Adhyaya 1

प्रथमाध्याये शौनकः सूतं पृच्छति—धर्मज्ञानवैराग्ययोगादयः बहुषु इतिहासेषु प्रसिद्धाः सन्ति, किन्तु विघ्नबहुलत्वात् सिद्ध्यर्थं दीर्घकालापेक्षया च बहूनां जनानां कृच्छ्रसाध्याः। अतः स सर्ववर्णाश्रमादिभेदेषु अपि उपकारकं, साधारणजनैरपि आचरितुं शक्यं ‘सुकरोपायं’ याचते। सूतः पूर्वं सावर्णिमुनेः स्कन्दं (गुहां/कार्त्तिकेयम्) प्रति कृतां समानां जिज्ञासां निवेदयति। स्कन्दः हृदि वासुदेवं ध्यात्वा उपदिशति—देवतासम्बन्धेन कृतं अल्पमपि पुण्यकर्म महत्फलप्रदं, अविघ्नं च भवति; देवपितृकर्माणि स्वधर्मकर्माणि च भगवत्सम्बन्धेन शीघ्रसिद्धीनि भवन्ति, अन्यथा दुष्कराः साङ्ख्ययोगवैराग्यादयः अपि भक्त्याश्रयेण सुकरा भवन्ति। ततः सावर्णिः प्रश्नं सूक्ष्मयति—बहवो देवाः बहवश्च पूजाविधयः क्षणिकफलदाः; अतः स निर्भयं, अक्षयफलप्रदं, भयापहं, भक्तवत्सलं देवं तथा सरलां प्रमाणभूतां पूजाविधिं पृच्छति। अध्यायान्ते स्कन्दः प्रसन्नचित्तः उत्तरं दातुं प्रवर्तते।