Adhyaya 5

Verse 1

सूत उवाच । शिवो गुरुः शिवो देवः शिवो बंधुः शरीरिणाम् । शिव आत्मा शिवो जीवःशिवादन्यन्न किञ्चन

सूत उवाच—शिवो गुरुः शिवो देवः शिवो बन्धुः शरीरिणाम्। शिव आत्मा शिवो जीवः; शिवादन्यन्न किञ्चन।

Verse 2

शिवमुद्दिश्य यत्किंचिद्दत्तं जप्तं हुतं कृतम् । तदनंतफलं प्रोक्तं सर्वागमविनिश्चितम्

शिवमुद्दिश्य यत्किञ्चिद्दत्तं जप्तं हुतं कृतम्, तदनन्तफलं प्रोक्तं सर्वागमविनिश्चितम्।

Verse 3

भक्त्या निवेदितं शंभोः पत्रं पुष्पं फलं जलम् । अल्पादल्पतरं वापि तदानंत्याय कल्पते

भक्त्या शम्भोः समर्पितं पत्रं पुष्पं फलं तोयं वा—अल्पादप्यल्पतरं यत्—तदपि अनन्तफलप्रदं भवति।

Verse 4

विहाय सकलान्धर्मान्सकलागमनिश्चितान् । शिवमेकं भजेद्यस्तु मुच्यते सर्वबन्धनात्

सकलागमनिश्चितान् अपि सर्वान् धर्मान् विहाय यः शिवमेकं भजते, स सर्वबन्धनात् प्रमुच्यते।

Verse 5

या प्रीतिरात्मनः पुत्रे या कलत्रे धनेपि सा । कृता चेच्छिवपूजायां त्रायतीति किमद्भुतम्

आत्मनः पुत्रे कलत्रे धने च या प्रीतिः, सा यदि शिवपूजायां कृता, तर्हि सा त्रायतीति किमत्र अद्भुतम्।

Verse 6

तस्मात्केचिन्महात्मानः सकलान्विषयासवान् । त्यजंति शिवपूजार्थे स्वदेहमपि दुस्त्यजम्

तस्मात् केचिन्महात्मानः सकलान् विषयासवान् त्यजन्ति; शिवपूजार्थं दुस्त्यजं स्वदेहमपि परित्यजन्ति।

Verse 7

सा जिह्वा या शिवं स्तौति तन्मनो ध्यायते शिवम् । तौ कर्णौ तत्कथालोलौ तौ हस्तौ तस्य पूजकौ

सा जिह्वा या शिवं स्तौति, तन्मनः यत् शिवं ध्यायति; तौ कर्णौ यौ तत्कथासु लोलौ, तौ हस्तौ यौ तस्य पूजकौ।

Verse 8

ते नेत्रे पश्यतः पूजां तच्छिरः प्रणतं शिवे । तौ पादौ यौ शिवक्षेत्रं भक्त्या पर्यटतः सदा

धन्यानि तानि नेत्राणि ये पूजां पश्यन्ति; धन्यं तच्छिरः यत् शिवे प्रणमति; धन्यौ तौ पादौ यौ भक्त्या सदा शिवक्षेत्रं पर्यटतः।

Verse 9

यस्येन्द्रियाणि सर्वाणि वर्तंते शिवकर्मसु । स निस्तरति संसारं भुक्तिं मुक्तिं च विंदति

यस्य सर्वाणि इन्द्रियाणि शिवकर्मसु प्रवर्तन्ते, स संसारं निस्तरति, भुक्तिं मुक्तिं च लभते।

Verse 10

शिवभक्तियुतो मर्त्यश्चांडालः पुल्कसोपि च । नारी नरो वा षंढो वा सद्यो मुच्येत संसृतेः

शिवभक्तियुतो मर्त्यः चाण्डालः पुल्कसोऽपि वा, नारी नरो वा षण्डो वा, सद्यः संसृतेर्मुच्यते।

Verse 11

किं कुलेन किमाचारैः किंशीलेन गुणेन वा । भक्तिलेशयुतः शंभोः स वंद्यः सर्वदेहिनाम्

किं कुलेन किमाचारैः किं शीलेन गुणेन वा? शम्भोर्भक्तिलेशयुतः स सर्वदेहिनां वन्द्यः।

Verse 12

उज्जयिन्यामभूद्राजा चन्द्रसेनसमाह्वयः । जातो मानवरूपेण द्वितीय इव वासवः

उज्जयिन्यां चन्द्रसेनसमाह्वयो राजा बभूव; स मानवरूपेण जातः, द्वितीय इव वासवः।

Verse 13

तस्मिन्पुरे महाकालं वसंतं परमेश्वरम् । संपूजयत्यसौ भक्त्या चन्द्रसेनो नृपोत्तमः

तस्मिन्पुरे वसन्तं परमेश्वरं महाकालं नृपोत्तमश्चन्द्रसेनः भक्त्या सम्यक् संपूजयामास।

Verse 14

तस्याभवत्सखा राज्ञः शिवपारिषदाग्रणीः । मणिभद्रो जिताभद्रः सर्वलोकनमस्कृतः

तस्य राज्ञः सखा आसीच्छिवपारिषदाग्रणीर्मणिभद्रो जिताभद्रः सर्वलोकनमस्कृतः।

Verse 15

तस्यै कदा महीभर्तुः प्रसन्नः शंकरानुगः । चिन्तामणिं ददौ दिव्यं मणिभद्रो महामतिः

कदाचित् तस्मै महीभर्त्रे प्रसन्नः शंकरानुगो महामतिः मणिभद्रो दिव्यं चिन्तामणिं ददौ।

Verse 16

स मणिः कौस्तुभ इव द्योतमानोर्कसन्निभः । दृष्टः श्रुतो वा ध्यातो वा नृणां यच्छति चिंतितम्

स मणिः कौस्तुभ इव द्योतमानोऽर्कसन्निभः; दृष्टः श्रुतो वा ध्यातो वा नृणां चिन्तितं प्रयच्छति।

Verse 17

तस्य कांतिलवस्पृष्टं कांस्यं ताम्रमयस्त्रपु । पाषाणादिकमन्यद्वा सद्यो भवति कांचनम्

तस्य मणेः कान्तिलवस्पृष्टं कांस्यं ताम्रमयस्त्रपु पाषाणादिकमन्यद्वा सद्यः काञ्चनं भवति।

Verse 18

स तं चिन्तामणिं कंठे बिभ्रद्राजासनं गतः । रराज राजा देवानां मध्ये भानुरिव स्वयम्

स तं चिन्तामणिं कण्ठे धारयन् राजासनं गतः। देवानां मध्ये भानुरिव स्वयमेव राजा रराज॥

Verse 19

सदा चिन्तामणिग्रीवं तं श्रुत्वा राजसत्तमम् । प्रवृद्धतर्षा राजानः सर्वे क्षुब्धहृदोऽभवन्

सदा चिन्तामणिग्रीवं तं श्रुत्वा राजसत्तमम्। प्रवृद्धतृष्णा राजानः सर्वे क्षुब्धहृदाऽभवन्॥

Verse 20

स्नेहात्केचिदयाचंत धार्ष्ट्यात्केचन दुर्मदाः । दैवलब्धमजानंतो मणिं मत्सरिणो नृपाः

स्नेहात्केचिदयाचन्त धार्ष्ट्यात्केचन दुर्मदाः। दैवलब्धमजानन्तो मणिं मत्सरिणो नृपाः॥

Verse 21

सर्वेषां भूभृतां याञ्चा यदा व्यर्थीकृतामुना । राजानः सर्वदेशानां संरंभं चक्रिरे तदा

सर्वेषां भूभृतां याञ्चा यदा व्यर्थीकृतामुना। राजानः सर्वदेशानां संरम्भं चक्रिरे तदा॥

Verse 22

सौराष्ट्राः कैकयाः शाल्वाः कलिंगशकमद्रकाः । पांचालावंतिसौवीरा मागधा मत्स्यसृंजयाः

सौराष्ट्राः कैकयाः शाल्वाः कलिङ्गशक-मद्रकाः। पाञ्चालावन्ति-सौवीरा मागधा मत्स्य-सृञ्जयाः॥

Verse 23

एते चान्ये च राजानः सहाश्वरथकुमजराः । चन्द्रसेनं मृधे जेतुमुद्यमं चक्रुरोजसा

एते चान्ये च राजानः सहाश्वरथकुञ्जरैः । चन्द्रसेनं मृधे जेतुमुद्यमं चक्रुरोजसा ॥

Verse 24

ते तु सर्वे सुसंरब्धाः कंपयंतो वसुन्धराम् । उज्जयिन्याश्चतुर्द्वारं रुरुधुर्बहुसैनिकाः

ते तु सर्वे सुसंरब्धाः कम्पयन्तो वसुन्धराम् । उज्जयिन्याश्चतुर्द्वारं रुरुधुर्बहुसैनिकाः ॥

Verse 25

संरुध्यमानो स्वपुरीं दृष्ट्वा राजभिरुद्धतैः । चंद्रसेनो महाकालं तमेव शरणं ययौ

संरुध्यमानो स्वपुरीं दृष्ट्वा राजभिरुद्धतैः । चन्द्रसेनो महाकालं तमेव शरणं ययौ ॥

Verse 26

निर्विकल्पो निराहारः स राजा दृढनिश्चयः । अर्चयामास गौरीशं दिवा नक्त मनन्यधीः

निर्विकल्पो निराहारः स राजा दृढनिश्चयः । अर्चयामास गौरीशं दिवा नक्तमनन्यधीः ॥

Verse 27

एतस्मिन्नंतरे गोपी काचित्तत्पुरवासिनी । एकपुत्रा भर्तृहीना तत्रैवासीच्चिरंतना

एतस्मिन्नन्तरे गोपी काचित्तत्पुरवासिनी । एकपुत्रा भर्तृहीना तत्रैवासीत्चिरन्तना ॥

Verse 28

सा पंचहायनं बालं वहंती गत भर्तृका । राज्ञा कृतां महापूजां ददर्श गिरिजापतेः

सा पञ्चहायनं बालं वहन्ती गतभर्तृका । राज्ञा कृतां महापूजां ददर्श गिरिजापतेः ॥

Verse 29

सा दृष्ट्वा सर्वमाश्चर्यं शिवपूजामहोदयम् । प्रणिपत्य स्वशिबिरं पुनरेवाभ्यपद्यत

सा दृष्ट्वा सर्वमाश्चर्यं शिवपूजामहोदयम् । प्रणिपत्य स्वशिबिरं पुनरेवाभ्यपद्यत ॥

Verse 30

एतत्सर्वमशेषेण स दृष्ट्वा बल्लवीसुतः । कुतूहलेन विदधे शिवपूजां विरक्तिदाम्

एतत्सर्वमशेषेण स दृष्ट्वा बल्लवीसुतः । कुतूहलेन विदधे शिवपूजां विरक्तिदाम् ॥

Verse 31

आनीय हृद्यं पाषाणं शून्ये तु शिबिरोत्तमे । नातिदूरे स्वशिबिराच्छिवलिंगमकल्पयत्

आनीय हृद्यं पाषाणं शून्ये तु शिबिरोत्तमे । नातिदूरे स्वशिबिराच्छिवलिङ्गमकल्पयत् ॥

Verse 32

यानि कानि च पुष्पाणि हस्तलभ्यानि चात्मनः । आनीय स्नाप्य तल्लिंगं पूजयामास भक्तितः

यानि कानि च पुष्पाणि हस्तलभ्यानि चात्मनः । आनीय स्नाप्य तल्लिङ्गं पूजयामास भक्तितः ॥

Verse 33

गंधालंकारवासांसि धूपदीपाक्षतादिकम् । विधाय कृत्रिमैर्दिव्यैर्नैवेद्यं चाप्यकल्पयत्

गन्धान् अलङ्कारवस्त्राणि धूपदीपाक्षतादिकम् । विधाय कृत्रिमैर्दिव्यैर्नैवेद्यं चाप्यकल्पयत् ॥

Verse 34

भूयोभूयः समभ्यर्च्य पत्रैः पुष्पैर्मनोरमैः । नृत्यं च विविधं कृत्वा प्रणनाम पुनःपुनः

भूयोभूयः समभ्यर्च्य पत्रैः पुष्पैर्मनोरमैः । नृत्यं च विविधं कृत्वा प्रणनाम पुनःपुनः ॥

Verse 35

एवं पूजां प्रकुर्वाणं शिवस्यानन्यमानसम् । सा पुत्रं प्रणयाद्गोपी भोजनाय समा ह्वयत्

एवं पूजां प्रकुर्वाणं शिवस्यानन्यमानसम् । सा पुत्रं प्रणयाद्गोपी भोजनाय समाह्वयत् ॥

Verse 36

मात्राहूतोपि बहुशः स पूजासक्तमानसः । बालोपि भोजनं नच्छत्तदा माता स्वयं ययौ

मात्राहूतोऽपि बहुशः स पूजासक्तमानसः । बालोऽपि भोजनं नाच्छत्तदा माता स्वयं ययौ ॥

Verse 37

तं विलोक्य शिवस्याग्रे निषण्णं मी लितेक्षणम् । चकर्ष पाणिं संगृह्य कोपेन समताडयत्

तं विलोक्य शिवस्याग्रे निषण्णं मीलितेक्षणम् । चकर्ष पाणिं संगृह्य कोपेन समताडयत् ॥

Verse 38

आकृष्टस्ताडितो वापि नागच्छत्स्वसुतो यदा । तां पूजां नाशयामास क्षिप्त्वा लिंगं विदूरतः

आकृष्टोऽपि ताडितोऽपि यदा स्वसुतो न जगाम, तदा सा पूजां विनाश्य लिङ्गं दूरं क्षिप्तवती।

Verse 39

हाहेति रुदमानं तं निर्भर्त्स्य स्वसुतं तदा । पुनर्विवेश स्वगृहं गोपी रोषसमन्विता

‘हाहेति’ रुदन्तं स्वसुतं तदा निर्भर्त्स्य, रोषसमन्विता सा गोपी पुनः स्वगृहं विवेश।

Verse 40

मात्रा विनाशितां पूजां दृष्ट्वा देवस्य शूलिनः । देवदेवेति चुक्रोश निपपात स बालकः

मात्रा विनाशितां शूलिनो देवस्य पूजां दृष्ट्वा स बालकः ‘देवदेव’ इति चुक्रोश, भूमौ निपपात च।

Verse 41

प्रनष्टसंज्ञः सहसा बाष्पपूरपरिप्लुतः । लब्धसंज्ञो मुहूर्तेन चक्षुषी उदमीलयत्

सहसा प्रनष्टसंज्ञः स बाष्पपूरपरिप्लुतः; मुहूर्तेन लब्धसंज्ञः चक्षुषी उदमीलयत्।

Verse 42

ततो मणिस्तंभविराजमानं हिरण्मयद्वारकपाटतोरणम् । महार्हनीलामलवज्रवेदिकं तदेव जातं शिबिरं शिवालयम्

ततः मणिस्तम्भविराजमानं हिरण्मयद्वारकपाटतोरणम्, महार्हनीलामलवज्रवेदिकं तदेव शिबिरं शिवालयत्वमगात्।

Verse 43

संतप्तहेम कलशैर्बहुभिर्विचित्रैः प्रोद्भासितस्फटिकसौधतलाभिरामम् । रम्यं च तच्छिवपुरं वरपीठमध्ये लिंगं च रत्नसहितं स ददर्श बालः

स बालः संतप्तहेमकलशैर्बहुभिर्विचित्रैः प्रोद्भासितस्फटिकसौधतलाभिरामं रम्यं तच्छिवपुरं ददर्श; वरपीठमध्ये च रत्नसहितं लिङ्गं ददर्श।

Verse 44

स दृष्ट्वा सहसोत्थाय भीतविस्मितमानसः । निमग्न इव संतोषात्परमानंदसागरे

तद् दृष्ट्वा स सहसोत्थाय भीतविस्मितमानसः; संतोषात् परमानन्दसागरे निमग्न इवाभवत्।

Verse 45

विज्ञाय शिवपूजाया माहात्म्यं तत्प्रभावतः । ननाम दंडवद्भूमौ स्वमातुरघशांतये

तत्प्रभावतः शिवपूजाया माहात्म्यं विज्ञाय स बालः स्वमातुरघशान्तये भूमौ दण्डवद् ननाम।

Verse 46

देव क्षमस्व दुरितं मम मातुरुमापते । मूढायास्त्वामजानंत्याः प्रसन्नो भव शंकर

देव, उमापते, मम मातुः दुरितं क्षमस्व; मूढाया त्वामजानन्त्याः प्रसन्नो भव, शंकर।

Verse 47

यद्यस्ति मयि यत्किंचित्पुण्यं त्वद्भक्तिसंभवम् । तेनापि शिव मे माता तव कारुण्यमाप्नुयात्

यदि मयि यत्किञ्चित् पुण्यं त्वद्भक्तिसम्भवं, तेनापि हे शिव, मे माता तव कारुण्यमाप्नुयात्।

Verse 48

इति प्रसाद्य गिरिशं भूयोभूयः प्रणम्य च । सूर्ये चास्तं गते बालो निर्जगाम शिवालयात्

इति गिरिशं प्रसाद्य भूयो भूयः प्रणम्य च । सूर्येऽस्तं गते बाळो निर्जगाम शिवालयात् ॥

Verse 49

अथापश्यत्स्वशिबिरं पुरंदरपुरोपमम् । सद्यो हिरण्मयीभूतं विचित्रविभवोज्ज्वलम्

अथापश्यत् स्वशिबिरं पुरन्दरपुरोपमम् । सद्यो हिरण्मयीभूतं विचित्रविभवोज्ज्वलम् ॥

Verse 50

सोंतः प्रविश्य भवनं मोदमानो निशामुखे । महामणिगणाकीर्णं हेमराशिसमुज्ज्वलम्

स तत्र प्रविश्य भवनं मोदमानो निशामुखे । महामणिगणाकीर्णं हेमराशिसमुज्ज्वलम् ॥

Verse 51

तत्रापश्यत्स्वजननीं स्मरंतीमकुतोभयाम् । महार्हरत्न पर्यंके सितशय्यामधिश्रिताम्

तत्रापश्यत् स्वजननीं स्मरन्तीमकुतोभयाम् । महार्हरत्नपर्यङ्के सितशय्यामधिश्रिताम् ॥

Verse 52

रत्नालंकारदीप्तांगीं दिव्यांबरविराजिनीम् । दिव्यलक्षणसंपन्नां साक्षात्सुरवधूमिव

रत्नालङ्कारदीप्ताङ्गीं दिव्याम्बरविराजिनीम् । दिव्यलक्षणसम्पन्नां साक्षात् सुरवधूमिव ॥

Verse 53

जवेनोत्थापयामास संभ्रमोत्फुल्ललोचनः । अंब जागृहि भद्रं ते पश्येदं महदद्भुतम्

स त्वरया तामुत्थापयामास, संभ्रमोत्फुल्ललोचनः— “अम्ब, जागृहि; भद्रं ते। पश्येदं महदद्भुतम्।”

Verse 54

इति प्रबोधिता गोपी स्वपुत्रेण महात्मना । ततोऽपश्यत्स्वजननी स्मयन्ती मुकुटोज्ज्वला

इति स्वपुत्रेण महात्मना प्रबोधिता गोपी; ततः स्वजननीं स्मयन्तीं मुकुटोज्ज्वलां ददर्श।

Verse 55

ससंभ्रमं समुत्थाय तत्सर्वं प्रत्यवेक्षत । अपूर्वमिव चात्मानमपूर्वमिव बालकम्

सा ससंभ्रमं समुत्थाय तत्सर्वं प्रत्यवेक्षत; आत्मानमपि अपूर्वमिव, बालकमपि अपूर्वमिव ददर्श।

Verse 56

अपूर्वं च स्वसदनं दृष्ट्वा सीत्सुखविह्वला । श्रुत्वा पुत्रमुखात्सर्वं प्रसादं गिरिजापतेः

अपूर्वं स्वसदनं दृष्ट्वा सा सुखविह्वला अभवत्; पुत्रमुखात् गिरिजापतेः प्रसादवृत्तान्तं समग्रं श्रुत्वा।

Verse 57

राज्ञे विज्ञापयामास यो भजत्यनिशं शिवम् । स राजा सहसागत्य समाप्त नियमो निशि

सा राज्ञे विज्ञापयामास— “योऽनिशं शिवं भजते”; ततः स राजा सहसैवागत्य, निशि नियमं समाप्तवान्।

Verse 58

ददर्श गोपिकासूनोः प्रभावं शिवतोषजम् । हिरण्मयं शिवस्थानं लिंगं मणिमयं तथा

ददर्श गोपिकासूनोः शिवतोषसमुद्भवं प्रभावं; हिरण्मयं शिवस्थानं मणिमयं च लिङ्गं तथैव।

Verse 59

गोपवध्वाश्च सदनं माणि क्यवरकोज्ज्वलम् । दृष्ट्वा महीपतिः सर्वं सामात्यः सपुरोहितः

गोपवध्वाः सदनं माणिक्यवरकैः उज्ज्वलं दृष्ट्वा, महीपतिः सामात्यः सपुरोहितः सर्वं ददर्श।

Verse 60

मुहूर्तं विस्मितधृतिः परमानंदनिर्भरः । प्रेम्णा वाष्पजलं मुंचन्परिरेभे तम र्भकम्

मुहूर्तं विस्मितधृतिः परमानन्दनिर्भरः; प्रेम्णा वाष्पजलं मुञ्चन् तं बालकं परिरेभे।

Verse 61

एवमत्यद्भुताकाराच्छिवमाहात्म्यकीर्त्तनात् । पौराणां संभ्रमाच्चैव सा रात्रिः क्षणतामगात्

एवं अत्यद्भुताकारात् शिवमाहात्म्यकीर्तनात्; पौराणां संभ्रमाच्चैव सा रात्रिः क्षणतामगात्।

Verse 62

अथ प्रभाते युद्धाय पुरं संरुध्य संस्थिताः । राजानश्चारवक्त्रेभ्यः शुश्रुवुः परमाद्भुतम्

अथ प्रभाते युद्धाय पुरं संरुध्य संस्थिताः; राजानः चारवक्त्रेभ्यः शुश्रुवुः परमाद्भुतम्।

Verse 63

ते त्यक्तवैराः सहसा राजानश्चकिता भृशम् । न्यस्तशस्त्रा निविविशुश्चंद्रसेनानुमोदिताः

ते राजानः सहसा त्यक्तवैराः भृशं चकिताः। चन्द्रसेनानुमोदिताः न्यस्तशस्त्राः प्रविविशुः॥

Verse 64

तां प्रविश्य पुरीं रम्यां महाकालं प्रणम्य च । तद्गोपवनितागेहमाजग्मुः सर्वभूभृतः

तां रम्यां पुरीं प्रविश्य महाकालं प्रणम्य च। ततः सर्वे भूपतयस्तद्गोपवनितागृहं जग्मुः॥

Verse 65

ते तत्र चंद्रसेनेन प्रत्युद्गम्याभि पूजिताः । महार्हविष्टरगताः प्रीत्यानंदन्सुविस्मिताः

तत्र चन्द्रसेनेन प्रत्युद्गम्याभिपूजिताः। महार्हविष्टरगताः प्रीत्या नन्दन् सुविस्मिताः॥

Verse 66

गोपसूनोः प्रसादाय प्रादुर्भूतं शिवालयम् । लिंगं च वीक्ष्य सुमहच्छिवे चक्रुः परां मतिम्

गोपसूनोः प्रसादाय प्रादुर्भूतं शिवालयम्। महालिङ्गं च दृष्ट्वा ते शिवे परां मतिं चक्रुः॥

Verse 67

तस्मै गोपकुमाराय प्रीतास्ते सर्वभूभुजः । वासोहिरण्यरत्नानि गोमहिष्यादिकं धनम्

तस्मै गोपकुमाराय प्रीताः सर्वे महीभुजः। वासो हिरण्यरत्नानि गोमहिष्यादिकं धनम् अददुः॥

Verse 68

गजानश्वान्रथान्रौक्माञ्छत्र यानपरिच्छदान् । दासान्दासीरनेकाश्च ददुः शिवकृपार्थिनः

शिवकृपाप्राप्त्यर्थं ते दानरूपेण गजान् अश्वान् रथान् रौक्मान् छत्राणि यानानि तेषां परिच्छदान् च, तथा बहून् दासान् दासीश्च अददुः।

Verse 69

येये सर्वेषु देशेषु गोपास्तिष्ठंति भूरिशः । तेषां तमेव राजानं चक्रिरे सर्व पार्थिवाः

ये ये देशेषु बहवो गोपाः तिष्ठन्ति, तेषां तेषां देशानां सर्वे पार्थिवाः तमेव पुरुषं राजानं कृत्वा न्ययुञ्जन्।

Verse 70

अथास्मिन्नंतरे सर्वैस्त्रिदशैरभिपूजितः । प्रादुर्बभूव तेजस्वी हनूमान्वानरेश्वरः

अथ तस्मिन्नन्तरे सर्वैस्त्रिदशैः समभिपूजितः तेजस्वी हनूमान् वानरेश्वरः प्रादुर्बभूव।

Verse 71

तस्याभिगमनादेव राजानो जातसंभ्रमाः । प्रत्युत्थाय नमश्चक्रुर्भक्तिनम्रात्ममूर्त्तयः

तस्याभिगमनादेव राजानो जातसम्भ्रमाः प्रत्युत्थाय नमश्चक्रुः भक्त्या नम्रात्ममूर्तयः।

Verse 72

तेषां मध्ये समासीनः पूजितः प्लवगेश्वरः । गोपात्मजं समाश्लिष्य राज्ञो वीक्ष्येदमववीत्

तेषां मध्ये समासीनः पूजितः प्लवगेश्वरः गोपात्मजं समाश्लिष्य राज्ञो वीक्ष्य इदमववीत्।

Verse 73

सर्वे शृणुत भद्रं वो राजानो ये च देहिनः । शिवपूजामृते नान्या गतिरस्ति शरीरिणाम

सर्वे यूयं शृणुत—भद्रं वो भवतु—हे राजानः, ये च देहिनः। शिवपूजामृते देहवतां नान्या काचिद्गतिरस्ति।

Verse 74

एष गोपसुतो दिष्ट्या प्रदोषे मंदवा सरे । अमंत्रेणापि संपूज्य शिवं शिवमवाप्तवान्

एष गोपसुतो दिष्ट्या प्रदोषकाले मन्दवासरे सरसि मन्दवायां स्थित्वा, अमन्त्रेणापि शिवं सम्यक् पूजयित्वा शिवं शुभमवाप्तवान्।

Verse 75

मंदवारे प्रदोषोऽयं दुर्लभः सर्वदेहिनाम् । तत्रापि दुर्लभतरः कृष्णपक्षे समागते

मन्दवारे योऽयं प्रदोषः स सर्वदेहिनां दुर्लभः; कृष्णपक्षे समागते तत्रापि स प्रदोषो दुर्लभतरः।

Verse 76

एष पुण्यतमो लोके गोपानां कीर्तिवर्धनः । अस्य वंशेऽष्टमो भावी नंदोनाम महायशाः । प्राप्स्यते तस्य पुत्रत्वं कृष्णो नारा यणः स्वयम्

एष लोके पुण्यतमो गोपानां कीर्तिवर्धनः। अस्य वंशेऽष्टमो भावी नन्दो नाम महायशाः; तस्य पुत्रत्वं स्वयं नारायणः कृष्णः प्राप्स्यति।

Verse 77

अद्यप्रभृति लोकेस्मिन्नेष गोपालनंदनः । नाम्ना श्रीकर इत्युच्चैर्लोके ख्यातिं गमिष्यति

अद्यप्रभृति लोकेऽस्मिन्नेष गोपालनन्दनः ‘श्रीकर’ इति नाम्ना लोके उच्चैः ख्यातिं गमिष्यति।

Verse 78

सूत उवाच । एवमुक्त्वांजनीसूनुस्तस्मै गोपकसूनवे । उपदिश्य शिवाचारं तत्रैवांतरधीयत

सूत उवाच—एवं उक्त्वा अञ्जनीसूनुः हनूमान् तस्मै गोपकसूनवे शिवाचारं समुपदिश्य तत्रैव अन्तरधीयत्।

Verse 79

ते च सर्वे महीपालाः संहृष्टाः प्रतिपूजिताः । चन्द्रसेनं समामंत्र्य प्रतिजग्मुर्यथागतम्

ते च सर्वे महीपालाः संहृष्टाः प्रतिपूजिताः। चन्द्रसेनं समामन्त्र्य प्रतिजग्मुः यथागतम्॥

Verse 80

श्रीकरोऽपि महातेजा उपदिष्टो हनूमता । ब्राह्मणैः सह धर्मज्ञैश्चक्रे शम्भोः समर्हणम्

श्रीकरोऽपि महातेजाः हनूमता उपदिष्टः। ब्राह्मणैः सह धर्मज्ञैः शम्भोः समर्हणं चकार॥

Verse 81

कालेन श्रीकरः सोऽपि चंद्रसेनश्च भूपतिः । समाराध्य शिवं भक्त्या प्रापतुः परमं पदम्

कालेन श्रीकरः सोऽपि चन्द्रसेनश्च भूपतिः। समाराध्य शिवं भक्त्या प्रापतुः परमं पदम्॥

Verse 82

इदं रहस्यं परमं पवित्रं यशस्करं पुण्यमहर्द्धिवर्धनम् । आख्यानमाख्यातमघौघनाशनं गौरीशपादांबुजभक्तिवर्धनम्

इदं रहस्यं परमं पवित्रं यशस्करं पुण्यमहर्द्धिवर्धनम्। आख्यानमाख्यातमघौघनाशनं गौरीशपादाम्बुजभक्तिवर्धनम्॥