Adhyaya 13
Guṇa-viveka, Haṁsa-gītā, and the Yoga that Cuts False Ego
உத்தவருக்கு விடுதலைப் போதனையைத் தொடர்ந்த ஸ்ரீகிருஷ்ணர், குணங்கள் ஆத்மாவின் இயல்புகள் அல்ல; அவை பௌதிக புத்தியின் பண்புகள் என்று வேறுபடுத்துகிறார். சாதனையின் படி: முதலில் சத்துவத்தை வளர்த்து ரஜஸ்-தமஸை அடக்கி, பின்னர் சுத்த-சத்துவமான பக்தியால் சத்துவத்தையும் கடந்திட வேண்டும். சாஸ்திரம், நீர், சங்கம், இடம், காலம், செயல், பிறப்பு, தியானம், மந்திரஜபம், ஸம்ஸ்காரங்கள் ஆகியவை குணங்களை வலுப்படுத்தும் காரணங்கள்; ஆகவே நேரடி ஆத்மஞானம் விழிக்கும் வரை சாத்த்விக ஆதாரங்களைத் தேர்ந்தெடுக்கச் சொல்கிறார். ‘வருங்கால துயரம் தெரிந்தும் மனிதன் ஏன் இன்பத்தைத் தேடுகிறான்?’ என உத்தவர் கேட்க, கிருஷ்ணர் தேகாத்மாபிமானம், ஆசைமூட்டிய திட்டங்கள், கட்டுப்பாடற்ற இந்திரியங்கள் ஆகியவையே பந்தம் என்று கூறி, மனநிக்ரஹமும் திரிசந்த்யையில் அவரில் லயமும் விதிக்கிறார். பின்னர் யோகத்தின் தோற்றம்—ஸனகாதி முனிவர்கள் பிரம்மாவை வினவ, ஸ்ருஷ்டி-வியாபாரத்தில் ஈடுபட்ட பிரம்மா பதில் அளிக்க இயலாது. அப்போது ஹம்ஸ ரூபத்தில் பகவான் தோன்றி, ‘அனுபவிக்கப்படுவது அனைத்தும் என்னுள்’ என்ற தீர்மான அத்வைத விசாரணையையும், ஜாக்ரத்-ஸ்வப்ன-ஸுஷுப்தியைத் தாண்டிய துரீய சாட்சி ஞானத்தையும், அஹங்காரத்தை வெட்டும் ஞானக் கட்கத்தையும் போதிக்கிறார். முனிவர்களின் சந்தேகங்கள் நீங்கி அவர்கள் வழிபட, ஹம்ஸன் தன் தாமத்திற்கு மீள்கிறான்; அடுத்த உத்தவகீதையின் நிலையான ஸ்மரணம்-வைராக்யம் ஆகியவற்றுக்கு அடித்தளம் அமைக்கப்படுகிறது.
Shlokas
Verse 1
श्रीभगवानुवाच सत्त्वं रजस्तम इति गुणा बुद्धेर्न चात्मन: । सत्त्वेनान्यतमौ हन्यात् सत्त्वं सत्त्वेन चैव हि ॥ १ ॥
ஸ்ரீபகவான் கூறினார்: சத்த்வம், ரஜஸ், தமஸ் எனும் குணங்கள் புத்திக்கே உரியவை; ஆத்மாவிற்கு அல்ல. சத்த்வத்தின் வளர்ச்சியால் ரஜஸ்-தமஸ் அடங்கும்; பின்னர் பரம சத்த்வம் (சுத்த சத்த்வம்) வளர்த்தால் பொருட்சத்த்வத்திலிருந்தும் விடுதலை கிடைக்கும்.
Verse 2
सत्त्वाद् धर्मो भवेद् वृद्धात् पुंसो मद्भक्तिलक्षण: । सात्त्विकोपासया सत्त्वं ततो धर्म: प्रवर्तते ॥ २ ॥
ஜீவன் சத்த்வ குணத்தில் உறுதியாக நிலைபெறும்போது, என்னிடத்தே பக்தி-லட்சணமுடைய தர்மம் மேலோங்கும். சாத்த்விகமானவற்றைச் சேவிப்பதால் சத்த்வம் வலுப்பெற்று, அதிலிருந்து தர்மம் வெளிப்படுகிறது.
Verse 3
धर्मो रजस्तमो हन्यात् सत्त्ववृद्धिरनुत्तम: । आशु नश्यति तन्मूलो ह्यधर्म उभये हते ॥ ३ ॥
சத்துவம் வளர்ந்து வலிமை பெற்ற தர்மம் ரஜஸ், தமஸை அழிக்கிறது; இரண்டும் அழிந்தால் அவற்றின் மூலமான அதர்மமும் விரைவில் ஒழிகிறது।
Verse 4
आगमोऽप: प्रजा देश: काल: कर्म च जन्म च । ध्यानं मन्त्रोऽथ संस्कारो दशैते गुणहेतव: ॥ ४ ॥
ஆகமம் (சாஸ்திரம்), நீர், மக்கள்/சந்ததி தொடர்பு, இடம், காலம், செயல், பிறப்பு, தியானம், மந்திர ஜபம், சுத்திகரணச் சடங்குகள்—இவை பத்து குணங்களுக்குக் காரணங்கள்; இவற்றால் குணங்கள் வேறுபடப் பெருகும்।
Verse 5
तत्तत् सात्त्विकमेवैषां यद् यद् वृद्धा: प्रचक्षते । निन्दन्ति तामसं तत्तद् राजसं तदुपेक्षितम् ॥ ५ ॥
இந்த பத்திலும் சாத்த்விகமானவற்றை வேதஞானம் உடைய முனிவர்கள் புகழ்ந்து பரிந்துரைக்கிறார்கள்; தாமஸமானவற்றை கண்டித்து விலக்குகிறார்கள்; ராஜஸமானவற்றை அலட்சியமாக விடுகிறார்கள்।
Verse 6
सात्त्विकान्येव सेवेत पुमान् सत्त्वविवृद्धये । ततो धर्मस्ततो ज्ञानं यावत् स्मृतिरपोहनम् ॥ ६ ॥
சத்துவம் வளர மனிதன் சாத்த்விகமானவற்றையே சேவிக்க வேண்டும். சத்துவம் பெருகினால் தர்மம், தர்மத்தால் ஞானம் விழிக்கும்—ஆத்ம நினைவு மீண்டு, உடல்-மன மாய அடையாளம் நீங்கும் வரை।
Verse 7
वेणुसङ्घर्षजो वह्निर्दग्ध्वा शाम्यति तद्वनम् । एवं गुणव्यत्ययजो देह: शाम्यति तत्क्रिय: ॥ ७ ॥
மூங்கில் தண்டுகள் உராய்வால் எழும் தீ, அந்த மூங்கில் காடையே எரித்து இறுதியில் தானே அணைகிறது. அதுபோல் குணங்களின் பரஸ்பர மோதலால் உடல் உருவாகிறது; மனம்-உடலை ஞான சாதனையில் பயன்படுத்தினால், அந்த ஞானம் பிறப்புக்காரணமான குணங்களை அழித்து உடல்-மனத்தை அமைதிப்படுத்துகிறது।
Verse 8
श्रीउद्धव उवाच विदन्ति मर्त्या: प्रायेण विषयान् पदमापदाम् । तथापि भुञ्जते कृष्ण तत्कथं श्वखराजवत् ॥ ८ ॥
ஸ்ரீ உத்தவர் கூறினார்—அன்புக் கிருஷ்ணா! பொருள்-விஷய இன்பம் பின்னால் பெருந்துயரைக் கொடுக்கும் என்று மனிதர் பெரும்பாலும் அறிந்தும் அதை அனுபவிக்க முயல்கிறார்கள். ஆண்டவா, அறிவுள்ளவன் நாய், கழுதை, ஆடு போல எப்படிச் செய்கிறான்?
Verse 9
श्रीभगवानुवाच अहमित्यन्यथाबुद्धि: प्रमत्तस्य यथा हृदि । उत्सर्पति रजो घोरं ततो वैकारिकं मन: ॥ ९ ॥ रजोयुक्तस्य मनस: सङ्कल्प: सविकल्पक: । तत: कामो गुणध्यानाद् दु:सह: स्याद्धि दुर्मते: ॥ १० ॥
ஸ்ரீபகவான் கூறினார்—உத்தவா! மயக்கத்தில் உள்ளவன் உள்ளத்தில் ‘நான்’ என்ற தவறான அறிவு எழுகிறது. அதனால் கொடிய ரஜோகுணம் மேலெழுந்து, இயல்பில் சத்துவத்தில் நிலைபெறும் மனம் விகாரமடைகிறது.
Verse 10
श्रीभगवानुवाच अहमित्यन्यथाबुद्धि: प्रमत्तस्य यथा हृदि । उत्सर्पति रजो घोरं ततो वैकारिकं मन: ॥ ९ ॥ रजोयुक्तस्य मनस: सङ्कल्प: सविकल्पक: । तत: कामो गुणध्यानाद् दु:सह: स्याद्धि दुर्मते: ॥ १० ॥
ரஜோகுணம் கலந்த மனம் பல திட்டங்களையும் மாற்றுத் திட்டங்களையும் உருவாக்குகிறது. பின்னர் குணங்களையே நினைத்து நிற்பதால் மூடனுக்குள் தாங்க முடியாத ஆசை எழுகிறது.
Verse 11
करोति कामवशग: कर्माण्यविजितेन्द्रिय: । दु:खोदर्काणि सम्पश्यन् रजोवेगविमोहित: ॥ ११ ॥
இந்திரியங்களை அடக்காதவன் ஆசையின் வசப்பட்டு ரஜோகுணத்தின் வலிமையான அலைகளால் மயங்குகிறான். முடிவு துயரமே என்று தெளிவாகக் கண்டும் அவன் செயல்களில் ஈடுபடுகிறான்.
Verse 12
रजस्तमोभ्यां यदपि विद्वान् विक्षिप्तधी: पुन: । अतन्द्रितो मनो युञ्जन् दोषदृष्टिर्न सज्जते ॥ १२ ॥
ரஜஸ், தமஸ் காரணமாக அறிஞனின் அறிவும் சிதறலாம்; ஆனால் அவன் சோம்பல் இன்றி மீண்டும் மனத்தை கட்டுப்பாட்டில் இணைக்க வேண்டும். குணங்களின் மாசை தெளிவாகக் கண்டு அவன் பற்றுதல் கொள்ளான்.
Verse 13
अप्रमत्तोऽनुयुञ्जीत मनो मय्यर्पयञ्छनै: । अनिर्विण्णो यथाकालं जितश्वासो जितासन: ॥ १३ ॥
மனிதன் எப்போதும் விழிப்புடன், தீவிரமாக இருந்து சோம்பலும் சோர்வும் இன்றியவனாக இருக்க வேண்டும். பிராணாயாமமும் ஆசனமும் வென்று, விடியல், நண்பகல், மாலைச் சந்தியில் மெதுவாக மனத்தை என்னில் நிலைநிறுத்த வேண்டும்; இறுதியில் மனம் முழுதும் என்னில் லயிக்கும்.
Verse 14
एतावान् योग आदिष्टो मच्छिष्यै: सनकादिभि: । सर्वतो मन आकृष्य मय्यद्धावेश्यते यथा ॥ १४ ॥
என் பக்த சீடர்கள்—சனகாதிகள்—உபதேசித்த யோகம் இதுவே: எல்லா பொருள்களிலிருந்தும் மனத்தை இழுத்து, நேராகவும் முறையாகவும் என்னிலேயே ஆழ்த்துதல்.
Verse 15
श्रीउद्धव उवाच यदा त्वं सनकादिभ्यो येन रूपेण केशव । योगमादिष्टवानेतद् रूपमिच्छामि वेदितुम् ॥ १५ ॥
ஸ்ரீ உத்தவர் கூறினார்: அன்பு கேசவா! சனகனும் அவன் சகோதரர்களும் இவ்வியோக ஞானத்தை நீங்கள் எந்தக் காலத்தில், எந்த ரூபத்தில் உபதேசித்தீர்கள்? அந்த ரூபத்தையும் நிகழ்வையும் நான் அறிய விரும்புகிறேன்.
Verse 16
श्रीभगवानुवाच पुत्रा हिरण्यगर्भस्य मानसा: सनकादय: । पप्रच्छु: पितरं सूक्ष्मां योगस्यैकान्तिकीं गतिम् ॥ १६ ॥
பகவான் கூறினார்: ஒருமுறை ஹிரண்யகர்ப பிரம்மாவின் மனப்புதல்வர்கள்—சனகாதி முனிவர்கள்—யோகத்தின் பரம, ஏகாந்தமான, நுண்ணிய இலக்கைப் பற்றி தங்கள் தந்தையிடம் கேட்டனர்.
Verse 17
सनकादय ऊचु: गुणेष्वाविशते चेतो गुणाश्चेतसि च प्रभो । कथमन्योन्यसन्त्यागो मुमुक्षोरतितितीर्षो: ॥ १७ ॥
சனகாதிகள் கூறினர்: பிரபுவே! மனம் குணங்களில் (விஷயங்களில்) புகுகிறது; குணங்களும் ஆசை வடிவில் மனத்திற்குள் புகுகின்றன. விடுதலை விரும்பி, இంద్రிய இன்பச் செயல்களைத் தாண்ட விரும்புகிறவன், இந்த பரஸ்பரப் பிணைப்பை எவ்வாறு அறுத்து விடுவான்? அருள்புரிந்து விளக்குங்கள்.
Verse 18
श्रीभगवानुवाच एवं पृष्टो महादेव: स्वयम्भूर्भूतभावन: । ध्यायमान: प्रश्नबीजं नाभ्यपद्यत कर्मधी: ॥ १८ ॥
ஸ்ரீபகவான் கூறினார்—ஓ உத்தவா, இவ்வாறு கேட்கப்பட்டபோது, ஸ்வயம்பூவும் பூதபாவனனுமான மகாதேவன் பிரம்மா, சனகாதி புதல்வர்களின் கேள்வியின் விதையை ஆழ்ந்து தியானித்தான்; ஆனால் படைப்புக் கர்மத்தின் தாக்கத்தால் அவன் புத்தி கர்மமயமாய், அதன் சாரமான விடையை கண்டடைய இயலவில்லை।
Verse 19
स मामचिन्तयद् देव: प्रश्नपारतितीर्षया । तस्याहं हंसरूपेण सकाशमगमं तदा ॥ १९ ॥
அந்த தேவன் பிரம்மா, அந்தக் கேள்வியின் அப்பால் கரை சேர விரும்பி என்னையே மனத்தில் தியானித்தான்; அப்போது நான் ஹம்ஸ ரூபத்தில் அவன் அருகே வெளிப்பட்டேன்।
Verse 20
दृष्ट्वा मां त उपव्रज्य कृत्वा पादाभिवन्दनम् । ब्रह्माणमग्रत: कृत्वा पप्रच्छु: को भवानिति ॥ २० ॥
என்னை கண்டதும், அந்த முனிவர்கள் பிரம்மாவை முன்னிலைப்படுத்தி அருகே வந்து, என் பாதங்களை வணங்கி, வெளிப்படையாகக் கேட்டனர்—“நீங்கள் யார்?”
Verse 21
इत्यहं मुनिभि: पृष्टस्तत्त्वजिज्ञासुभिस्तदा । यदवोचमहं तेभ्यस्तदुद्धव निबोध मे ॥ २१ ॥
ஓ உத்தவா, அப்போது தத்துவத்தை அறிய ஆவலுற்ற முனிவர்கள் என்னிடம் கேட்டனர்; நான் அவர்களுக்கு சொன்னதை இப்போது நீ என்னிடமிருந்து கேள்।
Verse 22
वस्तुनो यद्यनानात्व आत्मन: प्रश्न ईदृश: । कथं घटेत वो विप्रा वक्तुर्वा मे क आश्रय: ॥ २२ ॥
ஹே விப்ரர்களே, ‘நீங்கள் யார்?’ என்று என்னைக் கேட்கும்போது, நான் கூட ஜீவாத்மா; நமக்குள் பரம வேறுபாடு இல்லை—ஆத்மா ஒன்றே—என்று நீங்கள் கருதினால், உங்கள் கேள்வி எவ்வாறு பொருத்தமானது? இறுதியில் உங்களுக்கும் எனக்கும் உண்மையான ஆதாரம் எது?
Verse 23
पञ्चात्मकेषु भूतेषु समानेषु च वस्तुत: । को भवानिति व: प्रश्नो वाचारम्भो ह्यनर्थक: ॥ २३ ॥
‘நீங்கள் யார்?’ என்று கேட்டு உடலையே குறிக்கிறாயெனில், எல்லா உடல்களும் பஞ்சமஹாபூதங்களால் ஆனவை; தத்துவத்தில் சமமே. அப்பொழுது ‘நீங்கள் ஐந்து யார்?’ என்று கேட்க வேண்டுமே. பொருளில் ஒன்றே என்றால் உடல் வேறுபாடு காட்டி கேட்பது அர்த்தமற்றது; இது வெறும் சொல்விளையாட்டு.
Verse 24
मनसा वचसा दृष्ट्या गृह्यतेऽन्यैरपीन्द्रियै: । अहमेव न मत्तोऽन्यदिति बुध्यध्वमञ्जसा ॥ २४ ॥
இந்த உலகில் மனம், வாக்கு, பார்வை மற்றும் பிற இந்திரியங்கள் எதை உணர்கின்றனவோ, அது அனைத்தும் நானே; என்னைத் தவிர வேறு எதுவும் இல்லை. நீங்கள் அனைவரும் நேர்மையான விசாரணையால் இதைத் தெளிவாக அறிந்துகொள்ளுங்கள்.
Verse 25
गुणेष्वाविशते चेतो गुणाश्चेतसि च प्रजा: । जीवस्य देह उभयं गुणाश्चेतो मदात्मन: ॥ २५ ॥
என் அன்புப் புதல்வர்களே, மனம் இயல்பாக குணமயமான விஷயங்களில் புகுகிறது; விஷயங்களும் மனத்தில் புகுகின்றன. ஆனால் இந்த மனமும் விஷயங்களும்—இரண்டும் என் அங்கமான ஜீவனை மூடும் உபாதிகள் மட்டுமே; அவையே ‘தேகம்’ எனப் புலப்படுகின்றன.
Verse 26
गुणेषु चाविशच्चित्तमभीक्ष्णं गुणसेवया । गुणाश्च चित्तप्रभवा मद्रूप उभयं त्यजेत् ॥ २६ ॥
இடையறாத இంద్రிய இன்பச் சேவையால் சித்தம் மீண்டும் மீண்டும் குணமய விஷயங்களில் புகுகிறது; விஷயங்களும் சித்தத்திலிருந்து எழுந்து சித்தத்திலேயே வலுவாக நிலைகொள்கின்றன. என் அதீத ஸ்வரூபத்தைத் தத்துவமாக அறிந்தவன் சித்தமும் விஷயங்களும்—இரண்டையும் துறக்கிறான்.
Verse 27
जाग्रत् स्वप्न: सुषुप्तं च गुणतो बुद्धिवृत्तय: । तासां विलक्षणो जीव: साक्षित्वेन विनिश्चित: ॥ २७ ॥
விழிப்பு, கனவு, ஆழ்நித்திரை—இவை இயற்கையின் குணங்களால் உண்டாகும் புத்தியின் மூன்று செயல்கள். இம்மூன்றிலிருந்தும் வேறான ஜீவன் சாட்சியாக நிச்சயிக்கப்படுகிறது; அவற்றை அனுபவித்தும் அவற்றால் கலங்காத சாட்சி ஆகவே நிலைகொள்கிறான்.
Verse 28
यर्हि संसृतिबन्धोऽयमात्मनो गुणवृत्तिद: । मयि तुर्ये स्थितो जह्यात् त्यागस्तद् गुणचेतसाम् ॥ २८ ॥
ஆத்மாவை குணவிருத்திகளில் ஈடுபடுத்தும் இந்தச் சம்சாரப் பந்தம் இருக்கையில், என் துரீய நிலையிலே நிலைத்து அதை விட்டொழிக்க வேண்டும்; அப்போது குணமய மனமும் விஷயங்களும் தானே விலகும்।
Verse 29
अहङ्कारकृतं बन्धमात्मनोऽर्थविपर्ययम् । विद्वान् निर्विद्य संसारचिन्तां तुर्ये स्थितस्त्यजेत् ॥ २९ ॥
அஹங்காரத்தால் உண்டான பந்தம் ஆத்மாவுக்கு அவன் உண்மையில் நாடுவதற்கே எதிரான பலனை அளிக்கிறது; ஆகவே ஞானி உலக இன்பக் கவலைகளை விட்டுத் துரீயமான எனக்குள் நிலைத்திருக்க வேண்டும்।
Verse 30
यावन्नानार्थधी: पुंसो न निवर्तेत युक्तिभि: । जागर्त्यपि स्वपन्नज्ञ: स्वप्ने जागरणं यथा ॥ ३० ॥
யுக்திகளாலும் மனிதனின் பல்வேறு இலக்கு-புத்தி நீங்காமல், அனைத்தையும் எனக்குள் காணாமல் இருந்தால், அவன் விழித்திருந்தாலும் அறியாமையால் கனவிலேயே இருக்கிறான்—கனவில் விழித்ததாகக் கனவு காண்பதுபோல்।
Verse 31
असत्त्वादात्मनोऽन्येषां भावानां तत्कृता भिदा । गतयो हेतवश्चास्य मृषा स्वप्नदृशो यथा ॥ ३१ ॥
பரமபுருஷனிடமிருந்து தனித்ததாகக் கருதப்படும் நிலைகளுக்கு உண்மையான இருப்பில்லை; ஆயினும் அவை பிரிவுணர்வை உண்டாக்குகின்றன. கனவு காண்பவன் பல செயல்களையும் பலன்களையும் கற்பனை செய்வதுபோல், ஜீவன் இறைவனிடமிருந்து தனி இருப்பென எண்ணி மாயக் கர்மங்களைச் செய்து, எதிர்கால பலன்களுக்கும் கதிகளுக்கும் அவையே காரணமென நினைக்கிறான்।
Verse 32
यो जागरे बहिरनुक्षणधर्मिणोऽर्थान् भुङ्क्ते समस्तकरणैर्हृदि तत्सदृक्षान् । स्वप्ने सुषुप्त उपसंहरते स एक: स्मृत्यन्वयात्त्रिगुणवृत्तिदृगिन्द्रियेश: ॥ ३२ ॥
விழிப்பில் ஜீவன் எல்லா இந்திரியங்களாலும் நிலையற்ற உடல்-மன இயல்புகளின் விஷயங்களை அனுபவிக்கிறான்; கனவில் மனத்திற்குள் அதேபோன்ற அனுபவங்களை அனுபவிக்கிறான்; கனவில்லா ஆழ்நித்திரையில் அவை அனைத்தும் அறியாமையில் ஒடுங்குகின்றன. விழிப்பு-கனவு-ஆழ்நித்திரை என்ற தொடரை நினைந்து தியானிப்பதால், மூன்றிலும் தானே ஒருவன் என்றும், த்ரிகுணங்களைத் தாண்டியவன் என்றும் அறிந்து, இந்திரியங்களின் ஆண்டவனாகிறான்।
Verse 33
एवं विमृश्य गुणतो मनसस्त्र्यवस्था मन्मायया मयि कृता इति निश्चितार्था: । सञ्छिद्य हार्दमनुमानसदुक्तितीक्ष्ण- ज्ञानासिना भजत माखिलसंशयाधिम् ॥ ३३ ॥
இவ்வாறு சிந்தியுங்கள்: இயற்கை குணங்களால் உண்டான மனத்தின் மூன்று நிலைகளும் என் மாயையால் என்னிடமே கற்பிக்கப்பட்டவை. ஆத்மத் தத்துவத்தை உறுதி செய்து, யுக்தி மற்றும் ரிஷி-வேத வாக்குகளால் பெற்ற கூர்மையான ஞானவாளால் எல்லாச் சந்தேகங்களின் தளமான அகங்காரத்தை வெட்டி, இதயத்தில் உறையும் என்னை வழிபடுங்கள்।
Verse 34
ईक्षेत विभ्रममिदं मनसो विलासं दृष्टं विनष्टमतिलोलमलातचक्रम् । विज्ञानमेकमुरुधेव विभाति माया स्वप्नस्त्रिधा गुणविसर्गकृतो विकल्प: ॥ ३४ ॥
இந்த உலகம் மனத்தின் விளையாட்டாகத் தோன்றும் தனித்த மாயை என்று காண வேண்டும்—அது மிகச் சலனமானது; இன்று தோன்றி நாளை மறையும்; தீக்குச்சியைச் சுழற்றினால் தோன்றும் சிவப்பு வட்டரேகை போல. ஆத்மா இயல்பில் ஒரே தூய அறிவுச் சைதன்யம்; ஆனால் மாயை அதை பலவிதமாக வெளிப்படுத்துகிறது. குணங்களின் விளைவால் விழிப்பு, கனவு, ஆழ்நித்திரை எனத் திரிவகை அனுபவங்கள் எழுகின்றன; அவை அனைத்தும் கனவுபோன்ற மாயையே।
Verse 35
दृष्टिं तत: प्रतिनिवर्त्य निवृत्ततृष्ण- स्तूष्णीं भवेन्निजसुखानुभवो निरीह: सन्दृश्यते क्व च यदीदमवस्तुबुद्ध्या त्यक्तं भ्रमाय न भवेत् स्मृतिरानिपातात् ॥ ३५ ॥
பின்னர் மாயையிலிருந்து பார்வையைத் திருப்பி, ஆசையற்றவராய் இருங்கள். ஆத்மசுகத்தை அனுபவித்து, செயற்பாடற்றவராய் மௌனமாய் இருந்து, பொருட்பேச்சும் செயல்களும் விலக்குங்கள். சிலவேளை உலகை நோக்க வேண்டியிருந்தால், இது பரம யதார்த்தம் அல்ல என்று நினைவில் கொள்ளுங்கள்; அதனால் தான் இதைத் துறந்தோம். மரணம்வரை இந்நினைவு நிலைத்தால் மீண்டும் மாயையில் விழுதல் இல்லை।
Verse 36
देहं च नश्वरमवस्थितमुत्थितं वा सिद्धो न पश्यति यतोऽध्यगमत् स्वरूपम् । दैवादपेतमथ दैववशादुपेतं वासो यथा परिकृतं मदिरामदान्ध: ॥ ३६ ॥
சுயரூபத்தை உணர்ந்து சித்தி பெற்றவர், நிலையற்ற உடல் அமர்ந்ததா நின்றதா என்று கவனிப்பதில்லை. இறைவன் விருப்பத்தால் உடல் விலகினாலும், இறைவன் விதியால் புதிய உடல் வந்தாலும், ஆத்மஞானிக்கு அதின் உணர்வு இல்லை—மது மயக்கத்தில் உள்ளவன் தன் உடை நிலையை அறியாதது போல।
Verse 37
देहोऽपि दैववशग: खलु कर्म यावत् स्वारम्भकं प्रतिसमीक्षत एव सासु: । तं सप्रपञ्चमधिरूढसमाधियोग: स्वाप्नं पुनर्न भजते प्रतिबुद्धवस्तु: ॥ ३७ ॥
உடல் நிச்சயமாக தெய்வ விதியின் கட்டுப்பாட்டில் இயங்குகிறது; கர்மம் நீடிக்கும் வரை அது இந்திரியங்களும் பிராணனும் உடன் வாழ்ந்து பிராரப்தத்தை அனுபவிக்கிறது. ஆனால் பரம யதார்த்தத்தில் விழித்தெழுந்து சமாதி யோகத்தில் உயர்ந்து நிற்பவன், இந்தப் பிரபஞ்சமய உடலை கனவில் காணும் உடல்போல் அறிந்து, மீண்டும் ஒருபோதும் அதற்கு அடிமையாவதில்லை।
Verse 38
मयैतदुक्तं वो विप्रा गुह्यं यत् साङ्ख्ययोगयो: । जानीत मागतं यज्ञं युष्मद्धर्मविवक्षया ॥ ३८ ॥
ஓ விப்ரர்களே! சாங்க்யமும் யோகமும் பற்றிய இந்த ரகசியத் தத்துவத்தை நான் உங்களுக்குக் கூறினேன். நான் விஷ்ணு எனும் பரமபுருஷன்; உங்கள் உண்மையான தர்மக் கடமைகளை விளக்கவே இங்கு தோன்றினேன் என்று அறியுங்கள்.
Verse 39
अहं योगस्य सांख्यस्य सत्यस्यर्तस्य तेजस: । परायणं द्विजश्रेष्ठा: श्रिय: कीर्तेर्दमस्य च ॥ ३९ ॥
ஓ த்விஜச்ரேஷ்டர்களே! யோகம், சாங்க்யம், சத்தியம், ருதம், தேஜஸ், ஸ்ரீ, கீர்த்தி, தமம்—இவற்றின் பரம ஆதாரம் நானே என்று அறியுங்கள்.
Verse 40
मां भजन्ति गुणा: सर्वे निर्गुणं निरपेक्षकम् । सुहृदं प्रियमात्मानं साम्यासङ्गादयोऽगुणा: ॥ ४० ॥
இயற்கை குணங்களைத் தாண்டியவன், பற்றற்றவன், நலம்கருதும் நண்பன், மிகப் பிரியமானவன், அந்தர்யாமி, எங்கும் சமநிலை உடையவன், சங்கமற்றவன்—இத்தகைய உயர்ந்த தெய்வீக குணங்கள் அனைத்தும் என்னிடமே அடைக்கலம் கொண்டு என்னையே வழிபடுகின்றன.
Verse 41
इति मे छिन्नसन्देहा मुनय: सनकादय: । सभाजयित्वा परया भक्त्यागृणत संस्तवै: ॥ ४१ ॥
[ஸ்ரீகிருஷ்ணன் கூறினார்:] ஓ உத்தவா! என் வார்த்தைகளால் சனக முதலிய முனிவர்களின் சந்தேகங்கள் அனைத்தும் நீங்கின. அவர்கள் பராபக்தியால் என்னை வழிபட்டு, சிறந்த ஸ்தோத்திரங்களால் என் புகழை பாடினர்.
Verse 42
तैरहं पूजित: सम्यक् संस्तुत: परमर्षिभि: । प्रत्येयाय स्वकं धाम पश्यत: परमेष्ठिन: ॥ ४२ ॥
சனக முதலிய பரமரிஷிகள் என்னை முறையாகப் பூஜித்து ஸ்துதி செய்தனர்; பரமேஷ்டி பிரம்மா பார்த்துக் கொண்டிருக்க, நான் என் சொந்த தாமத்திற்குத் திரும்பினேன்.
Frequently Asked Questions
It teaches a staged method: since guṇas affect material intelligence (buddhi) rather than the ātman, one should first cultivate sattva through sattvic supports (śāstra, saṅga, mantra, saṁskāra, etc.) to overcome rajas and tamas. When sattva strengthens, dharma characterized by devotion becomes prominent; then, by absorption in the Lord (bhakti/śuddha-sattva), one transcends even material goodness and awakens direct self-knowledge.
Haṁsa is the Lord’s instructing manifestation who appears when Brahmā, unable to resolve the Kumāras’ question due to involvement in creation, turns his mind to the Supreme. Haṁsa teaches the essential yoga: withdraw the mind from objects and fix it directly in the Lord, cutting false ego and dissolving the imagined separation between seer, mind, and sense objects.
Kṛṣṇa explains that misidentification with body and mind generates false knowledge, after which rajas invades the mind and drives incessant planning for material advancement. Uncontrolled senses place one under the rule of desire, so one acts despite foreseeing future misery. The remedy is renewed vigilance, breath-and-posture discipline, and repeated absorption in the Lord, especially at the three sandhyās.
They are described as functions of intelligence shaped by guṇas. The ātman is the consistent witness across all three, and the Lord is presented as turīya—the fourth reality beyond them. By reflecting on the succession of states, one recognizes oneself as transcendental to them, gains mastery over the senses, and renounces the mind–object entanglement.