Adhyaya 14
Brahma KhandaBrahmottara KhandaAdhyaya 14

Adhyaya 14

सूतो वर्णयति—वसन्तसमये राजा भद्रायुः स्वपत्नी कीर्तिमालिन्या सह रमणीयवने विहरन् पलायमानं ब्राह्मणदम्पतीं व्याघ्रेणानुधाव्यमानां ददर्श। राज्ञः शराः निष्फलाः, व्याघ्रः तु भार्यां जग्राह; तदा शोकाकुलो ब्राह्मणो राजानं रजधर्मभ्रंशे निन्दति—आर्तरक्षणं प्राणधनराज्येभ्योऽपि श्रेष्ठम् इति। लज्जाभयाक्रान्तो राजा प्रतिदानं दातुमिच्छति; ब्राह्मणः तु राज्ञीं याचते, धर्मसंघर्षः प्रवर्तते। राजा ‘अरक्षणे महापातकं’ इति निश्चित्य राज्ञीं दत्त्वा स्वयमग्निप्रवेशेन प्रायश्चित्तं कर्तुं सज्जो भवति। तदा तेजोमयः शिवः उमया सह देवगणैः परिवृतः प्रत्यक्षो भवति; राजा शिवं मनोवागतीतं परं कारणं स्तुवन् स्तोत्रं निवेदयति। शिवः कथयति—व्याघ्रब्राह्मणौ माया-रूपेण धर्मपरीक्षार्थं कृतौ, गृहीता स्त्री च गिरिन्द्रजा देव्या इति। वरान् दत्त्वा राजा स्वजनैः सह, तथा राज्ञी स्वमातापित्रोः सह, शिवसन्निधिं नित्यं याचते। अन्ते फलश्रुतिः—एतताख्यानं पठतः श्रावयतः च ऐश्वर्यं, पुण्यवृद्धिः, अन्ते शिवप्राप्तिश्च भवति।

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । प्राप्तसिंहासनो वीरो भद्रायुः स महीपतिः । प्रविवेश वनं रम्यं कदाचिद्भार्यया सह

सूत उवाच— प्राप्तसिंहासनो वीरो भद्रायुः स महीपतिः। कदाचिद् भार्यया सह रम्यं वनं प्रविवेश॥

Verse 2

तस्मिन्विकसिताशोकप्रसूननवपल्लवे । प्रोत्फुल्लमल्लिकाखंडकूजद्भ्रमरसंकुले

तस्मिन् विकसिताशोकप्रसूननवपल्लवे, प्रोत्फुल्लमल्लिकाखण्डकूजद्भ्रमरसंकुले।

Verse 3

नवकेसरसौरभ्यबद्धरागिजनोत्सवे । सद्यः कोरकिताशोकतमालगहनांतरे

नवकेसरसौरभ्यबद्धरागिजनोत्सवे, सद्यः कोरकिताशोकतमालगहनान्तरे।

Verse 4

प्रसूनप्रकरानम्र माधवीवनमंडपे । प्रवालकुसुमोद्द्योतचूतशाखिभिरञ्चिते

प्रसूनसमूहैर्नम्रैर्माधवीवनमण्डपे, प्रवालकुसुमोद्द्योतैश्चूतशाखिभिरञ्चिते।

Verse 5

पुन्नागवनविभ्रांतपुंस्कोकिलविराविणि । वसन्तसमये रम्ये विजहार स्त्रिया सह

पुन्नागवनविभ्रान्तपुंस्कोकिलविराविणि, रम्ये वसन्तसमये स्त्रिया सह विजहार सः।

Verse 6

अथाविदूरे क्रोशंतौ धावंतौ द्विजदंपती । अन्वीयमानौ व्याघ्रेण ददर्श नृपसत्तमः

अथाविदूरे क्रोशन्तौ धावन्तौ द्विजदम्पती, अन्वीयमानौ व्याघ्रेण ददर्श नृपसत्तमः।

Verse 7

पाहि पाहि महाराज हा राजन्करुणानिधे । एष धावति शार्दूलो जग्धुमावां महारयः

“पाहि पाहि महाराज! हा राजन् करुणानिधे! एष धावति शार्दूलो जग्धुमावां महारयः।”

Verse 8

एष पर्वतसंकाशः सर्वप्राणिभयंकरः । यावन्न खादति प्राप्य तावन्नौ रक्ष भूपते

“एष पर्वतसङ्काशः सर्वप्राणिभयङ्करः; यावन्न खादति प्राप्य तावन्नौ रक्ष भूपते।”

Verse 9

इत्थमाक्रंदितं श्रुत्वा स राजा धनुराददे । तावदागत्य शार्दूलो मध्ये जग्राह तां वधूम्

इत्याक्रन्दितं तेषां श्रुत्वा स राजा धनुराददे। तावदेव समागत्य शार्दूलो मध्ये जग्राह तां वधूम्॥

Verse 10

हा नाथ नाथ हा कांत हा शंभो जगतः पते । इति रोरूयमाणां तां यावज्जग्राह भीषणः

हा नाथ नाथ हा कान्त हा शम्भो जगतः पते। इति रोरूयमाणां तां यावज्जग्राह भीषणः॥

Verse 11

तावत्स राजा निशितैर्भल्लैर्व्याघ्रमताडयत् । न च तैर्विव्यथे किंचिद्गिरींद्र इव वृष्टिभिः

ततः स राजा निशितैर्भल्लैर्व्याघ्रमताडयत्। न च तैर्विव्यथे किंचिद्गिरीन्द्र इव वृष्टिभिः॥

Verse 12

स शार्दूलो महासत्त्वो राज्ञोस्त्रैरकृतव्यथः । बलादाकृष्य तां नारीमपाक्रामत सत्वरः

स शार्दूलो महासत्त्वो राज्ञोऽस्त्रैरकृतव्यथः। बलादाकृष्य तां नारीमपाक्रामत सत्वरः॥

Verse 13

व्याघ्रेणापहृतां पत्नीं वीक्ष्य विप्रोऽतिदुःखितः । रुरोद हा प्रिये बाले हा कांते हा पतिव्रते

व्याघ्रेणापहृतां पत्नीं वीक्ष्य विप्रोऽतिदुःखितः। रुरोद—हा प्रिये बाले हा कान्ते हा पतिव्रते॥

Verse 14

एकं मामिह संत्यज्य कथं लोकांतरं गता । प्राणेभ्योपि प्रियां त्यक्त्वा कथं जीवितुमुत्सहे

एकं मामिह संत्यज्य कथं लोकान्तरं गता? प्राणेभ्योऽपि प्रियां त्यक्त्वा कथं जीवितुमुत्सहे॥

Verse 15

राजन्क्व ते महास्त्राणि क्व ते श्लाघ्यं महद्धनुः । क्व ते द्वादशसाहस्रमहानागातिगं बलम्

राजन् क्व ते महास्त्राणि क्व ते श्लाघ्यं महद्धनुः? क्व ते द्वादशसाहस्र-महानागातिगं बलम्॥

Verse 16

किं ते शंखेन खङ्गेन किं ते मंत्रास्त्रविद्यया । किं च तेन प्रयत्नेन किं प्रभावेण भूयसा

किं ते शङ्खेन खङ्गेन किं ते मन्त्रास्त्रविद्यया? किं च तेन प्रयत्नेन किं प्रभावेण भूयसा॥

Verse 17

तत्सर्वं विफलं जातं यच्चान्यत्त्वयि तिष्ठति । यस्त्वं वनौकसं जंतुं निवारयितुमक्षमः

तत्सर्वं विफलं जातं यच्चान्यत्त्वयि तिष्ठति। यस्त्वं वनौकसं जन्तुं निवारयितुमक्षमः॥

Verse 18

क्षात्त्रस्यायं परो धर्मः क्षताद्यत्परिरक्षणम् । तस्मात्कुलोचिते धर्मे नष्टे त्वज्जीवितेन किम्

क्षात्रस्यायं परो धर्मः क्षताद्यत्परिरक्षणम्। तस्मात्कुलोचिते धर्मे नष्टे त्वज्जीवितेन किम्॥

Verse 19

आर्तानां शरणार्तानां त्राणं कुर्वंति पार्थिवाः । प्राणैरर्थैश्च धर्मज्ञास्तद्विहीना मृतोपमाः

आर्तानां शरणार्थिनां च त्राणं धर्मज्ञाः पार्थिवाः प्राणैः अर्थैश्च कुर्वन्ति। ये तद्भावविहीनाः ते मृतोपमाः स्मृताः॥

Verse 20

धनिनां दानहीनानां गार्हस्थ्याद्भिक्षुता वरा । आर्तत्राणविहीनानां जीवितान्मरणं वरम्

धनिनां दानहीनानां गार्हस्थ्याद्भिक्षुता वरा। आर्तत्राणविहीनानां जीवितान्मरणं वरम्॥

Verse 21

वरं विषादनं राज्ञो वरमग्नौ प्रवेशनम् । अनाथानां प्रपन्नानां कृपणानामरक्षणात्

वरं विषादनं राज्ञो वरमग्नौ प्रवेशनम्। अनाथानां प्रपन्नानां कृपणानामरक्षणात्॥

Verse 22

इत्थं विलपितं तस्य स्ववीर्यस्य च गर्हणम् । निशम्य नृपतिः शोकादात्मन्येवमचिंतयत्

इत्येवं तस्य विलापं स्ववीर्यस्य च गर्हणम्। निशम्य नृपतिः शोकादात्मन्येवमचिन्तयत्॥

Verse 23

अहो मे पौरुषं नष्टमद्य दैवविपर्ययात् । अद्य कीर्तिश्च मे नष्टा पातकं प्राप्तमुत्क टम्

अहो मे पौरुषं नष्टमद्य दैवविपर्ययात्। अद्य कीर्तिश्च मे नष्टा पातकं प्राप्तमुत्कटम्॥

Verse 24

धर्मः कालोचितो नष्टो मन्दभाग्यस्य दुर्मतेः । नूनं मे संपदो राज्यमायुष्यं क्षयमेष्यति

मन्दभाग्यस्य दुर्मतेर्मम कालोचितो धर्मो नष्टः। नूनं मे संपदो राज्यं च आयुष्यं च क्षयमेव गमिष्यति॥

Verse 25

अपुंसां संपदो भोगाः पुत्रदारधनानि च । दैवेन क्षणमुद्यंति क्षणादस्तं व्रजंति च

अपुंसां (अधैर्याणां) संपदो भोगाश्च पुत्रदारधनानि च। दैवेन क्षणमुद्यन्ति क्षणादेवास्तं व्रजन्ति॥

Verse 26

अत एनं द्विजन्मानं हतदारं शुचार्दितम् । गतशोकं करिष्यामि दत्त्वा प्राणानपि प्रियान्

अत एतं द्विजन्मानं हतदारं शुचार्दितम्। प्राणानपि प्रियान् दत्त्वा शोकात् विमोचयिष्यामि॥

Verse 27

इति निश्चित्य मनसा भद्रायुर्नृपसत्तमः । पतित्वा पादयोस्त्वस्य बभाषे परिसांत्वयन्

इति मनसा निश्चित्य भद्रायुः नृपसत्तमः। तस्य पादयोः पतित्वा परिसान्त्वयन् बभाषे॥

Verse 28

कृपां कुरु मयि ब्रह्मन्क्षत्रबंधौ हतौजसि । शोकं त्यज महाबुद्धे दास्याम्यर्थं तवेप्सितम्

कृपां कुरु मयि ब्रह्मन्, क्षत्रबन्धौ हतौजसि। शोकं त्यज महाबुद्धे, दास्याम्यर्थं तवेप्सितम्॥

Verse 29

इदं राज्यमियं राज्ञी ममेदं च कलेवरम् । त्वधीनमिदं सर्वं किं तेऽभिलषितं वद

इदं राज्यं, इयं राज्ञी, मम चेदं कलेवरम्—एतत्सर्वं तवाधीनम्। तवाभिलषितं किं, तत् मे वद।

Verse 30

ब्राह्मण उवाच । किमादर्शेन चांधस्य किं गृहैर्भैक्ष्यजीविनः । किं पुस्तकेन मूर्खस्य ह्यस्त्रीकस्य धनेन किम्

ब्राह्मण उवाच—अन्धस्य दर्पणेन किं? भैक्ष्यजीविनो गृहैः किं? मूर्खस्य पुस्तकेन किं? अस्त्रीकस्य धनेन किं?

Verse 31

अतोऽहं गतपत्नीको भुक्तभोगो न कर्हिचित् । इमां तवाग्रमहिषीं कामार्थं दीयतां मम

अतोऽहं गतपत्नीको भुक्तभोगो न कर्हिचित्। इमां तवाग्रमहिषीं कामार्थं दीयतां मम॥

Verse 32

राजोवाच । ब्रह्मन्किमेष धर्मस्ते किमेतद्गुरुशासनम् । अस्वर्ग्यमयशस्यं च परदाराभिमर्शनम्

राजोवाच—ब्रह्मन्, किमेष धर्मस्ते? किमेतद्गुरुशासनम्? अस्वर्ग्यमयशस्यं च परदाराभिमर्शनम्॥

Verse 33

दातारः संति वित्तस्य राज्यस्य गजवाजिनाम् । आत्मदेहस्य वा क्वापि न कलत्रस्य कर्हिचित्

दातारः सन्ति वित्तस्य राज्यस्य गजवाजिनाम्। आत्मदेहस्य वा क्वापि, न कलत्रस्य कर्हिचित्॥

Verse 34

परदारोपभोगेन यत्पापं समुपार्जितम् । न तत्क्षालयितुं शक्यं प्रायश्चित्तशतैरपि

परदारोपभोगेन यत्पापं समुपार्जितं, तत्पापं प्रायश्चित्तशतैरपि न कदाचित् क्षालयितुं शक्यते।

Verse 35

ब्राह्मण उवाच । अपि ब्रह्मवधं घोरमपि मद्यनिषेवणम् । तपसा नाशयिष्यामि कि पुनः पारदारिकम् । तस्मात्प्रयच्छ मे भार्यामिमां त्वं ध्रुवमन्यथा

ब्राह्मण उवाच—घोरं ब्रह्मवधपापमपि मद्यनिषेवणपापमपि तपसा नाशयिष्यामि; किं पुनः पारदारिकदोषम्। तस्मात् मे त्वं भार्यामिमां प्रयच्छ; अन्यथा ध्रुवं विनाशो भवेत्।

Verse 36

अरक्षणाद्भयार्तानां गंतासि निरयं ध्रुवम् । इति विप्रगिरा भीतश्चिंतयामास पार्थिवः । अरक्षणान्महत्पापं पत्नीदानं ततो वरम्

अरक्षणाद् भयार्तानां निरयं ध्रुवं गन्तासि—इति विप्रगिरा भीतः पार्थिवश्चिन्तयामास। अरक्षणं महत्पापं; तस्मात् पत्नीदानं ततो वरम्।

Verse 37

अतः पत्नीं द्विजाग्र्याय दत्त्वा निर्मुक्तकिल्विषः । सद्यो वह्निं प्रवेक्ष्यामि कीर्तिश्च निहिता भवेत्

अतः पत्नीं द्विजाग्र्याय दत्त्वा निर्मुक्तकिल्विषः, सद्य एव वह्निं प्रवेक्ष्यामि; एवं कीर्तिश्च निहिता भवेत्।

Verse 38

इति निश्चित्य मनसा समुज्ज्वाल्य हुताशनम् । तं ब्राह्मणं समाहूय ददौ पत्नीं सहोदकाम्

इति मनसा निश्चित्य हुताशनं समुज्ज्वाल्य, तं ब्राह्मणं समाहूय सहोदकं पत्नीं ददौ।

Verse 39

स्वयं स्नातः शुचिर्भूत्वा प्रणम्य विबुधेश्वरान् । तमग्निं द्विः परिक्रम्य शिवं दध्यौ समाहितः

स्वयं स्नातः शुचिर्भूत्वा विबुधेश्वरान् प्रणम्य, तमग्निं द्विः परिक्रम्य समाहितचित्तः शिवं दध्यौ।

Verse 40

तमथाग्नौ पतिष्यंतं स्वपदासक्तचेतसम् । प्रत्यदृश्यत विश्वेशः प्रादुर्भूतो जगत्पतिः

अथाग्नौ पतिष्यन्तं स्वपदासक्तचेतसम्; विश्वेशो जगत्पतिः प्रादुर्भूतोऽस्य प्रत्यदृश्यत।

Verse 41

तमीश्वरं पंचवक्त्रं त्रिनेत्रं पिनाकिनं चन्द्रकलावतंसम् । आलंबितापिंगजटाकलापं मध्यंगतं भास्करकोटितेजसम्

पञ्चवक्त्रं त्रिनेत्रं पिनाकिनं चन्द्रकलावतंसम्; आलम्बितापिङ्गजटाकलापं मध्यंगतं भास्करकोटितेजसम् ईश्वरं स ददर्श।

Verse 42

मृणालगौरं गजचर्मवाससं गंगातरंगो क्षितमौलिदेशम् । नागेंद्रहारावलिकंकणोर्मिकाकिरीटकोट्यंगदकुंडलोज्ज्वलम्

मृणालगौरं गजचर्मवाससं गङ्गातरङ्गोक्षितमौलिदेशम्; नागेन्द्रहारावलिकङ्कणोर्मिकाकिरीटकोट्यङ्गदकुण्डलोज्ज्वलम्।

Verse 43

त्रिशूलखट्वांगकुठारचर्ममृगाभयेष्टार्थपिनाकहस्तम् । वृषोपरिस्थं शितिकंठमीशं प्रोद्भूतमग्रे नृपतिर्ददर्श

त्रिशूलखट्वाङ्गकुठारचर्ममृगाभयेष्टार्थपिनाकहस्तं वृषोपरिस्थं शितिकण्ठमीशं प्रोद्भूतमग्रे नृपतिर्ददर्श।

Verse 44

अथांबराद्द्रुतं पेतुर्दिव्याः कुसुमवृष्टयः । प्रणेदुर्देवतूर्याणि देवाश्च ननृतुर्जगुः

अथाम्बराद् द्रुतं दिव्याः कुसुमवृष्टयः पेतुः। देवतूर्याणि प्रणेदुः, देवाश्च ननृतुर्जगुः॥

Verse 45

तत्राजग्मुर्नारदाद्याः सनकाद्या सुरर्षयः । इन्द्रादयश्च लोकेशास्तथाब्रह्मर्षयोऽमलाः

तत्राजग्मुर्नारदाद्याः सनकाद्याः सुरर्षयः। इन्द्रादयश्च लोकेशाः तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः॥

Verse 46

तेषां मध्ये समासीनो महादेवः सहोमया । ववर्ष करुणासारं भक्तिनम्रे महीपतौ

तेषां मध्ये समासीनो महादेवः सहोमया। भक्तिनम्रे महीपतौ करुणासारं ववर्ष॥

Verse 47

तद्दर्शनानंदविजृंभिताशयः प्रवृद्धबाष्पांबुपरिप्लुतांगः । प्रहृष्टरोमा गलगद्गदाक्षरं तुष्टाव गीर्भिर्मुकुलीकृतांजलिः

तद्दर्शनानन्दविजृम्भिताशयः प्रवृद्धबाष्पाम्बुपरिप्लुताङ्गः। प्रहृष्टरोमा गलगद्गदाक्षरं तुष्टाव गीर्भिर्मुकुलीकृताञ्जलिः॥

Verse 48

राजोवाच । नतोस्म्यहं देवमनाथमव्ययं प्रधानमव्यक्तगुणं महांतम् । अकारणं कारणकारणं परं शिवं चिदानंदमयं प्रशांतम्

राजोवाच— नतोऽस्म्यहं देवमनाथमव्ययं प्रधानमव्यक्तगुणं महान्तम्। अकारणं कारणकारणं परं शिवं चिदानन्दमयं प्रशान्तम्॥

Verse 49

त्वं विश्वसाक्षी जगतोऽस्यकर्त्ता विरूढधामा हृदि सन्निविष्टः । अतो विचिन्वंति विधौ विपश्चितो योगैरनेकैः कृतचित्तरोधैः

त्वं विश्वस्य साक्षी, अस्य जगतः कर्ता; दृढधामा हृदि सन्निविष्टः। अतः कृतचित्तरोधैः अनेकयोगैः विपश्चितो विधौ त्वां विचिन्वन्ति॥

Verse 50

एकात्मतां भावयतां त्वमेको नानाधियां यस्त्वमनेकरूपः । अतींद्रियं साक्ष्युदयास्तविभ्रमं मनःपथात्संह्रियते पदं ते

एकात्मतां भावयतां त्वमेव एकः; नानाधियां प्रति त्वम् अनेकवपुः। अतीन्द्रियं तव तत्त्वं; साक्ष्युदये मनःपथात् तव पदं संह्रियते॥

Verse 51

तं त्वां दुरापं वचसो धियाश्च व्यपेतमोहं परमात्मरूपम् । गुणैकनिष्ठाः प्रकृतौ विलीनाः कथं वपुः स्तोतुमलंगिरो मे

वाचो धियाश्च दुरापं त्वां, व्यपेतमोहं परमात्मरूपम्। अहं तु गुणैकनिष्ठः प्रकृतौ विलीनः; कथं मे गिरः तव वपुः स्तोतुमलम्॥

Verse 52

तथापि भक्त्याश्रयतामुपेयुस्तवांघ्रिपद्मं प्रणतार्तिभंजनम् । सुघोरसंसारदवाग्निपीडितो भजामि नित्यं भवभीतिशांतये

तथापि भक्त्याश्रयतां जनानां तवाङ्घ्रिपद्मं प्रणतार्तिभञ्जनम् उपेयुः। अहं सुघोरसंसारदवाग्निपीडितः नित्यं त्वां भजामि भवभीतिशान्तये॥

Verse 53

नमस्ते देव देवाय महादेवाय शंभवे । नमस्त्रिमूर्तिरूपाय सर्गस्थित्यंतकारिणे

नमस्ते देवदेवाय महादेवाय शम्भवे। नमस्त्रिमूर्तिरूपाय सर्गस्थित्यन्तकारिणे॥

Verse 54

नमो विश्वादिरूपाय विश्वप्रथमसाक्षिणे । नमः सन्मात्रतत्त्वाय बोधानंदघनाय च

नमो विश्वादिरूपाय विश्वप्रथमसाक्षिणे । नमः सन्मात्रतत्त्वाय बोधानन्दघनाय च ॥

Verse 55

सर्वक्षेत्रनिवासाय क्षेत्रभिन्नात्मशक्तये । अशक्ताय नमस्तुभ्यं शक्ताभासाय भूयसे

सर्वक्षेत्रनिवासाय क्षेत्रभिन्नात्मशक्तये । अशक्ताय नमस्तुभ्यं शक्ताभासाय भूयसे ॥

Verse 56

निराभासाय नित्याय सत्यज्ञानांतरात्मने । विशुद्धाय विदूराय विमुक्ताशेषकर्मणे

निराभासाय नित्याय सत्यज्ञानान्तरात्मने । विशुद्धाय विदूराय विमुक्ताशेषकर्मणे ॥

Verse 57

नमो वेदांतवेद्याय वेदमूलनिवासिने । नमो विविक्तचेष्टाय निवृत्तगुण वृत्तये

नमो वेदान्तवेद्याय वेदमूलनिवासिने । नमो विविक्तचेष्टाय निवृत्तगुणवृत्तये ॥

Verse 58

नमः कल्याणवीर्याय कल्याणफलदायिने । नमोऽनंताय महते शांताय शिवरूपिणे

नमः कल्याणवीर्याय कल्याणफलदायिने । नमोऽनन्ताय महते शान्ताय शिवरूपिणे ॥

Verse 59

अघोराय सुघोराय घोराघौघ विदारिणे । भर्गाय भवबीजानां भंजनाय गरीयसे । नमो विध्वस्तमोहाय विशदात्मगुणाय च

अघोराय नमो नित्यं सुघोराय नमो नमः। घोराघौघविदारिणे भर्गाय भवबीजभञ्जनाय गरीयसे। विध्वस्तमोहाय नमो विशदात्मगुणाय च॥

Verse 60

पाहि मां जगतां नाथ पाहि शंकर शाश्वत । पाहि रुद्र विरूपाक्ष पाहि मृत्युंजयाव्यय

पाहि मां जगतां नाथ पाहि शंकर शाश्वत। पाहि रुद्र विरूपाक्ष पाहि मृत्युंजयाव्यय॥

Verse 61

शम्भो शशांककृतशेखर शांतमूर्ते गौरीश गोपतिनिशापहुताशनेत्र । गंगाधरांधकविदारण पुण्यकीर्ते भूतेश भूधरनिवास सदा नमस्ते

शम्भो शशाङ्ककृतशेखर शान्तमूर्ते गौरीश गोपतिनिशापहुताशनेत्र। गङ्गाधरान्धकविदारण पुण्यकीर्ते भूतेश भूधरनिवास सदा नमस्ते॥

Verse 62

सूत उवाच । एवं स्तुतः स भगवान्राज्ञा देवो महेश्वरः । प्रसन्नः सह पार्वत्या प्रत्युवाच दयानिधिः

सूत उवाच। एवं स्तुतः स भगवान् राज्ञा देवो महेश्वरः। प्रसन्नः सह पार्वत्या प्रत्युवाच दयानिधिः॥

Verse 63

ईश्वर उवाच । राजंस्ते परितुष्टोऽस्मि भक्त्या पुण्यस्तवेन च । अनन्यचेता यो नित्यं सदा मां पर्यपूजयः

ईश्वर उवाच। राजंस्ते परितुष्टोऽस्मि भक्त्या पुण्यस्तवेन च। अनन्यचेता यो नित्यं सदा मां पर्यपूजयः॥

Verse 64

तव भावपरीक्षार्थं द्विजो भूत्वाहमागतः । व्याघ्रेण या परिग्रस्ता सैषा दैवी गिरींद्रजा

तव भावपरीक्षार्थं द्विजरूपेणाहमिहागतः। या व्याघ्रेण परिग्रस्तेव दृश्यते गिरीन्द्रजासैषा खलु दैवी मूर्तिरासीत्॥

Verse 65

व्याघ्रो मायामयो यस्ते शरैरक्षतविग्रहः । धीरतां द्रष्टुकामस्ते पत्नीं याचितवानहम्

यः व्याघ्रो मया-निर्मितोऽभूत्, स तव शरैरप्यक्षतविग्रहः। तव धैर्यं द्रष्टुकामोऽहं तव पत्नीं याचितवान्॥

Verse 66

अस्याश्च कीर्तिमालिन्यास्तव भक्त्या च मानद । तुष्टोऽहं संप्रयच्छामि वरं वरय दुर्लभम्

अस्याश्च कीर्तिमालिन्यास्तव भक्त्या च मानद। तुष्टोऽहं संप्रयच्छामि वरं; वरय दुर्लभम्॥

Verse 67

राजोवाच । एष एव वरो देव यद्भवान्परमेश्वरः । भवतापपरीतस्य मम प्रत्यक्षतां गतः

राजोवाच—एष एव वरो देव, यद्भवान् परमेश्वरः। भवतापपरीतस्य मम प्रत्यक्षतां गतः॥

Verse 68

नान्यं वरं वृणे देव भवतो वरदर्षभात् । अहं च सेयं सा राज्ञी मम माता च मत्पिता

नान्यं वरं वृणे देव, भवतो वरदर्षभात्। अहं च सेयं सा राज्ञी, मम माता च मत्पिता—अनुग्रहं लभेरन्॥

Verse 69

वैश्यः पद्माकरो नाम तत्पुत्रः सुनयाभिधः । सर्वानेतान्महादेव सदा त्वत्पार्श्वगान्कुरु

वैश्यः पद्माकरो नाम तस्य पुत्रः सुनयाभिधः। महादेव, एतान् सर्वान् सदा त्वत्पार्श्वगान् कुरु॥

Verse 70

सूत उवाच । अथ राज्ञी महाभागा प्रणता कीर्तिमालिनी । भक्त्या प्रसाद्य गिरिशं ययाचे वरमुत्तमम्

सूत उवाच। अथ राज्ञी महाभागा प्रणता कीर्तिमालिनी। भक्त्या प्रसाद्य गिरिशं ययाचे वरमुत्तमम्॥

Verse 71

राज्ञ्युवाच । चंद्रांगदो मम पिता माता सीमंतिनी च मे । तयोर्याचे महादेव त्वत्पार्श्वे सन्निधिं सदा

राज्ञ्युवाच। चन्द्राङ्गदो मम पिता माता सीमन्तिनी च मे। तयोर्याचे महादेव त्वत्पार्श्वे सन्निधिं सदा॥

Verse 72

एवमस्त्विति गौरीशः प्रसन्नो भक्तवत्सलः । तयोः कामवरं दत्त्वा क्षणादंतर्हितोऽभवत्

एवमस्त्विति गौरीशः प्रसन्नो भक्तवत्सलः। तयोः कामवरं दत्त्वा क्षणादन्तर्हितोऽभवत्॥

Verse 73

सोपि राजा सुरैः सार्धं प्रसादं प्राप्य शूलिनः । सहितः कीर्तिमालिन्या बुभुजे विषयान्प्रियान्

सोऽपि राजा सुरैः सार्धं प्रसादं प्राप्य शूलिनः। सहितः कीर्तिमालिन्या बुभुजे विषयान् प्रियान्॥

Verse 74

कृत्वा वर्षायुतं राज्यमव्याहतबलोन्नतिः । राज्यं पुत्रेषु विन्यस्य भेजे शंभोः परं पदम्

वर्षायुतं राज्यं कृत्वा अव्याहतबलोन्नतिः। राज्यं पुत्रेषु विन्यस्य शम्भोः परमं पदं भेजे॥

Verse 75

चंद्रांगदोपि राजेंद्रो राज्ञी सीमंतिनी च सा । भक्त्या संपूज्य गिरिशं जग्मतुः शांभवं पदम्

चन्द्राङ्गदोऽपि राजेन्द्रो राज्ञी सीमन्तिनी च सा। भक्त्या सम्पूज्य गिरिशं जग्मतुः शाम्भवं पदम्॥

Verse 76

एतत्पवित्रमघनाशकरं विचित्रं शम्भोर्गुणानुकथनं परमं रहस्यम् । यः श्रावयेद्बुधजनान्प्रयतः पठेद्वा संप्राप्य भोगविभवं शिव मेति सोंते

एतत्पवित्रमघनाशकरं विचित्रं शम्भोर्गुणानुकथनं परमं रहस्यम्। यः श्रावयेद्बुधजनान्प्रयतः पठेद्वा संप्राप्य भोगविभवं शिवमेति सोऽन्ते॥