Shloka 10
यत्र विद्रुमसोपाना महामारकता भुव: । यत्र स्फाटिककुड्यानि वैदूर्यस्तम्भपङ्क्तय: ॥ ९ ॥ यत्र चित्रवितानानि पद्मरागासनानि च । पय:फेननिभा: शय्या मुक्तादामपरिच्छदा: ॥ १० ॥ कूजद्भिर्नूपुरैर्देव्य: शब्दयन्त्य इतस्तत: । रत्नस्थलीषु पश्यन्ति सुदती: सुन्दरं मुखम् ॥ ११ ॥ तस्मिन्महेन्द्रभवने महाबलो महामना निर्जितलोक एकराट् । रेमेऽभिवन्द्याङ्घ्रियुग: सुरादिभि: प्रतापितैरूर्जितचण्डशासन: ॥ १२ ॥
yatra vidruma-sopānā mahā-mārakatā bhuvaḥ yatra sphāṭika-kuḍyāni vaidūrya-stambha-paṅktayaḥ
இந்திரனின் அரண்மனையில் படிகள் பவளத்தால் செய்யப்பட்டவை; தரை அரிய மரகதங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டது; சுவர்கள் ஸ்படிகம்; தூண்கள் வைடூர்யக் கல்லின் வரிசைகள். அங்கே வண்ணமயமான விதானங்கள், பத்மராகக் கற்களின் ஆசனங்கள்; நுரைபோல் வெண்மையான பட்டு படுக்கைகள் முத்துமாலைகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தன. அழகிய பற்களும் மனோகர முகமும் கொண்ட தேவியர், இசைபோல் ஒலிக்கும் நுப்புரங்களுடன் இங்கும் அங்கும் நடந்து, ரத்தினத் தரையில் தங்கள் முகத்தின் பிரதிபலிப்பைக் கண்டனர். அந்த மகேந்திர-பவனத்தில், உலகங்களை வென்ற ஒரே சக்கரவர்த்தி ஹிரண்யகசிபு, தேவர்களால் தன் பாதங்களுக்கு வணக்கம் செலுத்தச் செய்து, கடுமையான ஆணையால் அனைவரையும் ஒடுக்கி, செல்வத்தில் இன்புற்றான்.
Hiraṇyakaśipu was so powerful in the heavenly planets that all the demigods except Lord Brahmā, Lord Śiva and Lord Viṣṇu were forced to engage in his service. Indeed, they were afraid of being severely punished if they disobeyed him. Śrīla Viśvanātha Cakravartī has compared Hiraṇyakaśipu to Mahārāja Vena, who was also atheistic and scornful of the ritualistic ceremonies mentioned in the Vedas. Yet Mahārāja Vena was afraid of some of the great sages such as Bhṛgu, whereas Hiraṇyakaśipu ruled in such a way that everyone feared him but Lord Viṣṇu, Lord Brahmā and Lord Śiva. Hiraṇyakaśipu was so alert against being burnt to ashes by the anger of great sages like Bhṛgu that by dint of austerity he surpassed their power and placed even them under his subordination. It appears that even in the higher planetary systems, to which people are promoted by pious activities, disturbances are created by asuras like Hiraṇyakaśipu. No one in the three worlds can live in peace and prosperity without disturbance.
FAQs
It describes a dazzling, gem-built palace—coral stairways, emerald floors, crystal walls, and cat’s-eye pillars—showing extraordinary material grandeur.
To paint the setting of Hiraṇyakaśipu’s imperial power and to highlight how immense material splendor can surround a consciousness opposed to devotion.
Recognize that external luxury is not proof of inner fulfillment; cultivate values and devotion beyond mere display and acquisition.