Adhyaya 10

सावर्णिरपृच्छत्—इन्द्रात् प्रच्युतां श्रीं कथं पुनर्लभन्ते देवाः, नारायणपरं वृत्तान्तं कथय इति। स्कन्दः कथयति—देवाः पराजिताः, स्वस्थानभ्रष्टाः, दिग्देवैः सह तपस्विवत् विचरन्तः, दीर्घकालं दुर्भिक्ष-वृष्ट्यभाव-दैन्यपीडिताः। ततः क्लेशबहुलात् कालात् मेरौ शरणं गत्वा शङ्करसमेतं ब्रह्माणं समुपेत्य उपायं पप्रच्छुः; ब्रह्मा विष्णुप्रसादसाधनं विधानं न्यवेदयत्। देवाः क्षीरसागरस्य उत्तरतीरं गत्वा केशवे वासुदेवे—लक्ष्मीपते—एकाग्रचित्ताः घोरं तपश्चक्रुः। चिरकालानन्तरं विष्णुः तेजोमयेन रूपेण प्रादुरभवत्; ब्रह्मा-शिवौ तथा सर्वे देवाः प्रणिपत्य स्तोत्रं जगुः—ओंकारब्रह्म, निर्गुण, अन्तर्यामिन्, धर्मरक्षक इत्यादिभिः नामभिः वासुदेवं स्तुवन्तः। देवाः दुर्वाससः अपराधमेव श्रीवियोगकारणं स्वीकृत्य पुनः प्रतिष्ठां याचन्ते। भगवान् तेषां दुःखं ज्ञात्वा सहकार्यमुपायं निर्दिशति—औषधीन् समुद्रे निक्षिप्य, मन्दरं मथनदण्डं कृत्वा, नागराजं रज्जुं कृत्वा, असुरैः सह समुद्रमन्थनं कुरुत; अहं सहायो भविष्यामि। अमृतं प्रादुर्भविष्यति, श्रीदृष्टिश्च देवेषु पुनरावर्तिष्यते, विरोधिनस्तु क्लेशभारं प्राप्स्यन्तीति। इत्युक्त्वा विष्णुरन्तर्धीयते; देवाः तदुपदेशानुसारं कर्मारभन्ते।