दिव्य-भवन-छत्र-निर्माणः तथा देवसमाह्वानम् (Divine Pavilion and Canopy; Summoning the Gods)

Verse 1

राम उवाच । एकदा हि पुरा देवि शंभुः परमसूतिकृत् । विश्वकर्माणमाहूय स्वलोके परतः परे

राम उवाच—एकदा पुरा देवि, शम्भुः परमसूतिकृत्, विश्वकर्माणम् आहूय, स्वलोके परतः परे स्थिते।

Verse 2

स्वधेनुशालायां रम्यं कारयामास तेन च । भवनं विस्तृतं सम्यक् तत्र सिंहासनं वरम्

स्वधेनुशालायां तेन रम्यं सुव्यवस्थितं च भवनं विस्तृतं सम्यक् कारयामास; तत्र च वरं सिंहासनं न्यवेशयत्।

Verse 3

तत्रच्छत्रं महादिव्यं सर्वदाद्भुत मुत्तमम् । कारयामास विघ्नार्थं शंकरो विश्वकर्मणा

तत्र शङ्करः विश्वकर्मणा विघ्ननिवारणार्थं सर्वदा अद्भुतं महादिव्यं चोत्तमं छत्रं कारयामास।

Verse 4

शक्रादीनां जुहावाशु समस्तान्देवतागणान् । सिद्धगंधर्वनागानुपदे शांश्च कृत्स्नशः

शक्रादीन् समस्तान् देवतागणान् आशु जुहाव; सिद्धगन्धर्वनागान् सपरिवारान् अपि कृत्स्नशः समाह्वयत्।

Verse 5

देवान् सर्वानागमांश्च विधिं पुत्रैर्मुनीनपि । देवीः सर्वा अप्सरोभिर्नानावस्तुसमन्विताः

सर्वान् देवान् आगमान् च, विधिं पुत्रैः सह मुनीन् अपि; सर्वा देवीः अप्सरोभिः सह नानावस्तुसमन्विताः समाययुः।

Verse 6

देवानां च तथर्षीणां सिद्धानां फणिनामपि । आनयन्मंगलकराः कन्याः षोडशषोडश

देवानां तथर्षीणां सिद्धानां फणिनामपि मध्येभ्यः मङ्गलकराः कन्याः षोडश षोडश आनयन्।

Verse 7

वीणामृदंगप्रमुखवाद्यान्नानाविधान्मुने । उत्सवं कारयामास वादयित्वा सुगायनैः

मुने, वीणामृदङ्गप्रमुखैर्नानाविधैर्वाद्यैः सुगायनैश्च वादयित्वा उत्सवं कारयामास।

Verse 8

राजाभिषेकयोग्यानि द्रव्याणि सकलौषधैः । प्रत्यक्षतीर्थपाथोभिः पंचकुभांश्च पूरितान्

राजाभिषेकयोग्यानि द्रव्याणि सकलौषधैः सह, प्रत्यक्षतीर्थपाथोभिः पूरितान् पञ्चकुम्भांश्च समायोजयत्।

Verse 9

तथान्यास्संविधा दिव्या आनयत्स्वगणैस्तदा । ब्रह्मघोषं महारावं कारयामास शंकरः

ततः शंकरः स्वगणैः अन्याः दिव्याः संविधाः आनयामास; ब्रह्मघोषं महारावं च कारयामास।

Verse 10

अथो हरिं समाहूय वैकुंठात्प्रीतमानसः । तद्भक्त्या पूर्णया देवि मोदतिस्म महेश्वरः

अथ महेश्वरः प्रीतमानसः वैकुण्ठात् हरिं समाहूय; देवि, तद्भक्त्या पूर्णया तुष्टः स्वान्तः मोदतिस्म।

Verse 11

सुमुहूर्ते महादेवस्तत्र सिंहासने वरे । उपवेश्य हरिं प्रीत्या भूषयामास सर्वशः

सुमुहूर्ते महादेवोऽत्र वरसिंहासने शुभे । हरिं प्रीत्या समुपवेश्य सर्वतोऽलङ्कृतं व्यधात् ॥

Verse 12

आबद्धरम्यमुकुटं कृतकौतुकमंगलम् । अभ्यषिंचन्महेशस्तु स्वयं ब्रह्मांडमंडपे

आबद्धरम्यमुकुटं कृतकौतुकमङ्गलम् । स्वयं ब्रह्माण्डमण्डपे महेशोऽभ्यषिचत् प्रभुः ॥

Verse 13

दत्तवान्निखिलैश्वर्यं यन्नैजं नान्यगामि यत् । ततस्तुष्टाव तं शंभुस्स्वतंत्रो भक्तवत्सलः

दत्तवान् निखिलैश्वर्यं यन्नैजं नान्यगामि यत् । ततस्तुष्टः स्तुतिं चक्रे शम्भुः स्वतन्त्रभक्तवत्सलः ॥

Verse 14

ब्रह्माणं लोककर्तारमवोचद्वचनं त्विदम् । व्यापयन्स्वं वराधीनं स्वतंत्रं भक्तवत्सलः

ततो लोककर्तारं ब्रह्माणं वाक्यमब्रवीत् । व्यापयन् सर्वमात्मानं वराधीनोऽपि स्वतन्त्रभक्तवत्सलः ॥

Verse 15

महेश उवाच । अतः प्रभृति लोकेश मन्निदेशादयं हरिः । मम वंद्य स्वयं विष्णुर्जातस्सर्वश्शृणोति हि

महेश उवाच । अतः प्रभृति लोकेश मन्निदेशादयं हरिः । मम वन्द्यः स्वयं विष्णुः सर्वं शृणोति हि ॥

Verse 16

सर्वैर्देवादिभिस्तात प्रणमत्वममुं हरिम् । वर्णयंतु हरिं वेदा ममैते मामिवाज्ञया

तात, सर्वैर्देवादिभिः सह त्वममुं हरिं प्रणम। वेदाः हरिं वर्णयन्तु—एते ममैव; ममाज्ञया मामिव प्रवर्तन्ताम्॥

Verse 17

राम उवाच । इत्युक्त्वाथ स्वयं रुद्रोऽनमद्वै गरुडध्वजम् । विष्णुभक्तिप्रसन्नात्मा वरदो भक्तवत्सलः

राम उवाच—इत्युक्त्वा स्वयं रुद्रो वै गरुडध्वजं अनमत्। विष्णुभक्त्या प्रसन्नात्मा वरदो भक्तवत्सलः॥

Verse 18

ततो ब्रह्मादिभिर्देवैः सर्वरूपसुरैस्तथा । मुनिसिद्धादिभिश्चैवं वंदितोभूद्धरिस्तदा

ततः ब्रह्मादिभिर्देवैः सर्वरूपैः सुरैस्तथा। मुनिसिद्धादिभिश्चैव हरिस्तदा वन्दितोऽभवत्॥

Verse 19

ततो महेशो हरयेशंसद्दिविषदां तदा । महावरान् सुप्रसन्नो धृतवान्भक्तवत्सलः

ततः भक्तवत्सलो महेशः सुप्रसन्नः सन् हरिम् ईशं च दिविषदां समूहम् आलोक्य तेषां महावरान् दत्तवान्।

Verse 20

महेश उवाच । त्वं कर्ता सर्वलोकानां भर्ता हर्ता मदाज्ञया । दाता धर्मार्थकामानां शास्ता दुर्नयकारिणाम्

महेश उवाच—त्वं मदाज्ञया सर्वलोकानां कर्ता भर्ता हर्ता च; त्वं धर्मार्थकामानां दाता, दुर्नयकारिणां शास्ता च।

Verse 21

जगदीशो जगत्पूज्यो महाबलपराक्रमः । अजेयस्त्वं रणे क्वापि ममापि हि भविष्यसि

त्वं जगदीशो जगत्पूज्यो महाबलपराक्रमः। रणे क्वापि त्वमजेयः; ममापि हि भविष्यसि।

Verse 22

शक्तित्रयं गृहाण त्वमिच्छादि प्रापितं मया । नानालीलाप्रभावत्वं स्वतंत्रत्वं भवत्रये

इच्छादि शक्तित्रयं गृहाण मया प्रदत्तम्। त्रिषु लोकेषु नानालीलाप्रभावत्वं स्वातन्त्र्यं च तव भवतु।

Verse 23

त्वद्द्वेष्टारो हरे नूनं मया शास्याः प्रयत्नतः । त्वद्भक्तानां मया विष्णो देयं निर्वाणमुत्तमम्

हे हरे, त्वद्द्वेष्टारो नूनं मया प्रयत्नतः शास्याः। किंतु हे विष्णो, त्वद्भक्तेभ्यो मया उत्तमं निर्वाणं दातव्यम्॥

Verse 24

मायां चापि गृहाणेमां दुःप्रणोद्यां सुरादिभिः । यया संमोहितं विश्वमचिद्रूपं भविष्यति

इमां मायामपि गृहाण—सुरादिभिरपि दुःप्रणोद्याम्। यया संमोहितं विश्वम् अचिद्रूपं भविष्यति॥

Verse 25

इति श्रीशिवमहापुराणे द्द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे सतीवियोगो नाम पंचविंशोऽध्यायः

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखण्डे ‘सतीवियोगः’ नाम पञ्चविंशोऽध्यायः समाप्तः ॥

Verse 26

हृदयं मम यो रुद्रस्स एवाहं न संशयः । पूज्यस्तव सदा सोपि ब्रह्मादीनामपि ध्रुवम्

यो रुद्रो मम हृदये स्थितः स एव अहं, नात्र संशयः। स च तव सदा पूज्यः, ब्रह्मादीनामपि ध्रुवं पूजनीयः॥

Verse 27

अत्र स्थित्वा जगत्सर्वं पालय त्वं विशेषतः । नानावतारभेदैश्च सदा नानोति कर्तृभिः

अत्र स्थित्वा त्वं जगत्सर्वं विशेषतः पालय। नानावतारभेदैश्च सदा नानाविधकर्तृभिः॥

Verse 28

मम लोके तवेदं व स्थानं च परमर्द्धिमत् । गोलोक इति विख्यातं भविष्यति महोज्ज्वलम्

मम लोके तवैतत् स्थानं परमर्द्धिमत्। ‘गोलोक’ इति विख्यातं भविष्यति महोज्ज्वलम्॥

Verse 29

भविष्यंति हरे ये तेऽवतारा भुवि रक्षकाः । मद्भक्तास्तान् ध्रुवं द्रक्ष्ये प्रीतानथ निजाद्वरात

भुवि रक्षकाः ये ते हरे भविष्यन्त्यवताराः। यदि मद्भक्तास्तान् ध्रुवं द्रक्ष्ये प्रीत्या, निजाद्वरात् परं वरं दास्यामि॥

Verse 30

राम उवाच । अखंडैश्वर्यमासाद्य हरेरित्थं हरस्स्वयम् । कैलासे स्वगणैस्तस्मिन् स्वैरं क्रीडत्युमापतिः

राम उवाच—हरेरित्थम् अखण्डैश्वर्यम् आसाद्य, हरः स्वयम् उमापतिः कैलासे तस्मिन् स्वगणैः सह स्वैरं क्रीडति।

Verse 31

तदाप्रभृति लक्ष्मीशो गोपवेषोभवत्तथा । अयासीत्तत्र सुप्रीत्या गोपगोपोगवां पतिः

तदाप्रभृति लक्ष्मीशो गोपवेषोऽभवत्; स च सुप्रीत्या तत्रायासीद् गोपगोपोगवां पतिः।

Verse 32

सोपि विष्णुः प्रसन्नात्मा जुगोप निखिलं जगत् । नानावतारस्संधर्ता वनकर्ता शिवाज्ञया

सोपि विष्णुः प्रसन्नात्मा निखिलं जगत् जुगोप; नानावतारैः संधर्ता शिवाज्ञया वनकर्ता।

Verse 33

इदानीं स चतुर्द्धात्रावातरच्छंकराज्ञया । रामोहं तत्र भरतो लक्ष्मणश्शत्रुहेति च

इदानीं स शंकराज्ञया चतुर्धा अवतरत्; तत्राहं रामोऽभवं, भरतो लक्ष्मणः शत्रुघ्नश्च।

Verse 34

अथ पित्राज्ञया देवि ससीतालक्ष्मणस्सति । आगतोहं वने चाद्य दुःखितौ दैवतो ऽभवम्

अथ पित्राज्ञया देवि ससीतालक्ष्मणः सति, अहं वनेऽद्य आगतः; दुःखितोऽस्मि, दैवतोऽपि प्रतिकूल इवाभवत्।

Verse 35

निशाचरेण मे जाया हृता सीतेति केनचित् । अन्वेष्यामि प्रियां चात्र विरही बंधुना वने

निशाचरेण मे जाया हृता सीतेति केनचित् । अन्वेष्यामि प्रियां चात्र विरही बंधुना वने ॥

Verse 36

दर्शनं ते यदि प्राप्तं सर्वथा कुशलं मम । भविष्यति न संदेहो मातस्ते कृपया सति

दर्शनं ते यदि प्राप्तं सर्वथा कुशलं मम । भविष्यति न संदेहो मातस्ते कृपया सति ॥

Verse 37

सीताप्राप्तिवरो देवि भविष्यति न संशयः । तं हत्वा दुःखदं पापं राक्षसं त्वदनुग्रहात्

सीताप्राप्तिवरो देवि भविष्यति न संशयः । तं हत्वा दुःखदं पापं राक्षसं त्वदनुग्रहात् ॥

Verse 38

महद्भाग्यं ममाद्यैव यद्यकार्ष्टां कृपां युवाम् । यस्मिन् सकरुणौ स्यातां स धन्यः पुरुषो वरः

महद्भाग्यं ममाद्यैव यद्यकार्ष्टां कृपां युवाम् । यस्मिन् सकरुणौ स्यातां स धन्यः पुरुषो वरः ॥

Verse 39

इत्थमाभाष्य बहुधा सुप्रणम्य सतीं शिवाम् । तदाज्ञया वने तस्मिन् विचचार रघूद्वहः

इत्येवं बहुधा भाषित्वा पुनः पुनः सुप्रणम्य शिवात्मिकां शुभां सतीम् । तदाज्ञया तस्मिन्नेव वने रघूद्वहः विचचार ॥

Verse 40

अथाकर्ण्य सती वाक्यं रामस्य प्रयतात्मनः । हृष्टाभूत्सा प्रशंसन्ती शिवभक्तिरतं हृदि

अथ रामस्य प्रयतात्मनो वाक्यमाकर्ण्य सती हृष्टाभूत्। अन्तर्हृदि शिवभक्तिरता सा तं प्रशशंस हृदयेन॥

Verse 41

स्मृत्वा स्वकर्म मनसाकार्षीच्छोकं सुविस्तरम् । प्रत्यागच्छदुदासीना विवर्णा शिवसन्निधौ

स्मृत्वा स्वकर्म मनसा शोकं सुविस्तरमाकार्षीत्। उदासीना विवर्णा च पुनः शिवसन्निधिं प्रत्यागच्छत्॥

Verse 42

अचिंतयत्पथि सा देवी संचलंती पुनः पुनः । नांगीकृतं शिवोक्तं मे रामं प्रति कुधीः कृता

अचिन्तयत्पथि सा देवी सञ्चलन्ती पुनः पुनः। नाङ्गीकृतं शिवोक्तं मे रामं प्रति कुधीः कृता॥

Verse 43

किमुत्तरमहं दास्ये गत्वा शंकरसन्निधौ । इति संचिंत्य बहुधा पश्चात्तापोऽभवत्तदा

किमुत्तरमहं दास्ये गत्वा शङ्करसन्निधौ। इति सञ्चिन्त्य बहुधा पश्चात्तापोऽभवत्तदा॥

Verse 44

गत्वा शंभुसमीपं च प्रणनाम शिवं हृदा । विषण्णवदना शोकव्याकुला विगतप्रभा

गत्वा शम्भुसमीपं सा प्रणनाम शिवं हृदा । विषण्णवदना शोकव्याकुला विगतप्रभा ॥

Verse 45

अथ तां दुःखितां दृष्ट्वा पप्रच्छ कुशलं हरः । प्रोवाच वचनं प्रीत्या तत्परीक्षा कृता कथम्

अथ तां दुःखितां दृष्ट्वा पप्रच्छ कुशलं हरः । प्रोवाच वचनं प्रीत्या तत्परीक्षा कृता कथम् ॥

Verse 46

श्रुत्वा शिववचो नाहं किमपि प्रणतानना । सती शोकविषण्णा सा तस्थौ तत्र समीपतः

श्रुत्वा शिववचः सती प्रणतानना किमपि नोवाच। शोकविषण्णा सा तत्र समीपे स्थितवती॥

Verse 47

अथ ध्यात्वा महेशस्तु बुबोध चरितं हृदा । दक्षजाया महायोगी नानालीला विशारदः

अथ महेशो ध्यात्वा हृदा दक्षजायाश्चरितं बुबोध। स महायोगी नानालीलाविशारदः॥

Verse 48

सस्मार स्वपणं पूर्वं यत्कृतं हरिकोपतः । तत्प्रार्थितोथ रुद्रोसौ मर्यादा प्रतिपालकः

सस्मार पूर्वं स्वपणं हरिकोपहेतुकं यत्कृतम्। ततः प्रार्थितो रुद्रोऽसौ मर्यादां प्रतिपालयत्॥

Verse 49

विषादोभूत्प्रभोस्तत्र मनस्येवमुवाच ह । धर्मवक्ता धर्मकर्त्ता धर्मावनकरस्सदा

तत्र प्रभोर्मनसि विषादोऽभूत्; स एवमुवाच—अहं धर्मवक्ता धर्मकर्त्ता धर्मावनकरः सदा॥

Verse 50

शिव उवाच । कुर्यां चेद्दक्षजायां हि स्नेहं पूर्वं यथा महान् । नश्येन्मम पणः शुद्धो लोकलीलानुसारिणः

शिव उवाच—यदि दाक्षजायां पूर्ववत् महान् स्नेहं कुर्यां, तर्हि लोकलीलानुसारिणः मम शुद्धः पणो नश्येत्॥

Verse 51

ब्रह्मोवाच । इत्थं विचार्य बहुधा हृदा तामत्यजत्सतीम् । पणं न नाशयामास वेदधर्मप्रपालकः

ब्रह्मोवाच—एवं बहुधा हृदा विचार्य सः सतीं तामत्यजत्। वेदधर्मप्रपालकः सन् पणं न नाशयामास॥

Verse 52

ततो विहाय मनसा सतीं तां परमेश्वरः । जगाम स्वगिरि भेदं जगावद्धा स हि प्रभुः

ततः परमेश्वरः सतीं तां मनसा विहाय स्वगिरिभेदं जगाम। स प्रभुः जगदावद्धः अन्तःस्थः अचल एवाभवत्॥

Verse 53

चलंतं पथि तं व्योमवाण्युवाच महेश्वरम् । सर्वान् संश्रावयन् तत्र दक्षजां च विशेषतः

स पथि चलन् महेश्वरं व्योमवाणी समभाषत; तत्र स्थितान् सर्वान् संश्रावयन्, विशेषतः दक्षजां सतीम्।

Verse 54

व्योमवाण्युवाच । धन्यस्त्वं परमेशान त्वत्त्समोद्य तथा पणः । न कोप्यन्यस्त्रिलोकेस्मिन् महायोगी महाप्रभुः

व्योमवाण्युवाच—धन्योऽसि परमेशान; अद्य त्वत्समो न कश्चन। त्रिलोकेऽस्मिन् नान्योऽस्ति महायोगी महाप्रभुः।

Verse 55

ब्रह्मोवाच । श्रुत्वा व्योमवचो देवी शिवं पप्रच्छ विप्रभा । कं पणं कृतवान्नाथ ब्रूहि मे परमेश्वर

ब्रह्मोवाच—व्योम्नः श्रुत्वा वचो देवी विप्रभा शिवमपृच्छत्—“कं पणं कृतवान्नाथ? ब्रूहि मे परमेश्वर।”

Verse 56

इति पृष्टोपि गिरिशस्सत्या हितकरः प्रभुः । नोद्वाहे स्वपणं तस्यै कहर्यग्रेऽकरोत्पुरा

इति सत्या पृष्टोऽपि गिरिशः प्रभुः हितकाम्यया तदा नोद्वाहे सम्मतिं ददौ; पुरा तु महाजनाग्रे तस्यै स्वपणं क्षणेनैव दत्तवान्।

Verse 57

तदा सती शिवं ध्यात्वा स्वपतिं प्राणवल्लभम् । सर्वं बुबोध हेतुं तं प्रियत्यागमयं मुने

तदा सती शिवं ध्यात्वा स्वपतिं प्राणवल्लभम्। सर्वं बुबोध सा हेतुं प्रियत्यागमयं मुने॥

Verse 58

ततोऽतीव शुशोचाशु बुध्वा सा त्यागमात्मनः । शंभुना दक्षजा तस्मान्निश्वसंती मुहुर्मुहुः

ततोऽतीव शुशोचाशु बुध्वा सा त्यागमात्मनः। शंभुना दक्षजा तस्मान्निश्वसंती मुहुर्मुहुः॥

Verse 59

शिवस्तस्याः समाज्ञाय गुप्तं चक्रे मनोभवम् । सत्ये पणं स्वकीयं हि कथा बह्वीर्वदन्प्रभुः

शिवस्तस्याः समाज्ञाय गुप्तं चक्रे मनोभवम्। सत्ये पणं स्वकीयं हि कथा बह्वीर्वदन् प्रभुः॥

Verse 60

सत्या प्राप स कैलासं कथयन् विविधाः कथा । वरे स्थित्वा निजं रूपं दधौ योगी समाधिभृत्

सती कैलासं प्राप विविधाः कथाः कथयन्ती । ततः स योगी वरस्थितः समाधिभृत् स्वं निजं रूपं दधौ ॥

Verse 61

तत्र तस्थौ सती धाम्नि महाविषण्णमानसा । न बुबोध चरित्रं तत्कश्चिच्च शिवयोर्मुने

तत्र सती स्वधाम्नि तस्थौ महाविषण्णमानसा । शिवयोश्चरितं दिव्यं तत्कश्चिदपि न बुबोध मुने ॥

Verse 62

महान्कालो व्यतीयाय तयोरित्थं महामुने । स्वोपात्तदेहयोः प्रभ्वोर्लोकलीलानुसारिणोः

महान्कालो व्यतीयाय तयोरित्थं महामुने । स्वोपात्तदेहयोः प्रभ्वोर्लोकलीलानुसारिणोः ॥

Verse 63

ध्यानं तत्याज गिरिशस्ततस्स परमार्तिहृत् । तज्ज्ञात्वा जगदंबा हि सती तत्राजगाम सा

ततः परमार्तिहृद् गिरिशो ध्यानं तत्याज। तद्विदित्वा जगदम्बा सती तत्रैव तं प्रति आजगाम॥

Verse 64

ननामाथ शिवं देवी हृदयेन विदूयता । आसनं दत्तवाञ्शंभुः स्वसन्मुख उदारधीः

अथ देवी हृदयेन विदूयता शिवं ननाम। उदारधीः शम्भुः स्वसन्मुखे तामुपवेशयन् आसनं दत्तवान्॥

Verse 65

कथयामास सुप्रीत्या कथा बह्वीर्मनोरमाः । निश्शोका कृतवान्सद्यो लीलां कृत्वा च तादृशीम्

कथयामास सुप्रीत्या कथा बह्वीर्मनोरमाः । निश्शोका कृतवान्सद्यो लीलां कृत्वा च तादृशीम्

Verse 66

पूर्ववत्सा सुखं लेभे तत्याज स्वपणं न सः । नेत्याश्चर्यं शिवे तात मंतव्यं परमेश्वरे

पूर्ववत्सा सुखं लेभे तत्याज स्वपणं न सः । नेत्याश्चर्यं शिवे तात मंतव्यं परमेश्वरे

Verse 67

इत्थं शिवाशिवकथां वदन्ति मुनयो मुने । किल केचिदविद्वांसो वियोगश्च कथं तयोः

इत्थं शिवाशिवकथां वदन्ति मुनयो मुने । किल केचिदविद्वांसो वियोगश्च कथं तयोः

Verse 68

शिवाशिवचरित्रं को जानाति परमार्थतः । स्वेच्छया क्रीडतस्तो हि चरितं कुरुतस्सदा

शिवस्याशिवचरित्रं परमार्थतः कः खलु वेत्ति? स हि स्वेच्छया क्रीडन् नित्यं स्वचरितं दिव्यं कुरुते।

Verse 69

वागर्थाविव संपृक्तौ सदा खलु सतीशिवौ । तयोर्वियोगस्संभाव्यस्संभवेदिच्छया तयोः

वागर्थाविव संपृक्तौ सदा खलु सतीशिवौ। तयोर्वियोगः केवलं कल्प्यः, स च तयोरेव इच्छया भवेत्।