Shloka 30
Brahmacarya and Vānaprastha Duties; Gradual Dissolution of Bodily Identity
मनो मनोरथैश्चन्द्रे बुद्धिं बोध्यै: कवौ परे । कर्माण्यध्यात्मना रुद्रे यदहं ममताक्रिया । सत्त्वेन चित्तं क्षेत्रज्ञे गुणैर्वैकारिकं परे ॥ २९ ॥ अप्सु क्षितिमपो ज्योतिष्यदो वायौ नभस्यमुम् । कूटस्थे तच्च महति तदव्यक्तेऽक्षरे च तत् ॥ ३० ॥
mano manorathaiś candre buddhiṁ bodhyaiḥ kavau pare karmāṇy adhyātmanā rudre yad-aham mamatā-kriyā
மனம் அதன் எல்லா ஆசைகளுடன் சந்திரனில் லயிக்கட்டும்; புத்தியும் புத்தியின் பொருள்களும் பரமகவி பிரம்மனில் நிலைபெறட்டும். குணங்களின் ஆட்சியில் ‘நான்’ ‘என்’ எனச் செயற்படுத்தும் அகங்காரம், கர்மங்களுடன், அகங்காரத்தின் அதிபதி ருத்ரனில் லயிக்கட்டும். சத்த்வத்தால் சித்தம் க்ஷேத்ரஜ்ஞ ஜீவனில் லயிக்கட்டும்; குணங்களால் இயக்கப்படும் வைகாரிகத் தத்துவம் தேவர்களுடன் பரமேஸ்வரனில் லயிக்கட்டும். பூமி நீரில், நீர் சூரியத் தேஜஸில், அந்தத் தேஜஸ் வாயுவில், வாயு ஆகாயத்தில், ஆகாயம் அகங்காரத்தில், அகங்காரம் மகத்தத்துவத்தில், மகத்தத்துவம் அவ்யக்தப் பிரதானத்தில், இறுதியில் அவ்யக்தத் தத்துவம் பரமாத்மாவில் லயிக்கட்டும்.
FAQs
This verse teaches a meditative ‘merging’ process: the mind and its desires are restrained and offered into higher cosmic principles, while the ‘I’ and ‘mine’ (false ego) are purified through sattva and ultimately surrendered into the Supreme.
Prahlada explains a traditional Vedic method of inner withdrawal (laya/saṁhāra of attachments), redirecting mental and behavioral energies away from selfish identity and toward divine order, culminating in surrender to the Supreme.
Reduce possessiveness and ego-driven choices by consciously offering outcomes to God, practicing humility, and aligning daily work with dharma and service rather than personal prestige.