
Pavamāna-style purification and auspicious vitalizing power expressed through Agni’s cleansing and Sūrya’s manifest radiance
Agni (as purifier protector of the rite)
Bright expansive protective; moving from cleansing intensity to open radiance
R̥ṣi not identifiable from the provided excerpt alone; a full RV–SV concordance is needed to assign the seer(s) and family (gotra) for each mantra in this dashati.
अस्य दशकस्य विषयः पवमान-रूपा शुद्धिः तथा मङ्गलकरा प्राणदायिनी शक्तिः। अत्र अग्निः शोधकः रक्षिता च यजमानस्य आयुः अन्तर्बलं च पवित्रयतु, ऊर्जं इषं च यज्ञफलरूपेण ददातु, दुश्शुनान् यज्ञविघ्नकारिणश्च दुरितसङ्कल्पांश्च अपहन्तु इति प्रार्थ्यते। ततः सूर्यः प्रत्यक्षः सर्वदृक् प्रकाशः इव आहूयते—यस्य रश्मयः मनुष्येषु प्रसृता ऋतस्य शुभलक्षणं भवन्ति, बाधां तमश्च निवारयन्ति। एवं अग्निसूर्ययोः तादात्म्यं दर्श्यते—यज्ञाग्नौ यत् तेजः तत् एव सौरतेजः; अन्ते सप्तहरितां रथदर्शनं प्रकाशस्य विजयेन ध्वनिक्षेत्रं विस्तृणोति।
Mantra 1
अग्न आयूंषि पवस आसुवोर्जमिषं च नः आरे बाधस्व दुच्छुनाम्
अग्न आ आयूंषि पवस्व; आसु वः ऊर्जमिषं च नः। आरे बाधस्व दुच्छुनाम्।
Mantra 2
विभ्राङ्बृहत्पिबतु सोम्यं मध्वायुर्दधद्यज्ञपतावविह्रुतम् वातजूतो यो अभिरक्षति त्मना प्रजाः पिपर्ति बहुधा वि राजति
विभ्राङ् बृहत् पिबतु सोम्यं मधु। आयुर्दधद् यज्ञपतौ अविह्रुतम्। वातजूतः योऽभिरक्षति त्मना, प्रजाः पिपर्ति बहुधा वि राजति।
Mantra 3
चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्याग्नेः आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च
citraṃ devānām udagād anīkaṃ cakṣur mitrasya varuṇasyāgneḥ | āprā dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ sūrya ātmā jagatas tasthuṣaś ca ||
Mantra 4
आयं गौः पृश्निरक्रमीदसदन्मातरं पुरः पितरं च प्रयन्त्स्वः
āyaṃ gauḥ pṛśnir akramīd asadan mātaraṃ puraḥ | pitaraṃ ca prayant svaḥ ||
Mantra 5
अन्तश्चरति रोचनास्य प्राणादपानती व्यख्यन्महिषो दिवम्
antaś carati rocanāsya prāṇād apānatī vyakhyan mahiṣo divam ||
Mantra 6
त्रिंषद्धाम वि राजति वाक्पतङ्गाय धीयते प्रति वस्तोरह द्युभिः
त्रिंशद्धाम वि राजति; वाक्पतङ्गाय धीयते; प्रति वस्तोरह द्युभिः (तद्) अभिष्टूयते।
Mantra 7
अप त्ये तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः सूराय विश्वचक्षसे
अप त्ये तायवो यथा; नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः; सूराय विश्वचक्षसे (पुरः) (ते) नश्यन्ति।
Mantra 8
अदृश्रन्नस्य केतवो वि रश्मयो जनां अनु भ्राजन्तो अग्नयो यथा
अदृश्रन्नस्य केतवः; वि रश्मयो जनाम् अनु; भ्राजन्तोऽग्नयो यथा।
Mantra 9
तरणिर्विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृदसि सूर्य विश्वमाभासि रोचनम्
तरणिर्विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृदसि सूर्य विश्वमाभासि रोचनम्।
Mantra 10
प्रत्यङ् देवानां विशः प्रत्यङ्ङुदेषि मानुषान् प्रत्यङ् विश्वं स्वर्दृशे
प्रत्यङ् देवानां विशः, प्रत्यङ् उदेषि मानुषान्; प्रत्यङ् विश्वं स्वर्दृशे प्रादुर्भवसि।
Mantra 11
येना पावक चक्षसा भुरण्यन्तं जनां अनु त्वं वरुण पश्यसि
येन पावकेन चक्षसा, हे वरुण, भुरण्यन्तं जनान् अनु त्वं पश्यसि; तेन नः पश्य।
Mantra 12
उद्द्यामेषि रजः पृथ्वहा मिमानो अक्तुभिः पश्यञ्जन्मानि सूर्य
हे सूर्य, त्वम् उद्यायमेषि रजः पृथ्वहा; अक्तुभिः पन्थानं मिमानो जन्तूनां जन्मानि (अवस्थानि च) पश्यसि।
Mantra 13
अयुक्त सप्त शुन्ध्युवः सूरो रथस्य नप्त्र्यः ताभिर्याति स्वयुक्तिभिः
सूरः रथस्य नप्तॄः सप्त शुन्ध्युवः अयुङ्क्त; ताभिः स्वयुक्तिभिः स याति।
Mantra 14
सप्त त्वा हरितो रथे वहन्ति देव सूर्य शोचिष्केशं विचक्षण
हे देव सूर्य, शोचिष्केशं विचक्षण; सप्त त्वा हरितो रथे वहन्ति।
It asks for purification and protection through Agni, and for the wide, beneficent illumination of Sūrya—so life (āyus) is strengthened and harm is driven away.
Both represent cleansing, luminous power: Agni purifies in the sacrifice, while Sūrya’s rays visibly spread that same order and auspiciousness among people.
It is a prayer to remove hostile forces and practical obstructions to the yajña (yajña-vighna), ensuring the rite proceeds safely and yields nourishment and vigour.
Read Sama Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.