Adhyaya 9
Mārkaṇḍeya’s Request to See Māyā and the Vision of the Cosmic Deluge
நர-நாராயணரைப் புகழ்ந்து மார்கண்டேய முனிவர் வெற்றி பெற்ற பின், பகவான் தோன்றி அவரது பிரம்மச்சரியம், தவம், வேதப் பயில், நியமம், நிலைதியானம் ஆகியவற்றை பாராட்டி வரம் அளிக்க முனைந்தார். முனிவர் பொருட் வரங்களை மறுத்து, ‘பகவான் தரிசனமே பரமப் பரிசு’ என்றார்; ஆனால் ஒரு அருளை வேண்டினார்: உலகம் பலவகை பொருட்படையாகத் தோன்றச் செய்கிற பகவத் மாயையை காண வேண்டும். பகவான் ஒப்புக்கொண்டு மறைந்தார். முனிவர் பாவசமாதியில் தொடர்ந்து பூஜை செய்தார்; சிலவேளை விதிகளையும் மறந்தார். பின்னர் புஷ்பபத்ரா கரையில் மாலைப் பூஜையின் போது திடீரென பிரளயம்—கடுங்காற்று, இடிமேகம், அனைத்தையும் விழுங்கும் பெருவெள்ளம்; பிரபஞ்சம் முழுதும் மூழ்கியது. தனியாக மார்கண்டேயர் பசி, பயம், கடல் உயிர்களின் துன்பத்தில் ‘கோடிக்கணக்கான ஆண்டுகள்’ அலைந்தார். இறுதியில் சிறு தீவு, ஆலமரம், இலைமேல் ஒளிவிடும் குழந்தை; அந்தக் குழந்தை மூச்சால் அவரை உள்ளே இழுத்து, தன் உடலில் பிரளயத்திற்கு முன் இருந்த முழு பிரபஞ்சத்தையும் காட்டி, மீண்டும் வெளியே விட்டது. அணைக்க ஓடினால் குழந்தை மறைந்தது; அதே கணத்தில் பிரளயமும் மறைந்து, அவர் ஆசிரமத்திற்கே திரும்பினார்—நிரோதம், காலம், ஆச்ரயம் ஆகிய முடிவுத் தத்துவங்களுக்கு முன்னுரை.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच संस्तुतो भगवानित्थं मार्कण्डेयेन धीमता । नारायणो नरसख: प्रीत आह भृगूद्वहम् ॥ १ ॥
சூதர் கூறினார்— அறிவுடைய மார்கண்டேய முனிவர் இவ்வாறு ஸ்துதி செய்ததால், நரனின் நண்பனான பகவான் நாராயணன் திருப்தியடைந்து, ப்ருகு வம்சத்தில் சிறந்த அந்த ரிஷியிடம் உரைத்தான்.
Verse 2
श्रीभगवानुवाच भो भो ब्रह्मर्षिवर्योऽसि सिद्ध आत्मसमाधिना । मयि भक्त्यानपायिन्या तप:स्वाध्यायसंयमै: ॥ २ ॥
ஸ்ரீபகவான் கூறினார்— ஓ ஓ! நீ பிரம்மரிஷிகளில் சிறந்தவன். ஆத்மசமாதியால் நீ सिद्धன்; மேலும் என்னிடத்தில் அசையாத பக்தி, தவம், வேதஅಧ್ಯயனம், நியம-சம்யமங்களால் நீ வாழ்வை நிறைவு செய்தாய்.
Verse 3
वयं ते परितुष्टा: स्म त्वद् बृहद्व्रतचर्यया । वरं प्रतीच्छ भद्रं ते वरदोऽस्मि त्वदीप्सितम् ॥ ३ ॥
உன் மகாவிரத அனுஷ்டானத்தால் நாம் முழுமையாக திருப்தியடைந்தோம். உனக்கு மங்களம் உண்டாக— நீ விரும்பும் வரத்தை ஏற்றுக்கொள்; நான் வரதன், உன் அபீஷ்டத்தை அருள்வேன்.
Verse 4
श्रीऋषिरुवाच जितं ते देवदेवेश प्रपन्नार्तिहराच्युत । वरेणैतावतालं नो यद् भवान् समदृश्यत ॥ ४ ॥
ரிஷி கூறினார்— தேவர்களின் தேவேசா! உமக்கு ஜயம். அச்யுதா! சரணடைந்த பக்தர்களின் துயரை நீக்குபவர் நீர். எனக்கு இதுவே போதும்— நீங்கள் எனக்கு தரிசனம் அளித்ததே என் வரம்.
Verse 5
गृहीत्वाजादयो यस्य श्रीमत्पादाब्जदर्शनम् । मनसा योगपक्वेन स भवान् मेऽक्षिगोचर: ॥ ५ ॥
யோகத்தில் பரிபக்வமான மனத்துடன் பிரம்மா முதலிய தேவர்கள் உமது ஸ்ரீபாதபத்ம தரிசனமாத்திரத்தால் உயர்ந்த பதவியை அடைந்தனர்; என் ஆண்டவனே, இப்போது நீர் எனது கண்முன்னே நேரில் தோன்றினீர்।
Verse 6
अथाप्यम्बुजपत्राक्ष पुण्यश्लोकशिखामणे । द्रक्ष्ये मायां यया लोक: सपालो वेद सद्भिदाम् ॥ ६ ॥
தாமரை இலைபோன்ற கண்களையுடைய ஆண்டவனே, புண்ணியப் புகழின் சிகாமணியே! உமது தரிசனத்தால் நான் திருப்தியடைந்தாலும், உலகமும் அதன் ஆளும் தேவர்களும் உண்மையைப் பொருட் பல்வகைமையாகக் கருதச் செய்யும் உமது மாயாசக்தியை நான் காண விரும்புகிறேன்।
Verse 7
सूत उवाच इतीडितोऽर्चित: काममृषिणा भगवान् मुने । तथेति स स्मयन् प्रागाद् बदर्याश्रममीश्वर: ॥ ७ ॥
சூதர் கூறினார்—ஞானமிக்க சௌனகா! மார்கண்டேய முனிவரின் ஸ்துதி மற்றும் பூஜையால் திருப்தியடைந்த பரமபுருஷன் புன்னகையுடன் “அப்படியே ஆகட்டும்” என்று சொல்லி, பின்னர் பதரிகாச்ரமத்தில் உள்ள தமது ஆச்ரமத்திற்குப் புறப்பட்டார்।
Verse 8
तमेव चिन्तयन्नर्थमृषि: स्वाश्रम एव स: । वसन्नग्न्यर्कसोमाम्बुभूवायुवियदात्मसु ॥ ८ ॥ ध्यायन् सर्वत्र च हरिं भावद्रव्यैरपूजयत् । क्वचित् पूजां विसस्मार प्रेमप्रसरसम्प्लुत: ॥ ९ ॥
கர்த்தரின் மாயாசக்தியை காணவேண்டும் என்ற எண்ணத்தையே தொடர்ந்து நினைத்து அந்த முனிவர் தமது ஆச்ரமத்திலேயே தங்கினார். அவர் அக்னி, சூரியன், சந்திரன், நீர், பூமி, காற்று, மின்னல், ஆகாயம் மற்றும் தமது இதயத்தில் எங்கும் ஹரியைத் தியானித்து, மனத்தில் கற்பித்த உபகரணங்களால் அவரை வழிபட்டார்; ஆனால் சில வேளைகளில் பக்திப் பிரேமத்தின் அலைகளால் மூழ்கி தமது நித்திய பூஜையையே மறந்துவிடுவார்।
Verse 9
तमेव चिन्तयन्नर्थमृषि: स्वाश्रम एव स: । वसन्नग्न्यर्कसोमाम्बुभूवायुवियदात्मसु ॥ ८ ॥ ध्यायन् सर्वत्र च हरिं भावद्रव्यैरपूजयत् । क्वचित् पूजां विसस्मार प्रेमप्रसरसम्प्लुत: ॥ ९ ॥
கர்த்தரின் மாயாசக்தியை காணவேண்டும் என்ற எண்ணத்தையே தொடர்ந்து நினைத்து அந்த முனிவர் தமது ஆச்ரமத்திலேயே தங்கினார். அவர் அக்னி, சூரியன், சந்திரன், நீர், பூமி, காற்று, மின்னல், ஆகாயம் மற்றும் தமது இதயத்தில் எங்கும் ஹரியைத் தியானித்து, மனத்தில் கற்பித்த உபகரணங்களால் அவரை வழிபட்டார்; ஆனால் சில வேளைகளில் பக்திப் பிரேமத்தின் அலைகளால் மூழ்கி தமது நித்திய பூஜையையே மறந்துவிடுவார்।
Verse 10
तस्यैकदा भृगुश्रेष्ठ पुष्पभद्रातटे मुने: । उपासीनस्य सन्ध्यायां ब्रह्मन् वायुरभून्महान् ॥ १० ॥
பிருகுவில் சிறந்த சௌனக பிராமணரே! ஒருநாள் புஷ்பபத்ரா கரையில் முனி மார்கண்டேயர் சாயங்கால ஆராதனை செய்துகொண்டிருந்தபோது, திடீரென பெரும் காற்று எழுந்தது.
Verse 11
तं चण्डशब्दं समुदीरयन्तं बलाहका अन्वभवन् कराला: । अक्षस्थविष्ठा मुमुचुस्तडिद्भि: स्वनन्त उच्चैरभिवर्षधारा: ॥ ११ ॥
அந்த காற்று கொடூரமான ஒலியை எழுப்பியது; அதன் பின்னே பயங்கர மேகங்கள் வந்தன. மின்னலுடன், இடியோசையுடன், வண்டிச் சக்கரம்போல் கனமான மழைத்தாரைகளை எல்லாத் திசைகளிலும் பொழிந்தன.
Verse 12
ततो व्यदृश्यन्त चतु:समुद्रा: समन्तत: क्ष्मातलमाग्रसन्त: । समीरवेगोर्मिभिरुग्रनक्र- महाभयावर्तगभीरघोषा: ॥ १२ ॥
பின்னர் நான்கு பெருங்கடல்கள் எல்லாத் திசைகளிலும் தோன்றி, காற்றால் அலைக்கழியும் அலைகளால் பூமியின் மேற்பரப்பை விழுங்கத் தொடங்கின. அவற்றில் கொடிய கடல் அரக்கர்கள், அச்சமூட்டும் சுழல்கள், ஆழ்ந்த அபசகுன முழக்கங்கள் இருந்தன.
Verse 13
अन्तर्बहिश्चाद्भिरतिद्युभि: खरै: शतह्रदाभिरुपतापितं जगत् । चतुर्विधं वीक्ष्य सहात्मना मुनि- र्जलाप्लुतां क्ष्मां विमना: समत्रसत् ॥ १३ ॥
முனி தன்னையும் சேர்த்து உலகின் உயிர்களை, உள்ளும் புறமும் கடுமையான காற்றுகள், வானத்தைத் தாண்டி எழும் பெரு அலைகள், மின்னல் மற்றும் கொந்தளிக்கும் நீர்ப்பெருக்கால் துன்புறுவதை கண்டார். பூமி முழுதும் நீரில் மூழ்கியதைப் பார்த்து அவர் கலங்கி அஞ்சினார்.
Verse 14
तस्यैवमुद्वीक्षत ऊर्मिभीषण: प्रभञ्जनाघूर्णितवार्महार्णव: । आपूर्यमाणो वरषद्भिरम्बुदै: क्ष्मामप्यधाद् द्वीपवर्षाद्रिभि: समम् ॥ १४ ॥
மார்கண்டேயர் பார்த்துக்கொண்டிருக்கையில், மேகங்கள் பொழிந்த மழையால் கடல் மேலும் மேலும் நிரம்பியது. புயலால் கலங்கிய பெருங்கடல் பயங்கர அலைகளுடன் எழுந்து, தீவுகள், மலைகள், கண்டங்கள் உட்பட பூமியையெல்லாம் மூடிவிட்டது.
Verse 15
सक्ष्मान्तरिक्षं सदिवं सभागणं त्रैलोक्यमासीत् सह दिग्भिराप्लुतम् । स एक एवोर्वरितो महामुनि- र्बभ्राम विक्षिप्य जटा जडान्धवत् ॥ १५ ॥
நீர் பூமி, அந்தரிக்ஷம், ஸ்வர்க்கம் மற்றும் தேவருலகத்தையும் மூழ்கடித்தது; திசைகளுடன் கூடிய மும்முலகமும் எங்கும் வெள்ளத்தில் ஆழ்ந்தது. அத்தனை உயிர்களிலும் மகாமுனி மார்கண்டேயர் ஒருவரே மீந்தார்; சிதறிய ஜடையுடன், ஊமையும் குருடனும் போல நீரில் தனியே அலைந்தார்.
Verse 16
क्षुत्तृट्परीतो मकरैस्तिमिङ्गिलै- रुपद्रुतो वीचिनभस्वता हत: । तमस्यपारे पतितो भ्रमन् दिशो न वेद खं गां च परिश्रमेषित: ॥ १६ ॥
பசி தாகத்தால் வாடி, மகரங்களும் திமிங்கில மீன்களும் தாக்க, அலைகளும் காற்றும் அடித்துத் தள்ள, அவர் முடிவற்ற இருளில் வீழ்ந்தார். சோர்வால் திசைதெரியாமல் அலைந்து, வானையும் மண்ணையும் வேறுபடுத்த அறியவில்லை.
Verse 17
क्वचिन्मग्नो महावर्ते तरलैस्ताडित: क्वचित् । यादोभिर्भक्ष्यते क्वापि स्वयमन्योन्यघातिभि: ॥ १७ ॥ क्वचिच्छोकं क्वचिन्मोहं क्वचिद्दु:खं सुखं भयम् । क्वचिन्मृत्युमवाप्नोति व्याध्यादिभिरुतार्दित: ॥ १८ ॥
சில வேளைகளில் பெருஞ்சுழலில் மூழ்கினார்; சில வேளைகளில் கொந்தளிக்கும் அலைகள் அடித்தன; எங்கோ நீர்வாழ் அரக்குகள் ஒன்றையொன்று தாக்கிக்கொண்டே அவரை விழுங்கத் துணிந்தன. சில வேளைகளில் சோகம், சில வேளைகளில் மயக்கம், சில வேளைகளில் துயரம், இன்பம், அச்சம்—மற்ற வேளைகளில் நோய்களின் கொடுயாதனையால் தன்னை மரணமடைவதாக உணர்ந்தார்.
Verse 18
क्वचिन्मग्नो महावर्ते तरलैस्ताडित: क्वचित् । यादोभिर्भक्ष्यते क्वापि स्वयमन्योन्यघातिभि: ॥ १७ ॥ क्वचिच्छोकं क्वचिन्मोहं क्वचिद्दु:खं सुखं भयम् । क्वचिन्मृत्युमवाप्नोति व्याध्यादिभिरुतार्दित: ॥ १८ ॥
சில வேளைகளில் பெருஞ்சுழலில் மூழ்கினார்; சில வேளைகளில் கொந்தளிக்கும் அலைகள் அடித்தன; எங்கோ நீர்வாழ் அரக்குகள் ஒன்றையொன்று தாக்கிக்கொண்டே அவரை விழுங்கத் துணிந்தன. சில வேளைகளில் சோகம், சில வேளைகளில் மயக்கம், சில வேளைகளில் துயரம், இன்பம், அச்சம்—மற்ற வேளைகளில் நோய்களின் கொடுயாதனையால் தன்னை மரணமடைவதாக உணர்ந்தார்.
Verse 19
अयुतायुतवर्षाणां सहस्राणि शतानि च । व्यतीयुर्भ्रमतस्तस्मिन् विष्णुमायावृतात्मन: ॥ १९ ॥
அந்த பிரளய வெள்ளத்தில் அலைந்த மார்கண்டேயருக்கு—பகவான் விஷ்ணுவின் மாயையால் மனம் மூடப்பட்டிருந்த அவருக்கு—கோடிக்கோடி ஆண்டுகளின் ஆயிரங்களும் நூறுகளும் கடந்து சென்றன.
Verse 20
स कदाचिद् भ्रमंस्तस्मिन् पृथिव्या: ककुदि द्विज: । न्याग्रोधपोतं ददृशे फलपल्लवशोभितम् ॥ २० ॥
ஒருமுறை நீரில் அலைந்து சென்ற த்விஜ மார்கண்டேயர், பூமியின் மேற்பரப்பில் ஒரு சிறு தீவை கண்டார்; அங்கே மலரும் கனியும் பல்லவங்களும் பொலிந்த இளம் ஆலமரம் நின்றது।
Verse 21
प्रागुत्तरस्यां शाखायां तस्यापि ददृशे शिशुम् । शयानं पर्णपुटके ग्रसन्तं प्रभया तम: ॥ २१ ॥
அந்த ஆலமரத்தின் வடகிழக்கு கிளையில் அவர் ஒரு குழந்தையை கண்டார்—இலைப் புடைப்பில் படுத்திருந்தது; அதன் ஒளி இருளை விழுங்கிக் கொண்டிருந்தது।
Verse 22
महामरकतश्यामं श्रीमद्वदनपङ्कजम् । कम्बुग्रीवं महोरस्कं सुनसं सुन्दरभ्रुवम् ॥ २२ ॥ श्वासैजदलकाभातं कम्बुश्रीकर्णदाडिमम् । विद्रुमाधरभासेषच्छोणायितसुधास्मितम् ॥ २३ ॥ पद्मगर्भारुणापाङ्गं हृद्यहासावलोकनम् । श्वासैजद्वलिसंविग्ननिम्ननाभिदलोदरम् ॥ २४ ॥ चार्वङ्गुलिभ्यां पाणिभ्यामुन्नीय चरणाम्बुजम् । मुखे निधाय विप्रेन्द्रो धयन्तं वीक्ष्य विस्मित: ॥ २५ ॥
அந்தக் குழந்தை குறையற்ற மரகதம் போன்ற நீல-श्यாம நிறம் உடையது; செல்வம் பொலியும் முகத் தாமரை ஒளிர்ந்தது; கழுத்தில் சங்கச் சுருளைப் போன்ற கோடுகள். அகன்ற மார்பு, அழகிய மூக்கு, இனிய புருவங்கள்; மாதுளை மலரைப் போன்ற காதுகள், உள்ளே சங்கச் சுழல் போன்ற மடிப்புகள். தாமரைக் கருவைப் போன்ற சிவந்த கண்மூலைகள், மனம் கவரும் புன்னகை-நோக்கு; மூச்சோடு கூந்தல் நடுங்க, ஆலிலை போன்ற வயிற்றில் நாபியைச் சுற்றிய மடிப்புகள் அசைந்தன. இதைக் கண்டு பிராமணச் சிறந்தவர் வியந்தார்—குழந்தை தன் மென்மையான விரல்களால் தன் பாதத் தாமரையை உயர்த்தி, ஒரு விரலை வாயில் வைத்து உறிஞ்சியது।
Verse 23
महामरकतश्यामं श्रीमद्वदनपङ्कजम् । कम्बुग्रीवं महोरस्कं सुनसं सुन्दरभ्रुवम् ॥ २२ ॥ श्वासैजदलकाभातं कम्बुश्रीकर्णदाडिमम् । विद्रुमाधरभासेषच्छोणायितसुधास्मितम् ॥ २३ ॥ पद्मगर्भारुणापाङ्गं हृद्यहासावलोकनम् । श्वासैजद्वलिसंविग्ननिम्ननाभिदलोदरम् ॥ २४ ॥ चार्वङ्गुलिभ्यां पाणिभ्यामुन्नीय चरणाम्बुजम् । मुखे निधाय विप्रेन्द्रो धयन्तं वीक्ष्य विस्मित: ॥ २५ ॥
அந்தக் குழந்தை குறையற்ற மரகதம் போன்ற நீல-श्यாம நிறம் உடையது; செல்வம் பொலியும் முகத் தாமரை ஒளிர்ந்தது; கழுத்தில் சங்கச் சுருளைப் போன்ற கோடுகள். அகன்ற மார்பு, அழகிய மூக்கு, இனிய புருவங்கள்; மாதுளை மலரைப் போன்ற காதுகள், உள்ளே சங்கச் சுழல் போன்ற மடிப்புகள். தாமரைக் கருவைப் போன்ற சிவந்த கண்மூலைகள், மனம் கவரும் புன்னகை-நோக்கு; மூச்சோடு கூந்தல் நடுங்க, ஆலிலை போன்ற வயிற்றில் நாபியைச் சுற்றிய மடிப்புகள் அசைந்தன. இதைக் கண்டு பிராமணச் சிறந்தவர் வியந்தார்—குழந்தை தன் மென்மையான விரல்களால் தன் பாதத் தாமரையை உயர்த்தி, ஒரு விரலை வாயில் வைத்து உறிஞ்சியது।
Verse 24
महामरकतश्यामं श्रीमद्वदनपङ्कजम् । कम्बुग्रीवं महोरस्कं सुनसं सुन्दरभ्रुवम् ॥ २२ ॥ श्वासैजदलकाभातं कम्बुश्रीकर्णदाडिमम् । विद्रुमाधरभासेषच्छोणायितसुधास्मितम् ॥ २३ ॥ पद्मगर्भारुणापाङ्गं हृद्यहासावलोकनम् । श्वासैजद्वलिसंविग्ननिम्ननाभिदलोदरम् ॥ २४ ॥ चार्वङ्गुलिभ्यां पाणिभ्यामुन्नीय चरणाम्बुजम् । मुखे निधाय विप्रेन्द्रो धयन्तं वीक्ष्य विस्मित: ॥ २५ ॥
அந்தக் குழந்தை குறையற்ற மரகதம் போன்ற நீல-श्यாம நிறம் உடையது; செல்வம் பொலியும் முகத் தாமரை ஒளிர்ந்தது; கழுத்தில் சங்கச் சுருளைப் போன்ற கோடுகள். அகன்ற மார்பு, அழகிய மூக்கு, இனிய புருவங்கள்; மாதுளை மலரைப் போன்ற காதுகள், உள்ளே சங்கச் சுழல் போன்ற மடிப்புகள். தாமரைக் கருவைப் போன்ற சிவந்த கண்மூலைகள், மனம் கவரும் புன்னகை-நோக்கு; மூச்சோடு கூந்தல் நடுங்க, ஆலிலை போன்ற வயிற்றில் நாபியைச் சுற்றிய மடிப்புகள் அசைந்தன. இதைக் கண்டு பிராமணச் சிறந்தவர் வியந்தார்—குழந்தை தன் மென்மையான விரல்களால் தன் பாதத் தாமரையை உயர்த்தி, ஒரு விரலை வாயில் வைத்து உறிஞ்சியது।
Verse 25
महामरकतश्यामं श्रीमद्वदनपङ्कजम् । कम्बुग्रीवं महोरस्कं सुनसं सुन्दरभ्रुवम् ॥ २२ ॥ श्वासैजदलकाभातं कम्बुश्रीकर्णदाडिमम् । विद्रुमाधरभासेषच्छोणायितसुधास्मितम् ॥ २३ ॥ पद्मगर्भारुणापाङ्गं हृद्यहासावलोकनम् । श्वासैजद्वलिसंविग्ननिम्ननाभिदलोदरम् ॥ २४ ॥ चार्वङ्गुलिभ्यां पाणिभ्यामुन्नीय चरणाम्बुजम् । मुखे निधाय विप्रेन्द्रो धयन्तं वीक्ष्य विस्मित: ॥ २५ ॥
அந்தக் குழந்தையின் நிறம் குறையற்ற மரகதம் போல் நீல-श्यாமம்; அதன் திருவாய் தாமரை போல் ஒளிர்ந்தது, கழுத்தில் சங்கச் சுருள்களின் கோடுகள், அகன்ற மார்பு, அழகிய மூக்கு, இனிய புருவங்கள். காதுகள் மாதுளை மலர் போன்றவை; உள்ளே சங்கச் சுழல் போல மடிப்புகள். கண்களின் மூலை தாமரை மொட்டு போல செம்மை; பவழ உதடுகளின் ஒளி அதன் அமுதமய மயக்கும் புன்னகையைச் சிறிது சிவக்கச் செய்தது. மூச்சுடன் கூந்தல் நடுங்க, ஆலிலை போன்ற வயிற்றின் மடிப்புகள் அசைய ஆழ்ந்த நாபி வளைந்தது. அப்போது உயர்ந்த பிராமணர் வியப்புடன் கண்டார்—குழந்தை மென்மையான விரல்களால் தன் தாமரைப் பாதத்தை உயர்த்தி வாயில் வைத்து, ஒரு விரலைச் சப்பியது।
Verse 26
तद्दर्शनाद् वीतपरिश्रमो मुदा प्रोत्फुल्लहृत्पद्मविलोचनाम्बुज: । प्रहृष्टरोमाद्भुतभावशङ्कित: प्रष्टुं पुरस्तं प्रससार बालकम् ॥ २६ ॥
அக்குழந்தையைத் தரிசித்தவுடன் மார்க்கண்டேயரின் சோர்வு அனைத்தும் நீங்கியது. ஆனந்தத்தில் அவரது இதயத் தாமரையும் கண் தாமரையும் முழுதும் மலர்ந்தன; உடலில் ரோமாஞ்சம் எழுந்தது. அந்த அற்புதக் குழந்தை யார் என்ற வியப்பு-சந்தேகத்துடன் முனிவர் கேட்கும்படி அவன் முன் சென்றார்।
Verse 27
तावच्छिशोर्वै श्वसितेन भार्गव: सोऽन्त: शरीरं मशको यथाविशत् । तत्राप्यदो न्यस्तमचष्ट कृत्स्नशो यथा पुरामुह्यदतीव विस्मित: ॥ २७ ॥
அவ்வேளையில் குழந்தை மூச்சை இழுத்தது; பார்கவ மார்க்கண்டேயர் கொசுவைப் போல அவன் உடலுக்குள் இழுக்கப்பட்டார். அங்கேயும் பிரளயத்திற்கு முன் இருந்ததுபோலவே முழு பிரபஞ்சமும் ஒழுங்காக அமைந்திருந்ததை அவர் கண்டார். அதைக் கண்டு அவர் மிகுந்த வியப்பிலும் மயக்கத்திலும் ஆழ்ந்தார்।
Verse 28
खं रोदसी भागणानद्रिसागरान् द्वीपान् सवर्षान् ककुभ: सुरासुरान् । वनानि देशान् सरित: पुराकरान् खेटान् व्रजानाश्रमवर्णवृत्तय: ॥ २८ ॥ महान्ति भूतान्यथ भौतिकान्यसौ कालं च नानायुगकल्पकल्पनम् । यत् किञ्चिदन्यद् व्यवहारकारणं ददर्श विश्वं सदिवावभासितम् ॥ २९ ॥
முனிவர் முழு பிரபஞ்சத்தையும் கண்டார்—வானம், விண்ணும் மண்ணும், நட்சத்திரங்கள், மலைகள், கடல்கள், பெரிய தீவுகள் மற்றும் கண்டங்கள், பல வருடப் பகுதிகள், நான்கு திசைகளின் விரிவுகள், தேவர்கள் மற்றும் அசுரர்கள். காடுகள், நாடுகள், நதிகள், நகரங்கள், சுரங்கங்கள், வயல்-கிராமங்கள், கோபால வ்ரஜங்கள், மேலும் வர்ண-ஆச்ரமங்களின் தொழில்-ஆன்மீகச் செயல்கள் மற்றும் ஒழுக்கங்கள். அவர் மகாபூதங்களையும் அவற்றின் பௌதிக விளைவுகளையும், மேலும் காலத்தையும் கண்டார்—அது பிரம்மாவின் நாட்களில் எண்ணற்ற யுக-கல்பங்களின் ஓட்டத்தை ஒழுங்குபடுத்துகிறது. இதற்குப் பிறகும், உலகியலான பயன்பாட்டிற்காக உருவாக்கப்பட்ட அனைத்தையும் அவர் கண்டார்—அனைத்தும் உண்மையெனத் தோன்றுமாறு வெளிப்பட்டிருந்தது।
Verse 29
खं रोदसी भागणानद्रिसागरान् द्वीपान् सवर्षान् ककुभ: सुरासुरान् । वनानि देशान् सरित: पुराकरान् खेटान् व्रजानाश्रमवर्णवृत्तय: ॥ २८ ॥ महान्ति भूतान्यथ भौतिकान्यसौ कालं च नानायुगकल्पकल्पनम् । यत् किञ्चिदन्यद् व्यवहारकारणं ददर्श विश्वं सदिवावभासितम् ॥ २९ ॥
முனிவர் முழு பிரபஞ்சத்தையும் கண்டார்—வானம், விண்ணும் மண்ணும், நட்சத்திரங்கள், மலைகள், கடல்கள், பெரிய தீவுகள் மற்றும் கண்டங்கள், பல வருடப் பகுதிகள், நான்கு திசைகளின் விரிவுகள், தேவர்கள் மற்றும் அசுரர்கள். காடுகள், நாடுகள், நதிகள், நகரங்கள், சுரங்கங்கள், வயல்-கிராமங்கள், கோபால வ்ரஜங்கள், மேலும் வர்ண-ஆச்ரமங்களின் தொழில்-ஆன்மீகச் செயல்கள் மற்றும் ஒழுக்கங்கள். அவர் மகாபூதங்களையும் அவற்றின் பௌதிக விளைவுகளையும், மேலும் காலத்தையும் கண்டார்—அது பிரம்மாவின் நாட்களில் எண்ணற்ற யுக-கல்பங்களின் ஓட்டத்தை ஒழுங்குபடுத்துகிறது. இதற்குப் பிறகும், உலகியலான பயன்பாட்டிற்காக உருவாக்கப்பட்ட அனைத்தையும் அவர் கண்டார்—அனைத்தும் உண்மையெனத் தோன்றுமாறு வெளிப்பட்டிருந்தது।
Verse 30
हिमालयं पुष्पवहां च तां नदीं निजाश्रमं यत्र ऋषी अपश्यत । विश्वं विपश्यञ्छ्वसिताच्छिशोर्वै बहिर्निरस्तो न्यपतल्लयाब्धौ ॥ ३० ॥
அவன் இமாலய மலைகளையும், புஷ்பபத்ரா நதியையும், நர-நாராயண முனிவர்களை தரிசித்த தன் ஆசிரமத்தையும் கண்டான். மார்கண்டேயர் முழு பிரபஞ்சத்தையும் நோக்கிக் கொண்டிருக்கையில், அந்தக் குழந்தையின் மூச்சால் அவர் வெளியே தள்ளப்பட்டு பிரளயக் கடலில் மீண்டும் விழுந்தார்.
Verse 31
तस्मिन् पृथिव्या: ककुदि प्ररूढं वटं च तत्पर्णपुटे शयानम् । तोकं च तत्प्रेमसुधास्मितेन निरीक्षितोऽपाङ्गनिरीक्षणेन ॥ ३१ ॥ अथ तं बालकं वीक्ष्य नेत्राभ्यां धिष्ठितं हृदि । अभ्ययादतिसङ्क्लिष्ट: परिष्वक्तुमधोक्षजम् ॥ ३२ ॥
அந்தப் பெருங்கடலில் அவர் மீண்டும் சிறு தீவில் வளர்ந்த ஆலமரத்தையும், அதன் இலைக் குடையில் படுத்திருந்த குழந்தையையும் கண்டார். அக்குழந்தை அன்பு-அமுதம் நிறைந்த புன்னகையுடன் கண்கோணப் பார்வையால் அவரை நோக்க, மார்கண்டேயர் அந்தக் கண்களினூடே அவரை இதயத்தில் பதித்தார். மிகுந்த கலக்கத்துடன், அதோக்ஷஜப் பரமபுருஷனை அணைக்க ஓடினார்.
Verse 32
तस्मिन् पृथिव्या: ककुदि प्ररूढं वटं च तत्पर्णपुटे शयानम् । तोकं च तत्प्रेमसुधास्मितेन निरीक्षितोऽपाङ्गनिरीक्षणेन ॥ ३१ ॥ अथ तं बालकं वीक्ष्य नेत्राभ्यां धिष्ठितं हृदि । अभ्ययादतिसङ्क्लिष्ट: परिष्वक्तुमधोक्षजम् ॥ ३२ ॥
அந்தப் பெருங்கடலில் அவர் மீண்டும் சிறு தீவில் வளர்ந்த ஆலமரத்தையும், அதன் இலைக் குடையில் படுத்திருந்த குழந்தையையும் கண்டார். அக்குழந்தை அன்பு-அமுதம் நிறைந்த புன்னகையுடன் கண்கோணப் பார்வையால் அவரை நோக்க, மார்கண்டேயர் அந்தக் கண்களினூடே அவரை இதயத்தில் பதித்தார். மிகுந்த கலக்கத்துடன், அதோக்ஷஜப் பரமபுருஷனை அணைக்க ஓடினார்.
Verse 33
तावत् स भगवान् साक्षाद् योगाधीशो गुहाशय: । अन्तर्दध ऋषे: सद्यो यथेहानीशनिर्मिता ॥ ३३ ॥
அந்தக் கணமே, யோகத்தின் ஆதியாதிபதி, அனைவரின் இதயக் குகையில் மறைந்திருப்பவர் ஆகிய சாக்ஷாத் பகவான், முனிவரின் பார்வையிலிருந்து உடனே மறைந்தார்; திறனற்றவனின் சாதனைகள் திடீரென மறைவதுபோல்.
Verse 34
तमन्वथ वटो ब्रह्मन् सलिलं लोकसम्प्लव: । तिरोधायि क्षणादस्य स्वाश्रमे पूर्ववत्स्थित: ॥ ३४ ॥
பிரபு மறைந்தவுடன், ஓ பிராமணரே, அந்த ஆலமரம், அந்தப் பெருநீர், உலகப் பிரளயமும் கணநேரத்தில் மறைந்தன; மார்கண்டேயர் முன்புபோலவே தன் ஆசிரமத்தில் தன்னை இருப்பதாகக் கண்டார்.
Frequently Asked Questions
His request is not for entertainment or skepticism but for tattva-jijñāsā: to understand how the Lord’s śakti makes the one reality appear as many and binds conditioned beings (including rulers of the cosmos) to mistaken notions of material variegation as ultimate. The episode teaches that māyā is apprehended correctly only when seen as Bhagavān’s controlled potency, not as an independent principle.
Śāstric narration presents pralaya as a real cosmic process governed by kāla and the Lord’s will (nirodha), while also functioning pedagogically: it dramatizes the fragility of all worlds and identities under time. The double function is central to Purāṇic method—cosmology that simultaneously instructs vairāgya (detachment) and directs the mind to āśraya, the only stable refuge.
The child is Bhagavān Himself in the vatapatra-śāyī manifestation, revealing that the cosmos rests within Him even when it seems dissolved. By inhaling Mārkaṇḍeya and showing him the complete universe inside His body, the Lord demonstrates that creation, maintenance, and dissolution occur within His sovereignty; the sage’s “external” experience of chaos is thus reframed as māyā under divine control.
The disappearance underscores that mystical experience cannot be seized by personal effort alone; Bhagavān remains svatantra (fully independent). The point is not denial of intimacy, but instruction: the Lord reveals and withdraws visions to deepen surrender, preventing the devotee from mistaking extraordinary experiences for final attainment and directing him instead to steady bhakti anchored in the Lord as āśraya.