Vamana Purana — Prahlada's Victory through Bhakti, Shloka 7
Prahlada’s Defeat in Battle and Victory through Bhakti (Nara-Narayana Episode)
Devanagari script
ततो नारायणं दैत्यो दैत्यं नारायणः शरैः आविध्येतां तदान्योन्यं मर्मभिद्भिरजिह्यगैः
Transliteration
tato nārāyaṇaṃ daityo daityaṃ nārāyaṇaḥ śaraiḥ āvidhyetāṃ tadānyonyaṃ marmabhidbhirajihyagaiḥ
Translation
ततः दैत्यो नारायणं शरैराविध्यत्, नारायणोऽपि दैत्यं शरैः; तदा अन्योन्यं मर्मभिद्भिरजिह्यगैः पीडयामासतुः।
Word by Word
ततःthen
ततः:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/अनन्तरार्थक अव्यय (then/thereafter)
नारायणम्Nārāyaṇa
नारायणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
दैत्यःthe Daitya (demon)
दैत्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
दैत्यम्the Daitya
दैत्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
नारायणःNārāyaṇa
नारायणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
शरैःwith arrows
शरैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
आविध्येताम्the two pierced/struck
आविध्येताम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-व्यध् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन, आत्मनेपद; ‘they two struck/pierced’
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
अन्योन्यम्each other
अन्योन्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formपरस्परार्थक अव्यय (reciprocal adverb)
मर्म-भिद्भिःwith (arrows) that split vital points
मर्म-भिद्भिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootमर्म (प्रातिपदिक) + भिद् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास; पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; विशेषण (of arrows): ‘marmāṇi bhindanti’
अजिह्यगैःwith unerring/undeviating (arrows)
अजिह्यगैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + जिह्यग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; विशेषण; ‘अजिह्यग’ = not deviating/unyielding (of arrows)
Speakers
Not specified in the provided excerpt (frame likely Pulastya–Nāradabut not provable from these lines alone).
Primary Deities
Vishnu (Nārāyaṇa)
Key ThemesVaishnavism (presence of Nārāyaṇa)Daitya-Deva ConflictDharma vs. adharma in epic-style combatMartial imagery (marma, unerring arrows)
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "raudra", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }