Adhyaya 6
Mahesvara KhandaArunachala MahatmyaAdhyaya 6

Adhyaya 6

अस्मिन् षष्ठाध्याये नन्दिकेश्वरः अरुणाचले/शोणक्षेत्रे महांहसां (महापातकानां) प्रायश्चित्तविधानं क्रमशः निरूपयति। ब्रह्महत्या, सुरापानं, सुवर्णस्तेयम्, गुरुदारगमनम्, परदारसम्बद्धदोषाः, विषप्रयोगः, परनिन्दा, दाहकर्म, धर्मनिन्दा, पितृद्रोहः, गूढापराधः, मिथ्याभाषणं, परधनहरणादयश्च अपराधाः गणिताः; तेषां प्रति कालपरिमितं निवासं, पूजाविधिं (बिल्वपत्रार्चनं, पुष्पार्पणं, दीपदानं), मन्त्रजपं (पञ्चाक्षर-षडक्षरजपः, अरुणेश्वरमन्त्रः), तथा ब्राह्मणभोजनं, धन-गोदानं, तडाग-उद्यान-देवालयनिर्माणादीनि सामाजिक-यज्ञीयकर्माणि निर्दिश्यन्ते। अरुणाचलस्य क्षेत्रमहिम्ना फलश्रुतिः प्रतिपाद्यते—अल्पेनापि नामस्मरणेन वा क्षणिकनिवासेन वा तीव्रं शुद्धिफलं सिध्यतीति। अन्ते शिवलोकप्राप्तिः शिवसायुज्यं च फलरूपेण कथ्यते, तथा श्रोता पुनरपि नित्य-ऋतु-वार्षिकपूजाक्रम-मानविधीनां विषये जिज्ञासां प्रकटयतीति उपसंहारः।

Shlokas

Verse 1

गौतम उवाच । पुरा नारायणः कल्पे शयानः सलिलार्णवे । शेषपर्यंकशयने कदाचिन्नैव बुध्यत

गौतम उवाच—पुरा नारायणः कल्पे सलिलार्णवे शयानः। शेषपर्यङ्कशयने कदाचिन्नैव बुध्यत॥

Verse 2

तमसा पूरितं विश्वमपज्ञातमलक्षणम् । वीक्ष्य कल्पावसानेऽपि विषेदुर्नित्यसूरयः

तमसा पूरितं विश्वमपज्ञातमलक्षणम्। वीक्ष्य कल्पावसानेऽपि विषेदुर्नित्यसूरयः॥

Verse 3

अहो कष्टमिदं रूपं तमसा विश्वमोहनम् । येन कल्पावसानेपि विष्णुर्नाद्यापि बुध्यते

अहो कष्टमिदं रूपं तमसा विश्वमोहनम् । येन कल्पावसानेऽपि विष्णुर्नाद्यापि बुध्यते ॥

Verse 4

ज्योतिषः पुरुषं पूर्णमपश्यंतं सुरा अपि । कथं वा तमसः शांतिं लभेरन्परिभाविनः

ज्योतिषः पुरुषं पूर्णमपश्यन्तं सुरा अपि । कथं वा तमसः शान्तिं लभेरन् परिभाविनः ॥

Verse 5

इति निश्चित्य मनसा देवदेवमुमापतिम् । चिंतयामासुरात्मस्थं तेजोराशिं निरंजनम्

इति निश्चित्य मनसा देवदेवमुमापतिम् । चिन्तयामासुरात्मस्थं तेजोराशिं निरञ्जनम् ॥

Verse 6

ततः प्रसन्नो भगवांस्तेजोराशिर्महेश्वरः । विश्वावनाय विज्ञप्तः प्रणतैर्नित्यसूरिभिः

ततः प्रसन्नो भगवान् तेजोराशिर्महेश्वरः । विश्वावनाय विज्ञप्तः प्रणतैर्नित्यसूरिभिः ॥

Verse 7

ततस्तेजोमयाच्छंभोः स्फुलिंगांशुसमुद्भवाः । उदस्तंभंत देवानां त्रयस्त्रिंशच्च कोटयः

ततस्तेजोमयाच्छम्भोः स्फुलिङ्गांशुसमुद्भवाः । उदस्तम्भन्त देवानां त्रयस्त्रिंशच्च कोटयः ॥

Verse 8

बोधितः सकलैर्देवैः समुत्थाय रमापतिः । प्रभातं वीक्ष्य सकलं मनस्येवमचिन्तयत्

सकलैर्देवैः प्रबोधितो रमापतिः समुत्थाय, प्रभातसदृशं सर्वं प्रकाशमानं वीक्ष्य, मनसि एवम् अचिन्तयत्।

Verse 9

मया तमसि उद्रेकादकाले शयनं कृतम् । प्रबोधाय परं ज्योतिः स्वयं दृष्टः सदाशिवः

तमसोद्रेकात् अकाले मया शयनं कृतम्; प्रबोधाय तु परं ज्योतिः सदाशिवः स्वयं मया प्रत्यक्षं दृष्टः।

Verse 10

जगदुत्पत्तिकृत्यानि स्वयं कर्तुं व्यवस्यति । किं मयात्र पुनः कार्यं ब्रह्मणा वा स्वयंभुवा

जगदुत्पत्तिकृत्यानि स्वयं कर्तुं स व्यवस्यति; अत्र पुनर्मया किं कार्यं, ब्रह्मणा वा स्वयंभुवा अपि।

Verse 11

धिङ्मां स्थितमनात्मज्ञं निद्रया हृतचेतसम् । अथवा सर्वकर्तारं शरणं यामि शंकरम्

धिङ्मां स्थितमनात्मज्ञं निद्रया हृतचेतसम्; अथवा सर्वकर्तारं शंकरं शरणं यामि।

Verse 12

सर्वदोषप्रशमनं सर्वाभीष्टफलप्रदम् । पवित्रमल्पपुण्यानां दुर्लभं शंभुदर्शनम्

सर्वदोषप्रशमनं सर्वाभीष्टफलप्रदं पवित्रं च; अल्पपुण्यानां तु शंभोर्दर्शनं दुर्लभम्।

Verse 13

चिंतयन्नेवमात्मस्थं ज्योतिर्लिंगं सदाशिवम् । प्रणनाम हरिर्भक्त्या देवमष्टांगतो मुहुः

एवं स्वात्मनि स्थितं ज्योतिर्लिङ्गरूपं सदाशिवं चिन्तयन् हरिः भक्त्या मुहुर् मुहुः अष्टाङ्गप्रणिपातेन देवं प्रणनाम।

Verse 14

विश्वस्रष्टारमीशानं तुष्टाव दुरितच्छिदम् । अथ तेजोमयः शंभुः शरण्यः शरणागतम्

स विश्वस्रष्टारमीशानं दुरितच्छिदं तुष्टाव। अथ तेजोमयः शरण्यः शम्भुः शरणागतं तमभिमुखोऽभवत्।

Verse 15

अनुगृह्य कटाक्षैस्तं समुत्तिष्ठेत्यभाषत । उत्थाय करुणापूर्णं शंभुं चंद्रार्द्धशेखरम्

स तं करुणाकटाक्षैरनुगृह्य ‘समुत्तिष्ठ’ इत्यभाषत। अथ उत्थाय हरिः करुणापूर्णं चन्द्रार्धशेखरं शम्भुं ददर्श।

Verse 16

नमस्त्रिभुवनेशाय त्रिमूर्तिगुणधारिणे । त्रिदेववपुषे तुभ्यं त्रिदृशे त्रिपुरद्रुहे

नमस्त्रिभुवनेशाय त्रिमूर्तिगुणधारिणे। त्रिदेववपुषे तुभ्यं त्रिदृशे त्रिपुरद्रुहे॥

Verse 17

त्वमेव जगतामीशो निजांशैर्देवतामयैः । कार्यकारणरूपेण करोषि स्वेच्छया क्रियाः

त्वमेव जगतामीशो निजांशैर्देवतामयैः। कार्यकारणरूपेण स्वेच्छया सर्वक्रियाः करोषि॥

Verse 18

मां नियुज्य जगद्गुप्तौ परिमोह्य च मायया । न दोषमुत संकल्पं विहातुमपि नेच्छसि

मां जगद्गुप्तौ नियुज्य, मायया च परिमोह्य, त्वं न दोषं नापि तद्दोषहेतुकं संकल्पमपि विहातुमिच्छसि।

Verse 19

किं करोमि जगन्मूर्त्तौ न्यस्तभारोऽस्म्यहं त्वयि । न दोषमीहसे नूनमकालशयनेन माम्

किं करोमि जगन्मूर्ते? त्वयि न्यस्तभारोऽहम्। अకాలशयनेन मां नूनं दोषयितुम् न त्वं इच्छसि।

Verse 20

हर शम्भो हरेरार्तिमनुतापं समीक्ष्य सः । आदिदेश हरः श्रीमान्प्रायश्चित्तं हरेरिदम्

हरे शम्भो—हरेरार्तिं चानुतापं च समीक्ष्य, श्रीमान् हरः हरेरिदं प्रायश्चित्तम् आदिदेश।

Verse 21

अरुणाचलरूपेण तिष्ठामि वसुधातले । तस्य दर्शनमात्रेण भविता ते तमः क्षयः

अरुणाचलरूपेण वसुधातले तिष्ठामि। तस्य दर्शनमात्रेण तव तमः क्षयो भविता।

Verse 23

पूर्वस्मै विष्णवे तत्र वरो दत्तो मया पुरा । तदैव तैजसं लिंगमरुणाचल संज्ञितम् । तेजोमयमिदं रूपं प्रशांतं लोकरक्षणात् । यदग्निमयमव्यक्तमपारगुणवैभवम्

पूर्वं तत्र विष्णवे मया वरो दत्तः। तदैव तैजसं लिङ्गम् ‘अरुणाचल’ इति संज्ञितम्। इदं तेजोमयं रूपं प्रशान्तं लोकरक्षणार्थम्; यदग्निमयम् अव्यक्तम्, अपारगुणवैभवसमन्वितम्।

Verse 24

नदीनां निर्झराणां च मेघमुक्तांभसामपि । अंतर्ज्योतिर्मयत्वेन लयस्तत्रैव दृश्यते

नदीनां निर्झराणां च मेघमुक्तांभसामपि । अंतर्ज्योतिर्मयत्वेन लयस्तत्रैव दृश्यते

Verse 25

अंधानां दृष्टिलाभेन पंगूनां पादसंचरैः । अपुत्राणां च पुत्राप्त्या मूकानां वाक्प्रवृत्तिभिः

अंधानां दृष्टिलाभेन पंगूनां पादसंचरैः । अपुत्राणां च पुत्राप्त्या मूकानां वाक्प्रवृत्तिभिः

Verse 26

सर्वसिद्धिप्रदानेन सर्वव्याधिविमोचनैः । सर्वपापप्रशमनैर्यत्सर्ववरदं स्थितम्

सर्वसिद्धिप्रदानेन सर्वव्याधिविमोचनैः । सर्वपापप्रशमनैर्यत्सर्ववरदं स्थितम्

Verse 27

इत्युक्तांतर्दधे शम्भुर्हरिश्चैवारुणाचलम् । आगत्य तप आस्थाय शोणाचलमुपास्त च

इत्युक्तांतर्दधे शम्भुर्हरिश्चैवारुणाचलम् । आगत्य तप आस्थाय शोणाचलमुपास्त च

Verse 28

तमद्रिं परितो दृष्ट्वा सुरान्काननसंश्रयान् । ऋषीणामाश्रमान्पुण्यान्स्थापयामास वै हरिः । वेदान्सांगोपनिषदान्समंतान्मूर्तिधारिणः

तमद्रिं परितो दृष्ट्वा सुरान्काननसंश्रयान् । ऋषीणामाश्रमान्पुण्यान्स्थापयामास वै हरिः । वेदान्सांगोपनिषदान्समंतान्मूर्तिधारिणः

Verse 29

ससर्ज दिव्यरूपाणां शतमप्सरसां कुलम् । नृत्यैर्गीतैश्च वादित्रैस्सेवध्वमिति चादिशत्

ससर्ज दिव्यरूपाणां शतमप्सरसां कुलम् । नृत्यैर्गीतैश्च वादित्रैः सेवध्वमिति चादिशत् ॥

Verse 30

स्नात्वा ब्रह्मसरस्यस्मिन्विष्णुः कमललोचनः । प्रदक्षिणं चकारामुमरुणाद्रिं समर्चितम्

स्नात्वा ब्रह्मसरस्यस्मिन् विष्णुः कमललोचनः । प्रदक्षिणं चकारामुमरुणाद्रिं समर्चितम् ॥

Verse 31

अपापः सर्वलोकानामाधिपत्यं च लब्धवान् । रमया सहितो नित्यमभिरूपसुरूपया

अपापः सर्वलोकानामाधिपत्यं च लब्धवान् । रमया सहितो नित्यमभिरूपसुरूपया ॥

Verse 32

भास्करस्तेजसां राशिरसुरैरपि पीडितः । ब्रह्मोपदेशादानर्च भक्त्यारुणगिरीश्वरम्

भास्करस्तेजसां राशिरसुरैरपि पीडितः । ब्रह्मोपदेशादानर्च भक्त्यारुणगिरीश्वरम् ॥

Verse 33

निमज्ज्य विमले तीर्थे पावने ब्रह्मनिर्मिते । प्रदक्षिणं चकारैनमरुणार्द्रि स्वयंप्रभुम्

निमज्ज्य विमले तीर्थे पावने ब्रह्मनिर्मिते । प्रदक्षिणं चकारैनमरुणाद्रिं स्वयंप्रभुम् ॥

Verse 34

अशेषदैत्यविजयं लब्ध्वा मेरुप्रदक्षिणम् । लेभे च परमं तेजः परतेजःप्रणाशनम्

अशेषदैत्यविजयं लब्ध्वा मेरुप्रदक्षिणं कृत्वा स परमं तेजो लेभे, यत् परतेजःप्रणाशनम्।

Verse 35

दक्षशापानलाक्रांतस्सोमः शिववचोबलात् । अरुणाचलमभ्यर्च्य लब्धरूपोऽभवत्पुनः

दक्षशापानलाक्रान्तः सोमः शिववचोबलात् अरुणाचलमभ्यर्च्य पुनर्लब्धरूपोऽभवत्।

Verse 36

अग्निर्ब्रह्मर्षिशापेन यक्ष्मरोगप्रपीडितः । अपूतोऽपि पवित्रोऽभूदरुणाचलसेवया

अग्निर्ब्रह्मर्षिशापेन यक्ष्मरोगप्रपीडितः; अपूतोऽपि अरुणाचलसेवया पवित्रोऽभूत्।

Verse 37

शक्रो वृत्रं बलं पाकं नमुचिं जृंभमुद्धृतम् । शिवलब्धवरान्दैत्यान्पुरा हत्वा जगत्पतीन्

शक्रः पूर्वं शिवलब्धवरान् जगत्पीडकान् दैत्यान्—वृत्रं बलं पाकं नमुचिं जृम्भमुद्धृतं च—हत्वा।

Verse 38

पातकैश्च परिक्षीणस्तथा लोकांतमाश्रितः । शम्भुं प्रसाद्य तपसा शिवेन परिचोदितः

पातकैः परिक्षीणः स लोकान्तमाश्रितः; शिवेन परिचोदितः तपसा शम्भुं प्रसादयामास।

Verse 39

अरुणाद्रिं समभ्यर्च्य विपापोऽभूत्सुराधिपः । इष्ट्वा च हयमेधेन प्रीणयामास शंकरम्

अरुणाद्रिं सम्यगभ्यर्च्य सुराधिपो विपापोऽभवत्; हयमेधयज्ञं च कृत्वा शंकरं प्रीणयामास।

Verse 40

लब्ध्वा चेन्द्रपदं शक्रः शतमप्सरसांकुलम् । सेवार्थमादिशन्छ्रीमान्दिव्यदुंदभिसेवया

इन्द्रपदं लब्ध्वा श्रीमान् शक्रः शताप्सरसां मध्ये सेवार्थमाज्ञां ददौ, दिव्यदुन्दुभिसेवया पूजां व्यवस्थापयामास।

Verse 41

पुष्पमेघान्समादिश्य दिव्याभिः पुष्पवृष्टिभिः । समर्चयति शोणाद्रिं दिवि नित्यं च वंदते

पुष्पमेघान् समादिश्य दिव्यपुष्पवृष्टिभिः शोणाद्रिं समर्चयति; दिवि नित्यं च तं वन्दते।

Verse 42

शेषोऽपि शोणशैलेशं समभ्यर्च्य शिवाज्ञया । अभजत्कामरूपत्वं महीमण्डलधारकः

महीमण्डलधारकः शेषोऽपि शिवाज्ञया शोणशैलेशं समभ्यर्च्य कामरूपत्वं लेभे।

Verse 43

अन्ये नागाश्च गन्धर्वाः सिद्धाश्चाप्सरसां गणाः । दिक्पालाश्च तमभ्यर्च्य लेभिरेऽपेक्षितान्वरान्

अन्ये नागा गन्धर्वाः सिद्धाश्चाप्सरसां गणाः; दिक्पालाश्च तमभ्यर्च्य यथेष्टान् वरान् लेभिरे।

Verse 44

देवैरशेषैर्दैत्यादीञ्जेतुकामैः समुद्यतैः । प्रार्थितः सर्वतोऽभीष्टवरदोऽरुणभूधरः

देवैः समस्तैर् दैत्यादीन् जेतुकामैः समुद्यतैः सर्वतोऽभीष्टवरदानाय प्रार्थितोऽरुणभूधरः सर्वान् कामान् ददौ।

Verse 45

त्वष्ट्रा विरचिताकार आदित्यस्तेजसा तपन् । ग्रहनाथस्तु शोणाद्रिं विलंघयितुमुद्यतः

त्वष्ट्रा विरचिताकारोऽदित्यः तेजसा तपन् शोणाद्रिं विलङ्घयितुमुद्यतः; ग्रहनाथो राहुरपि तं पर्वतं लङ्घयितुमभ्युद्यतः।

Verse 46

रथवाहाः पुनस्तस्य शक्तिहीनाः श्रमं गताः । सोऽपि श्रिया विहीनश्च जातः गोणाद्रितेजसा

तस्य रथवाहाः पुनः शक्तिहीनाः श्रमं गताः; सोऽपि शोणाद्रितेजसा श्रिया विहीनोऽभवत्।

Verse 47

नाशक्नोच्च दिवं गन्तुं सर्वगत्यांशुमालिनः । स तु ब्रह्मोपदेशेन समाराध्यारुणाचलम्

सर्वगत्यांशुमाली दिवं गन्तुं नाशक्नोत्; स तु ब्रह्मोपदेशेन अरुणाचलं सम्यक् समाराधयामास।

Verse 48

प्रीत्या तस्माद्विभोर्लेभे मार्गं व्योम्नो हयाञ्छुभान् । ततः प्रभृति तिग्मांशुः स हि शोणाख्यपर्वतम्

विभोः प्रीत्या स व्योम्नो मार्गं शुभान् हयान् च लेभे; ततः प्रभृति स तिग्मांशुः शोणाख्यपर्वतं न विलङ्घयति।

Verse 49

न लंघयति किं त्वस्य प्रदक्षिणपरिक्रमैः । दक्षयागपरिध्वस्ता हीनांगास्त्रिदशाः पुरा

न तं लङ्घयति; किंतु प्रदक्षिणपरिक्रमाभिः परितः सञ्चरति। पुरा दक्षयागविध्वंसात् हीनाङ्गाः त्रिदशाः (देवाः) आसन्।

Verse 50

अरुणाचलमाराध्य नवान्यंगानि लेभिरे । पूषा दन्तं शिखी हस्तं भगो नेत्रं त्वखंडितम्

अरुणाचलं समाराध्य ते नवान्यङ्गानि लेभिरे। पूषा दन्तं, शिखी हस्तं, भगो नेत्रं त्वखण्डितम्।

Verse 51

घ्राणं वाणी च लेभे सा शोणाचलनिषेवणात् । भार्गवः क्षीणनेत्रस्स विष्णुहस्तकुशाग्रतः

शोणाचलनिषेवणात् सा घ्राणं वाणीं च लेभे। भार्गवश्च क्षीणनेत्रः स विष्णुहस्तकुशाग्रतः (पीडितः)।

Verse 52

बलिदत्तावनीदानजलधारानिरोधतः । स तु शोणाचलं गत्वा तपः कृत्वातिदुष्करम्

बलिदत्तावनीदानजलधारानिरोधतः स तु शोणाचलं गत्वा तपः कृत्वातिदुष्करम्।

Verse 53

लेभे नेत्रं च पूतात्मा भास्कराख्ये गिरौ स्थितः । अरुणाचलनाथस्य सेवया सूर्यसारथिः

भास्कराख्ये गिरौ स्थितः पूतात्मा स सूर्यसारथिः। अरुणाचलनाथस्य सेवया नेत्रं च लेभे।

Verse 54

प्रतर्दनाख्यो नृपतिर्ग्रहीतुं देवकन्यकाम् । अरुणाद्रिपतेर्गानं कुर्वंतीं सादरोऽभवत्

प्रतर्दनाख्यो नृपतिः देवकन्यकां ग्रहीतुं प्रवृत्तः; अरुणाद्रिपतेः स्तुतिगानं सादरं कुर्वन्तीं तां दृष्ट्वा स विनीतोऽभवत्।

Verse 55

क्षणात्कपिमुखो जातो मंत्रिभिश्चोदितो नृपः । प्रत्यर्प्य तां पुनश्चान्याः प्रादादरुणभूभृते

क्षणमात्रेण नृपः कपिमुखोऽभवत्; मंत्रिभिः प्रेरितः स तां प्रत्यर्प्य, पुनरन्याः कन्याः अरुणभूभृते समर्पयामास।

Verse 56

ततश्चारुमुखोजातः प्रसादादरुणेशितुः । सायुज्यमस्मै सकलं दत्तवान्भक्तिभावतः

ततः अरुणेशितुः प्रसादात् स चारुमुखोऽभवत्; भक्तिभावात् तस्मै सायुज्यं सकलं प्रभुः प्रददौ।

Verse 57

अरुणाचलनाथस्यसंनिधौ ज्ञानदुर्बलः । गंधर्वः पुष्पकाख्यस्तु भक्तिहीनो ह्यगात्पुरा

पूर्वं अरुणाचलनाथस्य सन्निधौ ज्ञानदुर्बलः, भक्तिहीनश्च पुष्पकाख्यो गन्धर्वः समागात्।

Verse 58

ततो व्याघ्रमुखं दृष्ट्वा गंधर्वपरिचारकाः । किमेतदिति साश्चर्यं पप्रछुस्ते परस्परम्

ततः व्याघ्रमुखं तं दृष्ट्वा गन्धर्वपरिचारकाः साश्चर्यं परस्परं पप्रच्छुः— ‘किमेतत्?’ इति।

Verse 59

अथ नारद निर्दिष्टमवज्ञाफलमात्मनः । बुद्ध्वारुणाद्रिं संपूज्य पुनश्च सुमुखोऽभवत्

अथ नारदोपदेशेन स्वावज्ञाफलं विदित्वा सः अरुणाद्रिं विधिवत् संपूज्य पुनः सुमुखोऽभवत्।

Verse 60

शिवभूमिरियं ख्याता परितो योजनद्वयम् । मुक्तिस्तत्र प्रमीतानां कदापि विलयो न हि

इयं शिवभूमिरिति ख्याता परितो योजनद्वयपर्यन्ता; तत्र प्रमीतानां मुक्तिः सुनिश्चिताऽस्ति, सा कदापि न विलीयते।

Verse 61

सप्तर्षयः पुरा भूमौ शापदोषसमन्विताः । सिषेविरेरुणाद्रिं वै नाथो ज्ञात्वा विनिश्चयम्

पुरा भूमौ शापदोषसमन्विताः सप्तर्षयः अरुणाद्रिं वै सिषेविरे; नाथः तेषां विनिश्चयं ज्ञात्वा (अनुग्रहं चकार)।

Verse 62

शापमोक्षं ददौ श्रीमान्सप्तर्षीणां महात्मनाम् । सप्तर्षिभिः कृतं तीर्थं सर्वपापविनाशनम्

श्रीमान् स नाथः महात्मनां सप्तर्षीणां शापमोक्षं ददौ; सप्तर्षिभिः कृतं तीर्थं सर्वपापविनाशनम्।

Verse 63

शोणाचलस्य निकटे दृश्यते पावनं शुभम् । पंगुर्मुनिः शोणशैलात्पादौ लब्धुं समागतः

शोणाचलस्य निकटे पावनं शुभं (तीर्थं) दृश्यते; पङ्गुर्मुनिः शोणशैलात् पादौ लब्धुं समागतः।

Verse 64

अंतर्हितप्रार्थितार्थो दारुहस्तपुटे वहन् । जानुचंक्रमणव्यग्रः शोणनद्यास्तटं गतः

अन्तर्हितेनैव सिद्धप्रार्थितार्थः स दारुहस्तपुटे जलं वहन् । जानुचंक्रमणव्यग्रः शोणनद्यास्तटं जगाम ॥

Verse 65

दारुहस्तपुटे तीर्थे निचिक्षेप पिपासतः । जानुचंक्रमणे तस्मिन्धूर्तस्तोयं पिपासति

पिपासितः स दारुहस्तपुटतीर्थे तोयं निचिक्षेप । तस्मिन्नेव जानुचंक्रमणे धूर्तः पिपासया तोयं पपौ ॥

Verse 66

अथ शोणाचलं प्राप्तः कथं वा दारुहस्तकः । किमेतदिति तं पृच्छन्नाधावत्कलितत्परः

अथ शोणाचलं प्राप्तः स कथं वा दारुहस्तकः इति । किमेतदिति पृच्छन् परिज्ञातुमुद्यतः तं प्रति अधावत् ॥

Verse 67

लब्धपादश्च सहसा जगाम च निजालयम् । नाद्राक्षीत्पुरुषं तत्र दारुहस्तौ पुरोगमौ

लब्धपादः स सहसा निजालयं जगाम च । तत्र पुरुषं नाद्राक्षीत्, पुरोगमौ दारुहस्तौ एव ददर्श ॥

Verse 68

स्वयं गृहीत्वा चालोक्य ववंदेऽरुणपर्वतम् । ननंद लब्धचरणो लब्धरूपो महामुनिः

स्वयं तौ गृहीत्वा च आलोक्य अरुणपर्वतं ववन्दे । लब्धचरणो लब्धरूपो महामुनिः स ननन्द ॥

Verse 69

विस्मयोत्फुल्लनयनैः शिवभक्तैर्महात्मभिः । पूजितो लब्धपादः सञ्जगाम च यथागतम्

विस्मयोत्फुल्लनयनैर्महात्मभिः शिवभक्तैः स पूजितः। लब्धपादः सन् यथागतम् एव पुनर्जगाम॥

Verse 70

वाली शक्रसुतः श्रीमाञ्छ्रंगादुदयभूभृतः । अस्ताचलस्य शिखरं प्रतिगन्तुं समुद्यतः

शक्रसुतो वালী श्रीमान् पूर्वशैलशृङ्गादुदयभूभृतः। अस्ताचलशिखरं प्रति गन्तुं स समुद्यतः॥

Verse 71

आलुलोकेऽरुणगिरिं मध्ये देवनमस्कृतम् । ऊर्ध्वं गंतुं समुद्युक्तः क्षीणवीर्योऽपतद्भुवि

मध्ये देवनमस्कृतम् अरुणगिरिम् आलुलोक सः। ऊर्ध्वं गन्तुं समुद्युक्तः क्षीणवीर्यो भुवि पपात॥

Verse 72

पित्रा शक्रेण संगम्य चोदितः शोणपर्वतम् । लिंगं तैजसमभ्यर्च्य लब्धवीर्योऽभवत्पुनः

पित्रा सह शक्रेण च संगम्य ताभ्यां चोदितः सः। शोणपर्वतं गत्वा तैजसं लिङ्गम् अभ्यर्च्य पुनर्लब्धवीर्योऽभवत्॥

Verse 73

नलः पूर्वं समभ्यर्च्य स्वसृष्टा मानवप्रियाः । पालयामास धर्मात्मा नीतिसारसमन्वितः

नलः पूर्वं सम्यगभ्यर्च्य स्वसृष्टा मानवप्रियाः। धर्मात्मा नीतिसारसमन्वितः स तान् पालयामास॥

Verse 74

इलः प्रविश्य सहसा गौरीवनमखंडितम् । स्त्रीभावं समनुप्राप्तः पप्रच्छ स्वं पुरोधसम्

इलः सहसा गौरीवनमखण्डितं प्रविश्य तत्क्षणमेव स्त्रीभावं समनुप्राप्तः; तद्वृत्तान्तं स्वं पुरोधसं पप्रच्छ।

Verse 75

वशिष्ठेन समादिष्टः शोणाद्रिं समपूजयत् । तपसाराध्य देवेशं पुनः पुंस्त्वमुपागतः

वशिष्ठेन समादिष्टः स शोणाद्रिं समपूजयत्; तपसा देवेशमाराध्य पुनः पुंस्त्वमुपागतः।

Verse 76

सोमोपदेशाद्भक्त्याथ सस्मारारुणपर्वतम् । ईशानुग्रहतो लेभे शापमोक्षं तपोधिकः

सोमोपदेशात् भक्त्या सस्मारारुणपर्वतम्; ईशानुग्रहतो तपोधिकः शापमोक्षं लेभे।

Verse 77

लेभे च परमं स्थानमप्राप्यममरैरपि । भरतो मृगशावस्य स्मरणादायुषोऽत्यये

आयुषोऽत्यये भरतः मृगशावस्य स्मरणात् अमरैरप्यप्राप्यं परमं स्थानं लेभे।

Verse 78

न मुक्तिं प्राप योगेन मृगजन्मनि संगतः । पत्नीविरहजं दुःखं प्राप्तवानमितं हरिः

मृगजन्मनि सङ्गतः स योगेन मुक्तिं न प्राप; पत्नीविरहजं अमितं दुःखं हरिः प्राप्तवान्।

Verse 79

पुनर्भृगूपदेशेन शोणाद्रिमिममर्चयन् । अवतारेषु सर्वेषु सर्वदुःखान्यपाकरोत्

पुनर्भृगूपदेशेन शोणाद्रिमिममर्चयन् । अवतारेषु सर्वेषु सर्वदुःखान्यपाकरोत् ॥

Verse 80

सरस्वती च सावित्री श्रीर्भूमिः सरितस्तथा । अभ्यर्च्य शोणशैलेशमापदो निरतारिषुः

सरस्वती च सावित्री श्रीर्भूमिः सरितस्तथा । अभ्यर्च्य शोणशैलेशमापदो निरतारिषुः ॥

Verse 81

भास्करः पूर्वदिग्भागे विश्वामित्रस्तु दक्षिणे । पश्चिमे वरुणो भागे त्रिशूलं चोत्तराश्रयम्

भास्करः पूर्वदिग्भागे विश्वामित्रस्तु दक्षिणे । पश्चिमे वरुणो भागे त्रिशूलं चोत्तराश्रयम् ॥

Verse 82

योजनद्वयपर्यंते सीमाः शैलेषु संस्थिताः । चतस्रो देवतास्त्वेताः सेवंते शोणपर्वतम्

योजनद्वयपर्यंते सीमाः शैलेषु संस्थिताः । चतस्रो देवतास्त्वेताः सेवंते शोणपर्वतम् ॥

Verse 83

स्थिताः सीमावसानेषु शोणाद्रीशमवस्थितम् । नमंति देवाश्चत्वारः शिवं शोणाचलाकृतिम्

स्थिताः सीमावसानेषु शोणाद्रीशमवस्थितम् । नमंति देवाश्चत्वारः शिवं शोणाचलाकृतिम् ॥

Verse 84

अस्योत्तरस्मिञ्छिखरे दृश्यते वटभूरुहः । सिद्धवेषः सदैवास्ते यस्य मूले महेश्वरः

अस्योत्तरशिखरे वटवृक्षो दृश्यते; तस्य मूले सिद्धवेषधारी महेश्वरः सदैव तिष्ठति।

Verse 85

यस्य च्छायातिमहती सर्वदा मण्डलाकृतिः । लक्ष्यते विस्मयोपेतैः सर्वदा देवमानवैः

तस्य छाया अतिमहती नित्यं मण्डलाकृतिः; देवमानवैः सदा विस्मययुक्तैः सा लक्ष्यते।

Verse 86

अष्टभिः परितो लिंगैरष्टदिक्पालपूजितैः । अष्टासु संस्थितैर्दिक्षु शोभते ह्युपसेवितः

अष्टभिः परितो लिङ्गैः अष्टदिक्पालपूजितैः; अष्टासु दिक्षु संस्थितैः प्रभुः सर्वतः उपसेवितः शोभते।

Verse 87

नृपाणां शम्भुभक्तानां शंकराज्ञानुपालिनाम् । अत्रैव महदास्थानमादिदेवेन निर्मितम्

शम्भुभक्तानां शंकराज्ञानुपालिनां नृपाणामत्रैव महदास्थानम्; तदादिदेवेन निर्मितम्।

Verse 88

बकुलश्च महांस्तत्र सदार्थितफलप्रदः । आगमार्थविदा मूले वामदेवेन सेव्यते

तत्र महाबकुलवृक्षः सदार्थितफलप्रदः; आगमार्थविदा वामदेवेन तस्य मूले नित्यं सेव्यते।

Verse 89

अगस्त्यश्च वशिष्ठश्च संपूज्यारुणभूधरम् । संस्थाप्य लिंगे विमले तेपाते तादृशं तपः

अगस्त्यश्च वशिष्ठश्च संपूज्यारुणभूधरम् । संस्थाप्य लिंगे विमले तेपाते तादृशं तपः

Verse 90

हिरण्यगर्भतनयः पुरा शोणनदः पुमान् । अत्र तीव्रं तपस्तप्त्वा गंगाभिमुखगोऽभवत

हिरण्यगर्भतनयः पुरा शोणनदः पुमान् । अत्र तीव्रं तपस्तप्त्वा गंगाभिमुखगोऽभवत

Verse 91

अत्र शोणनदी पुण्या प्रवहत्यमलोदका । वेणा च पुण्यतटिनी परितः सेवतेऽचलम्

अत्र शोणनदी पुण्या प्रवहत्यमलोदका । वेणा च पुण्यतटिनी परितः सेवतेऽचलम्

Verse 92

वायव्याश्च दिशो भागे वायुतीर्थं च शोभते । तत्र स्नात्वा मरुत्पूर्वं जगत्प्राणत्वमाप्तवान्

वायव्याश्च दिशो भागे वायुतीर्थं च शोभते । तत्र स्नात्वा मरुत्पूर्वं जगत्प्राणत्वमाप्तवान्

Verse 93

उत्तरेऽस्य गिरेस्तीर्थं सुवर्णकमलोज्ज्वलम् । दिव्यसौगंधिकाकीर्णं हंसभृंगमनोहरम्

उत्तरेऽस्य गिरेस्तीर्थं सुवर्णकमलोज्ज्वलम् । दिव्यसौगंधिकाकीर्णं हंसभृंगमनोहरम्

Verse 94

कौबेरं तीर्थमेशान्यामैशान्यं तीर्थमुत्तमम्

ईशान्यदिशि कौबेरं तीर्थं विराजते शुभम् । ईशान्यं तीर्थमुत्तमं परमपावनमिष्यते ॥

Verse 95

तस्यैव पश्चिमे भागे विष्णुः कमललोचनः । स्नात्वा विष्णुत्वमभजत्कमलालालिताकृतिः

तस्यैव पश्चिमे भागे विष्णुः कमललोचनः । स्नात्वा विष्णुत्वमभजत् कमलालालिताकृतिः ॥

Verse 96

नवग्रहाः पुरा तत्र स्नात्वा ग्रहपदं गताः । नवग्रहप्रसादश्च जायते तत्र मज्जताम्

नवग्रहाः पुरा तत्र स्नात्वा ग्रहपदं गताः । नवग्रहप्रसादश्च जायते तत्र मज्जताम् ॥

Verse 97

दुर्गा विनायक स्कन्दो क्षेत्रपालः सरस्वती । रक्षंति परितस्तीर्थं ग्राहयमेतदनन्तरम्

दुर्गा विनायकः स्कन्दः क्षेत्रपालः सरस्वती । रक्षन्ति परितस्तीर्थं शृणु चैतदनन्तरम् ॥

Verse 98

गंगा च यमुना चैव गोदावरी सरस्वती । नर्मदासिन्धुकावेर्यः शोणः शोर्णनदी च सा

गङ्गा च यमुना चैव गोदावरी सरस्वती । नर्मदा सिन्धु कावेरी शोनः शोर्णा नदी तथा ॥

Verse 99

एता गूढा निषेवंते पूर्वाद्याशासु संततम् । नश्यंत्यः सकलं पापमात्मक्षेत्रसमुद्भवम्

एताः सरितो गूढरूपेण पूर्वाद्याशासु सततं निषेवन्ते; प्रवहन्त्यः स्वदेहक्षेत्रसमुद्भवं सकलं पापं नाशयन्ति।

Verse 100

अन्याश्च सरितो दिव्याः पार्थिव्यश्च शुभोदकाः । उदजृंभंत सहसा शोणाद्रीशप्रसादतः

अन्याश्च दिव्याः सरितः पार्थिव्याश्च शुभोदकाः; शोणाद्रीशप्रसादतः सहसा उदजृम्भन्त।

Verse 101

आगस्त्यं दक्षिणे भागे तीर्थं महदुदाहृतम् । सर्वभाषार्थसंसिद्धिर्जायते तत्र मज्जताम्

दक्षिणे भागे आगस्त्यं नाम महत्तीर्थं प्रकीर्तितम्; तत्र मज्जतां सर्वभाषार्थसंसिद्धिर्जायते।

Verse 102

अत्रागस्त्यः समागत्य स्नात्वा मुनिगणावृतः । अभ्यर्चयति शोणाद्रिं मासि भाद्रपदे सदा

अत्र आगस्त्यः मुनिगणावृतः समागत्य स्नात्वा, भाद्रपदमासि सदा शोणाद्रिं अभ्यर्चयति।

Verse 103

वाशिष्ठमुत्तरे भागे तीर्थं दिव्यं शुभोदयम् । सर्ववेदार्थसंसिद्धिर्जायते तत्र मज्जनात्

उत्तरे भागे वाशिष्ठं नाम दिव्यं तीर्थं शुभोदयम्; तत्र मज्जनात् सर्ववेदार्थसंसिद्धिर्जायते।

Verse 104

अत्र मेरोः समागत्य वशिष्ठो भगवानृषिः । करोत्याश्वयुजे मासि शोणाद्रीशनिषेवणम्

अत्र मेरोः समागत्य भगवानृषिर्वशिष्ठः । आश्वयुजे मासि शोणाद्रीशस्य भक्त्या नित्यं निषेवणं करोति ॥

Verse 105

गंगानाम महत्तीर्थं पूर्वोत्तरदिशि स्थितम् । तत्र स्नानाद्भवेन्नृणां सर्वपातकनाशनम्

पूर्वोत्तरदिशि गङ्गानाम महत्तीर्थं प्रतिष्ठितम् । तत्र स्नानात् नृणां सर्वपातकानां नाशो भवति ॥

Verse 106

गंगाद्याः सरितः सर्वाः कार्त्तिके मासि संगताः । अत्रारुणाद्रिनाथस्य सेवां कुर्वंति सादरम्

कार्त्तिके मासि गङ्गाद्याः सरितः सर्वाः समागताः । अत्रारुणाद्रिनाथस्य सेवां सादरं कुर्वन्ति ॥

Verse 107

ब्राह्म्यं नाम महातीर्थमरुणाद्रीशसन्निधौ । तस्योपसंगमात्सद्यो ब्रह्महत्यादि नश्यति

अरुणाद्रीशसन्निधौ ब्राह्म्यं नाम महातीर्थम् । तस्योपसङ्गमात् सद्यो ब्रह्महत्यादि नश्यति ॥

Verse 108

मार्गे मासि समागत्य ब्रह्मलोकात्पितामहः । स्नात्वा तत्प्रत्यहं देवमर्चयत्यरुणाचलम्

मार्गशीर्षे मासि समागत्य ब्रह्मलोकात् पितामहः । स्नात्वा प्रत्यहं देवम् अरुणाचलं समर्चयति ॥

Verse 109

पौषे मासि समागत्य स्नात्वा तीर्थे निजैः सुरैः । महेन्द्रः शोणशैलेशमभ्यर्चयति शंकरम्

पौषमासे समागत्य निजैः सुरैः सह महेन्द्रः तीर्थे स्नात्वा शोणशैलेशं शंकरं भक्त्या समभ्यर्चयति।

Verse 110

शैवंनाम महातीर्थं संनिधौ तत्र वर्तते । रुद्रो ब्रह्मकपालेन सह तत्र न्यमज्जत

तत्र संनिधौ ‘शैव’ इति नाम महातीर्थं वर्तते; रुद्रोऽपि ब्रह्मकपालेन सह तत्र निमज्जनं कृतवान्।

Verse 111

अत्र शम्भुर्गणैः सार्द्धं माघे मासि प्रसीदति । प्रायश्चित्तानि सर्वाणि नॄणां सफलयन्भुवि

अत्र माघमासे शम्भुः गणैः सार्द्धं प्रसीदति, भुवि नॄणां सर्वाणि प्रायश्चित्तानि सफलयन्।

Verse 112

आग्नेयमग्निदिग्भागे तीर्थं सौभाग्यदायकम् । अग्निरत्र पुरा स्नात्वा स्वाहया संगतः सुखी

आग्नेयदिग्भागे सौभाग्यदायकम् ‘आग्नेय’ नाम तीर्थं वर्तते; अग्निः पुरा अत्र स्नात्वा स्वाहया सह संगतः सुखी अभवत्।

Verse 113

अनंगोपि स्मरः स्नात्वा फाल्गुने मासि संगतः । अभ्यर्च्य शोणशैलेशमभूत्सर्वसुखाधिपः

अनङ्गोऽपि स्मरः फाल्गुनमासे अत्र स्नात्वा संगतः; शोणशैलेशं समभ्यर्च्य स सर्वसुखाधिपोऽभवत्।

Verse 114

दिशि दक्षिणपूर्वस्यां वैष्णवं तीर्थमद्भुतम् । ब्रह्मर्षयः सदा तत्र वसंति कृतकौतुकाः

दक्षिणपूर्वदिशि वैष्णवं तीर्थमद्भुतं विराजते। तत्र ब्रह्मर्षयः कृतकौतुकाः सदा वसन्ति॥

Verse 115

चैत्रे मासि समागत्य विष्णुस्तत्र रमापतिः । स्नात्वाभ्यर्च्यारुणाद्रीशमभवल्लोकनायकः

चैत्रमासि तत्रागत्य विष्णुः रमापतिः। स्नात्वा चाभ्यर्च्यारुणाद्रीशं लोकनायकोऽभवत्॥

Verse 116

सौरंनाम महातीर्थं कौबेरदिशि जृंभितम् । सर्वरोगोपशांतिश्च जायते तत्र मज्जनात्

सौरं नाम महातीर्थं कौबेरदिशि विस्तृतम्। तत्र मज्जनमात्रेण सर्वरोगोपशान्तिर्भवेत्॥

Verse 117

वैशाखे मासि दिनकृत्स्नात्वात्रेशं निषेवते । वालखिल्यैः समं श्रीमान्वेदैश्च सह संगतः

वैशाखमासि दिनकृत् स्नात्वात्रेशं निषेवते। वालखिल्यैः समं श्रीमान् वेदैश्च सह संगतः॥

Verse 118

आश्विनं पावनं तीर्थमीशब्रह्मोत्तरे स्थितम् । आप्लुतौ भिपजौ दस्रौ पूतावत्र निमज्जनात्

आश्विनं पावनं तीर्थमीशब्रह्मोत्तरे स्थितम्। अत्र निमज्जनात् पूतावभवतां दस्रौ भिषजौ॥

Verse 119

अत्राश्विनौ समागत्य स्नात्वाभ्यर्च्य च शंकरम् । दक्षिणे शोण शैलस्य निकटे वर्त्तते शुभम्

अत्राश्विनौ समागत्य स्नात्वा शंकरमभ्यर्च्य च । शोणशैलस्य दक्षिणदिशि निकटे शुभं तीर्थं वर्तते ॥

Verse 120

कामदं मोक्षदं चैव तीर्थं पांडवसंज्ञितम् । पुरा हि पांडवास्तत्र मजनात्क्षितिनायकाः

कामदं मोक्षदं चैव पाण्डवाख्यं महातीर्थम् । पुरा पाण्डवाः स्नानमात्रेण क्षितिनायकताṃ गताः ॥

Verse 121

अत्र धात्री समागत्य सर्वौषधिफलान्विता । ज्येष्ठे मासि समं देवैरार्चयच्चारुणाचलम्

अत्र धात्री समागत्य सर्वौषधिफलान्विता । ज्येष्ठमासि देवैः सार्धमर्चयामास चारुणाचलम् ॥

Verse 122

आषाढे मासि संत्यक्ता विश्वेदेवा महाबलाः । अभ्यर्च्य शोणशैलेशमागच्छन्मखराध्यताम्

आषाढमासे संत्यक्ताः विश्वेदेवा महाबलाः । अभ्यर्च्य शोणशैलेशं ययुर्मखराध्यतां शुभाम् ॥

Verse 123

वैश्वदेवं महातीर्थं सोमसूर्योत्तराश्रयम् । विश्वाधिपत्यमतुलं लभ्यते तत्र मज्जनात्

वैश्वदेवं महातीर्थं सोमसूर्योत्तराश्रयम् । तत्र मज्जनमात्रेण विश्वाधिपत्यमतुलं लभेत् ॥

Verse 124

परितो लक्ष्यते तीर्थं पूर्वस्यां दिशि शोभने । अत्र लक्ष्मीः पुरा स्नात्वा लेभे पुरुषमुत्तमम्

परितः पूर्वदिशि शोभनं तीर्थं लक्ष्यते। अत्र पुरा लक्ष्मीः स्नात्वा पुरुषोत्तमं लेभे॥

Verse 125

उत्तरस्यां दिशि पुरा पुण्या स्कंदनदी स्थिता । अत्र स्नात्वा पुरा स्कंदः संप्राप्तो विपुलं बलम्

उत्तरदिशि पुरा पुण्या स्कन्दनदी स्थिता। अत्र पुरा स्नात्वा स्कन्दो विपुलं बलं समप्राप्तवान्॥

Verse 126

पश्चिमस्यां दिशि ख्याता परा कुंभनदी शुभा । अगस्त्यः कुंभकः कुंभस्तत्र नित्यं व्यवस्थितः

पश्चिमदिशि ख्याता शुभा परा कुम्भनदी। तत्रागस्त्यः कुम्भकः कुम्भो नित्यं व्यवस्थितः॥

Verse 127

गंगा च मूलभागस्था यमुना गगने स्थिता । सोमोद्भवा शिरोभागे सेवंते शोणपर्वतम्

गङ्गा मूलभागस्था, यमुना गगने स्थिता। सोमोद्भवा शिरोभागे—एवं शोणपर्वतं सेवन्ते॥

Verse 128

बहून्यपि च तीर्थानि संभूतानि समंततः । तेषां भेदान्पुरा वेत्तुं मार्कण्डेयस्तु नाशकत्

समन्ततो बहून्यपि तीर्थानि संभूतानि। तेषां भेदान् पुरा वेत्तुं मार्कण्डेयः नाशकत्॥

Verse 129

तपोभिर्बहुभिस्सोयं शोणाद्रीशमतोषयत् । प्रार्थयामास च वरं प्रीतात्तस्मान्मुनीश्वरः

बहुभिस्तपोभिरयं मुनिः शोणाद्रीशं समतोषयत्। तस्मात् प्रीतो मुनीश्वरः वरं प्रार्थयामास च॥

Verse 130

मार्कण्डेय उवाच । भगवन्नरुणाद्रीश तीर्थभेदाः सहस्रशः । प्रख्याताश्च प्रकाशंते दुर्बोधास्त्वल्पचेतसाम्

मार्कण्डेय उवाच— भगवन् अरुणाद्रीश! तीर्थभेदाः सहस्रशः। प्रख्याताश्च प्रकाशन्ते, दुर्बोधास्त्वल्पचेतसाम्॥

Verse 131

कथमेकत्र सांनिध्यं लभेरन्भुवि मानवाः । अपर्याप्तश्च भवति पृथगेषां निषेवणे

कथम् एकत्र सान्निध्यं लभेरन् भुवि मानवाः। अपर्याप्तश्च भवति पृथगेषां निषेवणे॥

Verse 132

अंतर्निगूढतेजास्त्वं गत्वा यस्सकलैः सुरैः । आरण्यसे कुरु तथा शोणाद्रिस्पर्शभीरुभिः

अन्तर्निगूढतेजास्त्वं यासि सर्वैः सुरैः सह। आरण्यसे कुरु तथा शोणाद्रिस्पर्शभीरुभिः॥

Verse 133

अहं च शंभुमभ्यर्च्य तपसारुणपर्वतम् । सर्वलोकोपकारार्थं सूक्ष्म लिंगमपूजयम्

अहं च शम्भुमभ्यर्च्य तपसा अरुणपर्वते। सर्वलोकोपकारार्थं सूक्ष्मलिङ्गमपूजयम्॥

Verse 134

विश्वकर्मकृतं दिव्यं विमानं विविधोत्सवम् । संकल्प्य सकलान्भोगान्नित्यानजनयत्पुनः

विश्वकर्मणा निर्मितं दिव्यं विमानं नानोत्सवसमृद्धम् । तत् संकल्पितं सकलभोगान् नित्यं नूतनान् पुनः पुनर्जनयामास ॥

Verse 135

धर्मशास्त्राणि विविधान्यवापुर्मुनिपुंगवाः । शिवकार्याणि सर्वाणि चक्रुभक्तिसमन्विताः

मुनिपुङ्गवाः धर्मशास्त्राणि नानाविधान्यवापुः । भक्तिसमन्विताः सर्वाणि शिवकार्याणि चक्रुः ॥

Verse 136

मया च शंभुमभ्यर्च्य कृताग्न्याहुतिसंभवाः । सप्त कन्या वरारोहाः पूजार्थं विनियोजिताः

मया च शम्भुमभ्यर्च्य कृताग्न्याहुतिसम्भवाः । पूजार्थं सप्त कन्याः वरारोहाः विनियोजिताः ॥

Verse 137

हतशत्रुगणैभूपैर्लब्धराज्यैः पुरा नृपैः । प्रत्येकं विविधैर्भोगैः शोणशैलाधिपोर्चितः

पुरा हतशत्रुगणैर्भूपैर्लब्धराज्यैर्नृपैः । प्रत्येकं विविधैर्भोगैः शोणशैलाधिपोऽर्चितः ॥

Verse 138

इदमनुभववैभवं विचित्रं दुरितहरं शिवलिंगमद्रिरूपम् । अमलमनभिगम्यनामधेयं वरमरुणाद्रिनायकं भजस्व

इदमनुभववैभवं विचित्रं दुरितहरं शिवलिङ्गमद्रिरूपम् । अमलमनभिगम्यनामधेयं वरमरुणाद्रिनायकं भजस्व ॥

Verse 139

अवनतजनरक्षणोचितस्य स्मरणनिराकृतविश्वकल्मषस्य । भजनममितपुण्यराशियोगादरुणगिरेः कृतिनः परं लभस्व

अवनतजनरक्षणोचितस्य स्मरणमात्रेण निरस्तविश्वकल्मषस्य । अमितपुण्यराशियोगादरुणगिरेर्भजनात् हे कृतिन्, परं पदं लभस्व ॥