Adhyaya 19
Indra’s Envy at Pṛthu’s Aśvamedha and Brahmā’s Intervention (False Renunciation Exposed)
மைத்ரேயர் ப்ருது சரிதத்தைத் தொடர்ந்து கூறுகிறார்: அரசன் ப்ருது சரஸ்வதி நதிக்கரையிலுள்ள பிரஹ்மாவர்த்தத்தில் பல அஸ்வமேத யாகங்களை நடத்தினான். யாகத்திற்கு பகவான் விஷ்ணு தேவர்கள், ரிஷிகள், சித்தர்கள், கந்தர்வர்கள் மற்றும் நந்த-சுனந்தர் முதலியோருடன் வந்து அருளினார்; யாகத்தின் பலனால் நதிகள், மரங்கள், பசுக்கள், சமுத்திரங்கள், மலைகள் எல்லாம் வளம் பொழிந்தன—அதோक्षஜனின் திருப்தியால் தர்ம ஒத்திசைவு வெளிப்பட்டது. ப்ருதுவின் புகழும் புண்ணியமும் உயர்வதைப் பார்த்து இந்திரன் பொறாமையால் யாகக் குதிரையை மீண்டும் மீண்டும் திருடி, பல ‘சந்நியாசி’ வேடங்களில் வந்து கபடத் துறவுரூபங்களைப் பரப்பினான்; அவை பின்னர் சமூகத்தை மயக்குகின்றன. ப்ருதுவின் மகன் இந்திரனைத் துரத்தினாலும், துறவி வேடம் பார்த்து கொல்லத் தயங்கினான்; அவன் வீரத்தால் ‘விஜிதாஸ்வ’ எனப் பாராட்டப்பட்டான். ப்ருது தானே தண்டிக்க முனைந்தபோது, புரோகிதர்கள் மந்திரத்தால் இந்திரனை அழிக்க முயன்றனர்; அப்போது பிரம்மா வந்து வன்முறையைத் தடுத்து, மோதல் நீடித்தால் அதர்மப் பாதைகள் பெருகும் என எச்சரித்தார். 99 யாகங்களில் நிறுத்தி, போட்டியை விடுத்து மோக்ஷத்தை முன்னிறுத்தும் தர்மத்தைப் பின்பற்றுமாறு அறிவுறுத்தினார். ப்ருது ஏற்று இந்திரனுடன் சமாதானம் செய்து, யாகத்தை நிறைவு செய்து, ஸ்நானம் செய்து, பிராமணர்களுக்கு தானம் அளித்து, உலகமெங்கும் ஆசீர்வாதம் பெற்றான்.
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच अथादीक्षत राजा तु हयमेधशतेन स: । ब्रह्मावर्ते मनो: क्षेत्रे यत्र प्राची सरस्वती ॥ १ ॥
மைத்ரேயர் கூறினார்—விதுரா! அப்போது ராஜா வைன்ய ப்ருது, மனுவின் ஆளுகையிலிருந்த பிரஹ்மாவர்த்தத்தில், சரஸ்வதி நதி கிழக்கே ஓடும் இடத்தில், நூறு அஷ்வமேத யாகங்களை நடத்தத் தீட்சை பெற்றார்।
Verse 2
तदभिप्रेत्य भगवान् कर्मातिशयमात्मन: । शतक्रतुर्न ममृषे पृथोर्यज्ञमहोत्सवम् ॥ २ ॥
இதைக் கண்ட தேவராஜன் இந்திரன், அரசன் ப்ருது தன் கர்மபலச் சிறப்பில் தன்னை மீறப் போகிறான் என்று எண்ணி, ப்ருதுவின் மகா யாகமகோற்சவத்தைத் தாங்க இயலவில்லை।
Verse 3
यत्र यज्ञपति: साक्षाद्भगवान् हरिरीश्वर: । अन्वभूयत सर्वात्मा सर्वलोकगुरु: प्रभु: ॥ ३ ॥
யாகங்களின் அதிபதியான சாக்ஷாத் பகவான் ஹரி—சர்வாத்மா, எல்லா உலகங்களின் குரு, பரமப் பிரபு—ப்ருதுவின் யாகங்களில் தாமே நேரில் பிரசன்னமாக இருந்தார்।
Verse 4
अन्वितो ब्रह्मशर्वाभ्यां लोकपालै: सहानुगै: । उपगीयमानो गन्धर्वैर्मुनिभिश्चाप्सरोगणै: ॥ ४ ॥
பகவான் விஷ்ணு யாகமண்டபத்தில் தோன்றியபோது, பிரம்மா, சிவன் மற்றும் எல்லா லோகபாலர்களும் தங்கள் பரிவாரங்களுடன் அவரோடு வந்தனர்; கந்தர்வர்கள், முனிவர்கள், அப்ஸரைகள் அவரைப் புகழ்ந்து பாடினர்।
Verse 5
सिद्धा विद्याधरा दैत्या दानवा गुह्यकादय: । सुनन्दनन्दप्रमुखा: पार्षदप्रवरा हरे: ॥ ५ ॥
அவருடன் சித்தர்கள், வித்யாதரர்கள், திதி வம்சத்தினர், தானவர்கள், குஹ்யகர்கள் முதலியோரும் இருந்தனர்; மேலும் ஹரியின் சிறந்த பரிஷதர்கள் சுனந்தன், நந்தன் முதலியோரும் உடன் வந்தனர்।
Verse 6
कपिलो नारदो दत्तो योगेशा: सनकादय: । तमन्वीयुर्भागवता ये च तत्सेवनोत्सुका: ॥ ६ ॥
கபிலர், நாரதர், தத்தாத்ரேயர், சனகாதி யோகேஸ்வரர்கள், மேலும் பகவானின் சேவையில் எப்போதும் ஆர்வமுடைய பகவத பக்தர்கள் அனைவரும் அவருடன் அந்த மகா யாகத்திற்கு வந்தனர்।
Verse 7
यत्र धर्मदुघा भूमि: सर्वकामदुघा सती । दोग्धि स्माभीप्सितानर्थान् यजमानस्य भारत ॥ ७ ॥
விதுரரே, அந்த மகா யாகத்தில் முழு பூமியும் தர்மம் பால் கறக்கும் காமதேனுவைப் போல ஆகி, யஜமானனுக்குத் தேவையான அனைத்தையும் வழங்கியது।
Verse 8
ऊहु: सर्वरसान्नद्य: क्षीरदध्यन्नगोरसान् । तरवो भूरिवर्ष्माण: प्रासूयन्त मधुच्युत: ॥ ८ ॥
ஆறுகள் இனிப்பு, காரம், புளிப்பு முதலிய எல்லா சுவைகளையும் வழங்கின; பெரும் மரங்கள் தேன் சொட்டச் சொட்டப் பல கனிகளைத் தந்தன; பசுமைப் புல்லால் திருப்தியடைந்த பசுக்கள் பால், தயிர், நெய் முதலியவற்றை மிகுதியாக அளித்தன।
Verse 9
सिन्धवो रत्ननिकरान् गिरयोऽन्नं चतुर्विधम् । उपायनमुपाजह्रु: सर्वे लोका: सपालका: ॥ ९ ॥
கடல்கள் ரத்தினங்களும் முத்துகளும் நிறைந்த பொக்கிஷத்தை அளித்தன; மலைகள் நான்கு வகை உணவுகளையும் கனிமச் சத்துகளையும் வழங்கின; எல்லா உலகங்களின் காவலர் தேவர்களுடன் மக்கள் அனைவரும் ப்ருதுவுக்கு காணிக்கைகள் கொண்டு வந்தனர்।
Verse 10
इति चाधोक्षजेशस्य पृथोस्तु परमोदयम् । असूयन् भगवानिन्द्र: प्रतिघातमचीकरत् ॥ १० ॥
அதோக்ஷஜனான பரமபுருஷனைச் சார்ந்திருந்த ப்ருதுவின் உன்னத வளர்ச்சியைக் கண்டு, தேவேந்திரன் இந்திரன் பொறாமை கொண்டு அவன் செல்வவளத்தின் முன்னேற்றத்தைத் தடுக்க முயன்றான்।
Verse 11
चरमेणाश्वमेधेन यजमाने यजुष्पतिम् । वैन्ये यज्ञपशुं स्पर्धन्नपोवाह तिरोहित: ॥ ११ ॥
வையன்ய ப்ருது இறுதி அஸ்வமேத யாகத்தை நடத்திக் கொண்டிருந்தபோது, பொறாமையால் இந்திரன் மறைவாக இருந்து யாகத்திற்காக நியமிக்கப்பட்ட குதிரையைத் திருடிச் சென்றான்।
Verse 12
तमत्रिर्भगवानैक्षत्त्वरमाणं विहायसा । आमुक्तमिव पाखण्डं योऽधर्मे धर्मविभ्रम: ॥ १२ ॥
வான்வழியாக விரைந்து சென்ற இந்திரனை பகவான் அத்ரி முனிவர் கண்டார். அவன் முக்தன் போல வேடம் அணிந்தான்; அது பாசாங்கு—அதர்மத்தில் தர்ம மாயையை உண்டாக்கியது.
Verse 13
अत्रिणा चोदितो हन्तुं पृथुपुत्रो महारथ: । अन्वधावत सङ्कुद्धस्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ १३ ॥
அத்ரி முனிவர் அறிவித்ததும், ப்ருது மன்னனின் மகன்—மகாரதன்—இந்திரனின் சூழ்ச்சியை அறிந்து கோபமுற்று அவனை கொல்லத் துரத்தினான்; “நில்! நில்!” என்று கூவினான்.
Verse 14
तं तादृशाकृतिं वीक्ष्य मेने धर्मं शरीरिणम् । जटिलं भस्मनाच्छन्नं तस्मै बाणं न मुञ्चति ॥ १४ ॥
சடைமுடி கட்டி, உடலெங்கும் திருநீறு பூசிய அந்த வேடத்தைப் பார்த்த ப்ருது-புத்திரன் இந்திரனை தர்மத்தின் உருவம், புனித சந்நியாசி என எண்ணினான்; ஆகவே அம்புகளை விடவில்லை.
Verse 15
वधान्निवृत्तं तं भूयो हन्तवेऽत्रिरचोदयत् । जहि यज्ञहनं तात महेन्द्रं विबुधाधमम् ॥ १५ ॥
ப்ருது-புத்திரன் ஏமாற்றப்பட்டு இந்திரனை கொல்லாமல் திரும்பியதை அத்ரி முனிவர் கண்டார். மீண்டும் அவர் கூறினார்: “மகனே, யாகத்தைத் தடுக்கிற அந்த மகேந்திரனை கொல்; அவன் தேவர்களிலும் கீழ்மையானவன் ஆனான்.”
Verse 16
एवं वैन्यसुत: प्रोक्तस्त्वरमाणं विहायसा । अन्वद्रवदभिक्रुद्धो रावणं गृध्रराडिव ॥ १६ ॥
இவ்வாறு அறிவுறுத்தப்பட்டதும், வேனனின் பேரன் வானில் அவசரமாக தப்பிச் செல்லும் இந்திரனை மிகக் கோபத்துடன் துரத்தினான்; கழுகரசன் ராவணனைத் துரத்தியதுபோல்.
Verse 17
सोऽश्वं रूपं च तद्धित्वा तस्मा अन्तर्हित: स्वराट् । वीर: स्वपशुमादाय पितुर्यज्ञमुपेयिवान् ॥ १७ ॥
பிருதுவின் மகன் தன்னைத் துரத்துவதை இந்திரன் கண்டவுடன், உடனே தன் கபட வேடத்தையும் உருவத்தையும் கைவிட்டு, குதிரையையும் அங்கேயே விட்டுவிட்டு, அதே இடத்திலிருந்து மறைந்தான். பின்னர் அந்த வீரன் பிருது-புத்ரன் குதிரையை எடுத்துக்கொண்டு தந்தையின் யாக மண்டபத்திற்குத் திரும்பினான்.
Verse 18
तत्तस्य चाद्भुतं कर्म विचक्ष्य परमर्षय: । नामधेयं ददुस्तस्मै विजिताश्व इति प्रभो ॥ १८ ॥
என் பிரபு விதுரரே! மகரிஷிகள் அரசன் பிருதுவின் மகனின் அந்த அற்புத வீரச் செயலைக் கண்டபோது, அனைவரும் ஒருமனதாக அவனுக்கு ‘விஜிதாஶ்வ’ என்ற பெயரை அளித்தனர்.
Verse 19
उपसृज्य तमस्तीव्रं जहाराश्वं पुनर्हरि: । चषालयूपतश्छन्नो हिरण्यरशनं विभु: ॥ १९ ॥
விதுரரே! தேவர்களின் அரசனும் மிக வல்லமையுடையவனுமான இந்திரன் உடனே யாக மண்டபத்தில் அடர்ந்த இருளை ஏற்படுத்தினான். இவ்வாறு அனைத்தையும் மறைத்து, பலியூபத்தின் அருகே பொன் சங்கிலிகளால் கட்டப்பட்டிருந்த குதிரையை மீண்டும் அபகரித்தான்.
Verse 20
अत्रि: सन्दर्शयामास त्वरमाणं विहायसा । कपालखट्वाङ्गधरं वीरो नैनमबाधत ॥ २० ॥
மகா முனிவர் அத்ரி மீண்டும் ஆகாய வழியாக விரைந்து தப்பிச் செல்லும் இந்திரனைப் பிருதுவின் மகனுக்குக் காட்டினார். அந்த வீரன் மீண்டும் துரத்தினான்; ஆனால் இந்திரன் கையில் மண்டையோடு கொண்ட தண்டம் ஏந்தி, மீண்டும் சந்நியாசி வேடம் அணிந்திருப்பதைப் பார்த்ததும், அவனைத் தாக்கவில்லை.
Verse 21
अत्रिणा चोदितस्तस्मै सन्दधे विशिखं रुषा । सोऽश्वं रूपं च तद्धित्वा तस्थावन्तर्हित: स्वराट् ॥ २१ ॥
அத்ரியின் உந்துதலால் பிருதுவின் மகன் கோபத்துடன் வில்லில் அம்பை ஏற்றினான். இதைக் கண்ட இந்திரன் உடனே சந்நியாசியின் கபட வேடத்தை கைவிட்டு, குதிரையையும் விட்டுவிட்டு, தேவர்களின் அரசன் மறைந்து போனான்.
Verse 22
वीरश्चाश्वमुपादाय पितृयज्ञमथाव्रजत् । तदवद्यं हरे रूपं जगृहुर्ज्ञानदुर्बला: ॥ २२ ॥
வீரன் விஜிதாஶ்வன் மீண்டும் குதிரையை எடுத்துக் கொண்டு தந்தையின் யாகமண்டபத்திற்குத் திரும்பினான். அந்நாளிலிருந்து குறைந்த அறிவுடையோர் பொய்ச் சந்நியாசி வேடத்தை ஏற்கத் தொடங்கினர்; இதை இந்திரனே அறிமுகப்படுத்தினான்.
Verse 23
यानि रूपाणि जगृहे इन्द्रो हयजिहीर्षया । तानि पापस्य खण्डानि लिङ्गं खण्डमिहोच्यते ॥ २३ ॥
குதிரையைப் பறிக்க விரும்பி இந்திரன் எடுத்த பல்வேறு துறவி-வேடங்கள் அனைத்தும் பாவத்தின் பகுதிகளே; இங்கே அவை பாகண்டத்தின் குறிகளென கூறப்படுகின்றன.
Verse 24
एवमिन्द्रे हरत्यश्वं वैन्ययज्ञजिघांसया । तद्गृहीतविसृष्टेषु पाखण्डेषु मतिर्नृणाम् ॥ २४ ॥ धर्म इत्युपधर्मेषु नग्नरक्तपटादिषु । प्रायेण सज्जते भ्रान्त्या पेशलेषु च वाग्मिषु ॥ २५ ॥
இவ்வாறு வைந்யன் (பிருது) யாகத்தை அழிக்க எண்ணி இந்திரன் குதிரையைத் திருடினான்; அவன் ஏற்று பரப்பிய பாகண்டங்களில் மக்களின் மனம் சிக்கியது.
Verse 25
एवमिन्द्रे हरत्यश्वं वैन्ययज्ञजिघांसया । तद्गृहीतविसृष्टेषु पाखण्डेषु मतिर्नृणाम् ॥ २४ ॥ धर्म इत्युपधर्मेषु नग्नरक्तपटादिषु । प्रायेण सज्जते भ्रान्त्या पेशलेषु च वाग्मिषु ॥ २५ ॥
நிர்வாணம், சிவப்பு ஆடை முதலிய உபதர்மங்களையே ‘தர்மம்’ என எண்ணி, மயக்கத்தால் மக்கள் திறமையான வாதிகளும் வாக்குச்சாதுரியமுள்ள பாகண்டர்களும் மீது ஈர்க்கப்படுகின்றனர்.
Verse 26
तदभिज्ञाय भगवान्पृथु: पृथुपराक्रम: । इन्द्राय कुपितो बाणमादत्तोद्यतकार्मुक: ॥ २६ ॥
இதைக் கண்டறிந்த மகாபராக்கிரமன் பகவான் பிருது இந்திரன் மீது கோபமுற்று, வில்லைக் கையிலெடுத்து அம்பை ஏந்தி அவனை வதைக்கத் தயாரானான்.
Verse 27
तमृत्विज: शक्रवधाभिसन्धितंविचक्ष्य दुष्प्रेक्ष्यमसह्यरंहसम् । निवारयामासुरहो महामतेन युज्यतेऽत्रान्यवध: प्रचोदितात् ॥ २७ ॥
ருத்விகர்களும் மற்றவர்களும் மகாராஜா ப்ருதுவை இந்திரனை கொல்லத் தீவிரக் கோபத்துடன் தயாராக இருப்பதைக் கண்டு வேண்டினர்—ஓ மகாமதி, அவரை கொல்லாதீர்; யாகத்தில் சாஸ்திர விதிப்படி யாகப் பசுவே பலியிடத்தக்கது.
Verse 28
वयं मरुत्वन्तमिहार्थनाशनंह्वयामहे त्वच्छ्रवसा हतत्विषम् । अयातयामोपहवैरनन्तरंप्रसह्य राजन् जुहवाम तेऽहितम् ॥ २८ ॥
அரசே, உமது யாகத்தைத் தடுக்க முயன்றதால் இந்திரனின் ஒளி ஏற்கெனவே குறைந்துள்ளது. முன்பு பயன்படுத்தப்படாத வேத மந்திரங்களால் அவனை அழைப்போம்; அவன் நிச்சயம் வருவான், மந்திரப் பலத்தால் உமது பகைவனை அக்னியில் ஆஹுதியாகச் செலுத்துவோம்.
Verse 29
इत्यामन्त्र्य क्रतुपतिं विदुरास्यर्त्विजो रुषा । स्रुग्घस्ताञ्जुह्वतोऽभ्येत्य स्वयम्भू: प्रत्यषेधत ॥ २९ ॥
விதுரரே, அரசனுக்கு இவ்வாறு அறிவுரை கூறிய பின் ருத்விகர்கள் கோபத்துடன் இந்திரனை அழைக்கத் தொடங்கினர். அவர்கள் ஸ்ருவம் கையில் கொண்டு ஆஹுதி இடத் தயாரான வேளையில், ஸ்வயம்பூ பிரம்மா தோன்றி அதைத் தடுத்தார்.
Verse 30
न वध्यो भवतामिन्द्रो यद्यज्ञो भगवत्तनु: । यं जिघांसथ यज्ञेन यस्येष्टास्तनव: सुरा: ॥ ३० ॥
பிரம்மா கூறினார்—யாகம் நடத்தும் த்விஜர்களே, இந்திரன் வதைக்கத் தகுதியானவன் அல்ல; யாகம் பகவானின் உடலே. நீங்கள் யாகத்தில் கொல்ல விரும்பும் அந்த இந்திரனின் அங்கங்களே நீங்கள் திருப்தி செய்ய நினைக்கும் தேவர்கள்; அப்படியிருக்க அவனை எவ்வாறு பலியிட முடியும்?
Verse 31
तदिदं पश्यत महद्धर्मव्यतिकरं द्विजा: । इन्द्रेणानुष्ठितं राज्ञ: कर्मैतद्विजिघांसता ॥ ३१ ॥
த்விஜர்களே, பாருங்கள்—அரசனின் யாகத்தைத் தடுக்க இந்திரன் செய்த இந்தச் செயல், எதிர்காலத்தில் தர்மத்தின் தெளிவான பாதையைப் பெரிதும் குழப்பும். நீங்கள் மேலும் எதிர்த்தால், அவன் தன் அதிகாரத்தைத் தவறாகப் பயன்படுத்தி பல அதர்ம முறைகளைப் பரப்புவான்.
Verse 32
पृथुकीर्ते: पृथोर्भूयात्तर्ह्येकोनशतक्रतु: । अलं ते क्रतुभि: स्विष्टैर्यद्भवान्मोक्षधर्मवित् ॥ ३२ ॥
பிரம்மா கூறினார்—மகாராஜா ப்ருதுவிற்கு இனி தொண்ணூற்று ஒன்பது யாகங்களே போதும். நீர் மோட்சதர்மத்தை அறிந்தவர்; மேலும் யாகங்கள் எதற்கு?
Verse 33
नैवात्मने महेन्द्राय रोषमाहर्तुमर्हसि । उभावपि हि भद्रं ते उत्तमश्लोकविग्रहौ ॥ ३३ ॥
பிரம்மா கூறினார்—அரசே, மகேந்திரன் இந்திரன் மீது கோபம் கொள்ளுதல் உமக்கு உரியதல்ல. உமிருவருக்கும் நன்மை உண்டாக; நீரும் இந்திரனும் உத்தமச்லோக பகவானின் அங்கங்களே.
Verse 34
मास्मिन्महाराज कृथा: स्म चिन्तांनिशामयास्मद्वच आदृतात्मा । यद्ध्यायतो दैवहतं नु कर्तुंमनोऽतिरुष्टं विशते तमोऽन्धम् ॥ ३४ ॥
மகாராஜா, தெய்வ ஏற்பாட்டால் யாகங்களில் ஏற்பட்ட தடைகளால் கலங்கிக் கவலைப்படாதீர். மரியாதையுடன் என் சொற்களை கேளுங்கள்—விதியால் நிகழ்வதற்கு மிகுந்த வருத்தம் வேண்டாம்; அதைத் திருத்த முயன்று மிகையாகப் போராடினால் மனம் அடர்ந்த இருளில் வீழும்.
Verse 35
क्रतुर्विरमतामेष देवेषु दुरवग्रह: । धर्मव्यतिकरो यत्र पाखण्डैरिन्द्रनिर्मितै: ॥ ३५ ॥
பிரம்மா கூறினார்—இந்த யாகங்களை நிறுத்துங்கள்; இவை காரணமாக இந்திரன் பல பாகண்டங்களையும் அதர்ம அம்சங்களையும் உருவாக்கியுள்ளான். தேவர்களிடத்திலும் வேண்டாத ஆசைகள் உண்டு என்பதை அறியுங்கள்.
Verse 36
एभिरिन्द्रोपसंसृष्टै: पाखण्डैर्हारिभिर्जनम् । ह्रियमाणं विचक्ष्वैनं यस्ते यज्ञध्रुगश्वमुट् ॥ ३६ ॥
பாருங்கள், தேவராஜன் இந்திரன் யாகத்தின் நடுவே கலக்கம் உண்டாக்குகிறான்—யாகத்தைச் சிதைக்கும் ஒருவனாய் உமது அச்வமேத யாகக் குதிரையைத் திருடிச் சென்றான். அவன் கொண்டு வந்த இந்த கவர்ச்சியான பாகண்டச் செயல்களை மக்கள் பொதுவாகவும் செய்வார்கள்.
Verse 37
भवान् परित्रातुमिहावतीर्णो धर्मं जनानां समयानुरूपम् । वेनापचारादवलुप्तमद्य तद्देहतो विष्णुकलासि वैन्य ॥ ३७ ॥
ஓ வைன்யப் ப்ருது! நீர் திருமால் விஷ்ணுவின் கலாஅவதாரம். வேனனின் தீச்செயல்களால் தர்மம் கிட்டத்தட்ட அழிந்தது; அதனால் தர்மத்தைப் பாதுகாக்கச் சரியான வேளையில் நீர் வேனனின் உடலிலிருந்தே அவதரித்தீர்.
Verse 38
स त्वं विमृश्यास्य भवं प्रजापते सङ्कल्पनं विश्वसृजां पिपीपृहि । ऐन्द्रीं च मायामुपधर्ममातरं प्रचण्डपाखण्डपथं प्रभो जहि ॥ ३८ ॥
ஹே பிரஜாபதே, மக்களைக் காக்கும் அரசே! உமது அவதார நோக்கத்தை ஆராய்ந்து உலகை உருவாக்குவோரின் சங்கல்பத்தை நிறைவேற்றுங்கள். இந்திரனின் மாயை உபதர்மங்களின் தாய்; கொடிய பாகண்டப் பாதை—பிரபுவே, அதைத் துறந்து உடனே நிறுத்துங்கள்.
Verse 39
मैत्रेय उवाच इत्थं स लोकगुरुणा समादिष्टो विशाम्पति: । तथा च कृत्वा वात्सल्यं मघोनापि च सन्दधे ॥ ३९ ॥
மைத்ரேயர் கூறினார்—உலககுரு பிரம்மாவின் அறிவுரையைப் பெற்ற ப்ருது அரசன் யாக ஆர்வத்தை விட்டுவிட்டு, அன்புடன் மவா இந்திரனுடன் சமாதான ஒப்பந்தம் செய்தான்.
Verse 40
कृतावभृथस्नानाय पृथवे भूरिकर्मणे । वरान्ददुस्ते वरदा ये तद्बर्हिषि तर्पिता: ॥ ४० ॥
பின்னர் பெரும் கருமவான் ப்ருது யாகத்திற்குப் பின் செய்யப்படும் அவப்ருத ஸ்நானத்தைச் செய்தான். யாகவேதியில் திருப்தியடைந்த தேவர்கள் மகிழ்ந்து அவனுக்கு வரங்களும் உரிய ஆசிகளும் அளித்தனர்.
Verse 41
विप्रा: सत्याशिषस्तुष्टा: श्रद्धया लब्धदक्षिणा: । आशिषो युयुजु: क्षत्तरादिराजाय सत्कृता: ॥ ४१ ॥
யாகத்தில் இருந்த பிராமணர்கள் பக்தியுடன் தக்ஷிணை பெற்றதால், உண்மையான ஆசிகளால் திருப்தியடைந்து மிக மகிழ்ந்தனர். மரியாதை பெற்ற அவர்கள் க்ஷத்தா-ஆதி அரசன் ப்ருதுவுக்கு உள்ளமார்ந்த ஆசீர்வாதங்களை வழங்கினர்.
Verse 42
त्वयाहूता महाबाहो सर्व एव समागता: । पूजिता दानमानाभ्यां पितृदेवर्षिमानवा: ॥ ४२ ॥
ஓ மகாபாகு அரசே, உமது அழைப்பினால் அனைவரும் இங்கு கூடியுள்ளனர். பித்ருலோகம், தேவலோகம், முனிவர் மற்றும் பொதுமக்கள்—உமது மரியாதையும் தானமும் அவர்களைத் திருப்தியடையச் செய்தது.
Frequently Asked Questions
Indra stole the horse out of envy and fear that Pṛthu’s accumulating sacrificial merit and fame would eclipse his own status. The Bhāgavata highlights that even devas, though powerful administrators, remain within the modes of nature and can be afflicted by mātsarya (competitive jealousy). This incident teaches that ritual success without humility can trigger rivalry, and that true dharma requires freedom from egoistic comparison.
Indra repeatedly adopted external renunciant symbols—ashes, matted hair, skull-topped staff, nakedness, red garments—using them as camouflage to commit theft. The chapter states these forms became “symbols of atheistic philosophy” when later imitated by people lacking discernment, who equated costume with spirituality. The warning is shastric: genuine sannyāsa is defined by inner detachment and devotion, whereas imitation renunciation becomes a vehicle for adharma and social confusion.
Vijitāśva is the honorific name bestowed upon Pṛthu’s son by the sages after he successfully recovered the sacrificial horse from Indra. The name emphasizes his heroic capacity to ‘conquer the horse’ (i.e., retrieve and protect the yajña’s integrity), while also showing that his restraint—hesitating to kill a seemingly religious figure—was rooted in respect for dharma, even though it was exploited by Indra.
Brahmā forbade killing Indra because Indra is a principal deva-administrator and an empowered assistant within the Lord’s cosmic governance; disrupting him would destabilize the sacrificial purpose meant to satisfy devas. More importantly, Brahmā warns that opposition would provoke Indra to further innovate counterfeit religious systems, increasing adharma in society. He instructs Pṛthu—already knowledgeable in liberation—that rivalry-driven completion of ‘one hundred’ is unnecessary; spiritual success is measured by detachment and devotion, not numerical triumph.
Viṣṇu’s presence confirms the theological principle that He is the antaryāmī (Supersoul) and the proprietor and enjoyer of all yajña results. The cosmic assembly accompanying Him indicates that all divine functions culminate in the Supreme Lord. In narrative terms, it validates Pṛthu’s dharmic rule and frames the later conflict as a test: even in a sanctified arena, envy can arise, and only surrender to higher counsel (Brahmā) preserves dharma.