Shloka 25

नन्दिकेश्वरावताराभिषेकविवाहवर्णनम्

Nandikeśvara: Incarnation, Consecration, and Marriage—Description

Devanagari script

ते गणेशाश्शिवं देवीं प्रणम्याहुः शुभं वचः । ते प्रणम्य करौ बद्ध्वा नतस्कन्धा महाबलाः

Transliteration

te gaṇeśāśśivaṃ devīṃ praṇamyāhuḥ śubhaṃ vacaḥ | te praṇamya karau baddhvā nataskandhā mahābalāḥ

Translation

ते गणेशाः शिवं देवीं प्रणम्याहुः शुभं वचः । ते प्रणम्य करौ बद्ध्वा नतस्कन्धा महाबलाः ॥

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• गणेशाः: gaṇa-lords
• गणेशाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—गणानाम् ईशाः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• देवीम्: the Goddess (Pārvatī)
• देवीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रणम्य: having bowed
• प्रणम्य: Purvakala (पूर्वकाल/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र + नम् (धातु) + ल्यप्
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/ल्यप्); पूर्वकालिक क्रिया

• आहुः: said
• आहुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (वचः)

• वचः: words/speech
• वचः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (वचस्-शब्दः; रूपम्—वचः)

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• प्रणम्य: having bowed
• प्रणम्य: Purvakala (पूर्वकाल/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र + नम् (धातु) + ल्यप्
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/ल्यप्)

• करौ: (their) two hands
• करौ: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन

• बद्ध्वा: having joined/tied (together)
• बद्ध्वा: Purvakala (पूर्वकाल/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: बन्ध् (धातु) + क्त्वा
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/क्त्वा); पूर्वकालिक क्रिया

• नतस्कन्धाः: with bowed shoulders
• नतस्कन्धाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नत + स्कन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—नताः स्कन्धाः येषाम् (those whose shoulders are bent)

• महाबलाः: very strong
• महाबलाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महā + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—महद् बलम् येषाम्/महाबलाः (कर्मधारयः); विशेषणम् (ते)

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages at Naimisharanya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva
• Parvati
• Ganesha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights the Shaiva ideal of humility and auspicious speech: even powerful beings attain fitness for Shiva’s grace by bowing with reverence (praṇāma) and speaking only śubha-vacana, aligning mind, body, and word in devotion.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse reflects Saguna-upāsanā—approaching Shiva as the personal Lord, together with the Devī as His inseparable Śakti. Such reverent approach is the same inner attitude prescribed for Linga worship: surrender, purity of intention, and devotional praise.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

It suggests praṇāma and añjali (joined hands) as core devotional gestures, along with disciplined, auspicious speech—practices that naturally accompany japa (e.g., Om Namaḥ Śivāya) and daily Shiva-pūjā.