Adhyaya 7

Verse 1

सूत उवाच । इत्युक्ता मुनिना साध्वी सा विप्रवनिता पुनः । तं प्रणम्याथ पप्रच्छ शिवपूजाविधेः क्रमम्

सूत उवाच—इत्युक्ता मुनिना साध्वी सा विप्रवनिता पुनः। तं प्रणम्याथ पप्रच्छ शिवपूजाविधेः क्रमम्।

Verse 2

शांडिल्य उवाच । पक्षद्वये त्रयोदश्यां निराहारो भवेद्यदा । घटीत्रयादस्तमयात्पूर्वं स्नानं समाचरेत्

शाण्डिल्य उवाच—पक्षद्वये त्रयोदश्यां निराहारो भवेद्यदा। घटीत्रयादस्तमयात्पूर्वं स्नानं समाचरेत्।

Verse 3

शुक्लांबरधरो धीरो वाग्यतो नियमान्वितः । कृतसंध्याजपविधिः शिवपूजां समारभेत्

शुक्लवस्त्रधरो धीरः वाक्संयमी नियमवान्। कृतसन्ध्याजपविधिः शिवपूजां समारभेत्॥

Verse 4

देवस्य पुरतः सम्यगुपलिप्य नवांभसा । विधाय मंडलं रम्यं धौतवस्त्रादिभिर्बुधः

देवस्य पुरतः सम्यगुपलिप्य नवाम्भसा। रम्यं मण्डलं कुर्याद् धौतवस्त्रादिशुद्धिभिः॥

Verse 5

वितानाद्यैरलंकृत्य फलपुष्पनवांकुरैः । विचित्रपद्ममुद्धृत्य वर्णपंचकसंयुतम्

वितानाद्यैरलङ्कृत्य फलपुष्पनवाङ्कुरैः। विचित्रं पद्ममुद्धृत्य वर्णपञ्चकसंयुतम्॥

Verse 6

तत्रोपविश्य सुशुभे भक्तियुक्तः स्थिरासने । सम्यक्संपादिताशेष पूजोपकरणः शुचिः

तत्रोपविश्य सुशुभे भक्तियुक्तः स्थिरासने। सम्यक्सम्पादिताशेषपूजोपकरणः शुचिः॥

Verse 7

आगमोक्तेन मंत्रेण पीठमामंत्रयेत्सुधीः । ततः कृत्वात्मशुद्धिं च भूतशुद्ध्यादिकं क्रमात्

आगमोक्तेन मन्त्रेण पीठमामन्त्रयेत्सुधीः। ततः कृत्वात्मशुद्धिं च भूतशुद्ध्यादिकं क्रमात्॥

Verse 8

प्राणायामत्रयं कृत्वा बीजवर्णैः सबिंदुकैः । मातृका न्यस्य विधिवद्ध्यात्वा तां देवतां पराम्

प्राणायामत्रयं कृत्वा सबिन्दुकैर्बीजवर्णैः सह । विधिवन्मातृकान्यासं कृत्वा तां परमां देवतां ध्यायेत् ॥

Verse 9

समाप्य मातृका भूयो ध्यात्वा चैव परं शिवम् । वामभागे गुरुं नत्वा दक्षिणे गणपं नमेत्

मातृकान्यासं समाप्य भूयो ध्यात्वा परं शिवम् । वामभागे गुरुं नत्वा दक्षिणे गणपं नमेत् ॥

Verse 10

अंसोरुयुग्मे धर्मादीन्न्यस्य नाभौ च पार्श्वयोः । अधर्मादीननंतादीन्हृदि पीठे मनुं न्यसेत्

अंसोरुयुग्मे धर्मादीन् न्यस्य नाभौ च पार्श्वयोः । अधर्मादीननन्तादीन् हृदि पीठे मनुं न्यसेत् ॥

Verse 11

आधारशक्तिमारभ्य ज्ञानात्मानमनुक्रमात् । उक्तक्रमेण विन्यस्य हृत्पद्मे साधुभाविते

आधारशक्तिमारभ्य ज्ञानात्मानमनुक्रमात् । उक्तक्रमेण विन्यस्य साधुभावितहृत्पद्मे ॥

Verse 12

नवशक्तिमये रम्ये ध्यायेद्देवमुमापतिम् । चन्द्रकोटिप्रतीकाशं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम्

नवशक्तिमये रम्ये ध्यायेद्देवमुमापतिम् । चन्द्रकोटिप्रतीकाशं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम् ॥

Verse 13

आपिंगलजटाजूटं रत्नमौलिविराजितम् । नीलग्रीवमुदारांगं नागहारोपशोभितम्

आपिङ्गलजटाजूटं रत्नमौलिविराजितम् । नीलग्रीवं उदाराङ्गं नागहारोपशोभितम् ॥

Verse 14

वरदाभयहस्तं च धारिणं च परश्वधम् । दधानं नागवलयकेयूरांगदमुद्रिकम्

वरदाभयहस्तं च धारिणं च परश्वधम् । दधानं नागवलयकेयूराङ्गदमुद्रिकम् ॥

Verse 15

व्याघ्रचर्मपरीधानं रत्नसिंहासने स्थितम् । ध्यात्वा तद्वाम भागे च चिंतयेद्गिरिकन्यकाम्

व्याघ्रचर्मपरीधानं रत्नसिंहासने स्थितम् । ध्यात्वा तद्वामभागे च चिन्तयेद्गिरिकन्यकाम् ॥

Verse 16

भास्वज्जपाप्रसूनाभामुदयार्कसमप्रभाम् । विद्युत्पुंजनिभां तन्वीं मनोनयननंदिनीम्

भास्वज्जपाप्रसूनाभामुदयार्कसमप्रभाम् । विद्युत्पुञ्जनिभां तन्वीं मनोनयननन्दिनीम् ॥

Verse 17

बालेंदु शेखरां स्निग्धां नीलकुंचितकुन्तलाम् । भृंगसंघातरुचिरां नीलालकविराजिताम्

बालेंदुशेखरां स्निग्धां नीलकुञ्चितकुन्तलाम् । भृङ्गसङ्घातरुचिरां नीलालकविराजिताम् ॥

Verse 18

मणिकुंडलविद्योतन्मुखमंडलविभ्रमाम् । नवकुम्कुमपंकांक कपोलदलदर्पणाम्

मणिरचितकुण्डलप्रभया विद्योतमानं मुखमण्डलं यस्याः, नवकुङ्कुमपङ्काङ्किते कपोलपल्लवे दर्पणवत् प्रतिबिम्बिते।

Verse 19

मधुरस्मितविभ्राजदरुणाधरपल्लवाम् । कंबुकंठीं शिवामुद्यत्कुचपंकजकुड्मलाम्

मधुरस्मितेन विभ्राजमानारुणाधरपल्लवा, कंबुकण्ठी शुभा शिवा, उद्यतौ कुचपङ्कजकुड्मलौ बिभ्रती।

Verse 20

पाशांकुशाभयाभीष्टविल सत्सु चतुर्भुजाम् । अनेकरत्नविलसत्कंकणांकितमुद्रिकाम्

पाशाङ्कुशाभयाभीष्टविलसत्सु चतुर्भुजा, अनेकरत्नविलसत्कङ्कणाङ्कितमुद्रिका च।

Verse 21

वलित्रयेण विलसद्धेमकांचीगुणान्विताम् । रक्तमाल्यांबरधरां दिव्यचंदनच र्चिताम्

वलित्रयेण विलसद्धेमकाञ्चीगुणान्विता, रक्तमाल्याम्बरधरा, दिव्यचन्दनचर्चिता।

Verse 22

सर्वसंगीतविद्यासु न मत्तोऽन्यास्ति काचन । मम योगेन तुष्यंति सर्वा अपि सुरस्त्रियः

सर्वासु सङ्गीतविद्यासु मत्तोऽन्या न काचन; मम योगप्रभावेन सर्वाः सुरस्त्रियोऽपि तुष्यन्ति।

Verse 23

एवं ध्यात्वा महादेवं देवीं च गिरि कन्यकाम् । न्यासक्रमेण संपूज्य देवं गंधादिभिः क्रमात्

एवं महादेवं देवीं च गिरिकन्यकां ध्यात्वा, न्यासक्रमेण विधिवत् संपूज्य, गन्धाद्युपचारैः क्रमशः देवं समर्चयेत्।

Verse 24

पंचभिर्ब्रह्मभिः कुर्यात्प्रोक्तस्थानेषु वा हृदि । पृथक्पुष्पांजलिं देहे मूलेन च हदि त्रिधा

पञ्चभिर्ब्रह्ममन्त्रैः प्रोक्तस्थानेषु वा हृदि कर्म कुर्यात्। देहे पृथक् पुष्पाञ्जलिं दद्यात्, मूलेन च हृदि त्रिधा समर्पयेत्।

Verse 25

पुनः स्वयं शिवो भूत्वा मूलमंत्रेण साधकः । ततः संपूजयेद्देवं बाह्यपीठे पुनः क्रमात्

पुनः साधकः मूलमन्त्रेण स्वयं शिवो भूत्वा, ततः बाह्यपीठे क्रमात् देवं पुनः संपूजयेत्।

Verse 26

संकल्पं प्रवदेत्तत्र पूजारंभे समाहितः । कृतांजलिपुटो भूत्वा चिंतयेद्धृदि शंकरम्

पूजारम्भे समाहितः तत्र संकल्पं प्रवदेत्। कृताञ्जलिपुटो भूत्वा हृदि शंकरं चिन्तयेत्।

Verse 27

ऋणपातकदौर्भाग्यदारिद्र्यविनिवृत्तये । अशेषाघविनाशाय प्रसीद मम शंकर

ऋणपातकदौर्भाग्यदारिद्र्यविनिवृत्तये । अशेषाघविनाशाय प्रसीद मम शंकर ॥

Verse 28

दुःखशोकाग्निसंतप्तं संसारभयपीडितम् । बहुरोगाकुलं दीनं त्राहि मां वृषवाहन

दुःखशोकाग्निना दग्धं संसारभयपीडितम् । बहुरोगाकुलं दीनं मां त्राहि वृषवाहन ॥

Verse 29

आगच्छ देवदेवेश महादेवाभयंकर । गृहाण सह पार्वत्या तव पूजां मया कृताम्

आगच्छ देवदेवेश महादेवाभयङ्कर । गृहाण सह पार्वत्या तव पूजां मया कृताम् ॥

Verse 30

इति संकल्प्य विधिवद्ब्राह्मपूजां समाचरेत् । गुरुं गणपतिं चैव यजेत्सव्यापसव्ययोः

इति संकल्प्य विधिवद्ब्राह्मपूजां समाचरेत् । गुरुं गणपतिं चैव यजेत्सव्यापसव्ययोः ॥

Verse 31

क्षेत्रेशमीशकोणे तु यजेद्वास्तोष्पतिं क्रमात् । वाग्देवीं च यजेत्तत्र ततः कात्यायनीं यजेत्

क्षेत्रेशमीशकोणे तु यजेद्वास्तोष्पतिं क्रमात् । वाग्देवीं च यजेत्तत्र ततः कात्यायनीं यजेत् ॥

Verse 32

धर्मं ज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यं च नमोंऽतकैः । स्वरैरीशादिकोणेषु पीठपादाननुक्रमात् । आभ्यां बिंदुविसर्गाभ्यामधर्मादीन्प्रपूजयेत्

नमोऽन्तकैः स्वरैश्चैव धर्मज्ञानवैराग्यैश्वर्याणि प्रपूजयेत् । ईशादिकोणेषु पीठपादानुक्रमात् । बिन्दुविसर्गाभ्यां चाधर्मादीन् प्रपूजयेत् ॥

Verse 33

सत्त्वरूपैश्चतुर्दिक्षु मध्येऽनंतं सतारकम् । सत्त्वादींस्त्रिगुणांस्तं तु रूपान्पीठेषु विन्यसेत्

चतुर्दिक्षु सत्त्वरूपाणि विन्यस्य, मध्ये तु तारकसहितमनन्तं स्थापयेत्। ततः सत्त्वादित्रिगुणात्मकान् रूपान् पीठेषु विन्यसेत्॥

Verse 34

अत ऊर्ध्वच्छदे मायां सह लक्ष्म्या शिवेन च

अत ऊर्ध्वच्छदे लक्ष्म्याश्शिवस्य च सहिता मायां विन्यसेत्॥

Verse 35

तदंते चांबुजं भूयः सकलं मंडलत्रयम् । पत्रकेसरकिंजल्कव्याप्तं ताराक्षरैः क्रमात्

तदन्ते पुनः सकलं मण्डलत्रयं युक्तमम्बुजं कुर्यात्। तत्पत्रकेसरकिञ्जल्कं क्रमात् ताराक्षरैर्व्याप्तं भवेत्॥

Verse 36

पद्मत्रयं तथाभ्यर्च्य मध्ये मंडलमादरात् । वामां ज्येष्ठां च रौद्रीं च भागाद्यैर्दिक्षु पूजयेत्

एवं पद्मत्रयं समभ्यर्च्य, मध्ये मण्डलमादरात् पूजयेत्। दिक्षु भागाद्यैर्विभागैर्वामा ज्येष्ठां च रौद्रीं च पूजयेत्॥

Verse 37

वामाद्या नव शक्तीश्च नवस्वरयुता यजेत् । हृदि बीजत्रयाद्येन पीठमंत्रेण चार्चयेत्

वामाद्याः नव शक्तीर्नवस्वरयुताः सम्यग्यजेत्। हृदि तु बीजत्रयाद्येन पीठमन्त्रेण चार्चयेत्॥

Verse 38

आवृत्तैः प्रथमांगैश्च पंचभिर्मूर्त्तिशक्तिभिः । त्रिशक्तिमूर्त्तिभिश्चान्यैर्निधिद्वयसमन्वितैः

सदाशिवः प्रथमावृत्तैः पञ्चभिर्मूर्त्तिशक्तिभिः, तथा त्रिशक्तिमूर्त्तिभिरन्यैः निधिद्वयसमन्वितैश्च परितः समावृतः पूज्यः।

Verse 39

अनंताद्यैः परीताश्च मातृभिश्च वृषादिभिः । सिद्धिभिश्चाणिमाद्याभिरिंद्राद्यैश्च सहायुधैः

अनन्तादिभिः परीतः, मातृभिः, वृषादिभिः, अणिमाद्याभिः सिद्धिभिः, इन्द्राद्यैश्च सहायुधैः सह स परिकल्प्यः।

Verse 40

वृषभक्षेत्रचंडेशदुर्गाश्च स्कंदनंदिनौ । गणेशः सैन्यपश्चैव स्वस्वलक्षणलक्षिताः

वृषभः क्षेत्रपालश्चण्डेशो दुर्गा च, स्कन्दनन्दिनौ, गणेशः सैन्यपश्च—एते स्वस्वलक्षणलक्षिताः स्थाप्याः पूज्याश्च।

Verse 41

अणिमा महिमा चैव गरिमा लघिमा तथा । ईशित्वं च वशित्वं च प्राप्तिः प्राकाम्यमेव च

अणिमा महिमा गरिमा लघिमा, ईशित्वं वशित्वं, प्राप्तिः प्राकाम्यं च—एताः सिद्धयो ध्येयाः।

Verse 42

अष्टैश्वर्याणि चोक्तानि तेजोरूपाणि केवलम् । पंचभिर्ब्रह्मभिः पूर्वं हृल्लेखाद्यादिभिः क्रमात

अष्टैश्वर्याणि एवं प्रोक्तानि—तेजोरूपाणि केवलम्। तेषां पूर्वं क्रमात् पञ्च ब्रह्माणः हृल्लेखादयः।

Verse 43

अंगैरुमाद्यैरिंद्राद्यैः पूजोक्ता मुनिभिस्तु तैः । उमाचंडेश्वरादींश्च पूजयेदुत्तरादितः

अंगैरुमाद्यैरिन्द्राद्यैश्च देवतागणैः। मुनिभिः प्रोक्ता पूजैषा; ततः क्रमशः उमाचण्डेश्वरादीन् पूजयेत्॥

Verse 44

एवमावरणैर्युक्तं तेजोरूपं सदाशिवम् । उमया सहितं देवमुपचारैः प्रपूजयेत्

एवं आवरणैः सम्यग्युक्तं तेजोरूपं सदाशिवम्। उमया सहितं देवं सर्वोपचारैः प्रपूजयेत्॥

Verse 45

सुप्रतिष्ठितशंखस्य तीर्थैः पंचामृतैरपि । अभिषिच्य महादेवं रुद्रसूक्तैः समाहितः

सुप्रतिष्ठितशङ्खेन तीर्थतोयैः पञ्चामृतैः। अभिषिच्य महादेवं रुद्रसूक्तैः समाहितः॥

Verse 46

कल्पयेद्विविधैर्मंत्रैरासनाद्युपचारकान् । आसनं कल्पयेद्धैमं दिव्यवस्त्रसमन्वितम्

विविधैर्मन्त्रैः कल्पयेदासनाद्युपचारकान्। आसनं कल्पयेद्धैमं दिव्यवस्त्रसमन्वितम्॥

Verse 47

अर्घ्यमष्टगुणोपेतं पाद्यशुद्धोदकेन च । तेनैवाचमनं दद्यान्मधुपर्कं मधूत्तरम्

अर्घ्यमष्टगुणोपेतं पाद्यं शुद्धोदकेन च। तेनैवाचमनं दद्यादथ मधुपर्कं मधूत्तरम्॥

Verse 48

पुनराचमनं दत्त्वा स्नानं मंत्रै प्रकल्पयेत् । उपवीतं तथा वासो भूषणानि निवेदयेत् । गंधमष्टांगसंयुक्तं सुपूतं विनिवेदयेत्

पुनराचमनं दत्त्वा मन्त्रैः स्नानं प्रकल्पयेत् । तत उपवीतं वासांसि भूषणानि च निवेदयेत् । अष्टाङ्गसंयुक्तं सुपूतं गन्धं समर्पयेत् ॥

Verse 49

ततश्च बिल्वमंदारकह्लारसरसीरुहम् । धत्तूरकं कर्णिकारं शणपुष्पं च मल्लिकाम्

ततः बिल्वं मन्दारं काह्लारं सरसीरुहम् । धत्तूरकं कर्णिकारं शणपुष्पं च मल्लिकाम् ॥

Verse 50

कुशापामार्गतुलसीमाधवीचंपकादिकम् । बृहतीकरवीराणि यथालब्धानि साधकः

कुशापामार्गतुलसीमाधवीचम्पकादिकम् । बृहतीकरवीराणि यथालब्धानि साधकः ॥

Verse 51

निवेदयेत्सुगंधीनि माल्यानि विविधानि च । धूपं कालागरूत्पन्नं दीपं च विमलं शुभम्

निवेदयेत् सुगन्धीनि माल्यानि विविधानि च । धूपं कालागरूत्पन्नं दीपं च विमलं शुभम् ॥

Verse 52

विशेषकम् । अथ पायसनैवेद्यं सघृतं सोपदंशकम् । मोदकापूपसंयुक्तं शर्करागुडसंयुतम्

विशेषकम् । अथ पायसनैवेद्यं सघृतं सोपदंशकम् । मोदकापूपसंयुक्तं शर्करागुडसंयुतम् ॥

Verse 53

मधुनाक्तं दधियुतं जलपानसमन्वितम् । तेनैव हविषा वह्नौ जुहुयान्मंत्रभाविते

मधुनालिप्तं दधिसंयुक्तं जलपानसमन्वितम् । तेनैव हविषा वह्नौ मन्त्रसंस्कारिते जुहुयात् ॥

Verse 54

आगमोक्तेन विधिना गुरुवाक्यनियंत्रितः । नैवेद्यं शंभवे भूयो दत्त्वा तांबूलमुत्तमम्

आगमोक्तविधानेन गुरुवाक्यनियन्त्रितः । शम्भवे भूयो नैवेद्यं दत्त्वा ताम्बूलमुत्तमम् ॥

Verse 55

धूपं नीराजनं रम्यं छत्रं दर्पणमुत्तमम् । समर्पयित्वा विधिवन्मंत्रैर्वेदिकतांत्रिकैः

धूपं नीराजनं रम्यं छत्रं दर्पणमुत्तमम् । समर्प्य विधिवन्मन्त्रैर्वैदिकतान्त्रिकैः क्रियाम् ॥

Verse 56

यद्यशक्तः स्वयं निःस्वो यथाविभवमर्चयेत् । भक्त्त्या दत्तेन गौरीशः पुष्पमात्रेण तुष्यति

यद्यशक्तः स्वयं निःस्वो यथाविभवमर्चयेत् । भक्त्या दत्तेन गौरीशः पुष्पमात्रेण तुष्यति ॥

Verse 57

अथांगभूतान्सकलान्गणेशादीन्प्रपूजयेत् । स्तवैर्नानाविधैः स्तुत्वा साष्टांगं प्रणमेद्बुधः

अथाङ्गभूतान्सकलान्गणेशादीन् प्रपूजयेत् । स्तवैर्नानाविधैः स्तुत्वा साष्टाङ्गं प्रणमेद्बुधः ॥

Verse 58

ततः प्रदक्षिणीकृत्य वृषचंडेश्वरादिकान् । पूजां समर्प्य विधिवत्प्रार्थयेद्गिरिजापतिम्

ततः वृषचण्डेश्वरादिकान् शिवपरिचरान् प्रदक्षिणीकृत्य, विधिवत् पूजां समर्प्य, गिरिजापतिं शङ्करं भक्त्या प्रार्थयेत्।

Verse 59

जय देव जगन्नाथ जय शंकर शाश्वत । जय सर्व सुराध्यक्ष जय सर्वसुरार्चित

जय देव जगन्नाथ, जय शङ्कर शाश्वत; जय सर्वसुराध्यक्ष, जय सर्वसुरार्चित।

Verse 60

जय सर्वगुणातीत जय सर्ववरप्रद । जय नित्य निराधार जय विश्वंभराव्यय

जय सर्वगुणातीत, जय सर्ववरप्रद; जय नित्य निराधार, जय विश्वंभराव्यय।

Verse 61

जय विश्वैकवेद्येश जय नागेंद्रभूषण । जय गौरीपते शंभो जय चंद्रार्धशेखर

जय विश्वैकवेद्येश, जय नागेन्द्रभूषण; जय गौरीपते शम्भो, जय चन्द्रार्धशेखर।

Verse 62

जय कोट्यर्कसंकाश जयानंतगुणाश्रय

जय कोट्यर्कसङ्काश, जयानन्तगुणाश्रय।

Verse 63

जय रुद्र विरूपाक्ष जयाचिंत्य निरंजन । जय नाथ कृपासिंधो जय भक्तार्तिभञ्जन । जय दुस्तरसंसारसागरोत्तारण प्रभो

जय रुद्र विरूपाक्ष! जयाचिन्त्य निरञ्जन! जय नाथ कृपासिन्धो! जय भक्तार्तिभञ्जन! जय दुस्तरसंसारसागरोत्तारणप्रभो!

Verse 64

प्रसीद मे महादेव संसारार्त्तस्य खिद्यतः । सर्वपापभयं हृत्वा रक्ष मां परमेश्वर

प्रसीद मे महादेव, संसारार्तस्य खिद्यतः। सर्वपापभयं हृत्वा, रक्ष मां परमेश्वर॥

Verse 65

महादारिद्र्यमग्नस्य महापापहतस्य च । महाशोकविनष्टस्य महारोगातुरस्य च

महादारिद्र्यमग्नस्य महापापहतस्य च। महाशोकविनष्टस्य महारोगातुरस्य च॥

Verse 66

ऋणभारपरीतस्य दह्यमानस्य कर्मभिः । ग्रहैः प्रपीड्यमानस्य प्रसीद मम शंकर

ऋणभारपरीतस्य दह्यमानस्य कर्मभिः। ग्रहैः प्रपीड्यमानस्य प्रसीद मम शंकर॥

Verse 67

दरिद्रः प्रार्थयेदेवं पूजांते गिरिजापतिम् । अर्थाढ्यो वापि राजा वा प्रार्थयेद्देवमीश्वरम्

दरिद्रः प्रार्थयेदेवं पूजान्ते गिरिजापतिम्। अर्थाढ्यो वापि राजा वा प्रार्थयेद्देवमीश्वरम्॥

Verse 68

दीर्घमायुः सदारोग्यं कोशवृद्धिर्बलोन्नतिः । ममास्तु नित्यमानन्दः प्रसादात्तव शंकर

तव प्रसादात् हे शंकर, मम दीर्घमायुः सदारोग्यं कोशवृद्धिर्बलोन्नतिश्च स्यात्; नित्यं च मम अन्तःकरणे आनन्दः प्रवर्तताम्।

Verse 69

शत्रवः संक्षयं यांतु प्रसीदन्तु मम ग्रहाः । नश्यन्तु दस्यवो राष्ट्रे जनाः संतु निरापदः

शत्रवः संक्षयं यान्तु, मम ग्रहाः प्रसीदन्तु; राष्ट्रे दस्यवो नश्यन्तु, जनाश्च निरापदाः सन्तु।

Verse 70

दुर्भिक्षमारीसंतापाः शमं यांतु महीतले । सर्वसस्यसमृद्धिश्च भूयात्सुखमया दिशः

दुर्भिक्षमारीसन्तापाः महीतले शमं यान्तु; सर्वसस्यसमृद्धिश्च भूयात्, दिशः सुखमयाः सन्तु।

Verse 71

एवमाराधयेद्देवं प्रदोषे गिरिजापतिम् । ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्दक्षिणाभिश्च तोषयेत्

एवं प्रदोषकाले गिरिजापतिं देवं सम्यगाराधयेत्; ततः पश्चात् ब्राह्मणान् भोजयेत्, दक्षिणाभिश्च तान् तोषयेत्।

Verse 72

सर्वपापक्षयकरी सर्वदारिद्र्यनाशिनी । शिवपूजा मया ख्याता सर्वाभीष्टवरप्रदा

सर्वपापक्षयकरी सर्वदारिद्र्यनाशिनी; मया ख्याता शिवपूजा सर्वाभीष्टवरप्रदा।

Verse 73

महापातकसंघातमधिकं चोपपातकम् । शिवद्रव्यापहरणादन्यत्सर्वं निवारयेत्

महापातकसमूहं चोपपातकाधिकं च सर्वं निवारयेत्; शिवद्रव्यापहरणं तु विना निवारणं भवति।

Verse 74

ब्रह्महत्यादिपापानां पुराणेषु स्मृतिष्वपि । प्रायश्चित्तानि दृष्टानि न शिवद्रव्यहारिणाम्

ब्रह्महत्यादिपापानां पुराणेषु स्मृतिष्वपि प्रायश्चित्तानि दृश्यन्ते; शिवद्रव्यहारिणां तु न दृश्यन्ते।

Verse 75

बहुनात्र किमुक्तेन श्लोकार्धेन ब्रवीम्यहम् । ब्रह्महत्याशतं वापि शिवपूजा विनाशयेत्

बहुनात्र किमुक्तेन, श्लोकार्धेन ब्रवीम्यहम्; शिवपूजा विनाशयेत् ब्रह्महत्याशतं अपि।

Verse 76

मया कथितमेतत्ते प्रदोषे शिवपूजनम् । रहस्यं सर्वजंतूनामत्र नास्त्येव संशयः

मया कथितमेतत्ते—प्रदोषे शिवपूजनम्; रहस्यं सर्वजन्तूनाम्, अत्र नास्त्येव संशयः।

Verse 77

एताभ्यामपि बालाभ्यामेवं पूजा विधीयताम् । अतः संवत्सरादेव परां सिद्धिमवाप्स्यथ

एताभ्यामपि बालाभ्यां एवमेव पूजा विधीयताम्; अतः संवत्सरादेव परां सिद्धिमवाप्स्यथ।

Verse 78

इति शांडिल्यवचनमाकर्ण्य द्विजभामिनी । ताभ्यां तु सह बालाभ्यां प्रणनाम मुनेः पदम्

इति शाण्डिल्यस्य वचनं श्रुत्वा सा द्विजभामिनी । ताभ्यां सह बालाभ्यां मुनेः पादौ प्रणनाम ह ॥

Verse 79

विप्रस्त्र्युवाच । अहमद्य कृतार्थास्मि तव दर्शनमात्रतः । एतौ कुमारौ भगवंस्त्वामेव शरणं गतौ

विप्रस्त्री उवाच—अहं अद्य कृतार्थास्मि तव दर्शनमात्रतः । भगवन्, एतौ कुमारौ त्वामेव शरणं गतौ ॥

Verse 80

एष मे तनयो ब्रह्मञ्छुचिव्रत इतीरितः । एष राजसुतो नाम्ना धर्मगुप्तः कृतो मया

एष मे तनयो ब्रह्मन्, शुचिव्रत इति विश्रुतः । एष च राजसुतो नाम्ना धर्मगुप्तः मया कृतः ॥

Verse 81

एतावहं च भगवन्भवच्चरणकिंकराः । समुद्धरास्मिन्पतितान्घोरे दारिद्र्यसागरे

एतौ अहं च भगवन्, भवच्चरणकिंकराः । अस्मिन् घोरे दारिद्र्यसागरे पतितान् समुद्धर ॥

Verse 82

इति प्रपन्नां शरणं द्विजांगनामाश्वास्य वाक्यैरमृतोपमानैः । उपादिदेशाथ तयोः कुमारयोर्मुनिः शिवाराधनमंत्र विद्याम्

इति प्रपन्नां शरणं द्विजाङ्गनां वाक्यैरमृतोपमैः समाश्वास्य । उपादिदेशाथ तयोः कुमारयोर्मुनिः शिवपूजनमन्त्रविद्याम् ॥

Verse 83

अथोपदिष्टौ मुनिना कुमारौ ब्राह्मणी च सा । तं प्रणम्य समामंत्र्य जग्मुस्ते शिवमंदिरात्

अथ मुनिना कुमारौ ब्राह्मणी चोपदिष्टाः; तं प्रणम्य समामन्त्र्य ते शिवमन्दिरं जग्मुः।

Verse 84

ततः प्रभृति तौ बालौ मुनिवर्योपदेशतः । प्रदोषे पार्वतीशस्य पूजां चक्रतुरंजसा

ततः प्रभृति तौ बालौ मुनिवर्योपदेशतः। प्रदोषकाले पार्वतीशस्य पूजां चक्रतुरञ्जसा॥

Verse 85

एवं पूजयतोर्देवं द्विजराजकुमारयोः । सुखेनैव व्यतीयाय तयोर्मासचतुष्टयम्

एवं पूजयतोर्देवं द्विजराजकुमारयोः। सुखेनैव व्यतीयाय तयोर्मासचतुष्टयम्॥

Verse 86

कदाचिद्राजपुत्रेण विनासौ द्विजनंदनः । स्नातुं गतो नदीतीरे चचार बहुलीलया

कदाचिद्राजपुत्रेण विना स द्विजनन्दनः। स्नातुं गतो नदीतीरे चचार बहुलीलया॥

Verse 87

तत्र निर्झरनिर्घातनिर्भिन्ने वप्र कुट्टिमे । निधानकलशं स्थूलं प्रस्फुरंतं ददर्श ह

तत्र निर्झरनिर्घातनिर्भिन्ने वप्रकुट्टिमे। निधानकलशं स्थूलं प्रस्फुरन्तं ददर्श ह॥

Verse 88

तं दृष्ट्वा सहसागत्य हर्षकौतुकविह्वलः । दैवोपपन्नं मन्वानो गृहीत्वा शिरसा ययौ

तं दृष्ट्वा स हर्षकौतुकविह्वलः सहसैवाभ्येत्य, दैवोपपन्नमिदं दानमिति मन्वानः, तद् गृहीत्वा शिरसि निधाय त्वरितं जगाम।

Verse 89

ससंभ्रमं समानीय निधाय कलशं बलात् । निधाय भवनस्यांते मातरं समभाषत

ससंभ्रमं तद् आनयित्वा कलशं बलात् स्थापयामास; गृहस्यान्ते निधाय पश्चान् मातरं समभाषत।

Verse 90

मातर्मातरिमं पश्य प्रसादं गिरिजापतेः । निधानं कुम्भरूपेण दर्शितं करुणात्मना

मातर् मातर् इमं पश्य—गिरिजापतेः प्रसादम्। करुणात्मना तेन निधानं कुम्भरूपेण दर्शितम्।

Verse 91

अथ सा विस्मिता साध्वी समाहूय नृपात्मजम् । स्वपुत्रं प्रतिनंद्याह मानयन्ती शिवार्चनम्

अथ सा साध्वी विस्मिता नृपात्मजं समाहूय, स्वपुत्रं प्रतिनन्द्य, शिवार्चनं मानयन्ती वाक्यमब्रवीत्।

Verse 92

शृणुतां मे वचः पुत्रौ निधानकलशीमिमाम् । समं विभज्य गृह्णीतं मम शासनगौरवात्

शृणुतां मे वचः पुत्रौ; इमां निधानकलशीं समं विभज्य गृह्णीत, मम शासनस्य गौरवात्।

Verse 93

इति मातुर्वचः श्रुत्वा तुतोष द्विज नंदनः । प्रत्याह राजपुत्रस्तां विस्रब्धः शंकरार्चने

इति मातुर्वचः श्रुत्वा तुतोष द्विजनन्दनः । ततः शंकरार्चननिष्ठया विस्रब्धः स राजपुत्रस्तां प्रत्युवाच ॥

Verse 94

मातस्तव सुतस्यैव सुकृतेन समागतम् । नाहं ग्रहीतुमिच्छामि विभक्तं धनसंच यम्

मातः, तव सुतस्यैव सुकृतेन समागतमिदम् । विभक्तं धनसञ्चयं नाहं ग्रहीतुमिच्छामि ॥

Verse 95

आत्मनः सुकृताल्लब्धं स्वयमेव भुनक्त्वसौ । स एव भगवानीशः करिष्यति कृपां मयि

आत्मनः सुकृताल्लब्धं स्वयमेव भुनक्त्वसौ । स एव भगवानीशः करिष्यति कृपां मयि ॥

Verse 96

एवमर्चयतोः शंभुं भूयोपि परया मुदा । संवत्सरो व्यतीयाय तस्मिन्नेव गृहे तयोः

एवं तौ शम्भुं भूयोऽपि परया मुदा अर्चयतः । तस्मिन्नेव गृहे तयोः संवत्सरो व्यतीयाय ॥

Verse 97

अथैकदा राजसूनुः सह तेन द्विजन्मना । वसंतसमये प्राप्ते विजहार वनां तरे

अथैकदा वसन्तसमये प्राप्ते राजसूनुः । तेन द्विजन्मना सह वनान्तरे विजहार ॥

Verse 98

अथ दूरं गतौ क्वापि वने द्विजनृपात्मजौ । गन्धर्वकन्याः क्रीडंती शतशस्तावपश्यताम्

अथ दूरं गतौ क्वापि वने द्विजनृपात्मजौ । गन्धर्वकन्याः क्रीडन्त्यः शतशस्तावपश्यताम् ॥

Verse 99

ताः सर्वाश्चारुसर्वांग्यो विहरंत्यो मनोहरम् । दृष्ट्वा द्विजात्मजो दूरादुवाच नृपनंदनम्

ताः सर्वाश्चारुसर्वाङ्ग्यो विहरन्त्यो मनोहरम् । दृष्ट्वा द्विजात्मजो दूरादुवाच नृपनन्दनम् ॥

Verse 100

इतः पुरो न गंतव्यं विहरंत्यग्रतः स्त्रियः । स्त्रीसंन्निधानं विबुधास्त्यजंति विमलाशयाः

इतः पुरो न गन्तव्यं विहरन्त्यग्रतः स्त्रियः । स्त्रीसन्निधानं विबुधास्त्यजन्ति विमलाशयाः ॥

Verse 110

तत्र गत्वा वनं सर्वाः संचीय कुसुमोत्करम् । भवत्यः पुनरायांतु तावत्तिष्ठाम्यहं त्विह

तत्र गत्वा वनं सर्वाः सञ्चीय कुसुमोत्करम् । भवत्यः पुनरायान्तु तावत्तिष्ठाम्यहं त्विह ॥

Verse 120

अस्त्येको द्रविकोनाम गंधर्वाणां कुलाग्रणीः । तस्याहमस्मि तनया नाम्ना चांशुमती स्मृता

अस्त्येको द्रविकोनाम गन्धर्वाणां कुलाग्रणीः । तस्याहमस्मि तनया नाम्ना चांशुमती स्मृता ॥

Verse 130

गच्छ स्वभवनं कांत परश्वः प्रातरेव तु । आगच्छ पुनरत्रैव कार्यमस्ति च नो मृषा

गच्छ स्वगृहं कान्त; परश्वः प्रातरेव पुनरत्रागच्छ। अस्माकं कार्यमस्ति—नैतन्मृषा।

Verse 140

तस्य त्वमपि साहाय्यं कुरु गन्धर्वसत्तम । अथासौ निजराज्यस्थो हतशत्रुर्भविष्यति

तस्य त्वमपि साहाय्यं कुरु गन्धर्वसत्तम। अथासौ निजराज्यस्थो हतशत्रुर्भविष्यति॥

Verse 150

अस्त्राणां च सहस्राणि तूणी चाक्षय्यसायकौ । अभेद्यं वर्म सौवर्णं शक्तिं च रिपुमर्दिनीम्

अस्त्राणां सहस्राणि, तूणी चाक्षय्यसायकौ; अभेद्यं सौवर्णं वर्म, शक्तिं च रिपुमर्दिनीम्।

Verse 160

एवमन्ये समाराध्य प्रदोषे गिरिजापतिम् । लभंतेभीप्सितान्कामान्देहांते तु परां गतिम्

एवमन्येऽपि समाराध्य प्रदोषे गिरिजापतिम्। लभन्तेऽभीप्सितान् कामान्, देहान्ते तु परां गतिम्॥

Verse 164

ये प्राप्य दुर्लभतरं मनुजाः शरीरं कुर्वंति हंत परमेश्वरपादपूजाम् । धन्यास्त एव निजपुण्यजितत्रिलोकास्तेषां पदांबुजरजो भुवनं पुनाति

ये प्राप्य दुर्लभतरं मनुजाः शरीरं कुर्वन्ति हन्त परमेश्वरपादपूजाम्। धन्यास्त एव निजपुण्यजितत्रिलोकाः, तेषां पदाम्बुजरजो भुवनं पुनाति॥