Dashati 18
Agni as Hotṛ and guardian of the sacrifice
Agni
Bright urgent and protective—praise that turns into confident petition for safeguarding
The ṛg-source seer is not identifiable from the provided excerpt alone; the hymn language aligns with Agni-stotra diction often associated with priestly families (Aṅgiras/Gautama traditions) but precise attribution needs Rigvedic cross-reference.
अग्निं होतारं यज्ञस्य रक्षितारं स्तुमः—जातवेदसं विप्रं घृताहुतिभिः प्रीणयन्तं, ऊर्ध्वं सुवध्वरं वह्निं यज्ञे सर्वतः परि व्याप्नुवन्तम्। स अङ्गिरसां अग्र्यो जनानां होताऽस्तु, द्रुहन्तरः शत्रून् बाधकान् छित्त्वा निहन्तु, यज्ञाय सहाय्यं जयश्च ददातु।
Mantras
Mantra 1
अग्निं होतारं मन्ये दास्वन्तं वसोः सूनुं सहसो जातवेदसं विप्रं य ऊर्ध्वरो स्वध्वरो देवो देवाच्या कृपा घृतस्य विभ्राष्टिमनु शुक्रशोचिष आजुह्वानस्य सर्पिषः
अग्निं होतारं मन्ये दास्वन्तं वसोः सूनुं सहसो जातवेदसं विप्रं य ऊर्ध्वः स्वध्वरो देवो देवाच्याः कृपा घृतस्य विभ्राष्टिम् अनु शुक्रशोचिषा आजुह्वानस्य सर्पिषः।
Mantra 2
यजिष्ठं त्वा यजमाना हुवेम ज्येष्ठमङ्गिरसां विप्र मन्मभिर्विप्रेभिः परिज्मानमिव द्यां होतारं चर्षणीनाम् शोचिष्केशं वृषणं यमिमा विशः प्रावन्तु जूतये विशः
यजिष्ठं त्वा यजमानाः हुवेम, ज्येष्ठम् अङ्गिरसां विप्र, मन्मभिः विप्रेभिः। परिज्मानम् इव द्यां चर्षणीनां होतारं, शोचिष्केशं वृषणं त्वाम्। इमाः विशः जूतये प्रावन्तु; विशः प्रावन्तु।
Mantra 3
स हि पुरू चिदोजसा विरुक्मता दीद्यानो भवति द्रुहन्तरः परशुर्न द्रुहन्तरः वीडु चिद्यस्य समृतौ श्रुवद्वनेव यत्स्थिरम् निष्षहमाणो यमते नायते धन्वासहा नायते
स हि पुरू चित् ओजसा विरुक्मता दीद्यानो भवति द्रुहन्तरः; परशुर्न द्रुहन्तरः। वीळु चिद् यस्य समृतौ श्रुवद्वनेव यत् स्थिरम्; निःसहमानो यमते, न आयते—धन्वासहा न आयते।
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the divine Hotṛ who carries offerings upward, shines with ghee-fed brilliance, and protects the sacrifice by destroying obstacles and hostile forces.
Hotṛ highlights Agni’s priestly role as the one who conveys offerings to the gods; Jātavedas emphasizes his all-knowing nature—he “knows births,” meaning he comprehends origins and the right ordering of the rite.
Agni is described as druhantara, the remover of injurers, cutting down impediments like an axe; this imagery assures the singers that opposition cannot approach when Agni is firmly established in the ritual.