Shloka 36

Droṇācārya’s Tapas and the Manifestation of Śiva: The Birth-Grant of Aśvatthāmā (अश्वत्थामा-अवतार-प्रसङ्गः)

Devanagari script

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायामश्वत्थामशिवावतारवर्णनं नाम षट्त्रिंशोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāmaśvatthāmaśivāvatāravarṇanaṃ nāma ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ

Translation

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायाम् ‘अश्वत्थामशिवावतारवर्णनम्’ नाम षट्त्रिंशोऽध्यायः समाप्तः।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Vacana-sūcaka (वचनसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• श्रीशिवमहापुराणे: in the Śrī Śiva Mahāpurāṇa
• श्रीशिवमहापुराणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्रीशिवमहापुराण (प्रातिपदिक: श्री+शिव+महापुराण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-समाससमूहः (शिवस्य महापुराणम्)

• तृतीयायाम्: in the third
• तृतीयायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (संहितायाम्)

• शतरुद्रसंहितायाम्: in the Śatarudra-saṃhitā
• शतरुद्रसंहितायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शतरुद्रसंहिता (प्रातिपदिक: शत+रुद्र+संहिता)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (शतरुद्रस्य संहिता)

• अश्वत्थामा-शिवावतार-वर्णनम्: the description of Aśvatthāmā’s Śiva-incarnation
• अश्वत्थामा-शिवावतार-वर्णनम्: Vishaya/Naamapada (विषय/नाम)
• Type: Noun
• Root: अश्वत्थामा (प्रातिपदिक) + शिवावतार (प्रातिपदिक: शिव+अवतार) + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष-श्रृङ्खला (अश्वत्थाम्नः शिवावतारस्य वर्णनम्)

• नाम: named
• नाम: Naamapradarshaka (नामप्रदर्शक)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: नामार्थक-अव्यय (indeclinable meaning ‘named/called’)

• षट्त्रिंशः: thirty-sixth
• षट्त्रिंशः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षट्त्रिंशत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अध्यायः)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta/Pradhana (कर्ता/प्रधान)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Suta Goswami

Characters & Entities

• Shiva
• Ashvatthama

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

This is a colophon marking the completion of a chapter that frames Aśvatthāmā within Śiva’s manifest (saguṇa) play, reminding devotees that the One Pati can appear through countless forms to uphold cosmic order and impart spiritual lessons.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By naming Aśvatthāmā as connected to Śiva’s avatāra principle, it supports the Purāṇic approach of approaching the Nirguṇa reality through Saguna expressions—just as the Liṅga is the accessible emblem of the formless Śiva for devotion and contemplation.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

As a chapter-ending cue, it suggests reflective recitation (svādhyāya) and devotion: conclude with Panchākṣarī japa (“Om Namaḥ Śivāya”) and meditate on Śiva as the inner Lord (Pati) manifesting guidance through forms.