Adhyaya 5
Nārada’s Questions and Brahmā’s Reply: Vāsudeva as the Source; Sarga–Visarga; Virāṭ-rūpa Mapping
இரண்டாம் ஸ்கந்தத்தின் ஐந்தாம் அதிகாரத்தில் நாரதர் பக்தியுடன் பிரம்மாவை அணுகி—ஜீவாத்மா, பரமாத்மா வேறுபாடு, வெளிப்பட்ட உலகின் தோற்றம், சிருஷ்டி-ஸ்திதி-ஆட்சி ஆகியவற்றின் உண்மை விளக்கத்தை வேண்டுகிறார். சிலந்தி உவமையால் பிரம்மாவின் சுயாதீனத்தைச் சோதித்து ‘உங்கள் சக்தியாலேயே படைப்பு நடக்கிறதா?’ எனக் கேட்கிறார். பிரம்மா பதில்—அனைத்து மகிமையும் வாசுதேவனுக்கே; என் படைப்பாற்றல் பகவானின் தேஜஸால் ஒளிர்கிறது; இரண்டாம் கர்த்தாவை பரமன் என எண்ணுவோரைக் மாயை மயக்குகிறது. பின்னர் ஸர்க–விஸர்க முறையை விளக்குகிறார்—புருஷாவதாரம், மஹத்தத்துவம், காலம், குணங்கள், அஹங்கார மாற்றங்கள், பஞ்சமஹாபூதங்கள் மற்றும் இந்திரியங்களின் தோற்றம், மேலும் பிரபஞ்சங்களுக்கு உயிரூட்ட பகவானின் பிரவேசம் அவசியம். இறுதியில் விராட்ரூபத்தில் வர்ணங்களும் லோக அமைப்பும் பகவானின் விச்வதேகத்துடன் பொருத்தப்படுகின்றன.
Shlokas
Verse 1
नारद उवाच देवदेव नमस्तेऽस्तु भूतभावन पूर्वज । तद् विजानीहि यज्ज्ञानमात्मतत्त्वनिदर्शनम् ॥ १ ॥
நாரதர் கூறினார்—தேவர்களின் தேவனே, உயிர்களைப் போஷிப்பவனே, முதற்பிறவியே, உமக்கு வணக்கம். ஜீவாத்மா மற்றும் பரமாத்மாவின் உண்மையைத் தெளிவாகக் காட்டும் அந்த தெய்வீக ஞானத்தை அருளிச் சொல்லுங்கள்.
Verse 2
यद्रूपं यदधिष्ठानं यत: सृष्टमिदं प्रभो । यत्संस्थं यत्परं यच्च तत् तत्त्वं वद तत्त्वत: ॥ २ ॥
அன்புத் தந்தையே, பிரபுவே, இந்த வெளிப்பட்ட உலகத்தின் ரூபம் என்ன, அதன் ஆதாரம் என்ன, இது எதிலிருந்து படைக்கப்பட்டது, எதனால் நிலைபெறுகிறது, மேலும் யாரின் கட்டுப்பாட்டில் அனைத்தும் நடைபெறுகிறது—தத்துவமாகச் சொல்லுங்கள்।
Verse 3
सर्वं ह्येतद् भवान् वेद भूतभव्यभवत्प्रभु: । करामलकवद् विश्वं विज्ञानावसितं तव ॥ ३ ॥
ஹே பிதாவே பிரபுவே, கடந்தது-எதிர்காலம்-நிகழ்காலம் அனைத்தையும் நீங்கள் அறிவீர்கள்; உங்கள் ஞானத்தில் முழு பிரபஞ்சமும் கைப்பத்திலுள்ள நெல்லிக்கனி போலத் தெளிவாக உங்கள் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது।
Verse 4
यद्विज्ञानो यदाधारो यत्परस्त्वं यदात्मक: । एक: सृजसि भूतानि भूतैरेवात्ममायया ॥ ४ ॥
ஹே தந்தையே, உங்கள் ஞானத்தின் மூலமெது? நீங்கள் யாரின் ஆதரவிலே நிலைகொள்கிறீர்கள்? யாரின் கீழ் நீங்கள் செயற்படுகிறீர்கள்? உங்கள் உண்மையான நிலை என்ன? உங்கள் தனிப்பட்ட ஆற்றலான ஆத்மமாயையால் பௌதிகத் தத்துவங்களைக் கொண்டு நீங்களே எல்லா உயிர்களையும் படைக்கிறீர்களா?
Verse 5
आत्मन् भावयसे तानी न पराभावयन् स्वयम् । आत्मशक्तिमवष्टभ्य ऊर्णनाभिरिवाक्लम: ॥ ५ ॥
ஹே ஆத்மனே, நீங்கள் தாமே அவற்றை வெளிப்படுத்துகிறீர்கள்; பிறரால் தோற்கடிக்கப்படுவதில்லை. சிலந்தி தன் சக்தியால் சோர்வின்றி வலை நெய்வதுபோல், நீங்கள் ஆத்மசக்தியைத் தாங்கி படைக்கிறீர்கள்।
Verse 6
नाहं वेद परं ह्यस्मिन्नापरं न समं विभो । नामरूपगुणैर्भाव्यं सदसत् किञ्चिदन्यत: ॥ ६ ॥
ஹே விபோ, உயர்ந்தது, தாழ்ந்தது, சமம்—இவற்றை நான் அறியேன்; பெயர், ரூபம், குணங்களால் அறியப்படும் எதுவாயினும்—சத் அல்லது அசத், நித்தியம் அல்லது அநித்தியம்—அது உம்மைத் தவிர வேறு எந்த மூலத்திலிருந்தும் அல்ல; உம்மிடமிருந்தே.
Verse 7
स भवानचरद् घोरं यत् तप: सुसमाहित: । तेन खेदयसे नस्त्वं पराशङ्कां च यच्छसि ॥ ७ ॥
நீங்கள் முழு ஒருமைப்பாட்டுடன் கடும் தவம் செய்தீர்கள்; ஆகவே படைப்பில் வல்லவராக இருந்தும், உம்மைவிட மேலான சக்தியாளர் யாரோ உள்ளாரோ என எங்களுக்கு ஐயம் எழுகிறது.
Verse 8
एतन्मे पृच्छत: सर्वं सर्वज्ञ सकलेश्वर । विजानीहि यथैवेदमहं बुध्येऽनुशासित: ॥ ८ ॥
எல்லாம் அறிந்தவரே, அனைத்திற்கும் ஈசனே! நான் கேட்ட அனைத்தையும் தயவுடன் உபதேசமாக எனக்குச் சொல்லுங்கள்; உங்கள் மாணவனாக நான் அதைத் தெளிவாக அறியும்படி.
Verse 9
ब्रह्मोवाच सम्यक् कारुणिकस्येदं वत्स ते विचिकित्सितम् । यदहं चोदित: सौम्य भगवद्वीर्यदर्शने ॥ ९ ॥
பிரம்மா கூறினார்—அன்புக் குழந்தை நாரதா, நீ கருணையுள்ளவன்; உன் இந்தக் கேள்வி முறையானது, ஏனெனில், இனியவனே, நானும் பகவானின் பராக்கிரமத்தைத் தரிசிக்கத் தூண்டப்பட்டேன்.
Verse 10
नानृतं तव तच्चापि यथा मां प्रब्रवीषि भो: । अविज्ञाय परं मत्त एतावत्त्वं यतो हि मे ॥ १० ॥
ஓ நண்பா! என்னைப்பற்றி நீ சொன்னது பொய் அல்ல; ஏனெனில் என்னைத் தாண்டிய பரமத் தத்துவமான பகவானை அறியாமல், என் ஐஸ்வர்யத்தைப் பார்த்து உயிர்கள் நிச்சயம் மயங்கிவிடுகின்றன.
Verse 11
येन स्वरोचिषा विश्वं रोचितं रोचयाम्यहम् । यथार्कोऽग्निर्यथा सोमो यथर्क्षग्रहतारका: ॥ ११ ॥
யாருடைய சுயஒளியால் இந்த உலகம் ஒளிர்ந்ததோ, அதே ஒளியால் நானும் படைப்பை ஒளிரச் செய்கிறேன்; சூரியனால் அগ্নி, சந்திரன், விண்மண்டலம், கிரகங்கள், நட்சத்திரங்கள் தம் பிரகாசத்தை வெளிப்படுத்துவது போல.
Verse 12
तस्मै नमो भगवते वासुदेवाय धीमहि । यन्मायया दुर्जयया मां वदन्ति जगद्गुरुम् ॥ १२ ॥
அந்த பகவான் வாசுதேவ ஸ்ரீகிருஷ்ணருக்கு நமஸ்காரம் செய்து தியானிக்கிறேன்; அவரின் வெல்லமுடியாத மாயையால் மக்கள் என்னை ஜகத்குரு என்கிறார்கள்.
Verse 13
विलज्जमानया यस्य स्थातुमीक्षापथेऽमुया । विमोहिता विकत्थन्ते ममाहमिति दुर्धिय: ॥ १३ ॥
அவருடைய மாயை வெட்கப்பட்டு அவரின் பார்வை முன் நிற்க இயலாது; ஆனால் அதனால் மயங்கிய தீய புத்தியினர் ‘நான்’ ‘என்’ என்று வீண் பேச்சு பேசுவர்.
Verse 14
द्रव्यं कर्म च कालश्च स्वभावो जीव एव च । वासुदेवात्परो ब्रह्मन्न च चान्योऽर्थोऽस्ति तत्त्वत: ॥ १४ ॥
பொருள், செயல், காலம், சுவபாவம், ஜீவன்—இவை அனைத்தும் வாசுதேவனின் பிரிந்த அங்கங்கள்; ஓ பிராமணரே, உண்மையில் இவற்றில் வேறு தனித் தத்துவம் இல்லை.
Verse 15
नारायणपरा वेदा देवा नारायणाङ्गजा: । नारायणपरा लोका नारायणपरा मखा: ॥ १५ ॥
வேதங்கள் நாராயணனை நோக்கியவை; தேவர்கள் நாராயணனின் அங்கங்களில் பிறந்த சேவகர்கள்; உலகங்களும் நாராயணனை நோக்கியவை; யாகங்களும் அவரை மகிழ்விக்கவே.
Verse 16
नारायणपरो योगो नारायणपरं तप: । नारायणपरं ज्ञानं नारायणपरा गति: ॥ १६ ॥
யோகம் நாராயணனை நோக்கியது, தவமும் நாராயணனை நோக்கியது; ஞானமும் நாராயணனை நோக்கியது, இறுதி கதியும் நாராயணனே.
Verse 17
तस्यापि द्रष्टुरीशस्य कूटस्थस्याखिलात्मन: । सृज्यं सृजामि सृष्टोऽहमीक्षयैवाभिचोदित: ॥ १७ ॥
அந்தக் காண்பவன் ஈசன், கூடஸ்தன், அகிலாத்மன்—அவனுடைய பார்வையாலேயே தூண்டப்பட்டு, அவனால் ஏற்கெனவே படைக்கப்பட்ட படைப்பை நான் வெளிப்படுத்துகிறேன்; நானும் அவனால் படைக்கப்பட்டவன்.
Verse 18
सत्त्वं रजस्तम इति निर्गुणस्य गुणास्त्रय: । स्थितिसर्गनिरोधेषु गृहीता मायया विभो: ॥ १८ ॥
நிர்குணனான விபு பகவான், சத்த்வம், ரஜஸ், தமஸ் எனும் மூன்று குணங்களைத் தன் மாயையால் உலகின் படைப்பு, நிலை, லயத்திற்காக ஏற்றுக்கொள்கிறான்.
Verse 19
कार्यकारणकर्तृत्वे द्रव्यज्ञानक्रियाश्रया: । बध्नन्ति नित्यदा मुक्तं मायिनं पुरुषं गुणा: ॥ १९ ॥
இந்த மூன்று குணங்கள் பொருள், அறிவு, செயல் என வெளிப்பட்டு, நித்தியமுக்தனான ஜீவனை காரண-காரியப் பந்தத்தில் கட்டி, அவனுக்கு கர்த்தൃത്വப் பொறுப்பை ஏற்படுத்துகின்றன.
Verse 20
स एष भगवाल्लिंङ्गैस्त्रिभिरेतैरधोक्षज: । स्वलक्षितगतिर्ब्रह्मन् सर्वेषां मम चेश्वर: ॥ २० ॥
ஓ பிராமண நாரதா! இந்த அதோக்ஷஜ பகவான் மூன்று குண-லிங்கங்களால் ஜீவர்களின் புலன்களுக்கு அப்பாற்பட்டவன்; ஆயினும் தன் தனிச்சின்னங்களால் அறியப்படுபவன், எல்லோருக்கும்—எனக்கும்—ஈசன்.
Verse 21
कालं कर्म स्वभावं च मायेशो मायया स्वया । आत्मन् यदृच्छया प्राप्तं विबुभूषुरुपाददे ॥ २१ ॥
ஹே ஆத்மன்! மாயையின் ஈசன் பகவான் தன் மாயையால் காலம், கர்மம் (ஜீவர்களின் விதி) மற்றும் அவரவர் சுவபாவத்தை உருவாக்கி, தன் சுதந்திர விருப்பத்தால் அவற்றை வெளிப்படுத்தி மீண்டும் லயப்படுத்துகிறான்.
Verse 22
कालाद् गुणव्यतिकर: परिणाम: स्वभावत: । कर्मणो जन्म महत: पुरुषाधिष्ठितादभूत् ॥ २२ ॥
ஆதி புருஷன் (காரணார்ணவசாயீ விஷ்ணு) அவதரித்த பின் மகத்தத்துவம் வெளிப்பட்டது. அதன் பின் காலம் வெளிப்பட்டு, காலத்தின் ஓட்டத்தில் இயல்பாகவே முக்குணங்களின் கலப்பு-மாற்றமும் பரிணாமமும் நிகழ்ந்து, புருஷன் ஆதிஷ்டானத்தால் கர்மங்களின் பிறப்பு ஏற்பட்டது.
Verse 23
महतस्तु विकुर्वाणाद्रज:सत्त्वोपबृंहितात् । तम:प्रधानस्त्वभवद् द्रव्यज्ञानक्रियात्मक: ॥ २३ ॥
மகத்தத்துவம் கலக்கமடைந்து இயக்கப்படுவதால் பௌதிகச் செயல்கள் தோன்றுகின்றன. முதலில் ரஜஸ் மற்றும் சத்த்வம் ஊக்கமடைந்து மாற்றம் நிகழ்கிறது; பின்னர் தமோகுணத்தின் ஆதிக்கத்தால் பொருள், அதன் அறிவு, மேலும் அந்த அறிவைச் சார்ந்த பல்வேறு செயல்கள் வெளிப்படுகின்றன.
Verse 24
सोऽहङ्कार इति प्रोक्तो विकुर्वन् समभूत्त्रिधा । वैकारिकस्तैजसश्च तामसश्चेति यद्भिदा । द्रव्यशक्ति: क्रियाशक्तिर्ज्ञानशक्तिरिति प्रभो ॥ २४ ॥
அது மாற்றமடைந்து ‘அஹங்காரம்’ என அழைக்கப்பட்டு மூன்று வகையாகப் பிரிந்தது—வைகாரிகம், தைஜசம், தாமசம். பிரபோ, இவ்வேறுபாடு முறையே திரவ்ய-சக்தி, ஞான-சக்தி, கிரியா-சக்தி எனும் சக்திகளாகும். நாரதா, இதை உணர நீ திறன் உடையவன்.
Verse 25
तामसादपि भूतादेर्विकुर्वाणादभून्नभ: । तस्य मात्रा गुण: शब्दो लिङ्गं यद् द्रष्टृदृश्ययो: ॥ २५ ॥
தாமச அஹங்காரம் (பூதாதி) மாற்றமடைந்தபோது ஐம்பெரும் பூதங்களில் முதலான ஆகாயம் தோன்றியது. அதன் நுண்மாத்திரை ‘சப்த’ குணம்; அது பார்ப்பவன்–பார்க்கப்படுவது என்ற உறவின் குறியீடு போன்றது.
Verse 26
नभसोऽथ विकुर्वाणादभूत् स्पर्शगुणोऽनिल: । परान्वयाच्छब्दवांश्च प्राण ओज: सहो बलम् ॥ २६ ॥ वायोरपि विकुर्वाणात् कालकर्मस्वभावत: । उदपद्यत तेजो वै रूपवत् स्पर्शशब्दवत् ॥ २७ ॥ तेजसस्तु विकुर्वाणादासीदम्भो रसात्मकम् । रूपवत् स्पर्शवच्चाम्भो घोषवच्च परान्वयात् ॥ २८ ॥ विशेषस्तु विकुर्वाणादम्भसो गन्धवानभूत् । परान्वयाद् रसस्पर्शशब्दरूपगुणान्वित: ॥ २९ ॥
ஆகாயம் மாற்றமடைந்ததால் ஸ்பரிசக் குணமுடைய வாயு தோன்றியது; முன்னோட்டத் தொடர்ச்சியால் அதில் சப்தமும் இருந்து, பிராணன், ஓஜஸ், சக்தி (சஹ) மற்றும் பலம் ஆகியவற்றின் ஆதாரமாகவும் ஆனது. வாயு காலம்–கர்மம்–ஸ்வபாவத்தின் ஒழுங்கில் மாற்றமடைந்தபோது ரூபக் குணமுடைய தீ (தேஜஸ்) தோன்றியது; அதிலும் ஸ்பரிசமும் சப்தமும் இருந்தன. தீ மாற்றமடைந்தபோது ரசாத்மகமான நீர் வெளிப்பட்டது; அதில் ரூபம், ஸ்பரிசம், சப்தம் ஆகியனவும் இருந்தன. நீர் விசேஷமாக மாற்றமடைந்தபோது கந்தக் குணமுடைய பூமி தோன்றியது; முன்னோட்டத் தொடர்ச்சியால் ரசம், ஸ்பரிசம், சப்தம், ரூபம் ஆகிய குணங்களும் இணைந்தன.
Verse 27
नभसोऽथ विकुर्वाणादभूत् स्पर्शगुणोऽनिल: । परान्वयाच्छब्दवांश्च प्राण ओज: सहो बलम् ॥ २६ ॥ वायोरपि विकुर्वाणात् कालकर्मस्वभावत: । उदपद्यत तेजो वै रूपवत् स्पर्शशब्दवत् ॥ २७ ॥ तेजसस्तु विकुर्वाणादासीदम्भो रसात्मकम् । रूपवत् स्पर्शवच्चाम्भो घोषवच्च परान्वयात् ॥ २८ ॥ विशेषस्तु विकुर्वाणादम्भसो गन्धवानभूत् । परान्वयाद् रसस्पर्शशब्दरूपगुणान्वित: ॥ २९ ॥
ஆகாயத்தின் மாற்றத்தால் ஸ்பரிசக் குணமுடைய வாயு தோன்றியது; முன் தொடர்ச்சியால் அதில் சப்தமும் இருந்து, பிராணன், ஓஜஸ், சஹம், பலம் வெளிப்பட்டன. வாயுவின் மாற்றம் கால–கர்ம–ஸ்வபாவத்தின்படி தேஜஸ் (அக்னி) பிறந்தது; அது ரூபத்துடன் ஸ்பரிசமும் சப்தமும் உடையது. தேஜஸின் மாற்றத்தால் ரசாத்மகமான நீர் வெளிப்பட்டது; அது ரூபம், ஸ்பரிசம், நாதம் உடையது. நீரின் மாற்றத்தால் பூமி கந்தமுடையதாகி, முன்புபோல் ரசம், ஸ்பரிசம், சப்தம், ரூபம் ஆகிய குணங்களால் நிறைந்தது.
Verse 28
नभसोऽथ विकुर्वाणादभूत् स्पर्शगुणोऽनिल: । परान्वयाच्छब्दवांश्च प्राण ओज: सहो बलम् ॥ २६ ॥ वायोरपि विकुर्वाणात् कालकर्मस्वभावत: । उदपद्यत तेजो वै रूपवत् स्पर्शशब्दवत् ॥ २७ ॥ तेजसस्तु विकुर्वाणादासीदम्भो रसात्मकम् । रूपवत् स्पर्शवच्चाम्भो घोषवच्च परान्वयात् ॥ २८ ॥ विशेषस्तु विकुर्वाणादम्भसो गन्धवानभूत् । परान्वयाद् रसस्पर्शशब्दरूपगुणान्वित: ॥ २९ ॥
தேஜஸின் மாற்றத்தால் ரசாத்மகமான நீர் வெளிப்பட்டது; முன் தொடர்ச்சியால் அது ரூபம், ஸ்பரிசம் மற்றும் நாதம் (கோஷம்) உடையதாகியது.
Verse 29
नभसोऽथ विकुर्वाणादभूत् स्पर्शगुणोऽनिल: । परान्वयाच्छब्दवांश्च प्राण ओज: सहो बलम् ॥ २६ ॥ वायोरपि विकुर्वाणात् कालकर्मस्वभावत: । उदपद्यत तेजो वै रूपवत् स्पर्शशब्दवत् ॥ २७ ॥ तेजसस्तु विकुर्वाणादासीदम्भो रसात्मकम् । रूपवत् स्पर्शवच्चाम्भो घोषवच्च परान्वयात् ॥ २८ ॥ विशेषस्तु विकुर्वाणादम्भसो गन्धवानभूत् । परान्वयाद् रसस्पर्शशब्दरूपगुणान्वित: ॥ २९ ॥
நீரின் மாற்றத்தால் சிறப்பாகப் பூமி கந்தமுடையதாகியது; முன் தொடர்ச்சியால் அது ரசம், ஸ்பரிசம், சப்தம், ரூபம் ஆகிய குணங்களுடன் கூடியது.
Verse 30
वैकारिकान्मनो जज्ञे देवा वैकारिका दश । दिग्वातार्कप्रचेतोऽश्विवह्नीन्द्रोपेन्द्रमित्रका: ॥ ३० ॥
சத்த்வ (வைகாரிக) நிலையிலிருந்து மனம் பிறந்தது; அதிலிருந்தே உடல் இயக்கங்களை ஆளும் வைகாரிக பத்து தேவர்கள் வெளிப்பட்டனர்—திக்பாலர்கள், வாயு, சூரியன், பிரசேத (வருணன்), அஷ்வினீகுமாரர்கள், அக்னி, இந்திரன், உபேந்திரன் (வாமன/விஷ்ணு), மித்ரன் மற்றும் பிரஜாபதி (பிரம்மா)।
Verse 31
तैजसात् तु विकुर्वाणादिन्द्रियाणि दशाभवन् । ज्ञानशक्ति: क्रियाशक्तिर्बुद्धि: प्राणश्च तैजसौ । श्रोत्रं त्वग्घ्राणदृग्जिह्वा वागदोर्मेढ्राङ्घ्रिपायव: ॥ ३१ ॥
ரஜோ குணம் (தைஜஸ) மாற்றத்தால் பத்து இந்திரியங்கள் தோன்றின; அதே தைஜஸிலிருந்து ஞானசக்தி, கிரியாசக்தி, புத்தி மற்றும் பிராணனும் வெளிப்பட்டன. அவை—காது, தோல், மூக்கு, கண்கள், நாக்கு, வாக்கு, கைகள், இனப்பெருக்க உறுப்பு, கால்கள், பாயு (வெளியேற்ற வழி)।
Verse 32
यदैतेऽसङ्गता भावा भूतेन्द्रियमनोगुणा: । यदायतननिर्माणे न शेकुर्ब्रह्मवित्तम ॥ ३२ ॥
ஓ நாரதா, பிரம்மஞானிகளில் சிறந்தவனே! பூதங்கள், இந்திரியங்கள், மனம், இயற்கை குணங்கள் ஒன்றுகூடாத வரை உடலின் ஆதார வடிவம் உருவாகாது.
Verse 33
तदा संहृत्य चान्योन्यं भगवच्छक्तिचोदिता: । सदसत्त्वमुपादाय चोभयं ससृजुर्ह्यद: ॥ ३३ ॥
அப்போது அவை அனைத்தும் பகவானின் சக்தியால் தூண்டப்பட்டு ஒன்றோடொன்று இணைந்து, சத்-அசத் எனும் முதன்மை மற்றும் துணை காரணங்களை ஏற்று இந்தப் பிரபஞ்சம் தோன்றியது.
Verse 34
वर्षपूगसहस्रान्ते तदण्डमुदकेशयम् । कालकर्मस्वभावस्थो जीवोऽजीवमजीवयत् ॥ ३४ ॥
இவ்வாறு ஆயிரக் கணக்கான யுகக் குழுக்கள் வரை அந்த அண்டங்கள் காரண நீரில் கிடந்தன; பின்னர் காலம், கர்மம், ஸ்வபாவம் ஆகியவற்றின் அதிபதியான ஜீவேஸ்வரன் அவற்றில் புகுந்து உயிரற்றதை உயிர்ப்பித்தான்.
Verse 35
स एव पुरुषस्तस्मादण्डं निर्भिद्य निर्गत: । सहस्रोर्वङ्घ्रिबाह्वक्ष: सहस्राननशीर्षवान् ॥ ३५ ॥
அந்த புருஷன் (மஹாவிஷ்ணு) காரண நீரில் சயனித்திருந்தாலும் அங்கிருந்து வெளிப்பட்டு, அண்டத்தைப் பிளந்து ஹிரண்யகர்ப ரூபமாக ஒவ்வொரு பிரபஞ்சத்திலும் புகுந்து, விராட் ரூபத்தைத் தாங்கினார்—ஆயிரக் கணக்கான கால்கள், கரங்கள், கண்கள், வாய்கள், தலைகளுடன்।
Verse 36
यस्येहावयवैर्लोकान् कल्पयन्ति मनीषिण: । कट्यादिभिरध: सप्त सप्तोर्ध्वं जघनादिभि: ॥ ३६ ॥
மகா ஞானிகள், இந்தப் பிரபஞ்சத்தின் முழு லோகங்களும் ஆண்டவரின் விராட் உடலின் பல்வேறு அங்கங்களின் வெளிப்பாடே எனக் கருதுகின்றனர்—கட்டி முதலியவற்றின் கீழ் ஏழு லோகங்கள், ஜகன முதலியவற்றின் மேல் ஏழு லோகங்கள்।
Verse 37
पुरुषस्य मुखं ब्रह्म क्षत्रमेतस्य बाहव: । ऊर्वोर्वैश्यो भगवत: पद्भ्यां शूद्रो व्यजायत ॥ ३७ ॥
பகவானின் முகம் பிராமணர்; அவரது புஜங்கள் க்ஷத்திரியர்; தொடைகள் வைசியர்; பாதங்களிலிருந்து சூத்ரர் பிறந்தனர்.
Verse 38
भूर्लोक: कल्पित: पद्भ्यां भुवर्लोकोऽस्य नाभित: । हृदा स्वर्लोक उरसा महर्लोको महात्मन: ॥ ३८ ॥
பூலோகம் முதலிய கீழ் உலகங்கள் பகவானின் பாதங்களில்; புவர்லோகம் அவரது நாபியில்; ஸ்வர்லோகம் அவரது இதயத்தில்; மகர்லோகம் அவரது மார்பில் அமைந்துள்ளன.
Verse 39
ग्रीवायां जनलोकोऽस्य तपोलोक: स्तनद्वयात् । मूर्धभि: सत्यलोकस्तु ब्रह्मलोक: सनातन: ॥ ३९ ॥
பகவானின் விராட் ரூபத்தில் மார்பின் முன்பகுதி முதல் கழுத்து வரை ஜனலோகம், தபோலோகம்; தலைப்பகுதியில் உச்சமான சத்யலோகம். ஆனால் பிரம்மலோகம் (ஆன்மிகத் தாமம்) நித்தியம்.
Verse 40
तत्कट्यां चातलं क्लृप्तमूरुभ्यां वितलं विभो: । जानुभ्यां सुतलं शुद्धं जङ्घाभ्यां तु तलातलम् ॥ ४० ॥ महातलं तु गुल्फाभ्यां प्रपदाभ्यां रसातलम् । पातालं पादतलत इति लोकमय: पुमान् ॥ ४१ ॥
அன்பு நாரதா! பதினான்கு உலகங்களில் ஏழு கீழுலகங்கள் உள்ளன. பகவானின் இடுப்பில் அதல, தொடைகளில் விதல, முழங்கால்களில் சுதல, கால் மடிகளில் தலாதல, கணுக்கால்களில் மகாதல, பாதத்தின் மேற்பகுதியில் ரசாதல, பாதத்தளத்தில் பாதாளம் அமைந்துள்ளன. இவ்வாறு விராட் புருஷன் உலகமயன்.
Verse 41
तत्कट्यां चातलं क्लृप्तमूरुभ्यां वितलं विभो: । जानुभ्यां सुतलं शुद्धं जङ्घाभ्यां तु तलातलम् ॥ ४० ॥ महातलं तु गुल्फाभ्यां प्रपदाभ्यां रसातलम् । पातालं पादतलत इति लोकमय: पुमान् ॥ ४१ ॥
அன்பு நாரதா! பதினான்கு உலகங்களில் ஏழு கீழுலகங்கள் உள்ளன. பகவானின் இடுப்பில் அதல, தொடைகளில் விதல, முழங்கால்களில் சுதல, கால் மடிகளில் தலாதல, கணுக்கால்களில் மகாதல, பாதத்தின் மேற்பகுதியில் ரசாதல, பாதத்தளத்தில் பாதாளம் அமைந்துள்ளன. இவ்வாறு விராட் புருஷன் உலகமயன்.
Verse 42
भूर्लोक: कल्पित: पद्भ्यां भुवर्लोकोऽस्य नाभित: । स्वर्लोक: कल्पितो मूर्ध्ना इति वा लोककल्पना ॥ ४२ ॥
சிலர் முழு உலகமைப்பை மூன்று பகுதிகளாகப் பிரிக்கின்றனர்—பாதங்கள் வரை பூலோகம், நாபியில் புவர்லோகம், மார்பிலிருந்து தலை வரை ஸ்வர்லோகம்; இதுவே லோககல்பனை.
Frequently Asked Questions
To establish proper hierarchy of causality: Brahmā is immensely powerful yet not ultimate. The challenge exposes a common theological error—confusing empowered administration (visarga) with the Supreme source (Vāsudeva). This protects the student from māyā’s distortion that equates cosmic power with Godhood.
Sarga refers to the Lord’s primary manifestation of the creation principles—mahat-tattva, time, and guṇas—through the puruṣa-avatāra. Visarga is Brahmā’s secondary work of assembling and differentiating beings and structures from those principles. The chapter stresses that Brahmā’s role is inspired and enabled by the Lord’s Supersoul presence.
Those “less intelligent” who, influenced by māyā, mistake Brahmā’s observable creative prowess for ultimate divinity. Brahmā corrects this by offering obeisances to Kṛṣṇa/Vāsudeva and explaining that his own brilliance is like reflected light—real but derivative.
It functions as contemplative cosmography: the universe is read as the Lord’s body, converting geography into theology. This supports meditation (dhyāna) and devotion by making the cosmos a reminder of the Supreme Person, while also situating social orders (varṇas) and lokas within a unified, God-centered ontology.