर्गत: कौरवपुण्यलब्धो गजाह्वयात्तीर्थपद: पदानि । अन्वाक्रमत्पुण्यचिकीर्षयोर्व्यां अधिष्ठितो यानि सहस्रमूर्ति: ॥ १७ ॥
கௌரவர்களின் புண்ணியப் பயனைப் பெற்ற விதுரர் கஜாஹ்வயம் (ஹஸ்தினாபுரம்) விட்டு வெளியேறி, இறைவனின் தாமரைப் பாதங்களாகிய தீர்த்தங்களின் அடைக்கலத்தை நாடினார். உயர்ந்த புண்ணிய வாழ்வை விரும்பி, ஆயிரம் தெய்வீக ரூபங்களுடன் பகவான் விளங்கும் புனிதத் தலங்களில் அவர் பயணித்தார்.
Verse 18
पुरेषु पुण्योपवनाद्रिकुञ्जे- ष्वपङ्कतोयेषु सरित्सर:सु । अनन्तलिङ्गै: समलङ्कृतेषु चचार तीर्थायतनेष्वनन्य: ॥ १८ ॥
அவர் தனியாக, ஒரே மனத்துடன், க்ருஷ்ணனையே நினைத்து, நகரங்கள், புனிதத் தோப்புகள், மலைக் குன்றுக் குஞ்சுகள், சேறு அற்ற நீருடைய ஆறுகள் மற்றும் ஏரிகளின் கரைகளில் உள்ள தீர்த்த ஆலயங்களில் சுற்றினார். அங்கு எல்லையற்ற இறைவனின் பல ரூபங்கள் ஆலயங்களை அலங்கரித்தன.
Verse 19
गां पर्यटन्मेध्यविविक्तवृत्ति: सदाप्लुतोऽध:शयनोऽवधूत: । अलक्षित: स्वैरवधूतवेषो व्रतानि चेरे हरितोषणानि ॥ १९ ॥
பூமியெங்கும் சுற்றிய விதுரரின் வாழ்வொழுக்கம் தூயதும் தனிமை விரும்பியதுமாக இருந்தது. அவர் எப்போதும் தீர்த்தங்களில் நீராடி புனிதமடைந்து, தரையிலேயே படுத்து உறங்கி, அவதூதரைப் போல வைராக்யம் கொண்டிருந்தார். தன்னிச்சையான அவதூத வேடத்தில், உறவினருக்குப் புலப்படாமல், ஹரியை மகிழ்விக்கும் விரதங்களையே அவர் மேற்கொண்டார்.
Verse 20
इत्थं व्रजन् भारतमेव वर्षं कालेन यावद्गतवान् प्रभासम् । तावच्छशास क्षितिमेकचक्रा- मेकातपत्रामजितेन पार्थ: ॥ २० ॥
இவ்வாறு பாரதவர்ஷத்தில் தீர்த்தங்களைச் சுற்றிச் சென்ற அவர் காலப்போக்கில் பிரபாசக்ஷேத்திரத்தை அடைந்தார். அப்போது மகாராஜ யுதிஷ்டிரர் அஜேய வலத்தால் ஒரே சக்கரமும் ஒரே கொடியும் கீழ் உலகை ஆட்சி செய்தார்.
Verse 21
तत्राथ शुश्राव सुहृद्विनष्टिं वनं यथा वेणुजवह्निसंश्रयम् । संस्पर्धया दग्धमथानुशोचन् सरस्वतीं प्रत्यगियाय तूष्णीम् ॥ २१ ॥
பிரபாச தீர்த்தத்தில் அவர் கேட்டார்: கடும் வெறியால் ஏற்பட்ட மோதலினால் அவரது உறவினர்கள் அனைவரும் அழிந்தனர்; மூங்கில் உராய்வில் எழும் தீ முழுக் காட்டையும் எரிப்பதுபோல். அதை நினைந்து துயருற்ற அவர் மௌனமாக மேற்கு நோக்கி சரஸ்வதி நதியினை அணைந்தார்.
Verse 22
तस्यां त्रितस्योशनसो मनोश्च पृथोरथाग्नेरसितस्य वायो: । तीर्थं सुदासस्य गवां गुहस्य यच्छ्राद्धदेवस्य स आसिषेवे ॥ २२ ॥
சரஸ்வதி கரையில் திரித, உஷனா, மனு, ப்ருது, அக்னி, அசித, வாயு, சுதாச, கோ, குஹ, ஸ்ராத்ததேவ என பதினொன்று தீர்த்தங்கள் இருந்தன. விதுரர் அவை அனைத்தையும் தரிசித்து முறையாகச் சடங்குகளை நிறைவேற்றினார்.
Verse 23
अन्यानि चेह द्विजदेवदेवै: कृतानि नानायतनानि विष्णो: । प्रत्यङ्गमुख्याङ्कितमन्दिराणि यद्दर्शनात्कृष्णमनुस्मरन्ति ॥ २३ ॥
இங்கே பிராமணர்கள், தேவர்கள், மகரிஷிகள் நிறுவிய விஷ்ணுவின் பல்வேறு ரூபங்களுக்கான இன்னும் பல ஆலயங்களும் இருந்தன. அவை ஆண்டவரின் முதன்மைச் சின்னங்களால் குறியிடப்பட்டிருந்ததால், அவற்றைத் தரிசித்தாலே மூல பரம்பொருள் ஸ்ரீகிருஷ்ணனை எப்போதும் நினைவு கூரச் செய்கின்றன.
Verse 24
ततस्त्वतिव्रज्य सुराष्ट्रमृद्धं सौवीरमत्स्यान् कुरुजाङ्गलांश्च । कालेन तावद्यमुनामुपेत्य तत्रोद्धवं भागवतं ददर्श ॥ २४ ॥
பின்னர் அவர் செழிப்பான சுராஷ்டிரம், சௌவீரம், மத்ஸ்யம் மற்றும் குருஜாங்கலம் ஆகிய பகுதிகளைத் தாண்டிச் சென்றார். இறுதியில் யமுனை கரையை அடைந்து, அங்கே ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் மகாபக்தன் உத்தவனைச் சந்தித்தார்.
Verse 25
स वासुदेवानुचरं प्रशान्तं बृहस्पते: प्राक् तनयं प्रतीतम् । आलिङ्ग्य गाढं प्रणयेन भद्रं स्वानामपृच्छद्भगवत्प्रजानाम् ॥ २५ ॥
அப்போது விதுரர் பேரன்பால் வாசுதேவனாகிய ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் அமைதியான அனுசரனும், முன்பு ப்ருஹஸ்பதியின் சீடராகப் புகழ்பெற்றவனுமான உத்தவனை இறுக அணைத்து, பகவானின் குடும்பச் செய்திகளை வினவினார்।
Verse 26
कच्चित्पुराणौ पुरुषौ स्वनाभ्य- पाद्मानुवृत्त्येह किलावतीर्णौ । आसात उर्व्या: कुशलं विधाय कृतक्षणौ कुशलं शूरगेहे ॥ २६ ॥
தமது நாபி-தாமரையில் பிறந்த பிரம்மாவின் வேண்டுதலால் அவதரித்து உலகிற்கு நலன் செய்த அந்த ஆதிப் பரம புருஷர்கள், சூரசேனரின் இல்லத்தில் நலமாய் உள்ளார்களா?
Verse 27
कच्चित्कुरूणां परम: सुहृन्नो भाम: स आस्ते सुखमङ्ग शौरि: । यो वै स्वसृणां पितृवद्ददाति वरान् वदान्यो वरतर्पणेन ॥ २७ ॥
அன்பனே, குருக்களின் பரம நண்பனும் நம் மைத்துனனுமான சௌரி வாசுதேவர் நலமா? அவர் மிகுந்த தானவான்; சகோதரிகளுக்கு தந்தைபோல் வரங்களை அளித்து, வர-தர்ப்பணத்தால் மனைவிகளை எப்போதும் மகிழ்விப்பவர்।
Verse 28
कच्चिद्वरूथाधिपतिर्यदूनां प्रद्युम्न आस्ते सुखमङ्ग वीर: । यं रुक्मिणी भगवतोऽभिलेभे आराध्य विप्रान् स्मरमादिसर्गे ॥ २८ ॥
உத்தவா, யாதவர்களின் சேனாதிபதியான வீரன் பிரத்யும்னன் நலமா? ஆதிசிருஷ்டியில் மன்மதனாக இருந்த அவனை, ருக்மிணி பிராமணர்களை ஆராதித்து அவர்களின் அருளால் பகவான் ஸ்ரீகிருஷ்ணனிடமிருந்து மகனாகப் பெற்றாள்।
Verse 29
कच्चित्सुखं सात्वतवृष्णिभोज- दाशार्हकाणामधिप: स आस्ते । यमभ्यषिञ्चच्छतपत्रनेत्रो नृपासनाशां परिहृत्य दूरात् ॥ २९ ॥
நண்பனே, சாத்த்வதர், வ்ருஷ்ணி, போஜ, தாசார்ஹர் ஆகியோரின் அரசன் உக்ரசேனன் இப்போது நலமா? அரசாசன நம்பிக்கையைத் தூரம் வைத்திருந்த அவரை, தாமரை-கண்களுடைய பகவான் ஸ்ரீகிருஷ்ணன் மீண்டும் அபிஷேகம் செய்து நிறுவினார்।
Verse 30
कच्चिद्धरे: सौम्य सुत: सदृक्ष आस्तेऽग्रणी रथिनां साधु साम्ब: । असूत यं जाम्बवती व्रताढ्या देवं गुहं योऽम्बिकया धृतोऽग्रे ॥ ३० ॥
அன்பரே, ரத வீரர்களில் முன்னோன், ஹரியின் புதல்வனைப் போன்ற சாது சாம்பன் நலமா? முன்பிறவியில் அம்பிகையின் கருவில் குகதேவன் (கார்த்திகேயன்) எனத் தாங்கப்பட்டவன், இப்போது விரதச் செல்வமிகு ஜாம்பவதியின் கருவில் பிறந்தான்.
Verse 31
क्षेमं स कच्चिद्युयुधान आस्ते य: फाल्गुनाल्लब्धधनूरहस्य: । लेभेऽञ्जसाधोक्षजसेवयैव गतिं तदीयां यतिभिर्दुरापाम् ॥ ३१ ॥
உத்தவா, யுயுதானன் நலமா? அவன் பால்குனன் (அர்ஜுனன்) இடமிருந்து வில்லியல் ரகசியத்தைப் பெற்றான்; மேலும் அதோக்ஷஜனின் சேவையாலேயே, பெரிய யதிகளுக்கும் அரிதான அவனுடைய பரமகதியை அடைந்தான்.
Verse 32
कच्चिद् बुध: स्वस्त्यनमीव आस्ते श्वफल्कपुत्रो भगवत्प्रपन्न: । य: कृष्णपादाङ्कितमार्गपांसु- ष्वचेष्टत प्रेमविभिन्नधैर्य: ॥ ३२ ॥
சுவபல்கன் புதல்வன் அக்ரூரன்—பகவானுக்கு சரணடைந்த குற்றமற்ற ஞானி—நோயின்றி நலமா? கிருஷ்ணரின் பாதச்சுவடுகள் பதிந்த பாதையின் தூளில், பரமப்ரேம பரவசத்தால் தைரியம் குலைந்து உருண்டாடியவன் அவன்.
Verse 33
कच्चिच्छिवं देवकभोजपुत्र्या विष्णुप्रजाया इव देवमातु: । या वै स्वगर्भेण दधार देवं त्रयी यथा यज्ञवितानमर्थम् ॥ ३३ ॥
தேவகபோஜன் மகள் தேவகி—தேவமாதையைப் போல விஷ்ணுவின் பிரஜை—தன் கருவில் தேவனைத் தாங்கினாள்; யாகவிதானத்தின் பொருளைத் த்ரயீ வேதம் தாங்குவது போல. அவள் நலமுடன் இருக்கிறாளா?
Verse 34
अपिस्विदास्ते भगवान् सुखं वो य: सात्वतां कामदुघोऽनिरुद्ध: । यमामनन्ति स्म हि शब्दयोनिं मनोमयं सत्त्वतुरीयतत्त्वम् ॥ ३४ ॥
உங்களிடம் பகவான் அனிருத்தர் நலமுடன் இருக்கிறாரா? அவர் சுத்த சாத்த்வத பக்தர்களின் ஆசைகளை நிறைவேற்றுபவர். பழங்காலோர் அவரை ‘சப்த-யோனி’ (ரிக் வேதத்தின் காரணம்), மனத்தின் படைப்பாளர், மேலும் விஷ்ணுவின் நான்காம் பூர்ணாம்ச விரிவாகிய சத்த்வாதீத துரியத் தத்துவம் எனப் போற்றினர்.
Verse 35
अपिस्विदन्ये च निजात्मदैव- मनन्यवृत्त्या समनुव्रता ये । हृदीकसत्यात्मजचारुदेष्ण- गदादय: स्वस्ति चरन्ति सौम्य ॥ ३५ ॥
அன்புடையவரே, ஹ்ருதீகன், சத்யபாமையின் புதல்வன், சாருதேஷ்ணன், கதன் முதலியோர்—ஸ்ரீகிருஷ்ணனைத் தம் ஆத்மதெய்வமாகக் கொண்டு ஒருமுகப் பற்றுடன் அவரின் பாதையைப் பின்பற்றுவோர்—நலமா?
Verse 36
अपि स्वदोर्भ्यां विजयाच्युताभ्यां धर्मेण धर्म: परिपाति सेतुम् । दुर्योधनोऽतप्यत यत्सभायां साम्राज्यलक्ष्म्या विजयानुवृत्त्या ॥ ३६ ॥
மேலும், மகாராஜா யுதிஷ்டிரர் தர்மநெறிப்படி, தர்மப் பாதைக்கு மரியாதை செலுத்தி அரசாட்சியின் பாலத்தைப் பாதுகாத்து நடத்துகிறாரா? முன்பு சபையில், பேரரசின் செல்வமும் வெற்றியும் அவரைச் சூழ, கிருஷ்ணன் மற்றும் அர்ஜுனன் தம் கரங்கள்போல் காத்ததால் துரியோதனன் பொறாமையால் எரிந்தான்.
Verse 37
किं वा कृताघेष्वघमत्यमर्षी भीमोऽहिवद्दीर्घतमं व्यमुञ्चत् । यस्याङ्घ्रि पातं रणभूर्न सेहे मार्गं गदायाश्चरतो विचित्रम् ॥ ३७ ॥
பாவம் செய்தோர்மேல் பாவநாசகனாகிய, நாகம்போல் அஜேயன் பீமன் தன் நீண்டநாள் சேர்த்த கோபத்தை வெளிப்படுத்தினானா? அவன் பாதம் பதிக்கும் ஓசையையும், கதையின் வியத்தகு ஆட்டத்தையும் போர்க்களமே தாங்கவில்லை.
Verse 38
कच्चिद्यशोधा रथयूथपानां गाण्डीवधन्वोपरतारिरास्ते । अलक्षितो यच्छरकूटगूढो मायाकिरातो गिरिशस्तुतोष ॥ ३८ ॥
ரத வீரர்களில் புகழ்பெற்ற, காந்தீவம் தாங்கிய அர்ஜுனன்—எதிரிகளை ஒழிப்பதில் வல்லவன்—நலமா? ஒருமுறை அடையாளமறியாத மாயக் கிறாதனாக வந்த கிரீஷன் (சிவன்) மீது அம்புக் குவியலைப் பொழிந்து அவரை மகிழ்வித்தான்.
Verse 39
यमावुतस्वित्तनयौ पृथाया: पार्थैर्वृतौ पक्ष्मभिरक्षिणीव । रेमात उद्दाय मृधे स्वरिक्थं परात्सुपर्णाविव वज्रिवक्त्रात् ॥ ३९ ॥
பிருதையின் புதல்வர்கள் கண் இமைகள் கண்களைப் பாதுகாப்பதுபோல் சூழ்ந்து காக்கும் இரட்டையர் (நகுலன்-சகதேவன்) நலமா? அவர்கள் போரில் பகைவர் துரியோதனனிடமிருந்து தம் உரிய அரசை மீட்டெடுத்தனர்; அது வஜ்ரதாரி இந்திரனின் வாயிலிருந்து சுபர்ணன் கருடன் அமிர்தத்தைப் பறித்ததுபோல்.
Verse 40
अहो पृथापि ध्रियतेऽर्भकार्थे राजर्षिवर्येण विनापि तेन । यस्त्वेकवीरोऽधिरथो विजिग्ये धनुर्द्वितीय: ककुभश्चतस्र: ॥ ४० ॥
அய்யோ ஆண்டவா, ப்ருதா (குந்தி) இன்னும் உயிருடன் உள்ளாளா? தந்தையற்ற பிள்ளைகளின் நலனுக்காகவே அவள் தாங்கி வாழ்கிறாள்; இல்லையெனில் ராஜரிஷி-சிறந்த பாண்டுவின்றி அவள் வாழ இயலாது. அவர் ஒரே வீரத் தளபதி; இரண்டாம் வில்லின் துணையால் நான்கு திசைகளையும் வென்றவர்।
Verse 41
सौम्यानुशोचे तमध:पतन्तं भ्रात्रे परेताय विदुद्रुहे य: । निर्यापितो येन सुहृत्स्वपुर्या अहं स्वपुत्रान् समनुव्रतेन ॥ ४१ ॥
அன்புடையவனே, பரலோகமடைந்த தன் சகோதரனுக்கு விரோதம் செய்ததால் கீழ்நிலைக்குத் தள்ளப்படுகின்ற த்ருதராஷ்டிரனை நினைத்து நான் புலம்புகிறேன். தன் மகன்களின் வழியையே பின்பற்றி, தன் நலனைக் கருதும் என்னைத் தன் நகரிலிருந்தே வெளியேற்றினான்।
Verse 42
सोऽहं हरेर्मर्त्यविडम्बनेन दृशो नृणां चालयतो विधातु: । नान्योपलक्ष्य: पदवीं प्रसादा- च्चरामि पश्यन् गतविस्मयोऽत्र ॥ ४२ ॥
ஹரி மனிதனைப் போல நடித்து, படைப்பாளியாக மக்களின் பார்வையை மயக்கும் செயல்களைச் செய்கிறார்; ஆகவே எனக்கு இதில் வியப்பு இல்லை. அவரது அருளால் நான் பிறருக்குத் தெரியாமல் அவரது பாதையில் உலாவுகிறேன்; இங்கே அனைத்தையும் கண்டும் என் வியப்பு நீங்கி, எல்லாவிதத்திலும் நிறைவடைந்துள்ளேன்।
Verse 43
नूनं नृपाणां त्रिमदोत्पथानां महीं मुहुश्चालयतां चमूभि: । वधात्प्रपन्नार्तिजिहीर्षयेशो- ऽप्युपैक्षताघं भगवान् कुरूणाम् ॥ ४३ ॥
மூன்று வகை அகந்தையால் வழிதவறிய அரசர்கள் தங்கள் படைகளால் மீண்டும் மீண்டும் பூமியை அசைத்தனர். ஆயினும் சரணடைந்தோரின் துயரை அகற்ற எப்போதும் தயார் இருக்கும் ஆண்டவன் ஸ்ரீகிருஷ்ணன், குருக்களின் பல பாவங்களைப் பார்த்தும், அவர்களை கொல்லாமல் விலகி இருந்து பொறுத்துக் கொண்டான்।
Verse 44
अजस्य जन्मोत्पथनाशनाय कर्माण्यकर्तुर्ग्रहणाय पुंसाम् । नन्वन्यथा कोऽर्हति देहयोगं परो गुणानामुत कर्मतन्त्रम् ॥ ४४ ॥
அஜன் (பிறப்பற்ற) ஆண்டவனின் அவதாரம், திமிர்கொண்ட தீயோரின் வழிதவறலை அழிக்கவே; செய்பவன் அல்லாதவராயினும், அவரது லீலைச் செயல்கள் அனைவரும் உணர்வதற்காக நிகழ்கின்றன. இல்லையெனில், குணங்களைத் தாண்டியதும் கர்மத் தந்திரத்திற்கும் அப்பாற்பட்டதும் ஆன பரமேஸ்வரன் உடல் ஏற்று பூமிக்கு ஏன் வர வேண்டும்?
Verse 45
तस्य प्रपन्नाखिललोकपाना- मवस्थितानामनुशासने स्वे । अर्थाय जातस्य यदुष्वजस्य वार्तां सखे कीर्तय तीर्थकीर्ते: ॥ ४५ ॥
ஏ நண்பா, தீர்த்தங்களில் புகழ் பாடப்படும் அந்தப் பரமனின் மகிமையைப் பாடு. அவர் பிறவியற்றவராயினும், சரணடைந்த எல்லா உலகப் பாதுகாவலர்களின் நலனுக்காக கருணையால் வெளிப்பட்டு, தூய பக்தர்களான யாதவர்குலத்தில் அவதரித்தார்.
Vidura leaves because dharma-counsel is rejected and adharma is institutionalized. After he advises Dhṛtarāṣṭra to restore Yudhiṣṭhira’s rightful share and to stop sustaining Duryodhana’s envy toward Kṛṣṇa and the Pāṇḍavas, Duryodhana publicly insults him. Vidura accepts this as the working of external energy (māyā) and chooses renunciation over complicity, demonstrating the Bhāgavata principle that a devotee prioritizes integrity, detachment, and Hari-smaraṇa over status and family power.
The chapter lists eleven pilgrimage sites on Sarasvatī’s bank—Trita, Uśanā, Manu, Pṛthu, Agni, Asita, Vāyu, Sudāsa, Go, Guha, and Śrāddhadeva—visited by Vidura with due ritual observance. Their importance is not merely geographic: they signify tīrtha as ‘the Lord’s lotus feet’—places where remembrance of Viṣṇu/Kṛṣṇa is intensified through worship, emblems, and saintly foundations. In Bhāgavata theology, tīrtha-yātrā becomes a disciplined environment for purification and for seeking elevated association leading to liberating instruction.