Adhyaya 71
Uddhava’s Counsel: The Jarāsandha Resolution and Kṛṣṇa’s Arrival at Indraprastha
நாரதரின் உபதேசமும் யாதவர்களின் ஆலோசனையும் முடிந்த பின், உத்தவர் ஒரு தீர்மானமான வழியை முன்வைக்கிறார்—யுதிஷ்டிரரின் ராஜசூய யாகம் நிறைவேறவும், சிறைப்பட்ட அரசர்கள் விடுதலை பெறவும் ஜராசந்தனை எதிர்கொள்ள வேண்டும். அவன் வலிமையால் வழக்கமான போர் மிகச் செலவாகும்; ஆனால் பிராமணரை ஒருபோதும் மறுப்பதில்லை என்ற அவன் விரதமே தர்மத்தின் நுழைவாயில். ஆகவே பீமன் பிராமண வேடத்தில் சென்று ஒரேமுறைத் தனிப்போர் கோர வேண்டும்; ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் சன்னிதி வெற்றியை உறுதி செய்கிறது. இதை உத்தவர் அரசியல்-தர்மத் தேவையும் பகவான் ஏற்பாடும் எனக் கூறுகிறார்—தேவர்களும் ஆண்டவரின் காலரூபத்தின் கருவிகளே. அனைவரின் ஒப்புதலுடன் ஸ்ரீகிருஷ்ணர் ராணிகள், பரிவாரம், சேனைப் பிரிவுகளுடன் பெருமையுடன் புறப்பட்டு, சிறை அரசர்களின் தூதரை ஆறுதல் கூறி பல நாடுகள் கடந்து இந்திரப்ரஸ்தம் அடைகிறார். அங்கு பாண்டவர்கள் மற்றும் நகர மக்கள் வேத மந்திரங்கள், இசை, பரவச அணைப்புகளால் அவரை வரவேற்கின்றனர். இந்த வருகை ராஜசூயப் பாதையில் கூட்டுறவுகளை வலுப்படுத்தி, ஜராசந்தன் வீழ்ச்சியும் யாகத்தின் அடுத்த நிகழ்வுகளும் வரப்போகின்றன என்பதை முன்சுட்டுகிறது.
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच इत्युदीरितमाकर्ण्य देवर्षेरुद्धवोऽब्रवीत् । सभ्यानां मतमाज्ञाय कृष्णस्य च महामति: ॥ १ ॥
ஸ்ரீசுகர் கூறினார்—தேவரிஷி நாரதரின் உரைகளை இவ்வாறு கேட்டுப், சபையினரின் கருத்தையும் ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் எண்ணத்தையும் அறிந்த மகாமதி உத்தவர் பேசத் தொடங்கினார்.
Verse 2
श्रीउद्धव उवाच यदुक्तमृषिना देव साचिव्यं यक्ष्यतस्त्वया । कार्यं पैतृष्वस्रेयस्य रक्षा च शरणैषिणाम् ॥ २ ॥
ஸ்ரீ உத்தவர் கூறினார்—தேவா, முனிவர் சொன்னபடியே, நீர் உங்கள் உறவினருக்கு ராஜசூய யாகத் திட்டத்தை நிறைவேற்ற உதவி செய்ய வேண்டும்; மேலும் உமது சரணத்தை நாடும் அரசர்களையும் காக்க வேண்டும்।
Verse 3
यष्टव्यं राजसूयेन दिक्चक्रजयिना विभो । अतो जरासुतजय उभयार्थो मतो मम ॥ ३ ॥
விபோ, எல்லாத் திசைகளிலும் எதிரிகளை வென்றவனே ராஜசூய யாகம் செய்யத் தகுதியான். ஆகவே ஜராசந்தனை வெல்வது இரு நோக்கங்களையும் நிறைவேற்றும் என்பது என் கருத்து।
Verse 4
अस्माकं च महानर्थो ह्येतेनैव भविष्यति । यशश्च तव गोविन्द राज्ञो बद्धान् विमुञ्चत: ॥ ४ ॥
இந்த முடிவால் எங்களுக்கு பெரும் பயன் உண்டாகும்; நீர் கட்டுண்ட அரசர்களை விடுவிப்பீர். ஆகவே, கோவிந்தா, உமது புகழ் பெருகும்।
Verse 5
स वै दुर्विषहो राजा नागायुतसमो बले । बलिनामपि चान्येषां भीमं समबलं विना ॥ ५ ॥
அந்த வெல்லரியாத அரசன் ஜராசந்தன் வலிமையில் பத்தாயிரம் யானைகளுக்கு ஒப்பான். பிற வலிமைமிக்க வீரர்களாலும் அவனை வெல்ல முடியாது; பீமன் மட்டுமே அவனுக்கு இணையான வலிமையுடையவன்।
Verse 6
द्वैरथे स तु जेतव्यो मा शताक्षौहिणीयुत: । ब्राह्मण्योऽभ्यर्थितो विप्रैर्न प्रत्याख्याति कर्हिचित् ॥ ६ ॥
அவன் ஒரே ரதப் போரில் (இருவர் மோதும்) வெல்லப்படுவான்; நூறு அக்ஷௌஹிணி படையுடன் இருக்கையில் அல்ல. மேலும் அவன் பிராமண தர்மத்தில் பற்றுள்ளவன்; பிராமணர்கள் வேண்டினால் ஒருபோதும் மறுப்பதில்லை।
Verse 7
ब्रह्मवेषधरो गत्वा तं भिक्षेत वृकोदर: । हनिष्यति न सन्देहो द्वैरथे तव सन्निधौ ॥ ७ ॥
பீமன் பிராமண வேடம் அணிந்து அவனிடம் சென்று பிச்சை கேட்கட்டும். அதனால் ஜராசந்தனுடன் தனிப்போர் கிடைக்கும்; உங்கள் முன்னிலையில் பீமன் நிச்சயமாக அவனை வதம் செய்வான்.
Verse 8
निमित्तं परमीशस्य विश्वसर्गनिरोधयो: । हिरण्यगर्भ: शर्वश्च कालस्यारूपिणस्तव ॥ ८ ॥
பரமேஸ்வரனே! உலகின் படைப்பு-அழிவில் பிரம்மாவும் சிவனும் உமது கருவிகள் மட்டுமே; உண்மையில் இவை அனைத்தும் உமது மறைமுகமான காலஸ்வரூபத்தால் நிகழ்கின்றன.
Verse 9
गायन्ति ते विशदकर्म गृहेषु देव्यो राज्ञां स्वशत्रुवधमात्मविमोक्षणं च । गोप्यश्च कुञ्जरपतेर्जनकात्मजाया: पित्रोश्च लब्धशरणा मुनयो वयं च ॥ ९ ॥
சிறைப்பட்ட அரசர்களின் பத்தினி தேவியர் தங்கள் இல்லங்களில் உங்கள் தூய செயல்களைப் பாடுகின்றனர்—நீங்கள் அவர்களின் கணவர்களின் பகைவனை வதம் செய்து அவர்களை விடுவிப்பீர்கள் என்று. கோபியரும் உங்கள் மகிமையைப் பாடுகின்றனர்—கஜேந்திரனின் பகைவன், ஜனகனந்தினி சீதையின் பகைவன், மேலும் உங்கள் பெற்றோரின் பகைவர்களையும் நீங்கள் அழித்தீர். உமது சரணடைந்த முனிவரும் நாமும் உம்மைத் துதிக்கிறோம்.
Verse 10
जरासन्धवध: कृष्ण भूर्यर्थायोपकल्पते । प्राय: पाकविपाकेन तव चाभिमत: क्रतु: ॥ १० ॥
கிருஷ்ணா! ஜராசந்தனை வதம் செய்வது மிகப் பெரும் நன்மையை அளிக்கும். அது அவன் முன் பாவங்களின் பலனே; இதனால் நீங்கள் விரும்பும் யாகமும் நிறைவேறும்.
Verse 11
श्रीशुक उवाच इत्युद्धववचो राजन् सर्वतोभद्रमच्युतम् । देवर्षिर्यदुवृद्धाश्च कृष्णश्च प्रत्यपूजयन् ॥ ११ ॥
ஸ்ரீசுகர் கூறினார்: அரசே! உத்தவனின் இந்த முழுமையாக மங்களகரமான, அச்யுதமான (தவறாத) ஆலோசனையை தேவರ್ಷி நாரதரும், யது குல மூத்தோரும், ஸ்ரீகிருஷ்ணரும் வரவேற்றனர்.
Verse 12
अथादिशत् प्रयाणाय भगवान् देवकीसुत: । भृत्यान् दारुकजैत्रादीननुज्ञाप्य गुरून् विभु: ॥ १२ ॥
அப்போது தேவகீசுதனான பகவான் புறப்பாட்டுக்குக் கட்டளையிட்டார். மூத்தோரிடம் பணிவுடன் அனுமதி பெற்று, தாருகன்-ஜைத்ரன் முதலிய சேவகர்களை புறப்படத் தயாராகுமாறு ஆணையிட்டார்.
Verse 13
निर्गमय्यावरोधान्स्वान् ससुतान्सपरिच्छदान् । सङ्कर्षणमनुज्ञाप्य यदुराजं च शत्रुहन् । सूतोपनीतं स्वरथमारुहद् गरुडध्वजम् ॥ १३ ॥
பகைவரை வென்றோனான ஸ்ரீகிருஷ்ணன், தன் மனைவியர், அவர்களின் பிள்ளைகள் மற்றும் சாமான்களைப் புறப்படச் செய்து; பின்னர் சங்கர்ஷணரையும் யதுராஜன் உக்ரசேனனையும் விடைபெற்று, சாரதி கொண்டு வந்த கருடக் கொடியுடைய தன் ரதத்தில் ஏறினார்.
Verse 14
ततो रथद्विपभटसादिनायकै: करालया परिवृत आत्मसेनया । मृदङ्गभेर्यानकशङ्खगोमुखै: प्रघोषघोषितककुभो निरक्रमत् ॥ १४ ॥
பின்னர், கடுமையான தனிப்படை காவலால் எல்லாத் திசைகளிலும் சூழப்பட்டு, ரதம்-யானை-காலாட்-குதிரைப் படைகளின் தலைவர்களுடன் பகவான் புறப்பட்டார். மிருதங்கம், பேரி, நகாரா, சங்கம், கோமுகம் ஆகியவற்றின் முழக்கம் திசைகளை நிரப்பியது.
Verse 15
नृवाजिकाञ्चनशिबिकाभिरच्युतं सहात्मजा: पतिमनु सुव्रता ययु: । वराम्बराभरणविलेपनस्रज: सुसंवृता नृभिरसिचर्मपाणिभि: ॥ १५ ॥
அச்யுதனின் நற்கடமை கொண்ட மனைவியர் தங்கள் பிள்ளைகளுடன், வலிமைமிக்க ஆட்கள் தூக்கும் பொன்னாலான பல்லக்குகளில் ஆண்டவரைத் தொடர்ந்து சென்றனர். அவர்கள் சிறந்த ஆடைகள், அணிகலன்கள், நறுமணத் தைலங்கள், மலர்மாலைகள் அணிந்து, வாள்-கேடயம் ஏந்திய வீரர்களால் எல்லாப் புறமும் பாதுகாக்கப்பட்டனர்.
Verse 16
नरोष्ट्रगोमहिषखराश्वतर्यन:- करेणुभि: परिजनवारयोषित: । स्वलङ्कृता: कटकुटिकम्बलाम्बरा- द्युपस्करा ययुरधियुज्य सर्वत: ॥ १६ ॥
எல்லாத் திசைகளிலும் அரசவீட்டின் அழகுற அலங்கரிக்கப்பட்ட பணிப்பெண்களும் வாரயோஷிதைகளும் சென்றனர். அவர்கள் பல்லக்குகள், ஒட்டகங்கள், காளைகள், எருமைகள், கழுதைகள், கழுதைக்குதிரைகள், மாட்டுவண்டிகள், யானைகள் ஆகியவற்றில் பயணித்தனர்; அவர்களின் வாகனங்களில் புல்தூண்கள் கொண்ட கூடாரங்கள், போர்வைகள், ஆடைகள் முதலிய பயணப் பொருட்கள் முழுமையாக ஏற்றப்பட்டிருந்தன.
Verse 17
बलं बृहद्ध्वजपटछत्रचामरै- र्वरायुधाभरणकिरीटवर्मभि: । दिवांशुभिस्तुमुलरवं बभौ रवे- र्यथार्णव: क्षुभिततिमिङ्गिलोर्मिभि: ॥ १७ ॥
பெரிய கொடித்தூண்கள், அலைபாயும் கொடிகள், அரசுக் குடைகள், சாமர விசிறிகள் ஆகியவற்றால் ஆண்டவரின் படை அலங்கரிக்கப்பட்டது. பகலில் சூரியக் கதிர்கள் அவர்களின் சிறந்த ஆயுதங்கள், ஆபரணங்கள், கிரீடங்கள், கவசங்களில் பிரகாசித்தன; முழக்கமும் ஒலிக்கலக்கமும் நிறைந்த அந்தப் படை, கலங்கிய அலைகளும் திமிங்கில மீன்களும் எழும் கடல்போல் தோன்றியது.
Verse 18
अथो मुनिर्यदुपतिना सभाजित: प्रणम्य तं हृदि विदधद् विहायसा । निशम्य तद्व्यवसितमाहृतार्हणो मुकुन्दसन्दरशननिर्वृतेन्द्रिय: ॥ १८ ॥
அப்போது யாதவர்களின் தலைவன் ஸ்ரீகிருஷ்ணனால் மரியாதை பெற்ற நாரத முனிவர் ஆண்டவரை வணங்கினார். ஸ்ரீகிருஷ்ண தரிசனத்தால் அவரது எல்லா இந்திரியங்களும் நிறைவு பெற்றன. ஆண்டவரின் தீர்மானத்தை கேட்டும், அவரால் பூஜிக்கப்பட்டும், நாரதர் அவரை இதயத்தில் உறுதியாக நிலைநிறுத்தி ஆகாய வழியாகப் புறப்பட்டார்.
Verse 19
राजदूतमुवाचेदं भगवान् प्रीणयन् गिरा । मा भैष्ट दूत भद्रं वो घातयिष्यामि मागधम् ॥ १९ ॥
அரசர்களின் தூதனை இனிய சொற்களால் மகிழ்வித்த ஆண்டவர் கூறினார்— “தூதனே, அஞ்சாதே; உனக்கு நன்மை உண்டாகட்டும். மகத அரசனை அழிக்க ஏற்பாடு செய்வேன்; பயம் வேண்டாம்.”
Verse 20
इत्युक्त: प्रस्थितो दूतो यथावदवदन्नृपान् । तेऽपि सन्दर्शनं शौरे: प्रत्यैक्षन् यन्मुमुक्षव: ॥ २० ॥
இவ்வாறு கூறப்பட்டதும் தூதன் புறப்பட்டு, ஆண்டவரின் செய்தியை அரசர்களிடம் துல்லியமாக எடுத்துரைத்தான். அவர்களும் விடுதலை விருப்பத்துடன், ஷௌரி ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் தரிசனத்தை ஆவலுடன் எதிர்நோக்கினர்.
Verse 21
आनर्तसौवीरमरूंस्तीर्त्वा विनशनं हरि: । गिरीन् नदीरतीयाय पुरग्रामव्रजाकरान् ॥ २१ ॥
ஹரி ஆனர்த்த, சௌவீர, மருதேசம், வினஷனம் ஆகிய நாடுகளைக் கடந்து பயணித்தார். வழியில் அவர் நதிகளைத் தாண்டி, மலைகள், நகரங்கள், கிராமங்கள், மாட்டுப் புலங்கள் (வ்ரஜம்) மற்றும் கல்-சுரங்கங்கள் (ஆகரம்) ஆகியவற்றை கடந்து சென்றார்.
Verse 22
ततो दृषद्वतीं तीर्त्वा मुकुन्दोऽथ सरस्वतीम् । पञ्चालानथ मत्स्यांश्च शक्रप्रस्थमथागमत् ॥ २२ ॥
பின்னர் முகுந்தன் த்ருஷத்வதீ, சரஸ்வதீ நதிகளைத் தாண்டி, பாஞ்சாலமும் மத்ஸ்யமும் கடந்து இறுதியில் இந்திரப்ரஸ்தத்தை அடைந்தான்।
Verse 23
तमुपागतमाकर्ण्य प्रीतो दुर्दर्शनं नृणाम् । अजातशत्रुर्निरगात् सोपध्याय: सुहृद्वृत: ॥ २३ ॥
மனிதர்க்கு அரிதாய் தரிசனம் தரும் ஆண்டவன் வந்தார் எனக் கேட்டு அஜாதசத்ரு யுதிஷ்டிரன் மகிழ்ந்தான்; குருமார்களும் அன்பு நண்பர்களும் உடன் வெளியே வந்து ஸ்ரீகிருஷ்ணனை வரவேற்றான்।
Verse 24
गीतवादित्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा । अभ्ययात्स हृषीकेशं प्राणा: प्राणमिवादृत: ॥ २४ ॥
பாடல்களும் வாத்தியங்களும் முழங்க, அதைவிடப் பெரிதாய் வேத மந்திர ஒலியும் எழ, அரசன் மிகுந்த மரியாதையுடன் ஹ்ருஷீகேசப் பெருமானை நோக்கி சென்றான்—உணர்வுகள் உயிர்ச் சைதன்யத்தை நோக்கிச் செல்லும் போல்।
Verse 25
दृष्ट्वा विक्लिन्नहृदय: कृष्णं स्नेहेन पाण्डव: । चिराद् दृष्टं प्रियतमं सस्वजेऽथ पुन: पुन: ॥ २५ ॥
நீண்ட நாட்களுக்குப் பின் தன் மிகப் பிரியமான ஸ்ரீகிருஷ்ணனை கண்டதும் பாண்டவன் யுதிஷ்டிரனின் இதயம் அன்பால் உருகி, அவர் ஆண்டவனை மீண்டும் மீண்டும் அணைத்தான்।
Verse 26
दोर्भ्यां परिष्वज्य रमामलालयं मुकुन्दगात्रं नृपतिर्हताशुभ: । लेभे परां निर्वृतिमश्रुलोचनो हृष्यत्तनुर्विस्मृतलोकविभ्रम: ॥ २६ ॥
இரு கரங்களாலும், திருமகள் நித்தியமாக வாசிக்கும் முகுந்தனின் தெய்வத் திருமேனியை அரசன் அணைத்தவுடன் அவனின் எல்லா அசுத்தமும் நீங்கியது. கண்ணீர் நிறைந்த கண்களும் பரவசம் நடுங்கும் உடலும் உடன் அவன் பரம ஆனந்தத்தை அடைந்து, உலக மயக்கத்தை முற்றிலும் மறந்தான்।
Verse 27
तं मातुलेयं परिरभ्य निर्वृतो भीम: स्मयन् प्रेमजलाकुलेन्द्रिय: । यमौ किरीटी च सुहृत्तमं मुदा प्रवृद्धबाष्पा: परिरेभिरेऽच्युतम् ॥ २७ ॥
அப்போது பீமன் காதல்கண்ணீரால் நிரம்பிய கண்களுடன் சிரித்தபடி தன் மாமன் மகனான ஸ்ரீகிருஷ்ணனை அணைத்தான். அர்ஜுனனும் நகுல-சஹதேவரும் மகிழ்ச்சியுடன் அச்யுதப் பெருமானை அணைத்து பெரிதும் அழுதனர்.
Verse 28
अर्जुनेन परिष्वक्तो यमाभ्यामभिवादित: । ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य वृद्धेभ्यश्च यथार्हत: । मानिनो मानयामास कुरुसृञ्जयकैकयान् ॥ २८ ॥
அர்ஜுனன் மீண்டும் அணைத்தபின், நகுல-சஹதேவர்கள் வணங்கியதை ஏற்று, பகவான் ஸ்ரீகிருஷ்ணன் அங்கு இருந்த பிராமணர்களுக்கும் மூத்தோருக்கும் உரிய முறையில் நமஸ்காரம் செய்தார். பின்னர் குரு, ஸ்ரிஞ்ஜய, கைகய குலத்தின் மதிப்பிற்குரியவர்களை மரியாதை செய்தார்.
Verse 29
सूतमागधगन्धर्वा वन्दिनश्चोपमन्त्रिण: । मृदङ्गशङ्खपटहवीणापणवगोमुखै: । ब्राह्मणाश्चारविन्दाक्षं तुष्टुवुर्ननृतुर्जगु: ॥ २९ ॥
சூதர், மாகதர், கந்தர்வர், வந்திகள், நகைச்சுவையாளர் மற்றும் பிராமணர்கள்—அனைவரும் தாமரைநயனான ஆண்டவனைப் போற்றினர். சிலர் ஸ்தோத்திரம் உரைத்தனர், சிலர் நடனமாடினர், சிலர் பாடினர்; மிருதங்கம், சங்கம், படஹம், வீணை, பணவம், கோமுகம் ஆகிய ஒலிகள் முழங்கின.
Verse 30
एवं सुहृद्भि: पर्यस्त: पुण्यश्लोकशिखामणि: । संस्तूयमानो भगवान् विवेशालङ्कृतं पुरम् ॥ ३० ॥
இவ்வாறு நல்வாழ்த்தும் உறவினரால் சூழப்பட்டும், எங்கும் புகழப்பட்டும், புண்ணியப் புகழின் மணிமுடியாகிய பகவான் ஸ்ரீகிருஷ்ணன் அலங்கரிக்கப்பட்ட நகரில் நுழைந்தார்.
Verse 31
संसिक्तवर्त्म करिणां मदगन्धतोयै- श्चित्रध्वजै: कनकतोरणपूर्णकुम्भै: । मृष्टात्मभिर्नवदुकूलविभूषणस्रग्- गन्धैर्नृभिर्युवतिभिश्च विराजमानम् ॥ ३१ ॥ उद्दीप्तदीपबलिभि: प्रतिसद्मजाल- निर्यातधूपरुचिरं विलसत्पताकम् । मूर्धन्यहेमकलशै रजतोरुशृङ्गै- र्जुष्टं ददर्श भवनै: कुरुराजधाम ॥ ३२ ॥
இந்திரப்ரஸ்தத்தின் சாலைகள் யானைகளின் நெற்றியிலிருந்து வழிந்த மணமிக்க மதநீரால் தெளிக்கப்பட்டிருந்தன. வண்ணக் கொடிகள், பொன் தோரணங்கள், நிறைந்த கலசங்கள் நகரின் அழகை உயர்த்தின. ஆண்களும் இளம்பெண்களும் புதிய நுண்மையான ஆடைகள், அணிகலன்கள், மலர்மாலைகள், மணமிக்க சந்தனலேபனத்தால் அலங்கரித்து ஒளிர்ந்தனர். ஒவ்வொரு இல்லத்திலும் விளக்குகள் எரிந்து, மரியாதை அர்ப்பணிப்புகள் வைக்கப்பட்டிருந்தன; ஜாலி ஜன்னல்களிலிருந்து தூபத்தின் மணம் வெளியேறி நகரை மேலும் இனிமையாக்கியது. கொடிகள் அலைந்தன; கூரைகளில் அகன்ற வெள்ளி அடிப்படைகளின் மீது பொன் கலசங்களும் உயர்ந்த சிகரங்களும் திகழ்ந்தன. இவ்வாறு குருராஜனின் ராஜநகரை பகவான் ஸ்ரீகிருஷ்ணன் கண்டார்.
Verse 32
संसिक्तवर्त्म करिणां मदगन्धतोयै- श्चित्रध्वजै: कनकतोरणपूर्णकुम्भै: । मृष्टात्मभिर्नवदुकूलविभूषणस्रग्- गन्धैर्नृभिर्युवतिभिश्च विराजमानम् ॥ ३१ ॥ उद्दीप्तदीपबलिभि: प्रतिसद्मजाल- निर्यातधूपरुचिरं विलसत्पताकम् । मूर्धन्यहेमकलशै रजतोरुशृङ्गै- र्जुष्टं ददर्श भवनै: कुरुराजधाम ॥ ३२ ॥
இந்திரபிரஸ்தத்தின் வீதிகள் யானைகளின் நெற்றியில் வழியும் மதமணம் கலந்த நீரால் தெளிக்கப்பட்டிருந்தன; வண்ணக் கொடிகள், பொன் தோரணங்கள், நிறைந்த கலசங்கள் நகரின் அழகை உயர்த்தின. ஆண்களும் இளம்பெண்களும் புதிய நுண்மையான ஆடைகள், ஆபரணங்கள், மலர்மாலைகள், சந்தன நறுமணத்தால் அலங்கரித்து ஒளிர்ந்தனர். ஒவ்வொரு இல்லத்திலும் விளக்குகளும் மரியாதை அர்ப்பணங்களும் பிரகாசித்தன; ஜாலி ஜன்னல்களிலிருந்து தூப நறுமணம் மிதந்தது; கொடிகள் அலைந்தன, கூரைகளில் அகன்ற வெள்ளி அடிப்படைகளின் மேல் பொன் கலசங்கள் மின்னின. இவ்வாறு குருராஜரின் ராஜநகரை ஸ்ரீகிருஷ்ணர் கண்டார்.
Verse 33
प्राप्तं निशम्य नरलोचनपानपात्र- मौत्सुक्यविश्लथितकेशदुकूलबन्धा: । सद्यो विसृज्य गृहकर्म पतींश्च तल्पे द्रष्टुं ययुर्युवतय: स्म नरेन्द्रमार्गे ॥ ३३ ॥
மனிதக் கண்களுக்கு இன்பத்தின் அமுதக் களஞ்சியமான ஸ்ரீகிருஷ்ணர் வந்தார் என்று நகர இளம்பெண்கள் கேட்டவுடன், அவர்கள் ஆவலால் அரசவீதிக்கு அவரை காண ஓடினார்கள். உடனே இல்லப்பணிகளை விட்டுவிட்டு, கணவர்களையும் படுக்கையிலேயே விட்டுவந்தனர்; பரபரப்பில் அவர்களின் கூந்தல் மற்றும் ஆடைக் கட்டுகள் தளர்ந்தன.
Verse 34
तस्मिन् सुसङ्कुल इभाश्वरथद्विपद्भि: कृष्णं सभार्यमुपलभ्य गृहाधिरूढा: । नार्यो विकीर्य कुसुमैर्मनसोपगुह्य सुस्वागतं विदधुरुत्स्मयवीक्षितेन ॥ ३४ ॥
யானைகள், குதிரைகள், ரதங்கள், காலாட்கள் என நெருக்கடியான அரசவீதியில் நகரப் பெண்கள் தங்கள் வீடுகளின் மாடிகளில் ஏறி, அங்கிருந்து ஸ்ரீகிருஷ்ணரை அவருடைய ராணிகளுடன் கண்டனர். அவர்கள் ஆண்டவர்மேல் மலர்களைத் தூவினர், மனத்தால் அவரை அணைத்தனர், விரிந்த புன்னகை நிறைந்த பார்வையால் மனமார்ந்த வரவேற்பை வெளிப்படுத்தினர்.
Verse 35
ऊचु: स्त्रिय: पथि निरीक्ष्य मुकुन्दपत्नी- स्तारा यथोडुपसहा: किमकार्यमूभि: । यच्चक्षुषां पुरुषमौलिरुदारहास- लीलावलोककलयोत्सवमातनोति ॥ ३५ ॥
வீதியில் முகுந்தனின் மனைவிகள் நிலவுடன் செல்லும் நட்சத்திரங்களைப் போலத் தோன்ற, பெண்கள் கூறினார்கள்—“இவர்கள் என்ன புண்ணியம் செய்தார்கள்? ஆண்களில் மணிமுடியான ஆண்டவர் தன் பெருந்தாராள புன்னகையும் விளையாட்டான பக்கநோக்கின் கலையாலும் இவர்களின் கண்களுக்கு விழாவெனும் இன்பத்தை அளிக்கிறார்!”
Verse 36
तत्र तत्रोपसङ्गम्य पौरा मङ्गलपाणय: । चक्रु: सपर्यां कृष्णाय श्रेणीमुख्या हतैनस: ॥ ३६ ॥
நகர மக்கள் பல இடங்களில் மங்களப் படையல்களை கைகளில் ஏந்தி முன்னே வந்து ஸ்ரீகிருஷ்ணருக்கு பூஜை-சேவையைச் செய்தனர். பாவமற்ற தொழில் சங்கங்களின் தலைவர்களும் முன்னே வந்து ஆண்டவரை வழிபட்டனர்.
Verse 37
अन्त:पुरजनै: प्रीत्या मुकुन्द: फुल्ललोचनै: । ससम्भ्रमैरभ्युपेत: प्राविशद् राजमन्दिरम् ॥ ३७ ॥
அந்தப்புரத்தார் அன்புடன், மலர்ந்த கண்களுடன், அவசரமாய் முன்னே வந்து முகுந்தப் பெருமானை வரவேற்றனர்; அப்பொழுது அவர் அரசமாளிகையில் நுழைந்தார்।
Verse 38
पृथा विलोक्य भ्रात्रेयं कृष्णं त्रिभुवनेश्वरम् । प्रीतात्मोत्थाय पर्यङ्कात् सस्नुषा परिषस्वजे ॥ ३८ ॥
பிருதா, தன் அண்ணன் மகனும் மூவுலகின் ஈசனுமான ஸ்ரீகிருஷ்ணனை கண்டதும் அன்பால் நிறைந்தாள். மருமகளுடன் படுக்கையிலிருந்து எழுந்து, ஆண்டவனை அணைத்தாள்।
Verse 39
गोविन्दं गृहमानीय देवदेवेशमादृत: । पूजायां नाविदत्कृत्यं प्रमोदोपहतो नृप: ॥ ३९ ॥
அரசர் யுதிஷ்டிரர், தேவர்களின் தேவேசனான கோவிந்தனை மரியாதையுடன் தம் தனியறைக்கு அழைத்துச் சென்றார். பேரானந்தத்தில் மூழ்கி, பூஜை முறைகளை முழுதும் நினைவுகூர இயலவில்லை।
Verse 40
पितृष्वसुर्गुरुस्त्रीणां कृष्णश्चक्रेऽभिवादनम् । स्वयं च कृष्णया राजन्भगिन्या चाभिवन्दित: ॥ ४० ॥
அரசே, ஸ்ரீகிருஷ்ணர் தம் தந்தையின் சகோதரியையும் மூத்தோரின் மனைவிகளையும் வணங்கினார்; பின்னர் த்ரௌபதியும் ஆண்டவரின் சகோதரியும் அவரை வணங்கினர்।
Verse 41
श्वश्र्वा सञ्चोदिता कृष्णा कृष्णपत्नीश्च सर्वश: । आनर्च रुक्मिणीं सत्यां भद्रां जाम्बवतीं तथा ॥ ४१ ॥ कालिन्दीं मित्रविन्दां च शैब्यां नाग्नजितीं सतीम् । अन्याश्चाभ्यागता यास्तु वास:स्रङ्मण्डनादिभि: ॥ ४२ ॥
மாமியாரின் ஊக்கத்தால் த்ரௌபதி, ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் அனைத்து மனைவியரையும் வழிபட்டாள்—ருக்மிணி, சத்யபாமா, பத்ரா, ஜாம்பவதி, காலிந்தி, சிபி வம்சத்தாள் மித்ரவிந்தா, கற்புடைய நாக்னஜிதி, மேலும் அங்கு வந்திருந்த பிற அரசியரும். த்ரௌபதி ஆடைகள், மலர்மாலைகள், ஆபரணங்கள் முதலியவற்றை அளித்து அனைவரையும் மரியாதை செய்தாள்।
Verse 42
श्वश्र्वा सञ्चोदिता कृष्णा कृष्णपत्नीश्च सर्वश: । आनर्च रुक्मिणीं सत्यां भद्रां जाम्बवतीं तथा ॥ ४१ ॥ कालिन्दीं मित्रविन्दां च शैब्यां नाग्नजितीं सतीम् । अन्याश्चाभ्यागता यास्तु वास:स्रङ्मण्डनादिभि: ॥ ४२ ॥
மாமியாரின் ஊக்கத்தால் த்ரௌபதி, பகவான் ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் அனைத்து மனைவியரையும்—ருக்மிணி, சத்யபாமா, பத்ரா, ஜாம்பவதி, காலிந்தி, சிபிவம்சத்து மித்ரவிந்தா, பத்தினி நாக்னஜிதி மற்றும் அங்கு வந்திருந்த பிற ராணிகளையும்—ஆடை, மலர்மாலை, ஆபரணம் முதலியவற்றால் மரியாதையுடன் வழிபட்டாள்।
Verse 43
सुखं निवासयामास धर्मराजो जनार्दनम् । ससैन्यं सानुगामत्यं सभार्यं च नवं नवम् ॥ ४३ ॥
தர்மராஜ யுதிஷ்டிரன், ஜனார்தனன் ஸ்ரீகிருஷ்ணரை அவருடைய ராணிகள், படை, அமைச்சர்கள் மற்றும் பரிவாரத்துடன் மிகச் சுகமாகத் தங்கச் செய்தான்; பாண்டவர்களின் விருந்தினராக இருந்த நாட்களில் தினந்தோறும் புதுப்புது வரவேற்பு சிறப்புகளை ஏற்பாடு செய்தான்।
Verse 44
तर्पयित्वा खाण्डवेन वह्निं फाल्गुनसंयुत: । मोचयित्वा मयं येन राज्ञे दिव्या सभा कृता ॥ ४४ ॥ उवास कतिचिन्मासान् राज्ञ: प्रियचिकीर्षया । विहरन् रथमारुह्य फाल्गुनेन भटैर्वृत: ॥ ४५ ॥
அரசர் யுதிஷ்டிரனை மகிழ்விக்க விரும்பி, பகவான் சில மாதங்கள் இந்திரபிரஸ்தத்தில் தங்கினார். அங்கு அவர் பால்குனன் (அர்ஜுனன்) உடன் சேர்ந்து காண்டவ வனத்தை அக்னிதேவருக்கு அர்ப்பணித்து அவரைத் திருப்திப்படுத்தினார்; மேலும் மய தானவனை மீட்டார்—அந்த மயனே அரசருக்குத் தெய்வீகமான சபாமண்டபத்தை அமைத்தான். பகவான் அர்ஜுனனுடன் ரதத்தில் ஏறி, படைவீரர்கள் சூழ, உல்லாசமாகச் சுற்றிவந்தார்.
Verse 45
तर्पयित्वा खाण्डवेन वह्निं फाल्गुनसंयुत: । मोचयित्वा मयं येन राज्ञे दिव्या सभा कृता ॥ ४४ ॥ उवास कतिचिन्मासान् राज्ञ: प्रियचिकीर्षया । विहरन् रथमारुह्य फाल्गुनेन भटैर्वृत: ॥ ४५ ॥
அரசர் யுதிஷ்டிரனை மகிழ்விக்க விரும்பி, பகவான் சில மாதங்கள் இந்திரபிரஸ்தத்தில் தங்கினார். அங்கு அவர் பால்குனன் (அர்ஜுனன்) உடன் சேர்ந்து காண்டவ வனத்தை அக்னிதேவருக்கு அர்ப்பணித்து அவரைத் திருப்திப்படுத்தினார்; மேலும் மய தானவனை மீட்டார்—அந்த மயனே அரசருக்குத் தெய்வீகமான சபாமண்டபத்தை அமைத்தான். பகவான் அர்ஜுனனுடன் ரதத்தில் ஏறி, படைவீரர்கள் சூழ, உல்லாசமாகச் சுற்றிவந்தார்.
Frequently Asked Questions
Rājasūya requires uncontested sovereignty—one must subdue rival kings in all directions. Jarāsandha is the principal imperial obstacle and also the oppressor imprisoning many kings. Removing him therefore achieves two dharmic ends at once: it clears the political requirement for Rājasūya and fulfills Kṛṣṇa’s role as protector of those seeking shelter. The Bhāgavatam presents this as utaya (divine intervention) harmonized with rāja-dharma (just governance).
Uddhava identifies Jarāsandha’s strong adherence to brāhmaṇa-honor as a binding vow: he will not refuse a brāhmaṇa’s request. By approaching in brāhmaṇa disguise and requesting a boon that results in single combat, Bhīma can avoid confronting Jarāsandha amid massive armies. The episode illustrates a classical Bhāgavatam theme: dharma itself can constrain even a powerful adharmic ruler, and the Lord’s plan uses that constraint without violating righteousness.
Yudhiṣṭhira, his priests, brothers (Bhīma, Arjuna, Nakula, Sahadeva), Kuntī (Pṛthā), Draupadī, elders, and the citizens receive Kṛṣṇa with Vedic hymns, music, offerings, and ecstatic embraces. The text likens the meeting to the senses meeting consciousness—signaling that Kṛṣṇa is Hṛṣīkeśa (master of the senses) and the inner life of all. Yudhiṣṭhira’s purification upon embracing Kṛṣṇa underscores the Bhāgavatam’s principle that contact with the Lord (darśana, saṅga) dissolves material contamination and awakens bliss.