Dashati 4
Pavamāna purification and cosmic manifestation through Soma’s (and allied powers’) luminous ordering of the worlds
Pavamāna Soma (purifying Soma as the implicit kanda focus)
Bright expansive and consecratory—moving from kindling-energy to wide-world benediction
Anukta/unspecified overall (mixed sources within the decad)
अस्य दशकस्य विषयः पवमानसोमस्य शुद्धिकरप्रभावः—येन तेजसा लोकाः सुव्यवस्थिताः प्रादुर्भवन्ति। अत्र अग्निः यज्ञस्य मुखं जिह्वा च सन् हव्यानि वहति, रयिं वर्चसं च प्रयच्छति; आपः शुद्ध्यः पोषयित्र्यश्च सुमहत् शुभं देशं यज्ञाय प्रतिष्ठापयन्ति। पुरुषो विराजश्च सृष्ट्युत्पत्तिं च दिक्पृथिव्यतीतं परं च तत्त्वं प्रकाशयतः। एवं सम्यग्गीतस्तुतिहोमाभ्यां सूक्ष्मयज्ञः महत्सृष्ट्या सह समन्वीयते, फलतः रयिः वर्चः क्षेमं च लभ्यते।
Mantras
Mantra 1
भ्राजन्त्यग्ने समिधान दीदिवो जिह्वा चरत्यन्तरासनि स त्वं नो अग्ने पयसा वसुविद्रयिं वर्चो दृशे ऽदाः
हे अग्ने, समिध्यमाने त्वयि दीदिवो भ्राजन्ति; जिह्वा तेऽन्तरासनि चरति। स त्वं नोऽग्ने पयसा वसु-विद्रयीं दृषेऽदाः वर्चो वसु च।
Mantra 2
वसन्त इन्नु रन्त्यो ग्रीष्म इन्नु रन्त्यः वर्षाण्यनु शरदो हेमन्तः शिशिर इन्नु रन्त्यः
वसन्त इन्नु रन्त्यो ग्रीष्म इन्नु रन्त्यः वर्षाण्यनु शरदो हेमन्तः शिशिर इन्नु रन्त्यः।
Mantra 3
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् स भूमिं सर्वतो वृत्वात्यतिष्ठद्दशाङ्गुलम्
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्। स भूमिं सर्वतो वृत्वात्यतिष्ठद्दशाङ्गुलम्॥
Mantra 4
त्रिपादूर्ध्व उदैत्पुरुषः पदो ऽस्येहाभवत्पुनः तथा विष्वङ् व्यक्रामदशनानशने अभि
त्रिपादूर्ध्व उदैत् पुरुषः; पादोऽस्येहाभवत् पुनः। ततः स विश्वङ् व्यक्रामत्—अशनानाशने अभि।
Mantra 5
पुरुष एवेदं सर्वं यद्भूतं यच्च भाव्यम् पादो ऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि
पुरुष एवे॑दं सर्वं यद्भूतं यच्च भा॒व्यम्। पादोऽस्य सर्वा भूतानि; त्रिपादस्यामृतं दिवि।
Mantra 6
तावानस्य महिमा ततो ज्यायांश्च पूरुषः उतामृतत्वस्येशानो यदन्नेनातिरोहति
तावानस्य महिमा; ततो ज्यायांश्च पूरुषः। उतामृतत्वस्येशानो; यदन्नेनातिरोहति।
Mantra 7
ततो विराडजायत विराजो अधि पूरुषः स जातो अत्यरिच्यत पश्चाद्भूमिमथो पुरः
ततो विराडजायत; विराजोऽधि पुरुषः। स जातोऽत्यरिच्यत—पश्चाद् भूमिम् अथो पुरः।
Mantra 8
मन्ये वां द्यावापृथिवी सुभोजसौ ये अप्रथेथाममितमभि योजनम् द्यावापृथिवी भवतं स्योने ते नो मुञ्चतमंहसः
मन्ये वां द्यावापृथिवी सुभोजसौ, ये अप्रथेथाम् अमितम् अभि योजनम्। द्यावापृथिवी भवतं स्योनें; ते नो मुञ्चतम् अंहसः।
Mantra 9
हरी त इन्द्र श्मश्रूण्युतो ते हरितौ हरि तं त्वा स्तुवन्ति कवयः पुरुषासो वनर्गवः
हरी त इन्द्र श्मश्रूण्य् उतो ते; हरितौ हरी। तं त्वा स्तुवन्ति कवयः पुरुषासो वनर्गवः।
Mantra 10
यद्वर्चो हिरण्यस्य यद्वा वर्चो गवामुत सत्यस्य ब्रह्मणो वर्चस्तेन मा सं सृजामसि
यद्वर्चो हिरण्यस्य यद्वा वर्चो गवामुत । सत्यस्य ब्रह्मणो वर्चस्तेन मा सं सृजामसि ॥
Mantra 11
सहस्तन्न इन्द्र दद्ध्योज ईशे ह्यस्य महतो विरप्शिन् क्रतुं न नृम्णं स्थविरं च वाजं वृत्रेषु शत्रून्त्सुहना कृधी नः .
सहस्तन्न इन्द्र दद्ध्योजा ईशे ह्यस्य महतो विरप्शिन् । क्रतुं न नृम्णं स्थविरं च वाजं वृत्रेषु शत्रून्सुहना कृधी नः ॥
Mantra 12
सहर्षभाः सहवत्सा उदेत विश्वा रूपाणी बिभ्रतीर्द्व्यूद्नीः उरुः पृथुरयं वो अस्तु लोक इमा आपः सुप्रपाणा इह स्त
सहर्षभाः सहवत्साः उदेताः विश्वा रूपाणि बिभ्रतीर्द्युद्नीः। उरुः पृथुरयं वोऽस्तु लोकः। इमा आपः सुप्रपाणाः इह स्त।
Frequently Asked Questions
It links ritual purification with cosmic order: Soma’s purifying current is supported by Agni’s offering-power, the Waters’ cleansing presence, and Puruṣa–Virāj as the vast ground of creation.
In Soma ritual, purification and offering work together: Agni carries oblations, while the Waters symbolize cleansing, fertility, and an auspicious space where the rite can ‘abide’ and succeed.
It supplies a cosmological frame: from Virāj arises Puruṣa, who surpasses earth and directions—teaching that the power invoked in sacrifice is not limited to the visible world but overflows it.
Read Sama Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.