Adhyaya 13
Ashtama SkandhaAdhyaya 1336 Verses

Adhyaya 13

The Future Manus and the Avatāras in Their Manvantaras

சுகதேவர் மன்வந்தரக் கட்டமைப்பைத் தொடர்ந்து, தற்போதைய ஆட்சியை நிலைநிறுத்துகிறார்—ஸ்ராத்ததேவர் (வைவஸ்வத) மனு ஏழாம் மனு; அவருடைய புதல்வர்கள், முக்கிய தேவகணங்கள், இந்திரன் புரந்தரன், சப்தரிஷிகள், மேலும் காச்யபன்–அதிதி தம்பதியரிடமிருந்து அவதரித்த பகவான் வாமனாவதாரம் ஆகியவற்றைச் சொல்கிறார். பின்னர் விவஸ்வானின் மனைவிகள்—சஞ்ஞா, சாயா, வடவா—மற்றும் அவர்களுடைய சந்ததியை நினைவூட்டி, எட்டாம் மனு சாவர்ணியின் வம்சத்தை நிறுவுகிறார். அதன் பின் எட்டாம் முதல் பதினான்காம் மனுக்கள் வரை ஒவ்வொரு காலத்திலும் அவரவர் புதல்வர்கள், அந்த யுகத்தின் இந்திரன், தேவ சமுதாயங்கள், சப்தரிஷிகள், யுகத்தை நிலைநிறுத்தும் பொருட்டு பகவானின் அಂச/பூர்ண அவதாரம் ஆகியவற்றை ஒழுங்காக எதிர்கால முன்னறிவிப்பாக விவரிக்கிறார். பலி மகாராஜாவின் எதிர்கால உயர்வு சிறப்பாக கூறப்படுகிறது—பகவானால் கட்டுப்படுத்தப்பட்டபோதும் சுதலத்தில் நிறுவப்பட்ட அவர், பின்னர் சாவர்ணி மன்வந்தரத்தில் சார்வபௌமன் ஆட்சியை மறுவினியோகிக்கும் போது இந்திர பதவியை அடைவார். இறுதியில் பதினான்கு மனுக்களின் முழுச் சுழற்சியே ஒரு கல்பம், அதாவது பிரம்மாவின் ஒரு நாள் என வரையறுத்து, வாமன–பலி வரலாற்றை புராண மகாகாலக் கணக்குடன் இணைக்கிறது.

Shlokas

Verse 1

श्रीशुक उवाच मनुर्विवस्वत: पुत्र: श्राद्धदेव इति श्रुत: । सप्तमो वर्तमानो यस्तदपत्यानि मे श‍ृणु ॥ १ ॥

ஸ்ரீசுகர் கூறினார்—விவஸ்வான் (சூரியதேவன்) என்பவரின் மகனான மனு ‘ஸ்ராத்ததேவன்’ என்று புகழ்பெற்றவன். இப்பொழுது அவர் ஏழாவது மனு. இப்போது அவனுடைய மக்களைப் பற்றி என்னிடமிருந்து கேள்।

Verse 2

इक्ष्वाकुर्नभगश्चैव धृष्ट: शर्यातिरेव च । नरिष्यन्तोऽथ नाभाग: सप्तमो दिष्ट उच्यते ॥ २ ॥ तरूषश्च पृषध्रश्च दशमो वसुमान्स्मृत: । मनोर्वैवस्वतस्यैते दशपुत्रा: परन्तप ॥ ३ ॥

ஓ அரசன் பரீக்ஷித்! வைவர்ஸ்வத மனுவின் பத்து புதல்வர்களில் இக்ஷ்வாகு, நபக, த்ருஷ்ட, சர்யாதி, நரிஷ்யந்த, நாபாக ஆகியோர் உள்ளனர். ஏழாவது புதல்வன் ‘திஷ்ட’ என அழைக்கப்படுகிறான். பின்னர் தரூஷ, ப்ருஷத்ர; பத்தாவது புதல்வன் ‘வசுமான்’ எனப் புகழப்படுகிறான்.

Verse 3

इक्ष्वाकुर्नभगश्चैव धृष्ट: शर्यातिरेव च । नरिष्यन्तोऽथ नाभाग: सप्तमो दिष्ट उच्यते ॥ २ ॥ तरूषश्च पृषध्रश्च दशमो वसुमान्स्मृत: । मनोर्वैवस्वतस्यैते दशपुत्रा: परन्तप ॥ ३ ॥

ஓ அரசன் பரீக்ஷித்! வைவர்ஸ்வத மனுவின் பத்து புதல்வர்களில் இக்ஷ்வாகு, நபக, த்ருஷ்ட, சர்யாதி, நரிஷ்யந்த, நாபாக உள்ளனர். ஏழாவது புதல்வன் ‘திஷ்ட’ என அழைக்கப்படுகிறான். பின்னர் தரூஷ, ப்ருஷத்ர; பத்தாவது புதல்வன் ‘வசுமான்’ என நினைவுகூரப்படுகிறான்.

Verse 4

आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवा मरुद्गणा: । अश्विनावृभवो राजन्निन्द्रस्तेषां पुरन्दर: ॥ ४ ॥

ஓ அரசனே! இம்மன்வந்தரத்தில் ஆதித்யர்கள், வசுக்கள், ருத்ரர்கள், விஷ்வேதேவர்கள், மருத்கணங்கள், இரு அஷ்வினீகுமாரர்கள் மற்றும் ருபுக்கள்—இவர்களே தேவர்கள். அவர்களின் தலைமை அரசன் இந்திரன் ‘புரந்தரன்’.

Verse 5

कश्यपोऽत्रिर्वसिष्ठश्च विश्वामित्रोऽथ गौतम: । जमदग्निर्भरद्वाज इति सप्तर्षय: स्मृता: ॥ ५ ॥

காஷ்யபர், அத்ரி, வசிஷ்டர், விஸ்வாமித்ரர், கௌதமர், ஜமதக்னி, பரத்வாஜர்—இவர்களே சப்தரிஷிகள் என நினைவுகூரப்படுகின்றனர்.

Verse 6

अत्रापि भगवज्जन्म कश्यपाददितेरभूत् । आदित्यानामवरजो विष्णुर्वामनरूपधृक् ॥ ६ ॥

இந்த மன்வந்தரத்திலும் பகவான் காஷ்யபருக்கும் அதிதிக்கும் பிறந்தார். ஆதித்யர்களில் இளையவரான விஷ்ணு வாமன (குறளன்) ரூபம் தாங்கினார்.

Verse 7

सङ्‌क्षेपतो मयोक्तानि सप्तमन्वन्तराणि ते । भविष्याण्यथ वक्ष्यामि विष्णो: शक्त्यान्वितानि च ॥ ७ ॥

ஏழு மன்வந்தரங்களின் நிலையை நான் சுருக்கமாக உனக்குச் சொன்னேன். இனி வருங்கால மனுக்களையும், திருமால் விஷ்ணுவின் சக்தியுடன் கூடிய அவதாரங்களையும் விளக்குவேன்.

Verse 8

विवस्वतश्च द्वे जाये विश्वकर्मसुते उभे । संज्ञा छाया च राजेन्द्र ये प्रागभिहिते तव ॥ ८ ॥

அரசே! விவஸ்வானுக்கு விஸ்வகர்மாவின் இரு புதல்விகள்—சஞ்ஞா, சாயா—என்ற இரு மனைவியர் இருந்தனர்; இதை முன்பே உனக்குச் சொன்னேன்.

Verse 9

तृतीयां वडवामेके तासां संज्ञासुतास्त्रय: । यमो यमी श्राद्धदेवश्छायायाश्च सुताञ्छृणु ॥ ९ ॥

சிலர் மூன்றாவது மனைவி வடவா என்றும் கூறுவர். இம்மூவரில் சஞ்ஞைக்கு யமன், யமீ, ஸ்ராத்ததேவன் என மூன்று பிள்ளைகள். இப்போது சாயையின் பிள்ளைகளைச் செவி கொள்.

Verse 10

सावर्णिस्तपती कन्या भार्या संवरणस्य या । शनैश्चरस्तृतीयोऽभूदश्विनौ वडवात्मजौ ॥ १० ॥

சாயைக்கு சாவர்ணி என்ற மகனும், தபதீ என்ற மகளும் பிறந்தனர்; அவள் பின்னர் சம்வரண அரசனின் மனைவியானாள். சாயையின் மூன்றாவது பிள்ளை சனைச்சரன் (சனி). வடவாவால் அஸ்வினி குமாரர்கள் எனும் இரு மகன்கள் பிறந்தனர்.

Verse 11

अष्टमेऽन्तर आयाते सावर्णिर्भविता मनु: । निर्मोकविरजस्काद्या: सावर्णितनया नृप ॥ ११ ॥

அரசே! எட்டாவது மன்வந்தரம் வந்தபோது சாவர்ணி மனுவாக இருப்பான். அவனுடைய புதல்வர்களில் நிர்மோகன், விரஜஸ்கன் முதலியோர் இருப்பர்.

Verse 12

तत्र देवा: सुतपसो विरजा अमृतप्रभा: । तेषां विरोचनसुतो बलिरिन्द्रो भविष्यति ॥ १२ ॥

எட்டாம் மன்வந்தரத்தில் அங்கு தேவர்கள் சுதபஸ், விரஜா, அம்ருதப்ரபா என அழைக்கப்படுவர். அவர்களின் தேவராஜ இந்திரன் விரோசனன் புதல்வன் பலி மகாராஜாவாக இருப்பான்.

Verse 13

दत्त्वेमां याचमानाय विष्णवे य: पदत्रयम् । राद्धमिन्द्रपदं हित्वा तत: सिद्धिमवाप्स्यति ॥ १३ ॥

யாசகராய் வந்த விஷ்ணுவுக்கு மூன்று அடிகள் நிலம் தானம் செய்தவன், செழுமையான இந்திரபதத்தையும் உலகங்களையும் இழந்தான்; ஆனால் பின்னர் பகவான் திருப்தியடைந்தபோது, அனைத்தையும் அவருக்கே அர்ப்பணித்ததனால் அவன் பரமசித்தியை அடைவான்.

Verse 14

योऽसौ भगवता बद्ध: प्रीतेन सुतले पुन: । निवेशितोऽधिके स्वर्गादधुनास्ते स्वराडिव ॥ १४ ॥

பகவான் அன்புடன் கட்டிய அந்த பலியை, பின்னர் சொர்க்கத்தையும் மிஞ்சும் செல்வமிக்க சுதலலோகத்தில் நிறுவினார். பலி மகாராஜா இப்போது அங்கே சுயராஜனென வாழ்ந்து, இந்திரனைவிடவும் நிம்மதியாக உள்ளான்.

Verse 15

गालवो दीप्तिमान्‌रामो द्रोणपुत्र: कृपस्तथा । ऋष्यश‍ृङ्ग: पितास्माकं भगवान्बादरायण: ॥ १५ ॥ इमे सप्तर्षयस्तत्र भविष्यन्ति स्वयोगत: । इदानीमासते राजन् स्वे स्व आश्रममण्डले ॥ १६ ॥

அரசே, எட்டாம் மன்வந்தரத்தில் காலவ, தீப்திமான், பரசுராமன், த்ரோணபுத்ரன் அஸ்வத்தாமா, கிருபாசார்யர், ருஷ்யச்ருங்கர், மேலும் நாராயண அவதாரமான எங்கள் தந்தை பகவான் பாதராயண வ்யாசதேவர்—இவர்கள் ஏழு ரிஷிகளாக இருப்பர். இப்போது அவர்கள் தத்தம் ஆசிரம வளாகங்களில் தங்கியுள்ளனர்.

Verse 16

गालवो दीप्तिमान्‌रामो द्रोणपुत्र: कृपस्तथा । ऋष्यश‍ृङ्ग: पितास्माकं भगवान्बादरायण: ॥ १५ ॥ इमे सप्तर्षयस्तत्र भविष्यन्ति स्वयोगत: । इदानीमासते राजन् स्वे स्व आश्रममण्डले ॥ १६ ॥

அரசே, எட்டாம் மன்வந்தரத்தில் காலவ, தீப்திமான், பரசுராமன், த்ரோணபுத்ரன் அஸ்வத்தாமா, கிருபாசார்யர், ருஷ்யச்ருங்கர், மேலும் நாராயண அவதாரமான எங்கள் தந்தை பகவான் பாதராயண வ்யாசதேவர்—இவர்கள் ஏழு ரிஷிகளாக இருப்பர். இப்போது அவர்கள் தத்தம் ஆசிரம வளாகங்களில் தங்கியுள்ளனர்.

Verse 17

देवगुह्यात्सरस्वत्यां सार्वभौम इति प्रभु: । स्थानं पुरन्दराद्‌धृत्वा बलये दास्यतीश्वर: ॥ १७ ॥

எட்டாம் மன்வந்தரத்தில் மகாபலமுடைய பகவான் சார்வபௌமன் தேவகுஹ்யருக்கு மகனாகவும் சரஸ்வதியின் கருவிலுமாக அவதரிப்பான். அவன் புரந்தரன் (இந்திரன்) அரசை பறித்து பலி மகாராஜாவுக்கு அளிப்பான்.

Verse 18

नवमो दक्षसावर्णिर्मनुर्वरुणसम्भव: । भूतकेतुर्दीप्तकेतुरित्याद्यास्तत्सुता नृप ॥ १८ ॥

அரசே, ஒன்பதாம் மனு வருணனிடமிருந்து பிறந்த தக்ஷ-சாவர்ணி ஆவான். அவன் புதல்வர்களில் பூதகேது, தீப்தகேது முதலியோர் இருப்பார்கள்.

Verse 19

पारामरीचिगर्भाद्या देवा इन्द्रोऽद्भ‍ुत: स्मृत: । द्युतिमत्प्रमुखास्तत्र भविष्यन्त्यृषयस्तत: ॥ १९ ॥

ஒன்பதாம் மன்வந்தரத்தில் பாரர்கள், மரீசிகர்பர்கள் முதலியோர் தேவர்களாக இருப்பார்கள். இந்திரன் ‘அத்புத’ என அழைக்கப்படுவான்; அங்கு சப்தரிஷிகளில் த்யுதிமான் முதலியோர் இருப்பார்கள்.

Verse 20

आयुष्मतोऽम्बुधारायामृषभो भगवत्कला । भविता येन संराद्धां त्रिलोकीं भोक्ष्यतेऽद्भ‍ुत: ॥ २० ॥

ஆயுஷ்மான் தந்தையாலும் அம்புதாரா தாயின் கருவிலுமாக, பரமபுருஷனின் அंश-கலையாகிய ரிஷபதேவன் அவதரிப்பான். அவன் அருளால் ‘அத்புத’ எனும் இந்திரன் மூவுலகச் செல்வத்தை அனுபவிப்பான்.

Verse 21

दशमो ब्रह्मसावर्णिरुपश्लोकसुतो मनु: । तत्सुता भूरिषेणाद्या हविष्मत्प्रमुखा द्विजा: ॥ २१ ॥

பத்தாம் மனு உபஷ்லோகனின் மகனான பிரஹ்ம-சாவர்ணி ஆவான். அவன் புதல்வர்களில் பூரிஷேண முதலியோர் இருப்பார்கள்; ஏழு ரிஷிகள் ஹவிஷ்மான் முதலிய பிராமணர்கள் ஆவார்கள்.

Verse 22

हविष्मान्सुकृत: सत्यो जयो मूर्तिस्तदा द्विजा: । सुवासनविरुद्धाद्या देवा: शम्भु: सुरेश्वर: ॥ २२ ॥

ஹவிஷ்மான், சுக்ருத, சத்ய, ஜய, மூர்த்தி முதலியோர் ஏழு ரிஷிகளாவர். சுவாசனர், விருத்தர் முதலியோர் தேவர்களாவர்; அவர்களின் இந்திரன், சுரேஸ்வரன், ஷம்புவாவான்.

Verse 23

विष्वक्सेनो विषूच्यां तु शम्भो: सख्यं करिष्यति । जात: स्वांशेन भगवान्गृहे विश्वसृजो विभु: ॥ २३ ॥

விஷூசியின் கர்ப்பத்தில் இருந்து பரமபுருஷனின் ஸ்வாம்சமாக விஷ்வக்சேன அவதாரம் விஷ்வஸ்ரஷ்டாவின் இல்லத்தில் தோன்றுவான். அவன் ஷம்புவுடன் நட்புறவு கொள்வான்.

Verse 24

मनुर्वै धर्मसावर्णिरेकादशम आत्मवान् । अनागतास्तत्सुताश्च सत्यधर्मादयो दश ॥ २४ ॥

பதினொன்றாம் மன்வந்தரத்தில் மனு தர்ம-சாவர்ணி ஆவான்; அவன் ஆத்மஞானத்தில் மிகுந்த பாண்டித்யம் உடையவன். அவனிடமிருந்து சத்யதர்மன் முதலிய பத்து மகன்கள் பிறப்பர்.

Verse 25

विहङ्गमा: कामगमा निर्वाणरुचय: सुरा: । इन्द्रश्च वैधृतस्तेषामृषयश्चारुणादय: ॥ २५ ॥

விஹங்கமர், காமகமர், நிர்வாணருசி முதலியோர் தேவர்களாவர். அவர்களின் இந்திரன் வைத்ருதன்; ரிஷிகளில் அருணன் முதலியோர் தலைவராவர்.

Verse 26

आर्यकस्य सुतस्तत्र धर्मसेतुरिति स्मृत: । वैधृतायां हरेरंशस्त्रिलोकीं धारयिष्यति ॥ २६ ॥

அங்கே ஆர்யகனின் மகன் ‘தர்மசேது’ எனப் புகழ்பெறுவான். அவன் ஆர்யகனின் மனைவி வைத்ருதாவின் கர்ப்பத்தில் இருந்து ஹரியின் அಂசாவதாரமாகத் தோன்றி, மூவுலகையும் தாங்கி ஆள்வான்.

Verse 27

भविता रुद्रसावर्णी राजन्द्वादशमो मनु: । देववानुपदेवश्च देवश्रेष्ठादय: सुता: ॥ २७ ॥

அரசே, பன்னிரண்டாம் மனு ருத்ர-சாவர்ணி என அழைக்கப்படுவான். அவன் புதல்வர்களில் தேவவான், உபதேவ, தேவஷ்ரேஷ்ட முதலியோர் இருப்பர்.

Verse 28

ऋतधामा च तत्रेन्द्रो देवाश्च हरितादय: । ऋषयश्च तपोमूर्तिस्तपस्व्याग्नीध्रकादय: ॥ २८ ॥

இந்த மன்வந்தரத்தில் இந்திரன் ‘ருததாமா’ எனப்படுவான்; தேவர்களில் ஹரிதர்கள் முதலியோர் தலைவர்களாக இருப்பர். ரிஷிகளில் தபோமூர்த்தி, தபஸ்வி, ஆக்நீத்ரக முதலியோர் இருப்பர்.

Verse 29

स्वधामाख्यो हरेरंश: साधयिष्यति तन्मनो: । अन्तरं सत्यसहस: सुनृताया: सुतो विभु: ॥ २९ ॥

சத்தியசஹா எனும் தந்தையும் சுன்ருதா எனும் தாயும் பெற்றெடுப்பது ஸ்வதாமா; அவர் பரமபுருஷன் ஹரியின் அंशாவதாரம். அவர் அந்த மன்வந்தரத்தை ஆளுவார்.

Verse 30

मनुस्त्रयोदशो भाव्यो देवसावर्णिरात्मवान् । चित्रसेनविचित्राद्या देवसावर्णिदेहजा: ॥ ३० ॥

பதிமூன்றாம் மனு தேவ-சாவர்ணி எனப்படுவான்; அவன் ஆத்மஞானத்தில் மிக உயர்ந்தவன். அவன் புதல்வர்களில் சித்ரசேனன், விசித்ரன் முதலியோர் இருப்பர்.

Verse 31

देवा: सुकर्मसुत्रामसंज्ञा इन्द्रो दिवस्पति: । निर्मोकतत्त्वदर्शाद्या भविष्यन्त्यृषयस्तदा ॥ ३१ ॥

பதிமூன்றாம் மன்வந்தரத்தில் தேவர்களில் சுகர்மா, சுத்ராமா எனப்படும் குழுக்கள் இருப்பர்; ஸ்வர்க்கத்தின் அரசன் இந்திரன் ‘திவஸ்பதி’ ஆவான். ரிஷிகளில் நிர்மோகன், தத்த்வதர்ஷன் முதலியோர் இருப்பர்.

Verse 32

देवहोत्रस्य तनय उपहर्ता दिवस्पते: । योगेश्वरो हरेरंशो बृहत्यां सम्भविष्यति ॥ ३२ ॥

தேவஹோத்ரரின் புதல்வன் ‘யோகேஸ்வரன்’ ப்ருஹதீயின் கர்ப்பத்தில் தோன்றி, ஸ்ரீஹரியின் அंशாவதாரமாக திவஸ்பதியின் நலனுக்காக செயல்படுவான்।

Verse 33

मनुर्वा इन्द्रसावर्णिश्चतुर्दशम एष्यति । उरुगम्भीरबुधाद्या इन्द्रसावर्णिवीर्यजा: ॥ ३३ ॥

பதினான்காம் மனுவின் பெயர் இந்திர-ஸாவர்ணி. அவருக்கு உரு, கம்பீர, புத்தன் முதலிய புதல்வர்கள் இருப்பர்.

Verse 34

पवित्राश्चाक्षुषा देवा: शुचिरिन्द्रो भविष्यति । अग्निर्बाहु: शुचि: शुद्धो मागधाद्यास्तपस्विन: ॥ ३४ ॥

பவித்ரரும் சாக்ஷுஷரும் தேவர்களுள் இருப்பர்; சுசி இந்திரனாக இருப்பான். அக்னி, பாஹு, சுசி, சுத்த, மாகத முதலிய மகாதபஸ்விகள் சப்தரிஷிகளாவர்.

Verse 35

सत्रायणस्य तनयो बृहद्भ‍ानुस्तदा हरि: । वितानायां महाराज क्रियातन्तून्वितायिता ॥ ३५ ॥

மகாராஜ பரீக்ஷித்! பதினான்காம் மன்வந்தரத்தில் சத்ராயணனின் புதல்வனாக ஸ்ரீஹரி விதானாவின் கர்ப்பத்தில் தோன்றுவார். அவர் ‘ப்ருஹத்பானு’ எனப் புகழ்பெற்று ஆன்மிகக் கிரியைகளை நடத்தி விரிவுபடுத்துவார்.

Verse 36

राजंश्चतुर्दशैतानि त्रिकालानुगतानि ते । प्रोक्तान्येभिर्मित: कल्पो युगसाहस्रपर्यय: ॥ ३६ ॥

அரசே! கடந்த, நிகழ், வருங்காலங்களில் தோன்றும் பதினான்கு மனுக்களை நான் உனக்குச் சொன்னேன். அவர்களால் ஆளப்படும் காலம் ஆயிரம் யுகச் சுழற்சிகளுக்கு இணை; அதுவே ‘கல்பம்’, பிரம்மாவின் ஒரு நாள் எனப்படும்.

Frequently Asked Questions

The chapter lists ten sons of the seventh Manu (Śrāddhadeva Vaivasvata), headed by Ikṣvāku, along with Nabhaga, Dhṛṣṭa, Śaryāti, Nariṣyanta, Nābhāga, Diṣṭa, Tarūṣa, Pṛṣadhra, and Vasumān. This serves vaṁśa (dynastic) mapping, especially for royal lineages central to Purāṇic history.

Because the Lord personally protected and established Bali in Sutala—depicted as more opulent than Svarga—after binding him with affection. The theological point is that proximity to the Lord’s favor and protection outweighs positional prestige; divine guardianship makes Bali’s ‘defeat’ a superior condition.

It concludes that the combined duration of the fourteen Manus’ reigns equals one thousand yuga cycles, termed a kalpa—one day of Brahmā. This is the Bhāgavata’s macro-chronological frame for organizing manvantara histories and avatāra descents.

The chapter states that in the eighth manvantara the Lord will appear as Sārvabhauma, born of Devaguhya and Sarasvatī. He will take the kingdom from Purandara (Indra) and give it to Bali Mahārāja, aligning sovereignty with the Lord’s devotional purpose and karmic-ethical order.