Adhyaya 12

स्कन्दः कथयति—कश्यपेयानां देवासुराणां सहकार्येण क्षीरसागरस्य पुनर्मन्थनं प्रवृत्तम्। आदौ श्रमोऽभवत्, मन्थकाः शिथिलाः, वासुकिः पीडितः, मन्दरः च निश्चलतां न लेभे। तदा विष्णोः सम्मत्या प्रद्युम्नो देवान् असुरान् च नागराजं च प्रविश्य बलं ददौ, अनिरुद्धश्च द्वितीय इव पर्वतः सन् मन्दरं स्थिरं चकार; नारायणानुभावात् सर्वे श्रममुक्ताः समतया रस्सीं आकर्षन्ति। ततः औषधिरसाः, सोमः, कामधेनुः (हविर्धानी), श्वेतो दिव्याश्वः, ऐरावतः, पारिजातः, कौस्तुभमणिः, अप्सरसः, सुरा, शार्ङ्गधनुः, पाञ्चजन्यश्च शङ्खः इत्यादि रत्नानि समुद्रात् प्रादुर्भूतानि। असुराः वारुणीं अश्वं च जगृहुḥ; हर्यनुमत्या इन्द्रः ऐरावतं प्राप; कौस्तुभं धनुः शङ्खश्च विष्णवे समर्पिताः; कामधेनुः तपस्विभ्यः दत्ता। श्रीरपि त्रैलोक्यदीप्त्या प्रादुर्भूता; तस्या तेजसा कोऽपि समीपं न ययौ, समुद्रः ‘मम दुहिता’ इति तामासनं ददौ। मन्थने प्रवृत्तेऽपि अमृतं न प्रादुरभवत्, यावत् करुणामयः प्रभुः स्वयमेव लीलया ममन्थ; ब्रह्मर्षिभिः स्तुतः। ततः धन्वन्तरिः अमृतकलशं वहन् उदतिष्ठत्, श्रीं प्रति तं निनाय।