Vamana Purana — Rudra's Wrath & Kalarupa, Shloka 6

Rudra’s Wrath at Daksha’s Sacrifice and the Iconography of Kālarūpa through the Zodiac

Devanagari script

कश्यपाद्याश्च ऋषयो जपन्तः शतरुद्रियम् पुष्पाञ्जलिपुटा भूत्वा प्रणताः संस्थिता मुने

Transliteration

kaśyapādyāśca ṛṣayo japantaḥ śatarudriyam puṣpāñjalipuṭā bhūtvā praṇatāḥ saṃsthitā mune

Translation

मुने, कश्यपाद्याः ऋषयः शतरुद्रियम् जपन्तः पुष्पाञ्जलिपुटा भूत्वा प्रणताः संस्थिताः।

Word by Word

• कश्यप-आद्याः: those headed by Kaśyapa
• कश्यप-आद्याः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (कश्यपः आदिः येषां ते)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• जपन्तः: reciting
• जपन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• शतरुद्रियम्: the Śatarudriya (hymn)
• शतरुद्रियम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक) + रुद्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (शतं रुद्रियाणि/रुद्रान् सम्बन्धि स्तोत्रम्)

• पुष्प-अञ्जलि-पुटाः: with hands cupped in a flower-offering
• पुष्प-अञ्जलि-पुटाः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि (येषां पुष्पैः अञ्जलि-पुटः सः)

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• प्रणताः: bowed down
• प्रणताः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)
• Form: प्र+; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• संस्थिताः: stood / remained
• संस्थिताः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: उपसर्ग: सम्+; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Speakers

• Narrative voice not explicit in excerpt

Primary Deities

• Rudra (via Śatarudrīya)

Key Themes

• Śaiva liturgy within Purāṇic frame
• Vedic hymn (Śatarudrīya)
• Ritual devotion (flowers, añjali, praṇāma)
• Sectarian harmony (Vedic-Śaiva integration)

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

True reverence combines inner discipline (japa/recitation) with embodied humility (praṇāma) and offering (puṣpa-añjali), presenting devotion as a whole-person practice.

How does this fit the Pancalakshana?

Primarily supports Dharma/ācāra exposition embedded in Purāṇic narrative (often adjacent to Sarga/Manvantara narration), showing authorized modes of worship by ṛṣis.

What is the symbolic significance?

The Śatarudrīya functions as a bridge between Vedic revelation and Purāṇic devotion; ṛṣis offering flowers while chanting Rudra-hymns signals a synthesis where Vedic Śiva-praise is normative within a broader, non-sectarian sacred cosmos.