Adhyaya 5
Mahesvara KhandaArunachala MahatmyaAdhyaya 5

Adhyaya 5

अध्यायेऽस्मिन् नन्दिकेश्वरः शुद्धसत्त्वस्य दुर्लभतां रजस्तमसोः प्राबल्यं च निरूप्य धर्मोपदेशस्य भूमिं रचयति। ततः कर्मवैचित्र्यसिद्धान्तं प्रतिपादयन् नानाविधकर्मणां नानाविधफलप्राप्तिं वर्णयति—नरकानां भेदाः, यमदूतैः दण्डनप्रकाराः, दुर्गतयः, पुनर्जन्मभेदाः, तथा देहदुःखरूपा व्याधयः विकलाङ्गता च। ब्रह्महत्या, सुरापानं, स्तेयम्, परस्त्रीगमनम्, विश्वासघातः, असत्यवचनम्, धर्मनिन्दा इत्यादीनां पापानां फलानि क्रमशः निर्दिश्य, लोकेऽपि रोग-दैन्य-अपकीर्त्यादीनि नैतिकदृष्टान्ततया दर्शयति। अन्ते पापफलज्ञानात् प्रायश्चित्तस्य अनुष्ठानं विधत्ते, विशेषतः श्रद्धालुभिः अरुणक्षेत्रे सम्यगाचरणीयमिति; श्रोता च शमन-उपायान् याचते।

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अरण्याद्गौतमं शांतमुटजद्वार आगतम् । प्रत्याधातुं प्रववृते शिवभक्तिर्जगन्मयी

ब्रह्मोवाच—अरण्यात् शान्तो गौतमो मुनिर् उटजद्वारम् आगतः; तं प्रत्युद्गन्तुं जगन्मयी शिवभक्तिः प्रववृते।

Verse 2

आलुलोके समायातं गौतमं शिष्यसेवितम् । लंबमानशिरःश्मश्रुसम्पूर्णमुखमण्डलम्

समायातं गौतमं शिष्यसेवितम् आलुलोके; लंबमानशिरःश्मश्रुसम्पूर्णमुखमण्डलं तम्।

Verse 3

जटाभिरतिताम्राभिस्तीर्थस्नानविशुद्धिभिः । न्यस्तरुद्राक्षमणिभिर्ज्वालाभिरिव पावकम्

अतिताम्राभिर्जटाभिः तीर्थस्नानविशुद्धिभिः; न्यस्तरुद्राक्षमणिभिः स ज्वालाभिरिव पावकः।

Verse 4

भस्मत्रिपुण्ड्रकोपेतविशालनिटिलोज्वलम् । शुक्लयज्ञोपवीतेन पूर्णं रुद्राक्षदामभिः

भस्मत्रिपुण्ड्रकोपेतविशालनिटिलोज्ज्वलः; शुक्लयज्ञोपवीतेन रुद्राक्षदामभिः पूर्णः।

Verse 5

दधानं वल्कले रक्ते तपः कृशितविग्रहम् । जपंतं वैदिकान्मंत्रान्रुद्रप्रीतिकरान्बहून्

रक्ते वल्कले दधानं तपःकृशितविग्रहम्; वैदिकान् बहून् मन्त्रान् रुद्रप्रीतिकरान् जपन्तं तम्।

Verse 6

शम्भुनावसितोदात्तसारूप्यमिव भाषितम् । तेजोनिधिं दयापूर्णं प्रत्यक्षमिव भास्करम्

शम्भुनावसितोदात्तसारूप्यमिव भाषितम् । तेजोनिधिं दयापूर्णं प्रत्यक्षमिव भास्करम्

Verse 7

आलोक्य तं महात्मानं वृद्धं शंभुपदाश्रयम् । कृतांजलिपुटा गौरी प्रणन्तुमुपचक्रमे

आलोक्य तं महात्मानं वृद्धं शंभुपदाश्रयम् । कृतांजलिपुटा गौरी प्रणन्तुमुपचक्रमे

Verse 8

कृतांजलिं मुनिर्वीक्ष्य समस्तजगदम्बिकाम् । किमेतदिति साश्चर्यं वारयन्प्रणनाम सः

कृतांजलिं मुनिर्वीक्ष्य समस्तजगदम्बिकाम् । किमेतदिति साश्चर्यं वारयन्प्रणनाम सः

Verse 9

स्वागतं गौरि सुभगे लोकमातर्दयानिधे । व्याजेन भक्तसंरक्षां कर्तुमत्रागतास्यहो

स्वागतं गौरि सुभगे लोकमातर्दयानिधे । व्याजेन भक्तसंरक्षां कर्तुमत्रागतास्यहो

Verse 10

अहो मान्ये मान्यमर्थं विज्ञायैव पुरा वयम् । पृथग्भावमिवालंब्य शिष्यादिभिः समागताः

अहो मान्ये मान्यमर्थं विज्ञायैव पुरा वयम् । पृथग्भावमिवालंब्य शिष्यादिभिः समागताः

Verse 11

यद्देवि ते न चेत्किंचिन्मायाविलसितन्निजम् । ततः प्रपंचसंसिद्धिः कथमेव भविष्यति

हे देवि, यदि एतत् सर्वं तव निजं मायाविलसितं न स्यात्, तर्हि प्रपञ्चस्य संसिद्धिः कथमेव भवेत्?

Verse 12

तिष्ठत्वशेषं मे वक्तुं मायाविलसितं तव । न शक्यते यन्निर्णेतुं त्वदीयैश्च कदाचन

मम तव मायाविलसितस्याशेषवर्णनं तिष्ठतु; यत् त्वदीयैः अपि कदाचन पूर्णतया निर्णेतुं न शक्यते।

Verse 13

आस्यतां पावने शुद्धं आसने कुशनिर्मिते । गृह्यतां पाद्यमर्घं च दत्तं च विधिवन्मया

पावने शुद्धे कुशनिर्मिते आसने आस्यताम्; मया विधिवत् दत्तं पाद्यमर्घ्यं च गृह्यताम्।

Verse 14

इति शिष्यैः समानीते दर्भांके परमासने । आसीनामंबिकां वृद्धो मुनिरानर्च भक्तिमान्

इति शिष्यैः समानीते दर्भाङ्के परमासने, तत्र आसीनाम् अम्बिकां वृद्धो मुनिः भक्तिमान् आनर्च।

Verse 15

निवेद्य सकलां पूजां भक्तिभावसमन्वितः । गौर्या समभ्यनुज्ञातः स्वयमप्यासने स्थितः

सकलां पूजां भक्तिभावसमन्वितः निवेद्य, गौर्या समभ्यनुज्ञातः सः स्वयमपि आसने स्थितः।

Verse 16

उवाच दशनज्योत्स्नापरिधौतदिशामुखः । पुलकांचितसर्वांगः सानंदाश्रु सगद्गदम्

ततः स उवाच—दशनज्योत्स्नया परिधौतदिग्मुखः, पुलकितसर्वाङ्गः, सानन्दाश्रुपूरः, गद्गदस्वरः।

Verse 17

अहो देवस्य माहात्म्यं शम्भोरमिततेजसः । सद्भक्त रक्षणाय त्वामादिशद्भक्तवत्सलः

अहो! देवस्य शम्भोरमिततेजसो माहात्म्यं विस्मयकरम्। सद्भक्तरक्षणाय भक्तवत्सलः स त्वामादिशत्।

Verse 18

असिद्धमन्यल्लब्धव्यं किं वान्यत्तव विद्यते । अम्बैतद्भक्तिमाहात्म्यं संदर्शयितुमीश्वरः

अम्ब! तव किं नामासिद्धं, किं वा अन्यल्लब्धव्यं विद्यते? ईश्वरः केवलं भक्तिमाहात्म्यं संदर्शयितुमिच्छति।

Verse 19

कैलासशैलवृत्तांतः कंपातटतपःस्थितः । अरुणाद्रिसमादेशः सर्वं ज्ञातमिदं मया

कैलासशैलवृत्तान्तः, कम्पातटतपःस्थितिः, अरुणाद्रिसमादेशश्च—एतत्सर्वं मया ज्ञातम्।

Verse 20

आगतासि महाभागे भक्ताश्रममिमं स्वयम् । स्नेहेन करुणामूर्ते कर्त्तव्यमुपदिश्यताम्

महाभागे! त्वं स्वयमेव भक्ताश्रममिममागता। स्नेहेन करुणामूर्ते! कर्तव्यं नः उपदिश्यताम्।

Verse 21

इति तस्य वचः श्रुत्वा महर्षेः सर्ववेदिनः । अंबिका प्राह कुतुकात्स्तुवन्ती तं महामुनिम्

इति तस्य सर्ववेदिनो महर्षेर्वचः श्रुत्वा, अम्बिका कुतूहलानन्देन तं महामुनिं स्तुवन्ती प्राह।

Verse 22

महावैभवमेतत्ते देवदेवः स्वयं शिवः । मध्ये तपस्विनां त्वं तु द्रष्टव्य इति चादिशत्

एतत्ते महावैभवं—देवदेवः स्वयं शिवोऽपि ‘तपस्विनां मध्ये त्वमेव द्रष्टव्यः’ इति चादिशत्।

Verse 23

आगमानां शिवोक्तानां वेदानामपि पारगः । तपसा शंभुभक्तानां त्वमेव शिवसंमतः

शिवोक्तागमानां वेदानामपि च पारगः; तपसा शम्भुभक्तानां मध्ये त्वमेव शिवसंमतः।

Verse 24

अरुणाचल नाम्नाहं तिष्ठामीत्यब्रवीच्छिवः । अस्याचलस्य माहात्म्यं श्रोतव्यं च भवन्मुखात्

‘अरुणाचल’ नाम्नाहं तिष्ठामीति शिवोऽब्रवीत्; तस्मादस्याचलस्य माहात्म्यं भवन्मुखात् श्रोतव्यं नूनम्।

Verse 25

प्राप्तास्म्यहं तपः कर्तुमरुणाचलसन्निधौ । भवतां दर्शनादेव स्वयमीशः प्रसीदति

अरुणाचलसन्निधौ तपः कर्तुं प्राप्तास्म्यहम्; भवतां दर्शनादेव स्वयमीशः प्रसीदति।

Verse 26

शिवभक्तेन संभाषा शिवसंकीर्त्तनश्रवः । शिवलिंगार्चनं लोके वपुर्ग्रहफलोदयः

शिवभक्तेन सह संभाषणं, शिवनामसंकीर्तनस्य श्रवणं, लोके शिवलिङ्गस्य अर्चनं च—एतानि मनुष्यदेहप्राप्तेः फलानां प्रादुर्भावाः।

Verse 27

तस्मान्ममैतन्माहात्म्यं श्रोतव्यं भवतो मुखात् । सुव्यक्तमुपदेशेन ज्ञानतोऽसि पिता मम

तस्मात् ममैतन्माहात्म्यं भवतो मुखात् श्रोतव्यम्। सुव्यक्तोपदेशेन ज्ञानतः त्वं मम पिता इव असि।

Verse 28

इति तस्या वचः श्रुत्वा गौतमस्तपसां निधिः । आचख्यौ गिरिशं ध्यायन्नरुणाचलवैभवम्

इति तस्या वचः श्रुत्वा गौतमः तपसां निधिः। गिरिशं ध्यायन् अरुणाचलवैभवं आचख्यौ।

Verse 29

अज्ञातमिव यत्किंचित्पृच्छ्यते च पुनस्त्वया । अवैमि सर्वविद्यानां माया शैवी त्वमेव सा

अज्ञातमिव किञ्चित् पुनस्त्वया पृच्छ्यते। अहं अवैमि—सर्वविद्यानां या माया, सा शैवी त्वमेव।

Verse 30

अथवा भक्तवक्त्रेण शिववैभवसंश्रवः । शिक्षणं शांभवं तेषां तव तुष्टेश्च कारणम्

अथवा भक्तवक्त्रेण शिववैभवस्य संश्रवः। तेषां शांभवं शिक्षणं, तव तुष्टेः च कारणम्।

Verse 31

पठितानां च वेदानां यदावृत्तफलावहम् । वदतां शृण्वतां लोके शिवसंकीर्त्तनं तथा

पठितानां वेदानां यदावृत्त्या फलं भवेत् । तथा लोके वदतां शृण्वतां च शिवसंकीर्तनं फलप्रदम् ॥

Verse 32

सफलान्यद्य सर्वाणि तपांसि चरितानि मे । यदहं शंभुनादिष्टं माहात्म्यं कीर्त्तये श्रुतम्

सफलान्यद्य सर्वाणि तपांसि चरितानि मे । यदहं शम्भुनादिष्टं श्रुतं माहात्म्यं कीर्तये ॥

Verse 33

शिवाशिवप्रसादेन माहात्म्यमिदमद्भुतम्

शिवस्य प्रसादेन प्रकटं माहात्म्यमद्भुतम् ।

Verse 34

अरुणाचलमाहात्म्यं दुरितक्षयकारणम् । श्रूयतामनवद्यांगि पुरावृत्तमिदं महत्

अरुणाचलमाहात्म्यं दुरितक्षयकारणम् । श्रूयतामनवद्याङ्गि पुरावृत्तमिदं महत् ॥

Verse 35

अरुणाद्रिमयं लिंगमाविर्भूतं यथा पुरा । न शक्यते पुनर्वक्तुमशेषं वक्त्रकोटिभिः

अरुणाद्रिमयं लिङ्गमाविर्भूतं यथा पुरा । न शक्यते पुनर्वक्तुमशेषं वक्त्रकोटिभिः ॥

Verse 36

अरुणाचलमाहात्म्यं ब्रह्मणामपि कोटिभिः । ब्रह्मणा विष्णुना पूर्वं सोमभास्करवह्निभिः

अरुणाचलस्य माहात्म्यं ब्रह्मकोटिभिरपि न परिपूर्यते; पूर्वं तु ब्रह्मणा विष्णुना च, सोमेन भास्करेण वह्निना च प्रकीर्तितम्।

Verse 37

इन्द्रादिभिश्च दिक्पालैः पूजितश्चाष्टसिद्धये । सिद्धचारणगंधर्व यक्षविद्याधरोरगैः

इन्द्रादिभिर्दिक्पालैश्च अष्टसिद्ध्यर्थं पूजितः; सिद्धैश्चारणगन्धर्वैः यक्षैर्विद्याधरैरुरगैश्च सदा समर्चितः।

Verse 38

खगैश्च मुनिभिर्दिव्यैः सिद्धयोगिभिरर्चितः । तत्तत्पापनिवृत्त्यर्थं तत्तदीप्सितसिद्धये

खगैश्च दिव्यमुनिभिः सिद्धयोगिभिरपि स समर्चितः; तत्तत्पापनिवृत्त्यर्थं तत्तदीप्सितसिद्धये च।

Verse 39

आराधितोऽयं भगवानरुणाद्रिपतिः शिवः । दृष्टो हरति पापानि सेवितो वांछितप्रदः

अयं भगवान् अरुणाद्रिपतिः शिवः आराधितो दृष्टिमात्रेण पापानि हरति; सेवितश्च वाञ्छितं फलम् प्रददाति।

Verse 40

कीर्तितोपि जनैर्दूरैः शोणाद्रिरिति मुक्तिदः । तेजःस्तंभमयं रूपमरुणाद्रिरिति श्रुतम्

दूरस्थैरपि जनैः ‘शोणाद्रिः’ इति कीर्तितोऽपि स मुक्तिदः; अरुणाद्रेः तेजःस्तम्भमयं रूपमिति श्रूयते।

Verse 41

ध्यायन्तो योगिनश्चित्ते शिवसायुज्यमाप्नुयुः । दत्तं हुतं च यत्किंचिज्जप्तं चान्यत्तपः कृतम्

हृदि तं ध्यायमानाः योगिनः शिवसायुज्यमवाप्नुयुः। दत्तं हुतं यत्किञ्चिज्जप्तं चान्यत्तपः कृतं च॥

Verse 42

अक्षय्यं भवति प्राप्तमरुणाचलसंनिधौ । पुरा ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवतेजोंशसंभवौ

अरुणाचलसन्निधौ प्राप्तं तदक्षय्यं भवति। पुरा ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवतेजोंशसम्भवौ॥

Verse 43

साहंकारौ युयुधतुः परस्परजिगीषया । तथा तयोर्गर्वशांत्यै योगिध्येयः सदाशिवः

साहंकारौ तौ परस्परजिगीषया युयुधतुः। तयोर्गर्वशान्त्यै योगिध्येयः सदाशिवः प्रादुरभवत्॥

Verse 44

अग्नितेजोमयं रूपमादिमध्यांतवर्जितम् । संप्राप्य तस्थौ तन्मध्ये दिशो दश विभासयन्

अग्नितेजोमयं रूपमादिमध्यान्तवर्जितम्। संप्राप्य तस्थौ तन्मध्ये दिशो दश विभासयन्॥

Verse 45

तेजःस्तंभस्य तस्याथ द्रष्टुमाद्यंतभागयोः । हंसक्रोडतनू कृत्वा जग्मतुर्द्यां रसातलम्

तस्य तेजःस्तम्भस्याद्यन्तभागयोर्दर्शनाय। हंसक्रोडतनू कृत्वा जग्मतुर्द्यां रसातलम्॥

Verse 46

तौ विषण्णमुखौ दृष्ट्वा भगवान्करुणानिधिः । आविर्बभूव च तयोर्वरं प्रादादभीप्सितम्

तौ विषण्णवदनौ दृष्ट्वा भगवान् करुणानिधिः स्वयमाविर्भूय तयोः अभिलषितं वरं प्रददौ।

Verse 47

तत्प्रार्थितश्च देवेशो यातः स्थावरलिंगताम् । अरुणाद्रिरिति ख्यातः प्रशांतः संप्रकाशते

एवं प्रार्थितो देवेशः स्थावरलिङ्गतां गतः; अरुणाद्रिरिति ख्यातः प्रशान्तः संप्रकाशते।

Verse 48

दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषैरप्सरोगीतनर्त्तनैः । पूज्यते तैजसं लिंगं पुष्पवृष्टिशतैः सदा

दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषैः अप्सरोगीतनर्तनैः। तैजसं लिङ्गं सदा पूज्यते पुष्पवृष्टिशतैः सह॥

Verse 49

ब्रह्मणामप्यतीतानां पुरा षण्णवतेः प्रभुः । विष्णुनाभिसमुद्भूतो ब्रह्मा लोकान्ससर्ज हि

पुरा ब्रह्मणामप्यतीतानां षण्णवतेः परे, विष्णुनाभिसमुद्भूतो ब्रह्मा प्रभुः लोकान् ससर्ज हि।

Verse 50

स कदाचित्तपोविघ्नं कर्तुकामेन योगिनाम् । इंद्रेण प्रार्थितो ब्रह्मा ससर्ज ललितां स्त्रियम्

कदाचित् योगिनां तपोविघ्नं कर्तुकामेन इन्द्रेण प्रार्थितः ब्रह्मा, ललितां नाम रम्यां स्त्रियम् अससर्ज।

Verse 51

लावण्यगुणसंपूर्णामालोक्य कमलेक्षणाम् । मुमोह कंदर्पशरैः स विद्धहृदयो विधिः

लावण्यगुणसमृद्धां कमलेक्षणां तां विलोक्य । कन्दर्पशरविद्धहृदयः स विधिर्मूढतामगमत् ॥

Verse 52

स्प्रष्टुकामं तमालोक्य ब्रह्माणं कमलासनम् । नत्वा प्रदक्षिणव्याजाद्गंतुमैच्छद्वराप्सराः

स्प्रष्टुकामं कमलासनं ब्रह्माणं तं विलोक्य । वराप्सरा नत्वा प्रदक्षिणव्याजाद्गन्तुमैच्छत् ॥

Verse 53

अस्यां प्रदक्षिणां भक्त्या कुर्वाणायां प्रजापतेः । चतसृभ्योऽपि दिग्भ्योऽस्य मुखान्युदभवन्क्षणात्

अस्यां भक्त्या प्रदक्षिणां कुर्वाणायां प्रजापतेः । चतसृभ्यो दिग्भ्योऽस्य मुखान्युदभवन्क्षणात् ॥

Verse 54

सा बाला पक्षिणी भूत्वा गगनं समगाहत । पुनश्च खगरूपेण समायांतं समीक्ष्य सा

सा बाला पक्षिणी भूत्वा गगनं समगाहत । पुनश्च खगरूपेण समायान्तं निरीक्ष्य सा ॥

Verse 55

शरणं याचमाना सा शोणाद्रिमिममाश्रयत् । ब्रह्मणा विष्णुना च त्वमदृष्टपदशेखरः

शरणं याचमाना सा शोणाद्रिमिममाश्रयत् । हे प्रभो, ब्रह्मणा विष्णुना च त्वदग्रपदं नादृष्टम् ॥

Verse 56

रक्ष मामरुणाद्रीश शरण्य शरणागताम् । इति तस्यां भयार्त्तायां क्रोशंत्यामरुणाचलात्

रक्ष मां अरुणाद्रीश, शरण्य, शरणागताम्—इति सा भयार्ता क्रोशन्ती; अरुणाचलात् तदा सहायः समुत्थितः।

Verse 57

उदभूत्स्थावराल्लिंगाद्व्याधः कश्चिद्धनुर्द्धरः । संधाय सायकं चापे समेघगगनद्युतिः

स्थावराल्लिङ्गादुदभूत् कश्चिद्व्याधो धनुर्धरः। चापे सायकं संधाय स मेघगगनद्युतिरिव बभौ॥

Verse 58

निषादे पुरतो दृष्टे मोहस्तस्य ननाश हि । ततः प्रसन्नहृदयोतिनम्रः कमलोद्भवः

पुरतः निषादे दृष्टे तस्य मोहः ननाश हि। ततः प्रसन्नहृदयोऽतिनम्रः कमलोद्भवः॥

Verse 59

नमश्चक्रे शरण्याय शोणाद्रिपतये तदा । सर्वपापक्षयकृते नमस्तुभ्यं पिनाकिने

तदा स शरण्याय शोणाद्रिपतये नमश्चक्रे। सर्वपापक्षयकृते तुभ्यं नमः पिनाकिने॥

Verse 60

अरुणाचलरूपाय भक्ववश्याय शंभवे । अजानतां स्वभक्तानामकर्मविनिवर्त्तने

अरुणाचलरूपाय भक्तवश्याय शम्भवे। अजानतां स्वभक्तानामकर्मविनिवर्तने नमः॥

Verse 61

त्वदन्यः कः प्रभुः कर्तुमशक्यं चापि देहिनाम् । उपसंहर मे देहं तेजसा पापनिश्चयम्

त्वदन्यः कः प्रभुः देहिनामपि अशक्यं कर्तुं समर्थः? स्वतेजसा मम देहं पापनिश्चयरूपं भारं उपसंहर।

Verse 62

अन्यं वा सृज विश्वात्मन्ब्रह्माणं लोकसृष्टये । अथ तस्य वचः श्रुत्वा शिवो दीनस्य वेधसः

हे विश्वात्मन्, लोकसृष्टये अन्यं ब्रह्माणं वा सृज। अथ दीनस्य वेधसः एतद्वचः श्रुत्वा शिवः…

Verse 63

उवाच करुणामूर्तिर्भूत्वा चंद्रार्द्धशेखरः । दत्तः कालस्तव मया पुरैव न निवर्त्यते

करुणामूर्तिः चन्द्रार्द्धशेखरो भूत्वा उवाच—मया पुरैव तव दत्तः कालः न निवर्त्यते।

Verse 64

कं वा रागादयो दोषा न बाधेरन्प्रभुस्थितम् । तस्माद्दूरस्थितोऽप्येतदरुणाचलसंज्ञितम्

कं वा रागादयो दोषाः बाधेरन्, यत्र प्रभुः स्वयमेव स्थितः? तस्मात् दूरस्थितोऽपि एतद् अरुणाचलसंज्ञितम्।

Verse 65

भजस्व तैजसं लिंगं सर्वदोषनिवृत्तये । वाचिकं मानसं पापं कायिकं वा च यद्भवेत्

सर्वदोषनिवृत्तये तैजसं लिङ्गं भजस्व; वाचिकं मानसं पापं कायिकं वा यद्भवेत्।

Verse 66

विनश्यति क्षणात्सर्वमरुणाचलदर्शनात् । प्रदक्षिणा नमस्कारैः स्मरणैरर्चनैः स्तवैः

अरुणाचलदर्शनमात्रेण क्षणादेव सर्वं कल्मषं विनश्यति; प्रदक्षिणया नमस्कारैः स्मरणैः अर्चनैः स्तवैश्चापि।

Verse 67

अरुणाद्रिरयं नृणां सर्वकल्मषनाशनः । कैलासे मेरुशृंगे वा स्वस्थानेषु कलाद्रिषु

अयं अरुणाद्रिः नृणां सर्वकल्मषनाशनः; कैलासे मेरुशृङ्गे वा स्वस्थानेषु वा कलाद्रिषु।

Verse 68

संदृश्यः कश्चिदेवाहमरुणाद्रिरयं स्वयम् । यच्छृंगदर्शनान्नॄणां चक्षुर्लाभेन केवलम्

अहमेवायं अरुणाद्रिः स्वयम्, नूनं संदृश्यः; यच्छृङ्गदर्शनात् नॄणां केवलं चक्षुर्लाभेन फलप्राप्तिर्भवति।

Verse 69

भवेत्सर्वाघनाशश्च लाभश्च ज्ञानचक्षुषः । मदंशसंभवो ब्रह्मा स्वनाम्ना ब्रह्मपुष्करे

ततः सर्वाघनाशो भवति, ज्ञानचक्षुषश्च लाभः; मदंशसम्भवो ब्रह्मा स्वनाम्ना ब्रह्मपुष्करे (वसति)।

Verse 70

अत्र स्नातः पुरा ब्रह्मन्मोहोऽगाज्जगतीपतेः । स्नात्वा त्वं ब्रह्मतीर्थे मां समभ्यर्च्य कृतांजलिः

अत्र पुरा ब्रह्मन् स्नातः जगतीपतेर्मोहोऽगात्; त्वमपि ब्रह्मतीर्थे स्नात्वा मां समभ्यर्च्य कृताञ्जलिः।

Verse 71

मौनी प्रदक्षिणं कृत्वा विश्वात्मन्भव विज्वरः

मौनं समास्थाय प्रदक्षिणां कुरु; हे विश्वात्मन्, भव ज्वरविहीनो दुःखवर्जितश्च।

Verse 72

इति वचनमुदीर्य विश्वनाथं स्थितमरुणाचलरूपतो महेशम् । अथ सरसि निमज्य पद्मजन्मा दुरितहरं समपूजयत्क्रमेण

इति वचनमुदीर्य विश्वनाथं अरुणाचलरूपतो स्थितं महेशम्। अथ सरसि निमज्य पद्मजन्मा दुरितहरं समपूजयत्क्रमेण॥

Verse 73

इममरुणगिरीशमेष वेधा यमनियमादिविशुद्धचित्तयोगः । स्फुटतरमभिपूज्य सोपचारं गतदुरितोऽथ जगाम चाधिपत्यम्

यमनियमादिविशुद्धचित्तयोगः स वेधा इममरुणगिरीशं स्फुटतरं सोपचारमभिपूज्य। गतदुरितोऽथ जगाम चाधिपत्यम्॥