Adhyaya 20

Verse 1

सूत उवाच । अथ रुद्राक्षमाहात्म्यं वर्णयामि समासतः । सर्वपापक्षयकरं शृण्वतां पठतामपि

सूत उवाच—अथ रुद्राक्षमाहात्म्यं समासतो वर्णयामि। शृण्वतां पठतामपि सर्वपापक्षयकरं भवति॥

Verse 2

अभक्तो वापि भक्तो वा नीचो नीचतरोपि वा । रुद्राक्षान्धारयेद्यस्तु मुच्यते सर्वपातकैः

अभक्तोऽपि वा भक्तो वा नीचो नीचतरोऽपि वा। यस्तु रुद्राक्षान् धारयेत् स सर्वपातकैर्मुच्यते॥

Verse 3

रुद्राक्षधारणं पुण्यं केन वा सदृशं भवेत् । महाव्रतमिदं प्राहुर्मुनयस्तत्त्वदर्शिनः

रुद्राक्षधारणं पुण्यं केन वा सदृशं भवेत्। इदं महाव्रतमित्याहुर्मुनयस्तत्त्वदर्शिनः॥

Verse 4

सहस्रं धारयेद्यस्तु रुद्राक्षाणां धृतव्रतः । तं नमंति सुराः सर्वे यथा रुद्रस्तथैव सः

सहस्रं रुद्राक्षाणां यो धारयेत् धृतव्रतः। तं नमन्ति सुराः सर्वे यथा रुद्रं तथैव तम्॥

Verse 5

अभावे तु सहस्रस्य बाह्वोः षोडश षोडश । एकं शिखायां करयोर्द्वादश द्वादशैव हि

अभावे तु सहस्रस्य बाह्वोः षोडश षोडश धारयेत्। शिखायामेकमेव स्यात्, करयोर्द्वादश द्वादशैव हि॥

Verse 6

द्वात्रिंशत्कंठदेशे तु चत्वारिंशत्तु मस्तके । एकैक कर्णयोः षट् षट् वक्षस्यष्टोत्तरं शतम् । यो धारयति रुद्राक्षान्रुद्रवत्सोपि पूज्यते

कण्ठदेशे द्वात्रिंशत् स्यात्, मस्तके चत्वारिंशत्। कर्णयोः षट् षट्, वक्षस्यष्टोत्तरं शतम्। एवं यो धारयेद्रुद्राक्षान्, रुद्रवत् स पूज्यते॥

Verse 7

मुक्ताप्रवालस्फटिकरौप्यवैदूर्यकांचनैः । समेतान्धारयेद्यस्तु रुद्राक्षान्स शिवो भवेत्

मुक्ताप्रवालस्फटिकरौप्यवैदूर्यकाञ्चनैः सह। यः समेतान् रुद्राक्षान् धारयेत्, स शिवो भवेत्॥

Verse 8

केवलानपि रुद्राक्षान्यथालाभं बिभर्ति यः । तं न स्पृशंति पापानि तमांसीव विभावसुम्

केवलानपि रुद्राक्षान् यथालाभं यो बिभर्ति। तं न स्पृशन्ति पापानि, तमांसीव विभावसुम्॥

Verse 9

रुद्राक्षमालया जप्तो मंत्रोऽनंतफलप्रदः । अरुद्राक्षो जपः पुंसां तावन्मात्रफलप्रदः

रुद्राक्षमालया जप्तो मन्त्रोऽनन्तफलप्रदः। अरुद्राक्षो जपः पुंसां तावन्मात्रफलप्रदः॥

Verse 10

यस्यांगे नास्ति रुद्राक्ष एकोपि बहुपुण्यदः । तस्य जन्म निरर्थं स्यात्त्रिपुंड्ररहितं यदि

यस्याङ्गे रुद्राक्षोऽपि नास्ति, बहुपुण्यप्रदः सन्; यदि च त्रिपुण्ड्ररहितः, तस्य जन्म निरर्थकं भवेत्।

Verse 11

रुद्राक्षं मस्तके बद्ध्वा शिरःस्नानं करोति यः । गंगास्नानफलं तस्य जायते नात्र संशयः

रुद्राक्षं मस्तके बद्ध्वा यः शिरःस्नानं करोति, तस्य गङ्गास्नानफलं जायते; नात्र संशयः।

Verse 12

रुद्राक्षं पूजयेद्यस्तु विना तोयाभिषेचनम् । यत्फलं लिंगपूजायास्तदेवाप्नोति निश्चितम्

यो रुद्राक्षं विना तोयाभिषेचनं पूजयति, स निश्चितं लिङ्गपूजाफलमेवाप्नोति।

Verse 13

एकवक्त्राः पंचवक्त्रा एकादशमुखाः परे । चतुर्दशमुखाः केचिद्रुद्राक्षा लोकपूजिताः

केचिदेकवक्त्राः, केचिद् पञ्चवक्त्राः, परे एकादशमुखाः; केचिच्चतुर्दशमुखा रुद्राक्षा लोके पूजिताः।

Verse 14

भक्त्या संपूजितो नित्यं रुद्राक्षः शंकरात्मकः । दरिद्रं वापि कुरुते राजराजश्रियान्वितम्

भक्त्या नित्यं संपूजितो रुद्राक्षः शङ्करात्मकः; स दरिद्रमपि राजराजश्रियान्वितं करोति।

Verse 15

अत्रेदं पुण्यमाख्यानं वर्णयंति मनीषिणः । महापापक्षयकरं श्रवणात्कीर्त्तनादपि

अत्र मनीषिणः पुण्यमिदमाख्यानं वर्णयन्ति—श्रवणमात्रेण कीर्तनमात्रेण च महापापक्षयकरम्।

Verse 16

राजा काश्मीरदेशस्य भद्रसेन इति श्रुतः । तस्य पुत्रो ऽभवद्धीमान्सुधर्मानाम वीर्यवान्

काश्मीरदेशे भद्रसेन इति प्रसिद्धो राजा आसीत्। तस्य सुधर्मा नाम धीमान् वीर्यवान् पुत्रोऽभवत्।

Verse 17

तस्यामात्यसुतः कश्चित्तारको नाम सद्गुणः । बभूव राजपुत्रस्य सखा परमशोभनः

तस्यामात्यसुतः कश्चित् तारको नाम सद्गुणवान्। स राजपुत्रस्य परमशोभनः सखा बभूव।

Verse 18

तावुभौ परमस्निग्धौ कुमारौ रूपसुन्दरौ । विद्याभ्यासपरौ बाल्ये सह क्रीडां प्रचक्रतुः

तावुभौ परमस्निग्धौ रूपसुन्दरौ कुमारौ। बाल्ये सह क्रीडां चक्रतुः, विद्याभ्यासपरौ च बभूवतुः।

Verse 19

तौ सदा सर्वगात्रेषु रुद्राक्षकृतभूषणौ । विचेरतुरुदारांगौ सततं भस्मधारिणौ

तौ सदा सर्वगात्रेषु रुद्राक्षकृतभूषणौ। उदाराङ्गौ सततं भस्मधारिणौ विचेरतुः।

Verse 20

हारकेयूरकटककुंडलादिविभूषणम् । हेमरत्नमयं त्यक्त्वा रुद्राक्षान्दधतुश्च तौ

हारकेयूरकटककुण्डलादिविभूषणं हेमरत्नमयं त्यक्त्वा तौ रुद्राक्षान् एव दधतुः।

Verse 21

रुद्राक्षमालितौ नित्यं रुद्राक्षकरकंकणौ । रुद्राक्षकंठाभरणौ सदा रुद्राक्षकुंडलौ

तौ नित्यं रुद्राक्षमालितौ, रुद्राक्षकरकङ्कणौ; रुद्राक्षकण्ठाभरणौ, सदा रुद्राक्षकुण्डलौ च।

Verse 22

हेमरत्नाद्यलंकारे लोष्टपाषाणदर्शनौ । बोध्यमानावपि जनैर्न रुद्राक्षान्व्यमुंचताम्

हेमरत्नाद्यलङ्काराः तयोर्लोष्टपाषाणवद् अभवन्; जनैर्बोध्यमानावपि तौ रुद्राक्षान् न व्यमुञ्चताम्।

Verse 23

तस्य काश्मीरराजस्य गृहं प्राप्तो यदृच्छया । पराशरो मुनिवरः साक्षादिव पितामहः

यदृच्छया तस्य काश्मीरराजस्य गृहं पराशरो मुनिवरः प्राप्तः, साक्षादिव पितामहः।

Verse 24

तमर्चयित्वा विधिवद्राजा धर्मभृतां वरः । प्रपच्छ सुखमासीनं त्रिकालज्ञं महामुनिम्

तं विधिवदर्चयित्वा राजा धर्मभृतां वरः, सुखमासीनं त्रिकालज्ञं महामुनिं प्रपच्छ।

Verse 25

राजोवाच । भगवन्नेष पुत्रो मे सोपि मंत्रिसुतश्च मे । रुद्राक्षधारिणौ नित्यं रत्नाभरणनिःस्पृहौ

राजोवाच—भगवन्, एष मे पुत्रः; स च मे मन्त्रिसुतः। उभौ नित्यं रुद्राक्षधारिणौ, रत्नाभरणेषु निःस्पृहौ।

Verse 26

शास्यमानावपि सदा रत्नाकल्पपरिग्रहे । विलंघितास्मद्वचनौ रुद्राक्षेष्वेव तत्परौ

रत्नाकल्पपरिग्रहे सदा शास्यमानावपि, उभौ मम वचनं विलङ्घ्य रुद्राक्षेष्वेव तत्परौ बभूवतुः।

Verse 27

नोपदिष्टाविमौ बालौ कदाचिदपि केनचित् । एषा स्वाभाविकी वृत्तिः कथमासीत्कुमारयोः

इमौ बालौ कदाचिदपि केनचिद् नोपदिष्टौ; तर्हि कुमारयोः एषा स्वाभाविकी वृत्तिः कथं समभवत्?

Verse 28

पराशर उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि तव पुत्रस्य धीमतः । यथा त्वं मंत्रिपुत्रस्य प्राग्वृत्तं विस्मयावहम्

पराशर उवाच—शृणु राजन्, प्रवक्ष्यामि तव धीमतः पुत्रस्य प्राग्वृत्तम्; तथा मन्त्रिपुत्रस्यापि विस्मयावहम्।

Verse 29

नंदिग्रामे पुरा काचिन्महानंदेति विश्रुता । बभूव वारवनिता शृंगारललिताकृतिः

नन्दिग्रामे पुरा काचित् वारवनिता महानन्दा इति विश्रुता बभूव, शृङ्गारललिताकृतिः।

Verse 30

छत्रं पूर्णेंदुसंकाशं यानं स्वर्णविराजितम् । चामराणि सुदंडानि पादुके च हिरण्मये

पूर्णेन्दुसंकाशं छत्रं, स्वर्णविराजितं यानं, सुदण्डचामराणि, हिरण्मयी पादुके च—एतत् तस्याः श्रीसमृद्धिसामग्री आसीत्।

Verse 31

अंबराणि विचित्राणि महार्हाणि द्युमंति च । चंद्ररश्मिनिभाः शय्या पर्यंकाश्च हिरण्मयाः

विचित्राणि महार्हाणि द्युमन्ति चाम्बराणि, चन्द्ररश्मिनिभाः शय्याः, हिरण्मयाः पर्यङ्काश्च तस्याः सन्ति स्म।

Verse 32

गावो महिष्यः शतशो दासाश्च शतशस्तथा

गावो महिष्यश्च शतशः, दासाश्च तथैव शतशः सन्ति स्म।

Verse 33

सर्वाभरणदीप्तांग्यो दास्यश्च नवयौवना । भूषणानि परार्ध्याणि नवरत्नोज्ज्वलानि च

सर्वाभरणदीप्ताङ्ग्यः नवयौवनसमन्विताः दास्यः; परार्ध्याणि च भूषणानि नवरत्नोज्ज्वलानि च सन्ति स्म।

Verse 34

गन्धकुंकुमकस्तूरीकर्पूरागुरुलेपनम् । चित्रमाल्यावतंसश्च यथेष्टं मृष्टभोजनम्

गन्धकुङ्कुमकस्तूरीकर्पूरागुरुलेपनानि, चित्रमाल्यावतंसाश्च, यथेष्टं मृष्टभोजनं च तत्रासीत्।

Verse 35

नानाचित्रवितानाढ्यं नानाधान्यमयं गृहम् । बहुरत्नसहस्राढ्यं कोटिसंख्याधिकं धनम्

नानावर्णवितानसमृद्धं नानाविधान्यसम्पूर्णं तस्याः गृहम् । बहुविधरत्नसहस्रसमृद्धं कोटिसंख्यातीतं धनं चासीत् ॥

Verse 36

एवं विभवसंपन्ना वेश्या कामविहारिणी । शिवपूजारता नित्यं सत्यधर्मपरायणा

एवं महाविभवसम्पन्ना सा वेश्या कामविहारिणी । शिवपूजारता नित्यं सत्यधर्मपरायणा ॥

Verse 37

सदाशिवकथासक्ता शिवनामकथोत्सुका । शिवभक्तांघ्र्यवनता शिवभक्तिरतानिशम्

सदाशिवकथासक्ता शिवनामकथोत्सुका । शिवभक्ताङ्घ्र्यवनता शिवभक्तिरतानिशम् ॥

Verse 38

विनोदहेतोः सा वेश्या नाट्यमण्डपमध्यतः । रुद्राक्षैभूषयित्वैकं मर्कटं चैव कुक्कुटम्

विनोदहेतोः सा वेश्या नाट्यमण्डपमध्यतः । रुद्राक्षैर्भूषयामास मर्कटं कुक्कुटं तथा ॥

Verse 39

करतालैश्च गीतैश्च सदा नर्तयति स्वयम् । पुनश्च विहसंत्युच्चैः सखीभिः परिवारिता

करतालैश्च गीतैश्च सदा नर्तयति स्वयम् । पुनश्च विहसत्युच्चैः सखीभिः परिवारिता ॥

Verse 40

युग्मम् । रुद्राक्षैः कृतकेयूरकर्णाभरणभूषणः । मर्कटः शिक्षया तस्याः सदा नृत्यति बालवत्

रुद्राक्षनिर्मितकेयूरकर्णाभरणभूषितो मर्कटः । तस्याः शिक्षया सदा बालवत् नृत्यति स्म ॥

Verse 41

शिखायां बद्धरुद्राक्षः कुक्कुटः कपिना सह । चिरं नृत्यति नृत्यज्ञः पश्यतां चित्रमावहन्

शिखायां बद्धरुद्राक्षः कुक्कुटोऽपि कपिना सह । नृत्यज्ञः चिरं नृत्यति पश्यतां चित्रमावहन् ॥

Verse 42

एकदा भवनं तस्याः कश्चिद्वैश्यः शिवव्रती । आजगाम सरुद्राक्षस्त्रिपुंड्री निर्ममः कृती

एकदा तस्याः भवनं कश्चिद्वैश्यः शिवव्रती । सरुद्राक्षस्त्रिपुण्ड्री च निर्ममो कृती आजगाम ॥

Verse 43

स बिभ्रद्भस्म विशदे प्रकोष्ठे वरकंकणम् । महारत्नपरिस्तीर्णं ज्वलंतं तरुणार्कवत्

स विशदं भस्म बिभ्रत् प्रकोष्ठे वरकङ्कणम् । महारत्नपरिस्तीर्णं ज्वलन्तं तरुणार्कवत् ॥

Verse 44

तमागतं सा गणिका संपूज्य परया मुदा । तत्प्रकोष्ठगतं वीक्ष्य कंकणं प्राह विस्मिता

तमागतं सा गणिका संपूज्य परया मुदा । तत्प्रकोष्ठगतं वीक्ष्य कङ्कणं विस्मिता प्राह ॥

Verse 45

महारत्नमयः सोऽयं कंकणस्त्वत्करे स्थितः । मनो हरति मे साधौ दिव्यस्त्रीभूषणोचितः

महारत्नमयोऽयं कङ्कणस्तव करे विराजते। हे साध्वि, दिव्यस्त्रीभूषणयोग्योऽयं मम मनो हरति॥

Verse 46

इति तां वररत्नाढ्य सस्पृहां करभूषणे । वाक्ष्योदारमतिर्वैश्यः सस्मितं समभाषत

इति तां वररत्नाढ्यां करभूषणलालसाम्। वाक्ष्योदारमतिर्वैश्यः सस्मितं समभाषत॥

Verse 47

वैश्य उवाच । अस्मिन्रत्नवरे दिव्ये यदि ते सस्पृहं मनः । तमेवादत्स्व सुप्रीता मौल्यमस्य ददासि किम्

वैश्य उवाच— अस्मिन् रत्नवरे दिव्ये यदि ते सस्पृहं मनः। तमेवादत्स्व सुप्रीता मौल्यमस्य ददासि किम्॥

Verse 48

वेश्यो वाच । वयं तु स्वैरचारिण्यो वेश्यास्तु न पतिव्रताः । अस्मत्कुलोचितो धर्मो व्यभिचारो न संशयः

वेश्योवाच— वयं तु स्वैरचारिण्यो वेश्यास्तु न पतिव्रताः। अस्मत्कुलोचितो धर्मो व्यभिचारो न संशयः॥

Verse 49

यद्येतद्रत्नखचितं ददासि करभूषणम् । दिनत्रयमहोरात्रं तव पत्नी भवाम्यहम्

यद्येतद्रत्नखचितं ददासि करभूषणम्। दिनत्रयमहोरात्रं तव पत्नी भवाम्यहम्॥

Verse 50

वैश्य उवाच । तथास्तु यदि ते सत्यं वचनं वारवल्लभे । ददामि रत्नवलयं त्रिरात्रं भव मद्वधूः

वैश्य उवाच—तथास्तु; यदि ते वचनं सत्यं, हे वारवल्लभे। अहं रत्नवलयं ददामि; त्रिरात्रं मम वधूर्भव॥

Verse 51

एतस्मिन्व्यवहारे तु प्रमाणं शशिभास्करौ । त्रिवारं सत्यमित्युक्त्वा हृदयं मे स्पृश प्रिये

एतस्मिन् व्यवहारॆ तु प्रमाणं शशिभास्करौ। त्रिवारं ‘सत्यम्’ इत्युक्त्वा हृदयं मे स्पृश प्रिये॥

Verse 52

वेश्योवाच । दिनत्रयमहोरात्रं पत्नी भूत्वा तव प्रभो । सहधर्मं चरामीति सा तद्धृदयमस्पृशत्

वेश्योवाच—दिनत्रयमहोरात्रं पत्नी भूत्वा तव प्रभो। सहधर्मं चरामीति सा तद्धृदयमस्पृशत्॥

Verse 53

अथ तस्यै स वैश्यस्तु प्रददौ रत्नकङ्कणम् । लिंगं रत्नमयं चास्या हस्ते दत्त्वेदमब्रवीत्

अथ तस्यै स वैश्यस्तु प्रददौ रत्नकङ्कणम्। लिङ्गं रत्नमयं चास्या हस्ते दत्त्वेदमब्रवीत्॥

Verse 54

इदं रत्नमयं शैवं लिंगं मत्प्राणसंनिभम् । रक्षणीयं त्वया कांते तस्य हानिर्मृतिर्मम

इदं रत्नमयं शैवं लिङ्गं मत्प्राणसंनिभम्। रक्षणीयं त्वया कांते; तस्य हानिर्मृतिर्मम॥

Verse 55

एवमस्त्विति सा कांता लिंगमादाय रत्नजम् । नाट्यमण्डपिकास्तंभे निधाय प्राविशद्गृहम्

एवमस्त्विति सा प्रिया रत्नसमुद्भवं लिङ्गमादाय । नाट्यमण्डपिकास्तम्भे निधाय ततः गृहं प्रविवेश ॥

Verse 56

सा तेन संगता रात्रौ वैश्येन विटधर्मिणा । सुखं सुष्वाप पर्यंके मृदुतल्पोपशोभिते

सा तेन विटधर्मिणा वैश्येन रात्रौ संगता । मृदुतल्पोपशोभिते पर्यङ्के सुखं सुष्वाप ॥

Verse 57

ततो निशीथसमये नाट्यमण्डपिकांतरे । अकस्मादुत्थितो वह्निस्तमेव सहसावृणोत्

ततो निशीथसमये नाट्यमण्डपिकान्तरे । अकस्मादुत्थितो वह्निः तामेव सहसावृणोत् ॥

Verse 58

मण्डपे दह्यमाने तु सहसोत्थाय संभ्रमात् । सा वेश्या मर्कटं तत्र मोचयामास बंधनात्

मण्डपे दह्यमाने तु सहसोत्थाय संभ्रमात् । सा वेश्या मर्कटं तत्र मोचयामास बन्धनात् ॥

Verse 59

स मर्कटो मुक्तबंधः कुक्कुटेन सहामुना । भीतो दूरं प्रदुद्राव विधूयाग्निकणान्बहून्

स मर्कटो मुक्तबन्धः कुक्कुटेन सहामुना । भीतो दूरं प्रदुद्राव विधूयाग्निकणान् बहून् ॥

Verse 60

स्तंभेन सह निर्दग्धं तल्लिंगं शकलीकृतम् । दृष्ट्वा वेश्या च वैश्यश्च दुरंतं दुःखमापतुः

स्तम्भेन सह निर्दग्धं तल्लिङ्गं शकलीकृतम् । तद्दृष्ट्वा वेश्या वैश्यश्च दुरन्तं दुःखमापतुः ॥

Verse 61

दृष्ट्वा प्राणसमं लिंगं दग्धं वैश्यपतिस्तथा । स्वयमप्याप्तनिर्वेदो मरणाय मतिं दधौ

दृष्ट्वा प्राणसमं लिङ्गं दग्धं वैश्यपतिस्तथा । स्वयमप्याप्तनिर्वेदो मरणाय मतिं दधौ ॥

Verse 62

निर्वेददान्नितरां खेदाद्वैश्यस्तामाह दुःखिताम् । शिवलिंगे तु निर्भिन्ने नाहं जीवितुमुत्सहे

निर्वेदाद् नितरां खेदाद् वैश्यस्तामाह दुःखिताम् । शिवलिङ्गे तु निर्भिन्ने नाहं जीवितुमुत्सहे ॥

Verse 63

चितां कारय मे भद्रे तव भृत्यैर्बलाधिकैः । शिवे मनः समावेश्य प्रविशामि हुताशनम्

चितां कारय मे भद्रे तव भृत्यैर्बलाधिकैः । शिवे मनः समावेश्य प्रविशामि हुताशनम् ॥

Verse 64

यदि ब्रह्मेंद्रविष्ण्वाद्या वारयेयुः समेत्य माम् । तथाप्यस्मिन्क्षणे धीरः प्रविश्याग्निं त्यजाम्यसून्

यदि ब्रह्मेन्द्रविष्ण्वाद्या वारयेयुः समेत्य माम् । तथाप्यस्मिन्क्षणे धीरः प्रविश्याग्निं त्यजाम्यसून् ॥

Verse 65

तमेवं दृढबंधं सा विज्ञाय बहुदुःखिता । स्वभृत्यैः कारयामास चितां स्वनगराद्बहिः

तं एवं दृढसंकल्पं विज्ञाय सा बहुदुःखिता । स्वभृत्यैः स्वनगराद्बहिश्चितां कारयामास ॥

Verse 66

ततः स वैश्यः शिवभक्तिपूतः प्रदक्षिणीकृत्य समिद्धमग्निम् । विवेश पश्यत्सु जनेषु धीरः सा चानुतापं युवती प्रपेदे

ततः स वैश्यः शिवभक्तिपूतः प्रदक्षिणीकृत्य समिद्धमग्निम् । विवेश धीरः पश्यत्सु लोकेषु सा चानुतापं युवती प्रपेदे ॥

Verse 67

अथ सा दुःखिता नारी स्मृत्वा धर्मं सुनिर्मलम् । सर्वान्बन्धून्समीक्ष्यैव बभाषे करुणं वचः

अथ सा दुःखिता नारी स्मृत्वा धर्मं सुनिर्मलम् । सर्वान्बन्धून्समीक्ष्यैव बभाषे करुणं वचः ॥

Verse 68

रत्नकंकणमादाय मया सत्यमुदाहृतम् । दिनत्रयमहं पत्नी वैश्यस्यामुष्य संमता

रत्नकङ्कणमादाय मया सत्यमुदाहृतम् । दिनत्रयमहं पत्नी वैश्यस्यामुष्य संमता ॥

Verse 69

कर्मणा मत्कृतेनायं मृतो वैश्यः शिवव्रती । तस्मादहं प्रवेक्ष्यामि सहानेन हुताशनम् । सधर्मचारिणीत्युक्तं सत्यमेतद्धि पश्यथ

कर्मणा मत्कृतेनायं मृतो वैश्यः शिवव्रती । तस्मादहं प्रवेक्ष्यामि सहानेन हुताशनम् । सधर्मचारिणीत्युक्तं सत्यमेतद्धि पश्यथ ॥

Verse 70

सत्येन प्रीतिमायांति देवास्त्रिभुवनेश्वराः । सत्यासक्तिः परो धर्मः सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम्

सत्येनैव प्रीयन्ते देवास्त्रिभुवनेश्वराः। सत्यासक्तिः परो धर्मः, सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम्॥

Verse 71

सत्येन स्वर्गमोक्षौ च नासत्येन परा गतिः । तस्मासत्यं समाश्रित्य प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्

सत्येन स्वर्गमोक्षौ च, नासत्येन परा गतिः। तस्मात्सत्यं समाश्रित्य प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्॥

Verse 72

इति सा दृढनिर्बंधा वार्यमाणापि बंधुभिः । सत्यलोपभयान्नारी प्राणांस्त्यक्तुं मनो दधे

इति सा दृढनिर्बन्धा वार्यमाणापि बन्धुभिः। सत्यलोपभयान्नारी प्राणांस्त्यक्तुं मनो दधे॥

Verse 73

सर्वस्वं शिवभक्तेभ्यो दत्त्वा ध्यात्वा सदाशिवम् । तमग्निं त्रिः परिक्रम्य प्रदेशाभिमुखी स्थिता

सर्वस्वं शिवभक्तेभ्यो दत्त्वा ध्यात्वा सदाशिवम्। तमग्निं त्रिः परिक्रम्य प्रदेशाभिमुखी स्थिता॥

Verse 74

तां पतंतीं समिद्धेऽग्नौ स्वपदार्पितमानसाम् । वारयामास विश्वात्मा प्रादुर्भूतः शिवः स्वयम्

तां पतन्तीं समिद्धेऽग्नौ स्वपदार्पितमानसाम्। वारयामास विश्वात्मा प्रादुर्भूतः शिवः स्वयम्॥

Verse 75

सा तं विलोक्याखिलदेव देवं त्रिलोचनं चन्द्रकलावतंसम् । शशांकसूर्यानलकोटिभासं स्तब्धेव भीतेव तथैव तस्थौ

सा तं विलोक्याखिलदेवदेवं त्रिलोचनं चन्द्रकलावतंसम् । शशाङ्कसूर्यानलकोटिभासं स्तब्धेव भीतेव तथैव तस्थौ ॥

Verse 76

तां विह्वलां परित्रस्तां वेपमानां जडी कृताम् । समाश्वास्य गलद्बाष्पां करे गृह्याब्रवीद्वचः

तां विह्वलां परित्रस्तां वेपमानां जडीकृताम् । समाश्वास्य गलद्बाष्पां करे गृह्याब्रवीद्वचः ॥

Verse 77

शिव उवाच । सत्यं धर्मं च ते धैर्यं भक्तिं च मयि निश्चलाम् । निरीक्षितुं त्वत्सकाशं वैश्यो भूत्वाहमागतः

शिव उवाच । सत्यं धर्मं च ते धैर्यं भक्तिं च मयि निश्चलाम् । निरीक्षितुं त्वत्सकाशं वैश्यो भूत्वाहमागतः ॥

Verse 78

माययाग्निं समुत्थाप्य दग्धवान्नाट्यमंडपम् । दग्धं कृत्वा रत्नलिंगं प्रवृष्टोस्मि हुताशनम्

माययाग्निं समुत्थाप्य दग्धवान्नाट्यमण्डपम् । दग्धं कृत्वा रत्नलिङ्गं प्रविष्टोऽस्मि हुताशनम् ॥

Verse 79

वेश्याः कैतवकारिण्यः स्वैरिण्यो जनवंचकाः । सा त्वं सत्यमनुस्मृत्य प्रविष्टाग्निं मया सह

वेश्याः कैतवकारिण्यः स्वैरिण्यो जनवञ्चकाः । सा त्वं सत्यमनुस्मृत्य प्रविष्टाग्निं मया सह ॥

Verse 80

अतस्ते संप्रदास्यामि भोगांस्त्रिदशदुर्लभान् । आयुश्च परमं दीर्घमारोग्यं च प्रजोन्नतिम् । यद्यदिच्छसि सुश्रोणि तत्तदेव ददामि ते

अतस्तेऽहं प्रदास्यामि भोगान् त्रिदशदुर्लभान्। परमदीर्घमायुश्च निरामयतां प्रजोन्नतिम्॥ यद्यदिच्छसि सुश्रोणि तत्तदेव ददामि ते॥

Verse 81

सूत उवाच । इति ब्रुवति गौरीशे सा वेश्या प्रत्यभाषत

सूत उवाच—इति ब्रुवति गौरीशे सा वेश्या प्रत्यभाषत।

Verse 82

वेश्योवाच । न मे वांछास्ति भोगेषु भूमौ स्वर्गे रसातले । तव पादांबुजस्पर्शादन्यत्किंचिन्न वै वृणे

वेश्योवाच—न मे वाञ्छास्ति भोगेषु भूमौ स्वर्गे रसातले। तव पादाम्बुजस्पर्शादन्यत्किञ्चिन्न वै वृणे॥

Verse 83

एते भृत्याश्च दास्यश्च ये चान्ये मम बांधवाः । सर्वे त्वदर्चनपरास्त्वयि संन्यस्तवृत्तयः

एते भृत्याश्च दास्यश्च ये चान्ये मम बान्धवाः। सर्वे त्वदर्चनपरास्त्वयि संन्यस्तवृत्तयः॥

Verse 84

सर्वानेतान्मया सार्धं नीत्वा तव परं पदम् । पुनर्जन्मभयं घोरं विमोचय नमोस्तु ते

सर्वानेतान्मया सार्धं नीत्वा तव परं पदम्। पुनर्जन्मभयं घोरं विमोचय नमोऽस्तु ते॥

Verse 85

तथेति तस्या वचनं प्रतिनंद्य महेश्वरः । तान्सर्वांश्च तया सार्धं निनाय परमं पदम्

तथेति तस्या वचनं प्रतिनन्द्य महेश्वरः । तया सह तान् सर्वान् परमं पदं निनाय ॥

Verse 86

पराशर उवाच । नाट्यमंडपिकादाहे यौ दूरं विद्रुतौ पुरा । तत्रावशिष्टौ तावेव कुक्कुटो मर्कटस्तथा

पराशर उवाच । नाट्यमण्डपिकादाहे यौ दूरं विद्रुतौ पुरा । तत्रावशिष्टौ तावेव कुक्कुटो मर्कटस्तथा ॥

Verse 87

कालेन निधनं यातो यस्तस्या नाट्यमर्कटः । सोभूत्तव कुमारोऽसौ कुवकुटो मंत्रिणः सुतः

कालेन निधनं यातो यस्तस्या नाट्यमर्कटः । सोऽभूत्तव कुमारोऽसौ कुक्कुटो मन्त्रिणः सुतः ॥

Verse 88

रुद्राक्षधारणोद्भूतात्पुण्यात्पूर्वभवार्जितात् । कुले महति संजातौ वर्तेते बालकाविमौ

रुद्राक्षधारणोद्भूतात् पुण्यात् पूर्वभवार्जितात् । कुले महति संजातौ वर्तेते बालकाविमौ ॥

Verse 89

पूर्वाभ्यासेन रुद्राक्षान्दधाते शुद्धमानसौ । अस्मिञ्जन्मनि तं लोकं शिवं संपूज्य यास्य तः

पूर्वाभ्यासेन रुद्राक्षान् दधाते शुद्धमानसौ । अस्मिञ्जन्मनि शिवं संपूज्य तं लोकं यास्यतः ॥

Verse 90

एषा प्रवृत्तिस्त्वनयोर्बालयोः समुदाहृता । कथा च शिवभक्ताया किमन्यत्प्रष्टुमिच्छसि

एवं तयोर्बालयोः प्रवृत्तिः सम्यगुदाहृता, शिवभक्तायाश्च कथा कथिता। इदानीं किमन्यत् प्रष्टुमिच्छसि?