Adhyaya 10

अस्मिन्नध्याये सूतनिवेदितेऽगस्त्यव्याससंवादरूपेण अयोध्यायात्राविधिः प्रतिपाद्यते। आरम्भे अयोध्यायां रक्षार्थं काम्यफलप्रदत्वाय च देवतास्थानानां पूजोत्सवविधानं कथ्यते—अयोध्यारक्षकवीरस्य स्मरणं, विष्णुभक्तत्वेन प्रसिद्धाया राक्षस्याः सुरसायाः रक्षणार्थं प्रतिष्ठापनं, तथा पश्चिमदिशि पिण्डारकादितीर्थेषु गमनं विघ्नेश्वरपूजनं च विघ्ननाशाय निर्दिश्यते। ततः दिग्बन्धनैर्जन्मस्थानस्य परिगणना कृत्वा तस्य परमपावनत्वं वर्ण्यते; केवलदर्शनमपि महादानतपसां फलातिशयकरं, नवम्यां व्रतिनः स्नानदानाभ्यां ‘जन्मबन्ध’विमोचनं चोच्यते। अनन्तरं सरयू-माहात्म्यं विस्तरेण स्तूयते—तस्या दर्शनं अन्यत्र दीर्घवासप्रसिद्धकर्मफलसमं, अयोध्यास्मरणं च महन्मोक्षसाधनं इति। सरयू जलरूपं ब्रह्मेति, नित्यं मोक्षप्रदा चेति निरूप्यते। ततः ‘मानसतीर्थ’सिद्धान्तः प्रकाश्यते—सत्यं क्षमा दमः दया सत्यवचनं ज्ञानं तपश्चेति अन्तःतीर्थानि; मनःशुद्धिरेव स्नानस्य प्रमाणं, बाह्यकर्माणि अन्तःशुद्धिविना निष्फलानीति उपदिश्यते। अन्ते यात्राक्रमः क्रमशः निर्दिश्यते—प्रातःप्रबोधनं, प्रमुखकुण्डेषु स्नानं, निर्दिष्टदेवतादर्शनानां क्रमः, एकादश्यष्टमीचतुर्दश्यादिषु तथा अङ्गारकचतुर्थ्यां कालविधानं च। एवं नित्यं कृतायां यात्रायां शुभफलप्राप्तिः, पुनरावृत्तिनिवारणं च प्रतिज्ञायते।