
अस्मिन् षष्ठाध्याये नन्दिकेश्वरः अरुणाचले/शोणक्षेत्रे महांहसां (महापातकानां) प्रायश्चित्तविधानं क्रमशः निरूपयति। ब्रह्महत्या, सुरापानं, सुवर्णस्तेयम्, गुरुदारगमनम्, परदारसम्बद्धदोषाः, विषप्रयोगः, परनिन्दा, दाहकर्म, धर्मनिन्दा, पितृद्रोहः, गूढापराधः, मिथ्याभाषणं, परधनहरणादयश्च अपराधाः गणिताः; तेषां प्रति कालपरिमितं निवासं, पूजाविधिं (बिल्वपत्रार्चनं, पुष्पार्पणं, दीपदानं), मन्त्रजपं (पञ्चाक्षर-षडक्षरजपः, अरुणेश्वरमन्त्रः), तथा ब्राह्मणभोजनं, धन-गोदानं, तडाग-उद्यान-देवालयनिर्माणादीनि सामाजिक-यज्ञीयकर्माणि निर्दिश्यन्ते। अरुणाचलस्य क्षेत्रमहिम्ना फलश्रुतिः प्रतिपाद्यते—अल्पेनापि नामस्मरणेन वा क्षणिकनिवासेन वा तीव्रं शुद्धिफलं सिध्यतीति। अन्ते शिवलोकप्राप्तिः शिवसायुज्यं च फलरूपेण कथ्यते, तथा श्रोता पुनरपि नित्य-ऋतु-वार्षिकपूजाक्रम-मानविधीनां विषये जिज्ञासां प्रकटयतीति उपसंहारः।
Verse 1
गौतम उवाच । पुरा नारायणः कल्पे शयानः सलिलार्णवे । शेषपर्यंकशयने कदाचिन्नैव बुध्यत
गौतम उवाच—पुरा नारायणः कल्पे सलिलार्णवे शयानः। शेषपर्यङ्कशयने कदाचिन्नैव बुध्यत॥
Verse 2
तमसा पूरितं विश्वमपज्ञातमलक्षणम् । वीक्ष्य कल्पावसानेऽपि विषेदुर्नित्यसूरयः
तमसा पूरितं विश्वमपज्ञातमलक्षणम्। वीक्ष्य कल्पावसानेऽपि विषेदुर्नित्यसूरयः॥
Verse 3
अहो कष्टमिदं रूपं तमसा विश्वमोहनम् । येन कल्पावसानेपि विष्णुर्नाद्यापि बुध्यते
अहो कष्टमिदं रूपं तमसा विश्वमोहनम् । येन कल्पावसानेऽपि विष्णुर्नाद्यापि बुध्यते ॥
Verse 4
ज्योतिषः पुरुषं पूर्णमपश्यंतं सुरा अपि । कथं वा तमसः शांतिं लभेरन्परिभाविनः
ज्योतिषः पुरुषं पूर्णमपश्यन्तं सुरा अपि । कथं वा तमसः शान्तिं लभेरन् परिभाविनः ॥
Verse 5
इति निश्चित्य मनसा देवदेवमुमापतिम् । चिंतयामासुरात्मस्थं तेजोराशिं निरंजनम्
इति निश्चित्य मनसा देवदेवमुमापतिम् । चिन्तयामासुरात्मस्थं तेजोराशिं निरञ्जनम् ॥
Verse 6
ततः प्रसन्नो भगवांस्तेजोराशिर्महेश्वरः । विश्वावनाय विज्ञप्तः प्रणतैर्नित्यसूरिभिः
ततः प्रसन्नो भगवान् तेजोराशिर्महेश्वरः । विश्वावनाय विज्ञप्तः प्रणतैर्नित्यसूरिभिः ॥
Verse 7
ततस्तेजोमयाच्छंभोः स्फुलिंगांशुसमुद्भवाः । उदस्तंभंत देवानां त्रयस्त्रिंशच्च कोटयः
ततस्तेजोमयाच्छम्भोः स्फुलिङ्गांशुसमुद्भवाः । उदस्तम्भन्त देवानां त्रयस्त्रिंशच्च कोटयः ॥
Verse 8
बोधितः सकलैर्देवैः समुत्थाय रमापतिः । प्रभातं वीक्ष्य सकलं मनस्येवमचिन्तयत्
सकलैर्देवैः प्रबोधितो रमापतिः समुत्थाय, प्रभातसदृशं सर्वं प्रकाशमानं वीक्ष्य, मनसि एवम् अचिन्तयत्।
Verse 9
मया तमसि उद्रेकादकाले शयनं कृतम् । प्रबोधाय परं ज्योतिः स्वयं दृष्टः सदाशिवः
तमसोद्रेकात् अकाले मया शयनं कृतम्; प्रबोधाय तु परं ज्योतिः सदाशिवः स्वयं मया प्रत्यक्षं दृष्टः।
Verse 10
जगदुत्पत्तिकृत्यानि स्वयं कर्तुं व्यवस्यति । किं मयात्र पुनः कार्यं ब्रह्मणा वा स्वयंभुवा
जगदुत्पत्तिकृत्यानि स्वयं कर्तुं स व्यवस्यति; अत्र पुनर्मया किं कार्यं, ब्रह्मणा वा स्वयंभुवा अपि।
Verse 11
धिङ्मां स्थितमनात्मज्ञं निद्रया हृतचेतसम् । अथवा सर्वकर्तारं शरणं यामि शंकरम्
धिङ्मां स्थितमनात्मज्ञं निद्रया हृतचेतसम्; अथवा सर्वकर्तारं शंकरं शरणं यामि।
Verse 12
सर्वदोषप्रशमनं सर्वाभीष्टफलप्रदम् । पवित्रमल्पपुण्यानां दुर्लभं शंभुदर्शनम्
सर्वदोषप्रशमनं सर्वाभीष्टफलप्रदं पवित्रं च; अल्पपुण्यानां तु शंभोर्दर्शनं दुर्लभम्।
Verse 13
चिंतयन्नेवमात्मस्थं ज्योतिर्लिंगं सदाशिवम् । प्रणनाम हरिर्भक्त्या देवमष्टांगतो मुहुः
एवं स्वात्मनि स्थितं ज्योतिर्लिङ्गरूपं सदाशिवं चिन्तयन् हरिः भक्त्या मुहुर् मुहुः अष्टाङ्गप्रणिपातेन देवं प्रणनाम।
Verse 14
विश्वस्रष्टारमीशानं तुष्टाव दुरितच्छिदम् । अथ तेजोमयः शंभुः शरण्यः शरणागतम्
स विश्वस्रष्टारमीशानं दुरितच्छिदं तुष्टाव। अथ तेजोमयः शरण्यः शम्भुः शरणागतं तमभिमुखोऽभवत्।
Verse 15
अनुगृह्य कटाक्षैस्तं समुत्तिष्ठेत्यभाषत । उत्थाय करुणापूर्णं शंभुं चंद्रार्द्धशेखरम्
स तं करुणाकटाक्षैरनुगृह्य ‘समुत्तिष्ठ’ इत्यभाषत। अथ उत्थाय हरिः करुणापूर्णं चन्द्रार्धशेखरं शम्भुं ददर्श।
Verse 16
नमस्त्रिभुवनेशाय त्रिमूर्तिगुणधारिणे । त्रिदेववपुषे तुभ्यं त्रिदृशे त्रिपुरद्रुहे
नमस्त्रिभुवनेशाय त्रिमूर्तिगुणधारिणे। त्रिदेववपुषे तुभ्यं त्रिदृशे त्रिपुरद्रुहे॥
Verse 17
त्वमेव जगतामीशो निजांशैर्देवतामयैः । कार्यकारणरूपेण करोषि स्वेच्छया क्रियाः
त्वमेव जगतामीशो निजांशैर्देवतामयैः। कार्यकारणरूपेण स्वेच्छया सर्वक्रियाः करोषि॥
Verse 18
मां नियुज्य जगद्गुप्तौ परिमोह्य च मायया । न दोषमुत संकल्पं विहातुमपि नेच्छसि
मां जगद्गुप्तौ नियुज्य, मायया च परिमोह्य, त्वं न दोषं नापि तद्दोषहेतुकं संकल्पमपि विहातुमिच्छसि।
Verse 19
किं करोमि जगन्मूर्त्तौ न्यस्तभारोऽस्म्यहं त्वयि । न दोषमीहसे नूनमकालशयनेन माम्
किं करोमि जगन्मूर्ते? त्वयि न्यस्तभारोऽहम्। अకాలशयनेन मां नूनं दोषयितुम् न त्वं इच्छसि।
Verse 20
हर शम्भो हरेरार्तिमनुतापं समीक्ष्य सः । आदिदेश हरः श्रीमान्प्रायश्चित्तं हरेरिदम्
हरे शम्भो—हरेरार्तिं चानुतापं च समीक्ष्य, श्रीमान् हरः हरेरिदं प्रायश्चित्तम् आदिदेश।
Verse 21
अरुणाचलरूपेण तिष्ठामि वसुधातले । तस्य दर्शनमात्रेण भविता ते तमः क्षयः
अरुणाचलरूपेण वसुधातले तिष्ठामि। तस्य दर्शनमात्रेण तव तमः क्षयो भविता।
Verse 23
पूर्वस्मै विष्णवे तत्र वरो दत्तो मया पुरा । तदैव तैजसं लिंगमरुणाचल संज्ञितम् । तेजोमयमिदं रूपं प्रशांतं लोकरक्षणात् । यदग्निमयमव्यक्तमपारगुणवैभवम्
पूर्वं तत्र विष्णवे मया वरो दत्तः। तदैव तैजसं लिङ्गम् ‘अरुणाचल’ इति संज्ञितम्। इदं तेजोमयं रूपं प्रशान्तं लोकरक्षणार्थम्; यदग्निमयम् अव्यक्तम्, अपारगुणवैभवसमन्वितम्।
Verse 24
नदीनां निर्झराणां च मेघमुक्तांभसामपि । अंतर्ज्योतिर्मयत्वेन लयस्तत्रैव दृश्यते
नदीनां निर्झराणां च मेघमुक्तांभसामपि । अंतर्ज्योतिर्मयत्वेन लयस्तत्रैव दृश्यते
Verse 25
अंधानां दृष्टिलाभेन पंगूनां पादसंचरैः । अपुत्राणां च पुत्राप्त्या मूकानां वाक्प्रवृत्तिभिः
अंधानां दृष्टिलाभेन पंगूनां पादसंचरैः । अपुत्राणां च पुत्राप्त्या मूकानां वाक्प्रवृत्तिभिः
Verse 26
सर्वसिद्धिप्रदानेन सर्वव्याधिविमोचनैः । सर्वपापप्रशमनैर्यत्सर्ववरदं स्थितम्
सर्वसिद्धिप्रदानेन सर्वव्याधिविमोचनैः । सर्वपापप्रशमनैर्यत्सर्ववरदं स्थितम्
Verse 27
इत्युक्तांतर्दधे शम्भुर्हरिश्चैवारुणाचलम् । आगत्य तप आस्थाय शोणाचलमुपास्त च
इत्युक्तांतर्दधे शम्भुर्हरिश्चैवारुणाचलम् । आगत्य तप आस्थाय शोणाचलमुपास्त च
Verse 28
तमद्रिं परितो दृष्ट्वा सुरान्काननसंश्रयान् । ऋषीणामाश्रमान्पुण्यान्स्थापयामास वै हरिः । वेदान्सांगोपनिषदान्समंतान्मूर्तिधारिणः
तमद्रिं परितो दृष्ट्वा सुरान्काननसंश्रयान् । ऋषीणामाश्रमान्पुण्यान्स्थापयामास वै हरिः । वेदान्सांगोपनिषदान्समंतान्मूर्तिधारिणः
Verse 29
ससर्ज दिव्यरूपाणां शतमप्सरसां कुलम् । नृत्यैर्गीतैश्च वादित्रैस्सेवध्वमिति चादिशत्
ससर्ज दिव्यरूपाणां शतमप्सरसां कुलम् । नृत्यैर्गीतैश्च वादित्रैः सेवध्वमिति चादिशत् ॥
Verse 30
स्नात्वा ब्रह्मसरस्यस्मिन्विष्णुः कमललोचनः । प्रदक्षिणं चकारामुमरुणाद्रिं समर्चितम्
स्नात्वा ब्रह्मसरस्यस्मिन् विष्णुः कमललोचनः । प्रदक्षिणं चकारामुमरुणाद्रिं समर्चितम् ॥
Verse 31
अपापः सर्वलोकानामाधिपत्यं च लब्धवान् । रमया सहितो नित्यमभिरूपसुरूपया
अपापः सर्वलोकानामाधिपत्यं च लब्धवान् । रमया सहितो नित्यमभिरूपसुरूपया ॥
Verse 32
भास्करस्तेजसां राशिरसुरैरपि पीडितः । ब्रह्मोपदेशादानर्च भक्त्यारुणगिरीश्वरम्
भास्करस्तेजसां राशिरसुरैरपि पीडितः । ब्रह्मोपदेशादानर्च भक्त्यारुणगिरीश्वरम् ॥
Verse 33
निमज्ज्य विमले तीर्थे पावने ब्रह्मनिर्मिते । प्रदक्षिणं चकारैनमरुणार्द्रि स्वयंप्रभुम्
निमज्ज्य विमले तीर्थे पावने ब्रह्मनिर्मिते । प्रदक्षिणं चकारैनमरुणाद्रिं स्वयंप्रभुम् ॥
Verse 34
अशेषदैत्यविजयं लब्ध्वा मेरुप्रदक्षिणम् । लेभे च परमं तेजः परतेजःप्रणाशनम्
अशेषदैत्यविजयं लब्ध्वा मेरुप्रदक्षिणं कृत्वा स परमं तेजो लेभे, यत् परतेजःप्रणाशनम्।
Verse 35
दक्षशापानलाक्रांतस्सोमः शिववचोबलात् । अरुणाचलमभ्यर्च्य लब्धरूपोऽभवत्पुनः
दक्षशापानलाक्रान्तः सोमः शिववचोबलात् अरुणाचलमभ्यर्च्य पुनर्लब्धरूपोऽभवत्।
Verse 36
अग्निर्ब्रह्मर्षिशापेन यक्ष्मरोगप्रपीडितः । अपूतोऽपि पवित्रोऽभूदरुणाचलसेवया
अग्निर्ब्रह्मर्षिशापेन यक्ष्मरोगप्रपीडितः; अपूतोऽपि अरुणाचलसेवया पवित्रोऽभूत्।
Verse 37
शक्रो वृत्रं बलं पाकं नमुचिं जृंभमुद्धृतम् । शिवलब्धवरान्दैत्यान्पुरा हत्वा जगत्पतीन्
शक्रः पूर्वं शिवलब्धवरान् जगत्पीडकान् दैत्यान्—वृत्रं बलं पाकं नमुचिं जृम्भमुद्धृतं च—हत्वा।
Verse 38
पातकैश्च परिक्षीणस्तथा लोकांतमाश्रितः । शम्भुं प्रसाद्य तपसा शिवेन परिचोदितः
पातकैः परिक्षीणः स लोकान्तमाश्रितः; शिवेन परिचोदितः तपसा शम्भुं प्रसादयामास।
Verse 39
अरुणाद्रिं समभ्यर्च्य विपापोऽभूत्सुराधिपः । इष्ट्वा च हयमेधेन प्रीणयामास शंकरम्
अरुणाद्रिं सम्यगभ्यर्च्य सुराधिपो विपापोऽभवत्; हयमेधयज्ञं च कृत्वा शंकरं प्रीणयामास।
Verse 40
लब्ध्वा चेन्द्रपदं शक्रः शतमप्सरसांकुलम् । सेवार्थमादिशन्छ्रीमान्दिव्यदुंदभिसेवया
इन्द्रपदं लब्ध्वा श्रीमान् शक्रः शताप्सरसां मध्ये सेवार्थमाज्ञां ददौ, दिव्यदुन्दुभिसेवया पूजां व्यवस्थापयामास।
Verse 41
पुष्पमेघान्समादिश्य दिव्याभिः पुष्पवृष्टिभिः । समर्चयति शोणाद्रिं दिवि नित्यं च वंदते
पुष्पमेघान् समादिश्य दिव्यपुष्पवृष्टिभिः शोणाद्रिं समर्चयति; दिवि नित्यं च तं वन्दते।
Verse 42
शेषोऽपि शोणशैलेशं समभ्यर्च्य शिवाज्ञया । अभजत्कामरूपत्वं महीमण्डलधारकः
महीमण्डलधारकः शेषोऽपि शिवाज्ञया शोणशैलेशं समभ्यर्च्य कामरूपत्वं लेभे।
Verse 43
अन्ये नागाश्च गन्धर्वाः सिद्धाश्चाप्सरसां गणाः । दिक्पालाश्च तमभ्यर्च्य लेभिरेऽपेक्षितान्वरान्
अन्ये नागा गन्धर्वाः सिद्धाश्चाप्सरसां गणाः; दिक्पालाश्च तमभ्यर्च्य यथेष्टान् वरान् लेभिरे।
Verse 44
देवैरशेषैर्दैत्यादीञ्जेतुकामैः समुद्यतैः । प्रार्थितः सर्वतोऽभीष्टवरदोऽरुणभूधरः
देवैः समस्तैर् दैत्यादीन् जेतुकामैः समुद्यतैः सर्वतोऽभीष्टवरदानाय प्रार्थितोऽरुणभूधरः सर्वान् कामान् ददौ।
Verse 45
त्वष्ट्रा विरचिताकार आदित्यस्तेजसा तपन् । ग्रहनाथस्तु शोणाद्रिं विलंघयितुमुद्यतः
त्वष्ट्रा विरचिताकारोऽदित्यः तेजसा तपन् शोणाद्रिं विलङ्घयितुमुद्यतः; ग्रहनाथो राहुरपि तं पर्वतं लङ्घयितुमभ्युद्यतः।
Verse 46
रथवाहाः पुनस्तस्य शक्तिहीनाः श्रमं गताः । सोऽपि श्रिया विहीनश्च जातः गोणाद्रितेजसा
तस्य रथवाहाः पुनः शक्तिहीनाः श्रमं गताः; सोऽपि शोणाद्रितेजसा श्रिया विहीनोऽभवत्।
Verse 47
नाशक्नोच्च दिवं गन्तुं सर्वगत्यांशुमालिनः । स तु ब्रह्मोपदेशेन समाराध्यारुणाचलम्
सर्वगत्यांशुमाली दिवं गन्तुं नाशक्नोत्; स तु ब्रह्मोपदेशेन अरुणाचलं सम्यक् समाराधयामास।
Verse 48
प्रीत्या तस्माद्विभोर्लेभे मार्गं व्योम्नो हयाञ्छुभान् । ततः प्रभृति तिग्मांशुः स हि शोणाख्यपर्वतम्
विभोः प्रीत्या स व्योम्नो मार्गं शुभान् हयान् च लेभे; ततः प्रभृति स तिग्मांशुः शोणाख्यपर्वतं न विलङ्घयति।
Verse 49
न लंघयति किं त्वस्य प्रदक्षिणपरिक्रमैः । दक्षयागपरिध्वस्ता हीनांगास्त्रिदशाः पुरा
न तं लङ्घयति; किंतु प्रदक्षिणपरिक्रमाभिः परितः सञ्चरति। पुरा दक्षयागविध्वंसात् हीनाङ्गाः त्रिदशाः (देवाः) आसन्।
Verse 50
अरुणाचलमाराध्य नवान्यंगानि लेभिरे । पूषा दन्तं शिखी हस्तं भगो नेत्रं त्वखंडितम्
अरुणाचलं समाराध्य ते नवान्यङ्गानि लेभिरे। पूषा दन्तं, शिखी हस्तं, भगो नेत्रं त्वखण्डितम्।
Verse 51
घ्राणं वाणी च लेभे सा शोणाचलनिषेवणात् । भार्गवः क्षीणनेत्रस्स विष्णुहस्तकुशाग्रतः
शोणाचलनिषेवणात् सा घ्राणं वाणीं च लेभे। भार्गवश्च क्षीणनेत्रः स विष्णुहस्तकुशाग्रतः (पीडितः)।
Verse 52
बलिदत्तावनीदानजलधारानिरोधतः । स तु शोणाचलं गत्वा तपः कृत्वातिदुष्करम्
बलिदत्तावनीदानजलधारानिरोधतः स तु शोणाचलं गत्वा तपः कृत्वातिदुष्करम्।
Verse 53
लेभे नेत्रं च पूतात्मा भास्कराख्ये गिरौ स्थितः । अरुणाचलनाथस्य सेवया सूर्यसारथिः
भास्कराख्ये गिरौ स्थितः पूतात्मा स सूर्यसारथिः। अरुणाचलनाथस्य सेवया नेत्रं च लेभे।
Verse 54
प्रतर्दनाख्यो नृपतिर्ग्रहीतुं देवकन्यकाम् । अरुणाद्रिपतेर्गानं कुर्वंतीं सादरोऽभवत्
प्रतर्दनाख्यो नृपतिः देवकन्यकां ग्रहीतुं प्रवृत्तः; अरुणाद्रिपतेः स्तुतिगानं सादरं कुर्वन्तीं तां दृष्ट्वा स विनीतोऽभवत्।
Verse 55
क्षणात्कपिमुखो जातो मंत्रिभिश्चोदितो नृपः । प्रत्यर्प्य तां पुनश्चान्याः प्रादादरुणभूभृते
क्षणमात्रेण नृपः कपिमुखोऽभवत्; मंत्रिभिः प्रेरितः स तां प्रत्यर्प्य, पुनरन्याः कन्याः अरुणभूभृते समर्पयामास।
Verse 56
ततश्चारुमुखोजातः प्रसादादरुणेशितुः । सायुज्यमस्मै सकलं दत्तवान्भक्तिभावतः
ततः अरुणेशितुः प्रसादात् स चारुमुखोऽभवत्; भक्तिभावात् तस्मै सायुज्यं सकलं प्रभुः प्रददौ।
Verse 57
अरुणाचलनाथस्यसंनिधौ ज्ञानदुर्बलः । गंधर्वः पुष्पकाख्यस्तु भक्तिहीनो ह्यगात्पुरा
पूर्वं अरुणाचलनाथस्य सन्निधौ ज्ञानदुर्बलः, भक्तिहीनश्च पुष्पकाख्यो गन्धर्वः समागात्।
Verse 58
ततो व्याघ्रमुखं दृष्ट्वा गंधर्वपरिचारकाः । किमेतदिति साश्चर्यं पप्रछुस्ते परस्परम्
ततः व्याघ्रमुखं तं दृष्ट्वा गन्धर्वपरिचारकाः साश्चर्यं परस्परं पप्रच्छुः— ‘किमेतत्?’ इति।
Verse 59
अथ नारद निर्दिष्टमवज्ञाफलमात्मनः । बुद्ध्वारुणाद्रिं संपूज्य पुनश्च सुमुखोऽभवत्
अथ नारदोपदेशेन स्वावज्ञाफलं विदित्वा सः अरुणाद्रिं विधिवत् संपूज्य पुनः सुमुखोऽभवत्।
Verse 60
शिवभूमिरियं ख्याता परितो योजनद्वयम् । मुक्तिस्तत्र प्रमीतानां कदापि विलयो न हि
इयं शिवभूमिरिति ख्याता परितो योजनद्वयपर्यन्ता; तत्र प्रमीतानां मुक्तिः सुनिश्चिताऽस्ति, सा कदापि न विलीयते।
Verse 61
सप्तर्षयः पुरा भूमौ शापदोषसमन्विताः । सिषेविरेरुणाद्रिं वै नाथो ज्ञात्वा विनिश्चयम्
पुरा भूमौ शापदोषसमन्विताः सप्तर्षयः अरुणाद्रिं वै सिषेविरे; नाथः तेषां विनिश्चयं ज्ञात्वा (अनुग्रहं चकार)।
Verse 62
शापमोक्षं ददौ श्रीमान्सप्तर्षीणां महात्मनाम् । सप्तर्षिभिः कृतं तीर्थं सर्वपापविनाशनम्
श्रीमान् स नाथः महात्मनां सप्तर्षीणां शापमोक्षं ददौ; सप्तर्षिभिः कृतं तीर्थं सर्वपापविनाशनम्।
Verse 63
शोणाचलस्य निकटे दृश्यते पावनं शुभम् । पंगुर्मुनिः शोणशैलात्पादौ लब्धुं समागतः
शोणाचलस्य निकटे पावनं शुभं (तीर्थं) दृश्यते; पङ्गुर्मुनिः शोणशैलात् पादौ लब्धुं समागतः।
Verse 64
अंतर्हितप्रार्थितार्थो दारुहस्तपुटे वहन् । जानुचंक्रमणव्यग्रः शोणनद्यास्तटं गतः
अन्तर्हितेनैव सिद्धप्रार्थितार्थः स दारुहस्तपुटे जलं वहन् । जानुचंक्रमणव्यग्रः शोणनद्यास्तटं जगाम ॥
Verse 65
दारुहस्तपुटे तीर्थे निचिक्षेप पिपासतः । जानुचंक्रमणे तस्मिन्धूर्तस्तोयं पिपासति
पिपासितः स दारुहस्तपुटतीर्थे तोयं निचिक्षेप । तस्मिन्नेव जानुचंक्रमणे धूर्तः पिपासया तोयं पपौ ॥
Verse 66
अथ शोणाचलं प्राप्तः कथं वा दारुहस्तकः । किमेतदिति तं पृच्छन्नाधावत्कलितत्परः
अथ शोणाचलं प्राप्तः स कथं वा दारुहस्तकः इति । किमेतदिति पृच्छन् परिज्ञातुमुद्यतः तं प्रति अधावत् ॥
Verse 67
लब्धपादश्च सहसा जगाम च निजालयम् । नाद्राक्षीत्पुरुषं तत्र दारुहस्तौ पुरोगमौ
लब्धपादः स सहसा निजालयं जगाम च । तत्र पुरुषं नाद्राक्षीत्, पुरोगमौ दारुहस्तौ एव ददर्श ॥
Verse 68
स्वयं गृहीत्वा चालोक्य ववंदेऽरुणपर्वतम् । ननंद लब्धचरणो लब्धरूपो महामुनिः
स्वयं तौ गृहीत्वा च आलोक्य अरुणपर्वतं ववन्दे । लब्धचरणो लब्धरूपो महामुनिः स ननन्द ॥
Verse 69
विस्मयोत्फुल्लनयनैः शिवभक्तैर्महात्मभिः । पूजितो लब्धपादः सञ्जगाम च यथागतम्
विस्मयोत्फुल्लनयनैर्महात्मभिः शिवभक्तैः स पूजितः। लब्धपादः सन् यथागतम् एव पुनर्जगाम॥
Verse 70
वाली शक्रसुतः श्रीमाञ्छ्रंगादुदयभूभृतः । अस्ताचलस्य शिखरं प्रतिगन्तुं समुद्यतः
शक्रसुतो वালী श्रीमान् पूर्वशैलशृङ्गादुदयभूभृतः। अस्ताचलशिखरं प्रति गन्तुं स समुद्यतः॥
Verse 71
आलुलोकेऽरुणगिरिं मध्ये देवनमस्कृतम् । ऊर्ध्वं गंतुं समुद्युक्तः क्षीणवीर्योऽपतद्भुवि
मध्ये देवनमस्कृतम् अरुणगिरिम् आलुलोक सः। ऊर्ध्वं गन्तुं समुद्युक्तः क्षीणवीर्यो भुवि पपात॥
Verse 72
पित्रा शक्रेण संगम्य चोदितः शोणपर्वतम् । लिंगं तैजसमभ्यर्च्य लब्धवीर्योऽभवत्पुनः
पित्रा सह शक्रेण च संगम्य ताभ्यां चोदितः सः। शोणपर्वतं गत्वा तैजसं लिङ्गम् अभ्यर्च्य पुनर्लब्धवीर्योऽभवत्॥
Verse 73
नलः पूर्वं समभ्यर्च्य स्वसृष्टा मानवप्रियाः । पालयामास धर्मात्मा नीतिसारसमन्वितः
नलः पूर्वं सम्यगभ्यर्च्य स्वसृष्टा मानवप्रियाः। धर्मात्मा नीतिसारसमन्वितः स तान् पालयामास॥
Verse 74
इलः प्रविश्य सहसा गौरीवनमखंडितम् । स्त्रीभावं समनुप्राप्तः पप्रच्छ स्वं पुरोधसम्
इलः सहसा गौरीवनमखण्डितं प्रविश्य तत्क्षणमेव स्त्रीभावं समनुप्राप्तः; तद्वृत्तान्तं स्वं पुरोधसं पप्रच्छ।
Verse 75
वशिष्ठेन समादिष्टः शोणाद्रिं समपूजयत् । तपसाराध्य देवेशं पुनः पुंस्त्वमुपागतः
वशिष्ठेन समादिष्टः स शोणाद्रिं समपूजयत्; तपसा देवेशमाराध्य पुनः पुंस्त्वमुपागतः।
Verse 76
सोमोपदेशाद्भक्त्याथ सस्मारारुणपर्वतम् । ईशानुग्रहतो लेभे शापमोक्षं तपोधिकः
सोमोपदेशात् भक्त्या सस्मारारुणपर्वतम्; ईशानुग्रहतो तपोधिकः शापमोक्षं लेभे।
Verse 77
लेभे च परमं स्थानमप्राप्यममरैरपि । भरतो मृगशावस्य स्मरणादायुषोऽत्यये
आयुषोऽत्यये भरतः मृगशावस्य स्मरणात् अमरैरप्यप्राप्यं परमं स्थानं लेभे।
Verse 78
न मुक्तिं प्राप योगेन मृगजन्मनि संगतः । पत्नीविरहजं दुःखं प्राप्तवानमितं हरिः
मृगजन्मनि सङ्गतः स योगेन मुक्तिं न प्राप; पत्नीविरहजं अमितं दुःखं हरिः प्राप्तवान्।
Verse 79
पुनर्भृगूपदेशेन शोणाद्रिमिममर्चयन् । अवतारेषु सर्वेषु सर्वदुःखान्यपाकरोत्
पुनर्भृगूपदेशेन शोणाद्रिमिममर्चयन् । अवतारेषु सर्वेषु सर्वदुःखान्यपाकरोत् ॥
Verse 80
सरस्वती च सावित्री श्रीर्भूमिः सरितस्तथा । अभ्यर्च्य शोणशैलेशमापदो निरतारिषुः
सरस्वती च सावित्री श्रीर्भूमिः सरितस्तथा । अभ्यर्च्य शोणशैलेशमापदो निरतारिषुः ॥
Verse 81
भास्करः पूर्वदिग्भागे विश्वामित्रस्तु दक्षिणे । पश्चिमे वरुणो भागे त्रिशूलं चोत्तराश्रयम्
भास्करः पूर्वदिग्भागे विश्वामित्रस्तु दक्षिणे । पश्चिमे वरुणो भागे त्रिशूलं चोत्तराश्रयम् ॥
Verse 82
योजनद्वयपर्यंते सीमाः शैलेषु संस्थिताः । चतस्रो देवतास्त्वेताः सेवंते शोणपर्वतम्
योजनद्वयपर्यंते सीमाः शैलेषु संस्थिताः । चतस्रो देवतास्त्वेताः सेवंते शोणपर्वतम् ॥
Verse 83
स्थिताः सीमावसानेषु शोणाद्रीशमवस्थितम् । नमंति देवाश्चत्वारः शिवं शोणाचलाकृतिम्
स्थिताः सीमावसानेषु शोणाद्रीशमवस्थितम् । नमंति देवाश्चत्वारः शिवं शोणाचलाकृतिम् ॥
Verse 84
अस्योत्तरस्मिञ्छिखरे दृश्यते वटभूरुहः । सिद्धवेषः सदैवास्ते यस्य मूले महेश्वरः
अस्योत्तरशिखरे वटवृक्षो दृश्यते; तस्य मूले सिद्धवेषधारी महेश्वरः सदैव तिष्ठति।
Verse 85
यस्य च्छायातिमहती सर्वदा मण्डलाकृतिः । लक्ष्यते विस्मयोपेतैः सर्वदा देवमानवैः
तस्य छाया अतिमहती नित्यं मण्डलाकृतिः; देवमानवैः सदा विस्मययुक्तैः सा लक्ष्यते।
Verse 86
अष्टभिः परितो लिंगैरष्टदिक्पालपूजितैः । अष्टासु संस्थितैर्दिक्षु शोभते ह्युपसेवितः
अष्टभिः परितो लिङ्गैः अष्टदिक्पालपूजितैः; अष्टासु दिक्षु संस्थितैः प्रभुः सर्वतः उपसेवितः शोभते।
Verse 87
नृपाणां शम्भुभक्तानां शंकराज्ञानुपालिनाम् । अत्रैव महदास्थानमादिदेवेन निर्मितम्
शम्भुभक्तानां शंकराज्ञानुपालिनां नृपाणामत्रैव महदास्थानम्; तदादिदेवेन निर्मितम्।
Verse 88
बकुलश्च महांस्तत्र सदार्थितफलप्रदः । आगमार्थविदा मूले वामदेवेन सेव्यते
तत्र महाबकुलवृक्षः सदार्थितफलप्रदः; आगमार्थविदा वामदेवेन तस्य मूले नित्यं सेव्यते।
Verse 89
अगस्त्यश्च वशिष्ठश्च संपूज्यारुणभूधरम् । संस्थाप्य लिंगे विमले तेपाते तादृशं तपः
अगस्त्यश्च वशिष्ठश्च संपूज्यारुणभूधरम् । संस्थाप्य लिंगे विमले तेपाते तादृशं तपः
Verse 90
हिरण्यगर्भतनयः पुरा शोणनदः पुमान् । अत्र तीव्रं तपस्तप्त्वा गंगाभिमुखगोऽभवत
हिरण्यगर्भतनयः पुरा शोणनदः पुमान् । अत्र तीव्रं तपस्तप्त्वा गंगाभिमुखगोऽभवत
Verse 91
अत्र शोणनदी पुण्या प्रवहत्यमलोदका । वेणा च पुण्यतटिनी परितः सेवतेऽचलम्
अत्र शोणनदी पुण्या प्रवहत्यमलोदका । वेणा च पुण्यतटिनी परितः सेवतेऽचलम्
Verse 92
वायव्याश्च दिशो भागे वायुतीर्थं च शोभते । तत्र स्नात्वा मरुत्पूर्वं जगत्प्राणत्वमाप्तवान्
वायव्याश्च दिशो भागे वायुतीर्थं च शोभते । तत्र स्नात्वा मरुत्पूर्वं जगत्प्राणत्वमाप्तवान्
Verse 93
उत्तरेऽस्य गिरेस्तीर्थं सुवर्णकमलोज्ज्वलम् । दिव्यसौगंधिकाकीर्णं हंसभृंगमनोहरम्
उत्तरेऽस्य गिरेस्तीर्थं सुवर्णकमलोज्ज्वलम् । दिव्यसौगंधिकाकीर्णं हंसभृंगमनोहरम्
Verse 94
कौबेरं तीर्थमेशान्यामैशान्यं तीर्थमुत्तमम्
ईशान्यदिशि कौबेरं तीर्थं विराजते शुभम् । ईशान्यं तीर्थमुत्तमं परमपावनमिष्यते ॥
Verse 95
तस्यैव पश्चिमे भागे विष्णुः कमललोचनः । स्नात्वा विष्णुत्वमभजत्कमलालालिताकृतिः
तस्यैव पश्चिमे भागे विष्णुः कमललोचनः । स्नात्वा विष्णुत्वमभजत् कमलालालिताकृतिः ॥
Verse 96
नवग्रहाः पुरा तत्र स्नात्वा ग्रहपदं गताः । नवग्रहप्रसादश्च जायते तत्र मज्जताम्
नवग्रहाः पुरा तत्र स्नात्वा ग्रहपदं गताः । नवग्रहप्रसादश्च जायते तत्र मज्जताम् ॥
Verse 97
दुर्गा विनायक स्कन्दो क्षेत्रपालः सरस्वती । रक्षंति परितस्तीर्थं ग्राहयमेतदनन्तरम्
दुर्गा विनायकः स्कन्दः क्षेत्रपालः सरस्वती । रक्षन्ति परितस्तीर्थं शृणु चैतदनन्तरम् ॥
Verse 98
गंगा च यमुना चैव गोदावरी सरस्वती । नर्मदासिन्धुकावेर्यः शोणः शोर्णनदी च सा
गङ्गा च यमुना चैव गोदावरी सरस्वती । नर्मदा सिन्धु कावेरी शोनः शोर्णा नदी तथा ॥
Verse 99
एता गूढा निषेवंते पूर्वाद्याशासु संततम् । नश्यंत्यः सकलं पापमात्मक्षेत्रसमुद्भवम्
एताः सरितो गूढरूपेण पूर्वाद्याशासु सततं निषेवन्ते; प्रवहन्त्यः स्वदेहक्षेत्रसमुद्भवं सकलं पापं नाशयन्ति।
Verse 100
अन्याश्च सरितो दिव्याः पार्थिव्यश्च शुभोदकाः । उदजृंभंत सहसा शोणाद्रीशप्रसादतः
अन्याश्च दिव्याः सरितः पार्थिव्याश्च शुभोदकाः; शोणाद्रीशप्रसादतः सहसा उदजृम्भन्त।
Verse 101
आगस्त्यं दक्षिणे भागे तीर्थं महदुदाहृतम् । सर्वभाषार्थसंसिद्धिर्जायते तत्र मज्जताम्
दक्षिणे भागे आगस्त्यं नाम महत्तीर्थं प्रकीर्तितम्; तत्र मज्जतां सर्वभाषार्थसंसिद्धिर्जायते।
Verse 102
अत्रागस्त्यः समागत्य स्नात्वा मुनिगणावृतः । अभ्यर्चयति शोणाद्रिं मासि भाद्रपदे सदा
अत्र आगस्त्यः मुनिगणावृतः समागत्य स्नात्वा, भाद्रपदमासि सदा शोणाद्रिं अभ्यर्चयति।
Verse 103
वाशिष्ठमुत्तरे भागे तीर्थं दिव्यं शुभोदयम् । सर्ववेदार्थसंसिद्धिर्जायते तत्र मज्जनात्
उत्तरे भागे वाशिष्ठं नाम दिव्यं तीर्थं शुभोदयम्; तत्र मज्जनात् सर्ववेदार्थसंसिद्धिर्जायते।
Verse 104
अत्र मेरोः समागत्य वशिष्ठो भगवानृषिः । करोत्याश्वयुजे मासि शोणाद्रीशनिषेवणम्
अत्र मेरोः समागत्य भगवानृषिर्वशिष्ठः । आश्वयुजे मासि शोणाद्रीशस्य भक्त्या नित्यं निषेवणं करोति ॥
Verse 105
गंगानाम महत्तीर्थं पूर्वोत्तरदिशि स्थितम् । तत्र स्नानाद्भवेन्नृणां सर्वपातकनाशनम्
पूर्वोत्तरदिशि गङ्गानाम महत्तीर्थं प्रतिष्ठितम् । तत्र स्नानात् नृणां सर्वपातकानां नाशो भवति ॥
Verse 106
गंगाद्याः सरितः सर्वाः कार्त्तिके मासि संगताः । अत्रारुणाद्रिनाथस्य सेवां कुर्वंति सादरम्
कार्त्तिके मासि गङ्गाद्याः सरितः सर्वाः समागताः । अत्रारुणाद्रिनाथस्य सेवां सादरं कुर्वन्ति ॥
Verse 107
ब्राह्म्यं नाम महातीर्थमरुणाद्रीशसन्निधौ । तस्योपसंगमात्सद्यो ब्रह्महत्यादि नश्यति
अरुणाद्रीशसन्निधौ ब्राह्म्यं नाम महातीर्थम् । तस्योपसङ्गमात् सद्यो ब्रह्महत्यादि नश्यति ॥
Verse 108
मार्गे मासि समागत्य ब्रह्मलोकात्पितामहः । स्नात्वा तत्प्रत्यहं देवमर्चयत्यरुणाचलम्
मार्गशीर्षे मासि समागत्य ब्रह्मलोकात् पितामहः । स्नात्वा प्रत्यहं देवम् अरुणाचलं समर्चयति ॥
Verse 109
पौषे मासि समागत्य स्नात्वा तीर्थे निजैः सुरैः । महेन्द्रः शोणशैलेशमभ्यर्चयति शंकरम्
पौषमासे समागत्य निजैः सुरैः सह महेन्द्रः तीर्थे स्नात्वा शोणशैलेशं शंकरं भक्त्या समभ्यर्चयति।
Verse 110
शैवंनाम महातीर्थं संनिधौ तत्र वर्तते । रुद्रो ब्रह्मकपालेन सह तत्र न्यमज्जत
तत्र संनिधौ ‘शैव’ इति नाम महातीर्थं वर्तते; रुद्रोऽपि ब्रह्मकपालेन सह तत्र निमज्जनं कृतवान्।
Verse 111
अत्र शम्भुर्गणैः सार्द्धं माघे मासि प्रसीदति । प्रायश्चित्तानि सर्वाणि नॄणां सफलयन्भुवि
अत्र माघमासे शम्भुः गणैः सार्द्धं प्रसीदति, भुवि नॄणां सर्वाणि प्रायश्चित्तानि सफलयन्।
Verse 112
आग्नेयमग्निदिग्भागे तीर्थं सौभाग्यदायकम् । अग्निरत्र पुरा स्नात्वा स्वाहया संगतः सुखी
आग्नेयदिग्भागे सौभाग्यदायकम् ‘आग्नेय’ नाम तीर्थं वर्तते; अग्निः पुरा अत्र स्नात्वा स्वाहया सह संगतः सुखी अभवत्।
Verse 113
अनंगोपि स्मरः स्नात्वा फाल्गुने मासि संगतः । अभ्यर्च्य शोणशैलेशमभूत्सर्वसुखाधिपः
अनङ्गोऽपि स्मरः फाल्गुनमासे अत्र स्नात्वा संगतः; शोणशैलेशं समभ्यर्च्य स सर्वसुखाधिपोऽभवत्।
Verse 114
दिशि दक्षिणपूर्वस्यां वैष्णवं तीर्थमद्भुतम् । ब्रह्मर्षयः सदा तत्र वसंति कृतकौतुकाः
दक्षिणपूर्वदिशि वैष्णवं तीर्थमद्भुतं विराजते। तत्र ब्रह्मर्षयः कृतकौतुकाः सदा वसन्ति॥
Verse 115
चैत्रे मासि समागत्य विष्णुस्तत्र रमापतिः । स्नात्वाभ्यर्च्यारुणाद्रीशमभवल्लोकनायकः
चैत्रमासि तत्रागत्य विष्णुः रमापतिः। स्नात्वा चाभ्यर्च्यारुणाद्रीशं लोकनायकोऽभवत्॥
Verse 116
सौरंनाम महातीर्थं कौबेरदिशि जृंभितम् । सर्वरोगोपशांतिश्च जायते तत्र मज्जनात्
सौरं नाम महातीर्थं कौबेरदिशि विस्तृतम्। तत्र मज्जनमात्रेण सर्वरोगोपशान्तिर्भवेत्॥
Verse 117
वैशाखे मासि दिनकृत्स्नात्वात्रेशं निषेवते । वालखिल्यैः समं श्रीमान्वेदैश्च सह संगतः
वैशाखमासि दिनकृत् स्नात्वात्रेशं निषेवते। वालखिल्यैः समं श्रीमान् वेदैश्च सह संगतः॥
Verse 118
आश्विनं पावनं तीर्थमीशब्रह्मोत्तरे स्थितम् । आप्लुतौ भिपजौ दस्रौ पूतावत्र निमज्जनात्
आश्विनं पावनं तीर्थमीशब्रह्मोत्तरे स्थितम्। अत्र निमज्जनात् पूतावभवतां दस्रौ भिषजौ॥
Verse 119
अत्राश्विनौ समागत्य स्नात्वाभ्यर्च्य च शंकरम् । दक्षिणे शोण शैलस्य निकटे वर्त्तते शुभम्
अत्राश्विनौ समागत्य स्नात्वा शंकरमभ्यर्च्य च । शोणशैलस्य दक्षिणदिशि निकटे शुभं तीर्थं वर्तते ॥
Verse 120
कामदं मोक्षदं चैव तीर्थं पांडवसंज्ञितम् । पुरा हि पांडवास्तत्र मजनात्क्षितिनायकाः
कामदं मोक्षदं चैव पाण्डवाख्यं महातीर्थम् । पुरा पाण्डवाः स्नानमात्रेण क्षितिनायकताṃ गताः ॥
Verse 121
अत्र धात्री समागत्य सर्वौषधिफलान्विता । ज्येष्ठे मासि समं देवैरार्चयच्चारुणाचलम्
अत्र धात्री समागत्य सर्वौषधिफलान्विता । ज्येष्ठमासि देवैः सार्धमर्चयामास चारुणाचलम् ॥
Verse 122
आषाढे मासि संत्यक्ता विश्वेदेवा महाबलाः । अभ्यर्च्य शोणशैलेशमागच्छन्मखराध्यताम्
आषाढमासे संत्यक्ताः विश्वेदेवा महाबलाः । अभ्यर्च्य शोणशैलेशं ययुर्मखराध्यतां शुभाम् ॥
Verse 123
वैश्वदेवं महातीर्थं सोमसूर्योत्तराश्रयम् । विश्वाधिपत्यमतुलं लभ्यते तत्र मज्जनात्
वैश्वदेवं महातीर्थं सोमसूर्योत्तराश्रयम् । तत्र मज्जनमात्रेण विश्वाधिपत्यमतुलं लभेत् ॥
Verse 124
परितो लक्ष्यते तीर्थं पूर्वस्यां दिशि शोभने । अत्र लक्ष्मीः पुरा स्नात्वा लेभे पुरुषमुत्तमम्
परितः पूर्वदिशि शोभनं तीर्थं लक्ष्यते। अत्र पुरा लक्ष्मीः स्नात्वा पुरुषोत्तमं लेभे॥
Verse 125
उत्तरस्यां दिशि पुरा पुण्या स्कंदनदी स्थिता । अत्र स्नात्वा पुरा स्कंदः संप्राप्तो विपुलं बलम्
उत्तरदिशि पुरा पुण्या स्कन्दनदी स्थिता। अत्र पुरा स्नात्वा स्कन्दो विपुलं बलं समप्राप्तवान्॥
Verse 126
पश्चिमस्यां दिशि ख्याता परा कुंभनदी शुभा । अगस्त्यः कुंभकः कुंभस्तत्र नित्यं व्यवस्थितः
पश्चिमदिशि ख्याता शुभा परा कुम्भनदी। तत्रागस्त्यः कुम्भकः कुम्भो नित्यं व्यवस्थितः॥
Verse 127
गंगा च मूलभागस्था यमुना गगने स्थिता । सोमोद्भवा शिरोभागे सेवंते शोणपर्वतम्
गङ्गा मूलभागस्था, यमुना गगने स्थिता। सोमोद्भवा शिरोभागे—एवं शोणपर्वतं सेवन्ते॥
Verse 128
बहून्यपि च तीर्थानि संभूतानि समंततः । तेषां भेदान्पुरा वेत्तुं मार्कण्डेयस्तु नाशकत्
समन्ततो बहून्यपि तीर्थानि संभूतानि। तेषां भेदान् पुरा वेत्तुं मार्कण्डेयः नाशकत्॥
Verse 129
तपोभिर्बहुभिस्सोयं शोणाद्रीशमतोषयत् । प्रार्थयामास च वरं प्रीतात्तस्मान्मुनीश्वरः
बहुभिस्तपोभिरयं मुनिः शोणाद्रीशं समतोषयत्। तस्मात् प्रीतो मुनीश्वरः वरं प्रार्थयामास च॥
Verse 130
मार्कण्डेय उवाच । भगवन्नरुणाद्रीश तीर्थभेदाः सहस्रशः । प्रख्याताश्च प्रकाशंते दुर्बोधास्त्वल्पचेतसाम्
मार्कण्डेय उवाच— भगवन् अरुणाद्रीश! तीर्थभेदाः सहस्रशः। प्रख्याताश्च प्रकाशन्ते, दुर्बोधास्त्वल्पचेतसाम्॥
Verse 131
कथमेकत्र सांनिध्यं लभेरन्भुवि मानवाः । अपर्याप्तश्च भवति पृथगेषां निषेवणे
कथम् एकत्र सान्निध्यं लभेरन् भुवि मानवाः। अपर्याप्तश्च भवति पृथगेषां निषेवणे॥
Verse 132
अंतर्निगूढतेजास्त्वं गत्वा यस्सकलैः सुरैः । आरण्यसे कुरु तथा शोणाद्रिस्पर्शभीरुभिः
अन्तर्निगूढतेजास्त्वं यासि सर्वैः सुरैः सह। आरण्यसे कुरु तथा शोणाद्रिस्पर्शभीरुभिः॥
Verse 133
अहं च शंभुमभ्यर्च्य तपसारुणपर्वतम् । सर्वलोकोपकारार्थं सूक्ष्म लिंगमपूजयम्
अहं च शम्भुमभ्यर्च्य तपसा अरुणपर्वते। सर्वलोकोपकारार्थं सूक्ष्मलिङ्गमपूजयम्॥
Verse 134
विश्वकर्मकृतं दिव्यं विमानं विविधोत्सवम् । संकल्प्य सकलान्भोगान्नित्यानजनयत्पुनः
विश्वकर्मणा निर्मितं दिव्यं विमानं नानोत्सवसमृद्धम् । तत् संकल्पितं सकलभोगान् नित्यं नूतनान् पुनः पुनर्जनयामास ॥
Verse 135
धर्मशास्त्राणि विविधान्यवापुर्मुनिपुंगवाः । शिवकार्याणि सर्वाणि चक्रुभक्तिसमन्विताः
मुनिपुङ्गवाः धर्मशास्त्राणि नानाविधान्यवापुः । भक्तिसमन्विताः सर्वाणि शिवकार्याणि चक्रुः ॥
Verse 136
मया च शंभुमभ्यर्च्य कृताग्न्याहुतिसंभवाः । सप्त कन्या वरारोहाः पूजार्थं विनियोजिताः
मया च शम्भुमभ्यर्च्य कृताग्न्याहुतिसम्भवाः । पूजार्थं सप्त कन्याः वरारोहाः विनियोजिताः ॥
Verse 137
हतशत्रुगणैभूपैर्लब्धराज्यैः पुरा नृपैः । प्रत्येकं विविधैर्भोगैः शोणशैलाधिपोर्चितः
पुरा हतशत्रुगणैर्भूपैर्लब्धराज्यैर्नृपैः । प्रत्येकं विविधैर्भोगैः शोणशैलाधिपोऽर्चितः ॥
Verse 138
इदमनुभववैभवं विचित्रं दुरितहरं शिवलिंगमद्रिरूपम् । अमलमनभिगम्यनामधेयं वरमरुणाद्रिनायकं भजस्व
इदमनुभववैभवं विचित्रं दुरितहरं शिवलिङ्गमद्रिरूपम् । अमलमनभिगम्यनामधेयं वरमरुणाद्रिनायकं भजस्व ॥
Verse 139
अवनतजनरक्षणोचितस्य स्मरणनिराकृतविश्वकल्मषस्य । भजनममितपुण्यराशियोगादरुणगिरेः कृतिनः परं लभस्व
अवनतजनरक्षणोचितस्य स्मरणमात्रेण निरस्तविश्वकल्मषस्य । अमितपुण्यराशियोगादरुणगिरेर्भजनात् हे कृतिन्, परं पदं लभस्व ॥