HomeVamana PuranaAdh. 25Shloka 43
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Saptarishis Seek Uma for Shiva, Shloka 43

The Saptarishis Seek Uma for Shiva: Himavan Grants the Marriage

विनोदनार्थं पार्वत्या मृन्मयः शूलधृग् हरः कृतस्तु तेजसा युक्तो भद्रमस्त्विति साब्रवीत्

vinodanārthaṃ pārvatyā mṛnmayaḥ śūladhṛg haraḥ kṛtastu tejasā yukto bhadramastviti sābravīt

पार्वत्या विनोदनार्थं मृन्मयः शूलधृग् हरः कृतः; स तेजसा युक्तोऽभवत्, सा च ‘भद्रमस्तु’ इति अब्रवीत्।

विनोदनार्थम्for amusement
विनोदनार्थम्:
प्रयोजन (Purpose/हेतु)
TypeNoun
Rootविनोदन + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/द्वितीया), एकवचनम्; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुष-भावः ‘विनोदनस्य अर्थः’ = purpose
पार्वत्याby Pārvatī
पार्वत्या:
करण (Instrument/Agent-instrumental)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/तृतीया), एकवचनम्
मृन्मयःmade of clay
मृन्मयः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootमृद् + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/प्रथमा), एकवचनम्; तत्पुरुषः ‘मृदा मयः’ = made of clay
शूलधृक्the trident-bearer
शूलधृक्:
कर्ता (Appositional subject)
TypeNoun
Rootशूल + धृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः; ‘धृ’ धातोः क्विप् (धृक्) = bearer
हरःHara (Śiva)
हरः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
कृतःwas made
कृतः:
क्रिया-विशेष्य (Predicative participle)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle/क्त), पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्
तुindeed/and
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle)
तेजसाwith splendor/energy
तेजसा:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/तृतीया), एकवचनम्
युक्तःendowed (with)
युक्तः:
विशेषण (Qualifier of हरेः)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; ‘endowed/connected’
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
कर्म/वाक्यार्थ (Benedictive predicate)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; आशीर्वाद-वाक्ये प्रथमा
अस्तुmay it be
अस्तु:
क्रिया (Verb/action)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative/benedictive use), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle)
साshe
सा:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Verb/action)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
Narratorial voice; Pārvatī speaks the blessing (“bhadram astu”)
PārvatīŚiva (Hara)
ShaivismBhaktiImage-making (mṛnmaya)Auspicious speech (maṅgala-vākya)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Even a seemingly playful act can become a vehicle of devotion: intention (bhāva) and auspicious resolve can ‘charge’ an act with sacred potency.

It is narrative (ākhyāna) centered on divine conduct, functioning as dharma-upadeśa through story rather than cosmology or genealogical catalogues.

The clay (mṛd) form suggests accessibility of worship—divinity can be approached through simple materials—while ‘tejas’ indicates that sacred presence is not limited to precious substances but arises through sanctifying intent and grace.