Adhyaya 12

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इति संभाषमाणे तु महर्षौ मुनि सेविते । विजहौ गिरिजा शंकां शिवभक्तवधाश्रिताम्

ब्रह्मोवाच—एवं संभाषमाणे महर्षौ मुनिसेविते, गिरिजा शिवभक्तवधाश्रितां शङ्कां विजहौ।

Verse 2

अथांतरिक्षादुदभूद्वाणी कर्णमनोहरा । मा गमः शैलकन्ये त्वं पापनिप्कृतिकारणात्

अथान्तरिक्षादुदभूद्वाणी कर्णमनोहरा—मा गमः शैलकन्ये त्वं पापनिष्कृतिकारणात्।

Verse 3

गंगा च यमुना सिंधुर्गोदापि च सरस्वती । नर्मदा सा च कावेरी शोणः शोणनदी च सा

गङ्गा च यमुना सिन्धुर्गोदावरी सरस्वती। नर्मदा कावेरी च तथा शोणः शोणनदी च सा॥

Verse 4

अत्रैव नव तीर्थानि संभवंतु शिलातले । त्वत्खड्गदारिते देवि कुरु तत्राघमर्षणम्

अत्रैव शिलातले नव तीर्थानि प्रादुर्भवन्तु। देवि, त्वत्खड्गदारिते स्थाने तत्राघमर्षणं कुरु॥

Verse 5

अस्मिन्नाश्वियुजे मासि ज्येष्ठानक्षत्र आगते । निमज्य खड्गतीर्थे त्वं सलिंगा मासमावस

अस्मिन्नाश्वियुजे मासि ज्येष्ठानक्षत्र आगते। खड्गतीर्थे निमज्य त्वं सलिङ्गा मासमावस॥

Verse 6

निवर्त्य सावनं मासमत्र दिक्पालसंमितम् । ततः पाणिस्थितं लिंगं लब्ध्वा पापविशोधनम्

अत्र दिक्पालसंमितं सावनं मासं निवर्त्य। ततः पाणिस्थितं लिङ्गं लब्ध्वा पापविशोधनम्॥

Verse 7

प्रतिष्ठापय तीर्थाग्रे लोकानुग्रहकारणात् । उत्तीर्य तीर्थवर्येऽस्मिन्स्नात्वा लिंगेऽर्चिते शिवे

लोकानुग्रहकारणात् तीर्थाग्रे प्रतिष्ठापय। अस्मिन्तीर्थवर्ये उत्तीर्य स्नात्वा लिङ्गेऽर्चिते शिवे॥

Verse 8

तापत्रयोपशांतिश्च त्रैलोक्यस्य न संशयः । सर्वपापहरं लिंगं स्थावरं तीर्थसन्निधौ

तापत्रयोपशान्तिश्च त्रैलोक्यस्य न संशयः। तीर्थसन्निधौ स्थावरं सर्वपापहरं लिङ्गम्॥

Verse 9

स्थापय स्थिरया भक्त्या सदालोकहिताय च । नक्षत्रे वैश्वदैवत्ये देवक्याः संगमाचर

स्थिरया भक्त्या सदैव लोकहिताय तद् स्थापय। वैश्वदेव-दैवत्ये नक्षत्रे देवक्याः संगमे संगमाचारं समाचर॥

Verse 10

महोत्सवसमायुक्तं यावद्दशदिनावधि । कृत्वा चावभृथं पुण्यनक्षत्रे वह्निदैवते

दशदिनावधि यावत् महोत्सवसमायुक्तं कृत्वा। पुण्ये वह्निदैवते नक्षत्रे चावभृथं समाचर॥

Verse 11

सायमभ्यर्च्य विधिवच्छोणाचलवपुर्मम । ततस्ते दर्शयिष्यामि तैजसं रूपमात्मनः

सायं विधिवदभ्यर्च्य मम शोणाचलवपुः। ततस्ते दर्शयिष्यामि स्वात्मनस्तैजसं रूपम्॥

Verse 12

एतत्कृतं ते लोकानां रक्षायै संभविष्यति । इति तद्वचनं श्रुत्वा महर्षिवचनं च सा

एतत्कृतं ते लोकानां रक्षायै संभविष्यति। इति तद्वचः श्रुत्वा महर्षिवचनं च सा॥

Verse 13

उभयं कर्तुमारेभे तपसा शैलकन्यका । खङ्गेन दारयामास शिलातलमनाकुला

उभयं कर्तुमारेभे तपसा शैलकन्यका। खङ्गेन दारयामास शिलातलमनाकुला॥

Verse 14

उदजृंभत तीर्थानां नवकं तत्र तत्क्षणात् । तस्य कण्ठस्थितं लिगं ध्यायन्ती पर्वतात्मजा

तत्क्षणादेव तत्र तीर्थानां नवकं समुदजृम्भत। पर्वतात्मजा तस्य कण्ठस्थितं लिङ्गं ध्यायन्ती बभूव॥

Verse 15

तीर्थे ममज्ज तस्मिन्सा मुनीनामभ्यनुज्ञया । तीर्थानां नवकं तत्र संजातं स्फटिकप्रभम्

मुनीनामभ्यനुज्ञया सा तस्मिन् तीर्थे ममज्ज। तत्र तीर्थानां नवकं स्फटिकप्रभं संजातम्॥

Verse 16

अंतर्वसतितः कांत्या मेचकीकृतमंजसा । वसंत्यां शैलकन्यायां तीर्थे त्रिंशद्दिनं त्वथ

अथ शैलकन्यायां तीर्थे त्रिंशद्दिनं वसन्त्याम्। अन्तर्वसतितः कान्त्या मेचकीकृतमञ्जसा॥

Verse 17

शम्भोर्विरहसंतप्तं मनश्चंचलतां ययौ । तत्र श्रिया सरोजानि चक्षुषोत्पलकाननम्

शम्भोर्विरहसन्तप्तं मनश्चञ्चलतां ययौ। तत्र श्रिया सरोजानि, चक्षुषोत्पलकाननम्॥

Verse 18

मंदस्मितेन कुमुदं ससर्ज सलिलस्य सा । देव्यास्तेनोदवासेन लोकास्तु निरुपद्रवाः

मन्दस्मितेन सा सलिलस्य कुमुदं ससर्ज। देव्यास्तेनोदवासेन लोकास्तु निरुपद्रवाः॥

Verse 19

कृतार्थास्सहसा जातास्तत्तत्कालफलान्विताः । मासांते सा समुत्तीर्य कृत्वा देव्युत्सवं तथा

कृतार्थाः सहसा जाताः तत्तत्कालफलान्विताः । मासान्ते सा समुत्तीर्य कृत्वा देव्युत्सवं तथा ॥

Verse 20

कार्तिके मासि नक्षत्रे कृत्तिकाख्ये निशोदये । पूजयित्वा तपःसिद्धैरुपचारैर्बहूदयैः

कार्तिके मासि नक्षत्रे कृत्तिकाख्ये निशोदये । पूजयित्वा तपःसिद्धैरुपचारैर्बहूदयैः ॥

Verse 21

अरुणाद्रिमयं लिंगं तुष्टाव जगदंबिका । नमस्ते विश्वरूपाय शोणाचलवपुर्भृते

अरुणाद्रिमयं लिङ्गं तुष्टाव जगदम्बिका । नमस्ते विश्वरूपाय शोणाचलवपुर्भृते ॥

Verse 22

तेजोमयाद्रिलिंगाय सर्वपाततकनाशिने । ब्रह्मणा विष्णुना च त्वं दुष्परिच्छेद्यवैभवः

तेजोमयाद्रिलिङ्गाय सर्वपातकनाशिने । ब्रह्मणा विष्णुना च त्वं दुष्परिच्छेद्यवैभवः ॥

Verse 23

अग्निरूपोऽपि सञ्छांतो लोकानुग्रहक्लृप्तये । शक्त्या च तत्त्वसंघातकरः कालानलाकृतिः

अग्निरूपोऽपि सञ्छान्तो लोकानुग्रहक्लृप्तये । शक्त्या च तत्त्वसंघातकरः कालानलाकृतिः ॥

Verse 24

अद्रिश्रेष्ठारुणाद्रीश रूपलावण्यवारिधे । विचित्ररूपमेतत्ते वेदवेद्यसुरार्चितम्

अद्रिश्रेष्ठारुणाद्रीश! रूपलावण्यवारिधे! तवैतद्विचित्रं रूपं वेदवेद्यं सुरैः पूजितं च।

Verse 25

तेजसां देव सर्वेषां बीजभूतं निगद्यसे । दिव्यं हि परमं तेजस्तव देव महेश्वर

देव! सर्वदेवानां तेजसां बीजभूतस्त्वं निगद्यसे। हे महेश्वर! तव तेजो दिव्यं परमं च।

Verse 26

यत्पुरा ब्रह्मणा दृष्टं विष्णुना च विचिन्वता । अद्य पूतास्मि देवेश तव संदर्शनादहम्

यत्पुरा ब्रह्मणा दृष्टं विष्णुना च विचिन्वता। अद्य देवेश! तव संदर्शनादहं पूतास्मि।

Verse 27

तेजो दर्शय मे दिव्यं सर्वदोषहरं परम् । प्रार्थयंत्यां तदा देव्यामरुणाद्रिमयः शिवः

मे दिव्यं तेजः दर्शय, सर्वदोषहरं परम्—इति देव्यां प्रार्थयन्त्यां तदा अरुणाद्रिमयः शिवः प्रत्युवाच।

Verse 28

आविर्बभूव तेजोभिरापूर्य भुवनांतरम् । कोटिसूर्योदयप्रख्यं तुल्यं पूर्णेंदुकोटिभिः

ततो तेजोऽऽविर्बभूव, तेजोभिरापूर्य भुवनान्तरम्। कोटिसूर्योदयप्रख्यं, पूर्णेन्दुकोटितुल्यं च।

Verse 29

कालाग्निकोटिसंकाशं तेजः परमदृश्यत । प्रणम्य परया भक्त्या मुनिभिः सार्धमंबिका

कालाग्निकोटिसंकाशं परमं तेजोऽदृश्यत। अम्बिका मुनिभिः सार्धं परया भक्त्या प्रणनाम॥

Verse 30

विस्मयाक्रांतहृदया ननंद नलिनेक्षणा । अथ तेजोनिधेस्तस्मादरुणाद्रिः समुत्थितः

विस्मयाक्रान्तहृदया ननन्द नलिनेक्षणा। अथ तस्मात् तेजोनिधेररुणाद्रिः समुत्थितः॥

Verse 31

हिरण्मयोऽब्रवीद्वाचं पुरुषः कलकन्धरः । प्रसन्नोऽस्मि तपोभिस्ते स्थानेषु मम कल्पितैः

हिरण्मयः पुरुषः कलकण्ठः वाचमब्रवीत्। प्रसन्नोऽस्मि तपोभिस्ते स्थानेषु मम कल्पितैः॥

Verse 32

तेजोमयमिदं रूपमीक्षितं च त्वयाधुना । कारणैर्बहुभिर्लोकान्रक्षेथास्त्वं जगन्मयि

तेजोमयं रूपमिदं त्वयाधुना सम्यगीक्षितम्। जगन्मयि, बहुभिः कारणैर्लोकान् त्वं रक्षिष्यसि॥

Verse 33

तपांसि कुरुषे भूमौ किमन्यत्प्रार्थितं तव । मल्लोचनत्विषा तेद्य तमोराशिः समुत्थितः

तपांसि कुरुषे भूमौ किमन्यत् प्रार्थितं तव। मल्लोचनत्विषा अद्य ते तमोराशिः समुत्थितः॥

Verse 34

अशेषो हि प्रशांतोऽभूत्तेजसोऽस्य निरीक्षणात् । अयं तु महिषो दुष्टो मद्भक्तिं लिंगपूजकः

अस्य तेजसो निरीक्षणमात्रेणैव अशेषः प्रशान्तोऽभूत्। अयं तु दुष्टो महिषः—मद्भक्तिविरोधी—लिङ्गपूजकोऽपि सन्।

Verse 35

जग्राह सहसा ह्येतत्तस्य लिंगं गले स्थितम् । अनेन भक्षितं तच्च नास्तिकस्योपदेशतः

सहसैव तस्य गले स्थितं लिङ्गमेतद् जग्राह। नास्तिकस्योपदेशतः तच्च भक्षितवान्।

Verse 36

अकरोन्मय्यविश्वासं लिंगरूपे गले स्थिते । क्रमेण सोपि संप्राप्तो मुनिजन्म मनोहरम्

गले स्थिते लिङ्गरूपेऽपि मय्यविश्वासमकरोत्। क्रमेण सऽपि मुनिजन्म मनोहरं संप्राप्तवान्।

Verse 37

मामेवाभ्यर्चयन्ध्यायन्गणनाथत्वमावसन् । पूर्वजन्मनि भक्तोऽयं महिषोपि त्वया हतः

मामेवाभ्यर्चयन् ध्यायन् गणनाथत्वमावसत्। पूर्वजन्मन्यप्ययं भक्तो महिषोऽपि त्वया हतः।

Verse 38

चिरं मल्लिंगधृग्यस्मात्सिद्धिरस्यापि देव्यतः । शिवलिंगेष्वविश्वासः शिवभक्तावमाननम्

चिरं मल्लिङ्गधृक्त्वात् देव्यतः सिद्धिरस्यापि जाताऽभवत्। शिवलिङ्गेष्वविश्वासः शिवभक्तावमाननं च।

Verse 39

न कर्त्तव्यं सदा भक्तैस्तस्माद्वै मुक्तिकांक्षिभिः । दीक्षया रहितं लिगं येन संधार्यते बलात्

तस्माद् भक्तैः, विशेषतः मुक्तिकाङ्क्षिभिः, एतत् कदापि न कर्तव्यम्—दीक्षारहितं लिङ्गं येन बलात् संधार्यते।

Verse 40

न तादृशं फलं दत्ते वज्रवत्तं निहंति च । न दोषस्तत्र किंचित्ते शोणाचलनिरीक्षणात्

न तादृशं फलं ददाति; अपि तु वज्रवत् तं निहन्ति। किंतु तव तत्र कश्चिदपि दोषो नास्ति—शोणाचलदर्शनात्।

Verse 41

सफला नयनावाप्तिः सर्वदोषविनाशनात् । त्वत्पुत्रस्तन्यदानेन धात्र्योपकृतमात्मजे

सर्वदोषविनाशनात् नयनावाप्तिः सफला जाता। हे आत्मजे, त्वत्पुत्राय स्तन्यदानात् धात्र्या त्वम् उपकृता।

Verse 42

त्वामपीतकुचां चक्रे वत्सलां भक्तरक्षिणीम् । नक्षत्रे कृत्तिकाख्येऽत्र तव सन्निधिलोभतः

तव सन्निधिलोभतः, अत्र कृत्तिकानक्षत्रे, भक्तरक्षिणी वत्सलां त्वां ‘अपितकुचा’मपि अकरोत्।

Verse 43

प्रायश्चित्ताभिधानेन भवापीतकुचाभिधा । पूजाशेषं समाधाय भक्तानुग्रहहेतवे

प्रायश्चित्ताभिधानेन त्वं ‘अपितकुचा’ इति ख्याता। पूजाशेषं समाधाय भक्तानुग्रहहेतवे (त्वं प्रवृत्ता)।

Verse 44

भज मां करुणामूर्तिरपीतकुचनायिका । इति देवस्य वचनमाकर्ण्यात्यंतशीतलम्

“भज मां, करुणामूर्तिर् अपीतकुचनायिके” इति देवस्यात्यन्तशीतलं वचनमाकर्ण्य—

Verse 45

प्रणम्य प्रार्थितवती प्रोवाच च तमंबिका । देवदेव प्रसादेन त्वयानुग्रहशालिना

प्रणम्य प्रार्थितवती प्रोवाच च तं अम्बिका— “देवदेव! प्रसादेन त्वया अनुग्रहशालिना—”

Verse 46

एतत्ते दर्शितं तेजो दृष्टं देवैश्च मानवैः । प्रत्यक्षं कृत्तिकामासि मद्व्रतांतमहोत्सवे

एतत्ते दर्शितं तेजो दृष्टं देवैश्च मानवैः। प्रत्यक्षं कृत्तिकामासि मद्व्रतान्तमहोत्सवे॥

Verse 47

नक्षत्रे कृत्तिकाख्येऽस्मिंस्तेजस्ते दृश्यतां परम् । तद्वीक्षितमिदं तेजः परमं प्रतिवत्सरम्

नक्षत्रे कृत्तिकाख्येऽस्मिंस्तेजस्ते दृश्यतां परम्। तद्वीक्षितमिदं तेजः परमं प्रतिवत्सरम्॥

Verse 48

दृष्ट्वा समस्तैर्दुरितैर्मुच्यतां सर्वजंतवः । तथेति देवदेवेन प्रोचेऽथांतर्दधे गिरौ

दृष्ट्वा समस्तैर्दुरितैर्मुच्यतां सर्वजन्तवः। तथेति देवदेवेन प्रोचेऽथान्तर्दधे गिरौ॥

Verse 49

प्रदक्षिणं चकारैनं सखीभिः सा ततोंऽबिका । घनश्यामलया कांत्या परितो जृंभमाणया

ततः सा अम्बिका सखीभिः सह तमेनं प्रदक्षिणं चकार; घनश्यामलया कान्त्या परितो जृम्भमाणया।

Verse 50

अरुणाद्रिमयं लिंगं चक्रे मरकतप्रभम् । मंदं चरन्ती जाताभिः प्रभाभिः पादपद्मयोः

सा अरुणाद्रिमयं लिङ्गं मरकतप्रभं चक्रे; मंदं चरन्त्या जाताभिः प्रभाभिः पादपद्मयोः।

Verse 51

तस्तार परितो भूमिं पद्मपत्रैः सपल्लवैः । प्रफुल्लकनकांभोजनीलोत्पलदलोत्करैः

सा परितो भूमिं पद्मपत्रैः सपल्लवैः तस्तार; प्रफुल्लकनकांभोज-नीलोत्पलदलोत्करैः।

Verse 52

अर्चयन्तीव शोणाद्रिमभितो दृष्टिकांतिभिः । इन्द्रादिलोकपालानामंगनाभिर्निषेविता

सा दृष्टिकान्तिभिः शोणाद्रिमभितोऽर्चयन्तीव; इन्द्रादिलोकपालानामङ्गनाभिर्निषेविता।

Verse 53

प्रसादिता मातृगणैर्गंधदानविभूषणैः । छत्रचामरभृंगारतालवृन्तफलाचिकाः

सा मातृगणैः प्रसादिता गन्धदानविभूषणैः; छत्रचामरभृङ्गार-तालवृन्तफलाचिकाः।

Verse 54

वहन्तीभिः सुरस्त्रीभिर्वृता मुनिवधूयुता । प्रदक्षिणं चकारैनमरुणाद्रिं स्वयंप्रभम्

सुरस्त्रीभिर्वहन्तीभिः परिवृता मुनिवधूयुता च सा स्वयंप्रभं अरुणाद्रिं प्रदक्षिणं चकार।

Verse 55

कांक्षन्ती शिवसायुज्यं विवाहाग्निमिवाद्रिजा । तस्यां प्रदक्षिणं भक्त्या कुर्वाणायां पदेपदे

शिवसायुज्यं कांक्षन्ती अद्रिजा विवाहाग्निमिवाभिगच्छन्तीव, तस्यां भक्त्या पदेपदे प्रदक्षिणं कुर्वाणाऽभवत्।

Verse 56

प्रेषिता शंभुना देवाः परिवव्रुः सुरेश्वराः । सरस्वतीसमं धात्रा विष्णुना च समं रमा

शंभुना प्रेषिताः सुरेश्वराः देवाः परिवव्रुः; धात्रा सह सरस्वती, विष्णुना सह च रमा समाययौ।

Verse 57

सर्वदिक्पालकांताभिः समेता शैलबालिका । निरुन्धतीव देवेन्द्रं सलिलैर्वरदानतः

सर्वदिक्पालकान्ताभिः समेता शैलबालिका, वरदानतः सलिलैः देवेन्द्रं निरुन्धतीवाभात्।

Verse 58

अद्रिनाथस्वरूपस्य शीतत्वमिव कुर्वती । तपस्ययाऽविनाभावाद्देवस्येव कृतस्मृतिः

अद्रिनाथस्वरूपस्य शीतत्वमिव कुर्वती, तपस्ययाऽविनाभावात् सा देवेव कृतस्मृतिरिवाभात्।

Verse 59

दुष्करस्योदवासस्य बोधयन्तीव साधुताम् । ऋषीणां देवमानानामुपदेष्टुमिव क्रमात्

दुष्करव्रतोद्वासानां साधुतां प्रकाशयन्तीव सा, क्रमात् ऋषीन् देवमानान् चोपदेष्टुमिवाभवत्।

Verse 60

क्रीडामिव पुराभ्यस्तां तपसापि च संगता । आत्मानं विरहोत्तप्तामात्मस्थं तादृश शिवम्

पुराभ्यस्तक्रीडामिव पुनराचरन्ती, तपसा च संगता; विरहोत्तप्तहृदया सा आत्मस्थं तादृशं शिवं हृदि धारयामास।

Verse 61

संचिंत्य चोभयोः कर्तुं शीतलत्वं जले स्थिता । तीर्थानामिव सर्वेषामुद्भूतानां शिलातले

उभयोः शीतलत्वं कर्तुं किंचिदिव संचिन्त्य सा जले स्थिता; शिलातले सर्वतीर्थानामिवोद्भूतानां सदृशी।

Verse 62

आधिक्यमथ लोकस्य वक्तुकामा स्वयं स्थिता । दुरितघ्नं च पंचाग्निमर्थावासं सुदुष्करम्

अथ लोकस्याधिक्यं वक्तुकामा स्वयं स्थिता; दुरितघ्नं पञ्चाग्निं सुदुष्करमर्थावासं च साधयामास।

Verse 63

अधिगम्य तपस्तस्य शांतिं कर्तुमिव स्थिता । महिषासुरकंठोत्थरक्तधारापरिप्लुतम्

तस्य तपसोऽधिगम्य शान्तिं कर्तुमिव सा तत्र स्थिता; महिषासुरकण्ठोत्थरक्तधाराभिः परिप्लुते देशे।

Verse 64

क्षालयंतीव लिंगं तदमलैस्तीर्थवारिभिः । अरुणाख्यं पुरं रम्यं निर्मितं विश्वकर्मणा

तीर्थानां विमलैर्वारिभिः लिङ्गं क्षालयन्तीव, विश्वकर्मणा निर्मितं रम्यं अरुणाख्यं पुरं तत्र विराजते।

Verse 65

अपीतकुचनाथेशशोणाद्रीश्वरतुष्टये । शृंगेषु यस्य सौधेषु वसन्त्यो वारयोषितः

अपितकुचनाथेश-शोणाद्रीश्वरस्य तुष्टये, तस्य सौधशृङ्गेषु वसन्त्यो वारयोषितः।

Verse 66

अधःकृताभ्रतडितो जिगीषंतीव चामरीः । यत्तुंगसौधशृंगाग्रे गायंतीर्वारयोषितः

अधःकृताभ्रतडितो जिगीषन्तीव चामरीः, यत्तुङ्गसौधशृङ्गाग्रे गायन्तीर्वारयोषितः।

Verse 67

सिद्धचारणगंधर्वविद्याधरविराजितम् । अष्टापदरथाक्रांतमष्टवीथिविराजितम्

सिद्धचारणगन्धर्वविद्याधरविराजितं, अष्टापदरथाक्रान्तम् अष्टवीथिविराजितम्।

Verse 68

अष्टापदपथाकारमष्टदिक्पालपूजितम् । अष्टसिद्धियुतैः सिद्धैरष्टमूर्तिपदाश्रयैः

अष्टापदपथाकारम् अष्टदिक्पालपूजितम्, अष्टसिद्धियुतैः सिद्धैरष्टमूर्तिपदाश्रयैः सेवितम्।

Verse 69

अष्टांगभक्तियुक्तैस्तैर्युक्तमष्टांगबुद्धिभिः । चातुर्वर्ण्यगुणोपेतमुपवर्णं परिष्कृतम्

अष्टाङ्गभक्तिसम्पन्नैस्तैरष्टाङ्गबुद्धिसंयुतैः । चातुर्वर्ण्यगुणोपेतमुपवर्णं सुव्यवस्थितम् ॥

Verse 70

लसत्सुवर्णदुवर्णशालामालासमास्थितम् । शंखदुंदुभिनिस्साणमृदंगमुरजादिभिः

लसत्सुवर्णविचित्रशालामालाभिरावृतम् । शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्मृदङ्गमुरजादिभिः ॥

Verse 71

वीणावेणुमुखैस्तालैः सालापैरुपरंजितम् । ब्रह्मघोषनिनादेन महर्षीणां शिवात्मनाम्

वीणावेणुमुखैस्तालैः सल्लापैरुपशोभितम् । ब्रह्मघोषनिनादेन महर्षीणां शिवात्मनाम् ॥

Verse 72

सेवितव्यं दिने दिव्यसमदर्शवृषध्वजम् । नवरत्नप्रभाजालैर्नवग्रहसमोदयैः

सेवितव्यं दिने दिव्यं समदर्शिवृषध्वजम् । नवरत्नप्रभाजालैर्नवग्रहसमुद्युतम् ॥

Verse 73

निशादिवसयोरेवं दर्शयन्निव सर्वदा । विष्णुः स्थितश्च तं प्रीत्या सिषेवे पुरतो विभुम्

निशादिवसयोरेवं दर्शयन्निव सर्वदा । विष्णुः स्थित्वा पुरस्तात्तं प्रीत्या सिषेवे विभुम् ॥

Verse 74

शक्रः सुरगणैः सार्धं सहस्राक्षः समाययौ । पपात दिव्यगंधाढ्या पुष्पवृष्टिः समंततः

शक्रः सहस्राक्षः सुरगणैः सह समाययौ; सर्वतः दिव्यगन्धाढ्या पुष्पवृष्टिः पपात।

Verse 75

व्योमगंगाजलोत्संगशीतलो मरुदाववौ । अतीव सौरभामोदवासिताखिलदिङ्मुखः

व्योमगङ्गाजलोत्सङ्गशीतलो मरुदाववौ; अतीवसौरभामोदवासिताखिलदिङ्मुखः।

Verse 76

कनकांकितशृंगाग्रपरिधूतवनावलिः । दर्पसंभ्रमसंनद्धो ननाद वृषभो मुहुः

कनकाङ्कितशृङ्गाग्रपरिधूतवनावलिः; दर्पसम्भ्रमसंनद्धो ननाद वृषभो मुहुः।

Verse 77

वसंतप्रमुखाः सर्वे सहर्षमृतवः पुरः । असेवंत प्रियकरैः पुष्पैः स्वयमथोचितैः

वसन्तप्रमुखाः सर्वे सहर्षमृतवः पुरः; प्रियकरैः स्वयमथोचितैः पुष्पैरसेवन्त।

Verse 78

गणैश्च विविधाकाराः सिद्धाश्च परमर्षयः । सुराश्च कुतुकोपेताः समागच्छन्दिदृक्षवः

गणैश्च विविधाकाराः सिद्धाश्च परमर्षयः; सुराश्च कुतुकोपेताः समागच्छन्दिदृक्षवः।

Verse 79

कुंकुमक्षोदसंमिश्रकर्पूररजसान्वितः । चर्यामुष्टिमहासारः समकीर्यत सर्वतः

कुङ्कुमक्षोदसंमिश्रं कर्पूररजः सुगन्धिसारसमन्वितम् । चर्यामुष्टिमहासारं सर्वतः समकीर्यत ॥

Verse 80

अथ मृदंगकमर्दलझल्लरीपटहदुंदुभितालसमन्वितैः । जलजकीचककाहलनिस्वनैः सुरकृतैर्भुवन समपूरयन्

अथ मृदङ्गकमर्दलझल्लरीपटहदुन्दुभितालसमन्वितैः । जलजकीचककाहलनिस्वनैः सुरकृतैर्भुवनं समपूरयन् ॥

Verse 81

सुरवधूजननृत्तनिरंतरोल्लुलिततुंबरुगायनगीतिभिः । अभिवृतो मुनिदेवगणान्वितो वृषगतः समदर्शि वृषध्वजः

सुरवधूजननृत्तनिरन्तरोल्लुलिततुंबरुगायनगीतिभिः । अभिवृतो मुनिदेवगणान्वितो वृषगतः समदर्शि वृषध्वजः ॥

Verse 82

सरसमेत्य शिवः करुणानिधिर्नतमुखीमपि तामपलज्जया । ललितमंकमनंगरिपुः शिवां धृतिमहानधिरोप्य जहर्ष सः

सरसमेत्य शिवः करुणानिधिर्नतमुखीमपि तामपलज्जया । ललितमङ्कमनङ्गरिपुः शिवां धृतिमहानधिरोप्य जहर्ष सः ॥

Verse 83

ललितया निजया प्रिययान्वितः सुरमुनींद्रसमाजसमावृतः । ललितमप्सरसां मुहुरादरान्नटनमैक्षत गीतिसमन्वितम्

ललितया निजया प्रिययान्वितः सुरमुनीन्द्रसमाजसमावृतः । ललितमप्सरसां मुहुरादरान्नटनमैक्षत गीतिसमन्वितम् ॥

Verse 84

अथ शिवः सुरराजसमर्पिताञ्छुभपटीरमुखानिलसौरभान् । हिमगिरिप्रहितांश्च समग्रहीन्मृगमदैः सह गंधसमुच्चयान्

अथ देवराजेन समर्पितान् शुभपटीरमुखान् मधुरानिलसौरभान्, हिमगिरिणा प्रहितान् समग्रान् मृगमदैः सह गन्धसमुच्चयान् शिवः प्रत्यगृह्णात्।

Verse 85

समनुलेपितहारसुमंडितावभिगतौ सिततां समलंकृतौ । स्वयमपीतकुचाकुचकुड्मलावरणरंभणचञ्चलसत्करौ

सम्यगनुलेपिताङ्गा हारसुमण्डिताः पुष्पमालाभिरलङ्कृताः, श्वेतवस्त्रैः समलङ्कृताः सुभगाः श्रीमन्तश्च ते स्वयमेवाभिगताः, यौवनलावण्यचञ्चलसत्कराः।

Verse 86

कठिनतुंगघनस्तनकोरकस्थगितमंगलगंधमनोहराम् । गिरिसुतामधिगम्य शिवः स्वयं विरहतापमशेषमपाकरोत्

कठिनतुङ्गघनस्तनकोरकस्थगितमङ्गलगन्धमनोहरां गिरिसुतामधिगम्य, शिवः स्वयमेव विरहतापमशेषमपाकरोत्।

Verse 87

अथ विनोदशतैरुपलक्षितां निजवियोगजताप कृशान्विताम् । अरुणशैलपतिः स्वयमद्रिजां वरमभीप्सितमर्थय चेत्यशात्

अथ अरुणशैलपतिः स्वयमेव विनोदशतैरुपलक्षितां निजवियोगजतापकृशां गिरिसुतां निरीक्ष्य, वरमभीप्सितमर्थय इति शनैरुवाच।

Verse 88

सकुतुकं प्रणिपत्य नगात्मजा पुररिपुं भुवनत्रयगुप्तये । इममयाचत शोणगिरीश्वरं वरमुदारमनुग्रहसंमुदम्

सकुतुकं प्रणिपत्य नगात्मजा पुररिपुं भुवनत्रयगुप्तये, शोणगिरीश्वरं वरमुदारमनुग्रहसंमुदं इममयाचत।