Sarga 116

Verse 1

इतिप्रतिसमादिष्टोहनूमान्मारुतात्मजः ।प्रविवेशपुरींलङ्कांपूज्यमानोनिशाचरैः ।।6.116.1।।

इति प्रतिसमादिष्टो हनूमान् मारुतात्मजः। निशाचरैः पूज्यमानः लङ्कापुरीं प्रविवेश॥

Verse 2

प्रविश्य चपुरींलङ्कांपूज्यमानोनिशाचारै: ।ततस्तेनाभ्युनुज्ञातोहनुमान्वृक्षवाटिकाम् ।।6.116.2।।सम्प्रविश्ययथान्यायंसीतायाद्विितोहरिः ।ददर्शमृजयाहीनांसातङ्कांरोहिणीमिव ।।6.116.3।।वृक्षमूलेनिरानन्दांराक्षसीभिःपरीवृताम् ।निभृतःप्रणतःप्रह्वस्सोऽभिगम्याभिवाद्य च ।।6.116.4।।

लङ्कापुरीं प्रविश्य निशाचरैः पूज्यमानः, तेन (विभीषणेन) अभ्यनुज्ञातो हनुमान् वृक्षवाटिकां जगाम। यथान्यायं तां सम्प्रविश्य, सीतायाः विदितो हरिः ताम् अपश्यत्—अमृजया हीनां, सातङ्कां, रोहिणीमिव। वृक्षमूले निरानन्दां राक्षसीभिः परीवृतां तां दृष्ट्वा, निभृतः प्रणतः प्रह्वः सन् अभिगम्य अभिवाद्य च तस्थौ।

Verse 3

प्रविश्य चपुरींलङ्कांपूज्यमानोनिशाचारै: ।ततस्तेनाभ्युनुज्ञातोहनुमान्वृक्षवाटिकाम् ।।6.116.2।।सम्प्रविश्ययथान्यायंसीतायाद्विितोहरिः ।ददर्शमृजयाहीनांसातङ्कांरोहिणीमिव ।।6.116.3।।वृक्षमूलेनिरानन्दांराक्षसीभिःपरीवृताम् ।निभृतःप्रणतःप्रह्वस्सोऽभिगम्याभिवाद्य च ।।6.116.4।।

लङ्कापुरीं प्रविश्य निशाचरैः पूज्यमानः, तेन (विभीषणेन) अभ्यनुज्ञातो हनुमान् वृक्षवाटिकां जगाम। यथान्यायं तां सम्प्रविश्य, सीतायाः विदितो हरिः ताम् अपश्यत्—अमृजया हीनां, सातङ्कां, रोहिणीमिव। वृक्षमूले निरानन्दां राक्षसीभिः परीवृतां तां दृष्ट्वा, निभृतः प्रणतः प्रह्वः सन् अभिगम्य अभिवाद्य च तस्थौ।

Verse 4

प्रविश्य चपुरींलङ्कांपूज्यमानोनिशाचारै: ।ततस्तेनाभ्युनुज्ञातोहनुमान्वृक्षवाटिकाम् ।।6.116.2।।सम्प्रविश्ययथान्यायंसीतायाद्विितोहरिः ।ददर्शमृजयाहीनांसातङ्कांरोहिणीमिव ।।6.116.3।।वृक्षमूलेनिरानन्दांराक्षसीभिःपरीवृताम् ।निभृतःप्रणतःप्रह्वस्सोऽभिगम्याभिवाद्य च ।।6.116.4।।

लङ्कापुरीं प्रविश्य निशाचरैः पूज्यमानः, तेन (विभीषणेन) अभ्यनुज्ञातो हनुमान् वृक्षवाटिकां जगाम। यथान्यायं तां सम्प्रविश्य, सीतायाः विदितो हरिः ताम् अपश्यत्—अमृजया हीनां, सातङ्कां, रोहिणीमिव। वृक्षमूले निरानन्दां राक्षसीभिः परीवृतां तां दृष्ट्वा, निभृतः प्रणतः प्रह्वः सन् अभिगम्य अभिवाद्य च तस्थौ।

Verse 5

दृष्टवासमागतंदेवीहनूमन्तंमहाबलम् ।तूष्णीमास्ततदादृष्टवास्मृत्वासृष्टाभवत्तदा ।।6.116.5।।

तदा महाबलं हनूमन्तं समागतं दृष्ट्वा देवी प्रथमं तूष्णीमास; ततः तं दृष्ट्वा स्मृत्वा च हृष्टा बभूव।

Verse 6

सौम्यंतस्यामुखंदृष्टवाहनुमान्प्लवगोत्तमः ।रामस्यवचनंसर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ।।6.116.6।।

सौम्यं तस्या मुखं दृष्ट्वा हनुमान् प्लवगोत्तमः । रामस्य वचनं सर्वम् आख्यातुम् उपचक्रमे ॥

Verse 7

वैदेही कुशलीरामस्सहसुग्रीवलक्ष्मणः ।वभीषणसहायश्चहरीणांसहितोबलैः ।।6.116.7।।

वैदेहि, कुशली रामः सह सुग्रीवलक्ष्मणः । विभीषणसहायश्च हरीणां सहितो बलैः ॥

Verse 8

कुशलंचाहसिद्धार्थोहतशत्रुरिमत्रजित् ।विभीषणसहायेनरामेणहरिभिस्सह ।।6.116.8।।निहतोरावणोदेविलक्ष्मणेन च वीर्यवान् ।

कुशलं च अह सिद्धार्थो हतशत्रुरमित्रजित् । विभीषणसहायेन रामेण हरिभिः सह ॥ निहतो रावणो देवि लक्ष्मणेन च वीर्यवान् ॥

Verse 9

प्रियमाख्यामितेदेविभूयश्चत्वांसभाजये ।।6.116.9।।तवप्रभावाद्धर्मजेमहान् रामेणसंयुगे ।लब्धोऽयंविजयस्सीतेस्वस्थाभवगतज्वरा ।।6.116.10।।

प्रियं आख्यामि ते देवि भूयश्च त्वां सभाजये । तव प्रभावाद् धर्मज्ञे महान् रामेण संयुगे । लब्धोऽयं विजयः सीते स्वस्थाभव गतज्वरा ॥

Verse 10

प्रियमाख्यामितेदेविभूयश्चत्वांसभाजये ।।6.116.9।।तवप्रभावाद्धर्मजेमहान् रामेणसंयुगे ।लब्धोऽयंविजयस्सीतेस्वस्थाभवगतज्वरा ।।6.116.10।।

देवि, ते प्रियमाख्यामि; भूयश्च त्वां सभाजये। धर्मज्ञे सीते, तव प्रभावात् महता रामेण संयुगेऽयं विजयः लब्धः। स्वस्थाभव, गतज्वरा॥

Verse 11

रावणश्चहतश्शत्रुर्लङ्कचैववशीकृता ।मयाह्यलब्न्दिद्रेणधृतेनतवनिर्जये ।।6.116.11।।प्रतिज्ञैषाविनिस्तीर्णाबद्ध्वासेतुंमहोदधौ ।

रावणः शत्रुर्हतः, लङ्का च वशीकृता। तव निर्जये मया अलब्धनिद्रेण धृतेन प्रतिज्ञैषा विनिस्तीर्णा—महोदधौ सेतुं बद्ध्वा॥

Verse 12

सम्भ्रमश्च न कर्तव्योवर्तन्त्यारावणालये ।।6.116.12।।विभीषणविधेयंहिलङ्कैश्वर्यमिदंकृतम् ।

रावणालये वर्तन्त्या सम्भ्रमो न कर्तव्यः। इदं लङ्कैश्वर्यं विभीषणविधेयं कृतम्॥

Verse 13

तदाश्वसिहिविस्रब्धंस्वगृहेपरिवर्तसे ।।6.116.13।।अयंचाभ्येतिसम्हृष्टस्त्वद्धर्शनसमुत्सुकः ।

तस्माद् विस्रब्धा भव, आश्वसिहि; स्वगृहेव त्वं निवससि। अयम् अपि विभीषणः संहृष्टः, त्वद्दर्शनसमुत्सुकः, अभ्येति॥

Verse 14

एवमुक्तासमुत्पत्यसीताशशिनिभानना ।।6.116.14।।प्रहर्षेणावरुद्धासाव्याहर्तुं न शशाक ह ।

एवमुक्ता सीता शशिनिभानना समुत्पत्य; प्रहर्षेणावरुद्धासा व्याहर्तुं न शशाक ह॥

Verse 15

ततोऽब्रवीद्धरिवरःसीतामप्रतिजल्पतीम् ।।6.116.15।।किंत्वंचिन्तयसेदेविकिं च मांनाभिभाषसे ।

ततो हरिवरः हनुमान् सीतामप्रतिजल्पतीं दृष्ट्वा अब्रवीत्— ‘देवि, किं त्वं चिन्तयसे? किं च मां नाभिभाषसे?’॥

Verse 16

एवमुक्ताहनुमतासीताधर्मपथेस्थिता ।।6.116.16।।अब्रवीत्परमप्रीताबाष्पगद्गदयागिरा ।

एवमुक्ता हनुमता सीता धर्मपथे स्थिता; परमप्रीता बाष्पगद्गदया गिरा अब्रवीत्॥

Verse 17

प्रियमेतदुपश्रुत्यभर्तुर्विजयसंश्रयम् ।।6.116.17।।प्रहर्षवशमापन्नानिर्वाक्यास्मिक्षणान्तरम् ।

प्रियमेतदुपश्रुत्य भर्तुर्विजयसंश्रयम्; प्रहर्षवशमापन्ना निर्वाक्यास्मि क्षणान्तरम्॥

Verse 18

न हिपश्यामिसदृशंचिन्तयन्तीप्लवङ्गमा ।।6.116.18।।मप्रतियाब्यानकस्येहदातुंप्रत्यभिनन्दनम् ।

हे प्लवङ्गम! चिन्तयन्तीऽहं न पश्यामि किञ्चिदिह सदृशं, यत् मम प्रत्युपकाररूपं तव हर्षजनकवार्तायाः प्रत्यभिनन्दनं दातुं शक्येत।

Verse 19

नहिपश्यामिततसौम्यपृथिव्यामपिवानर ।।6.116.19।।सदृशंयत्प्रियाख्यानेतवदत्त्वाभवेत्सुखम् ।

सौम्य वानर! पृथिव्यामपि न पश्यामि तत् किञ्चित् सदृशं, यत् तव प्रियाख्यानस्य मूल्यं भवेत्; यत् दत्त्वा मम मनः सुखं लभेत।

Verse 20

हिरण्यंवासुवर्णंवारत्नानिविविधानिच ।।6.116.20।।राज्यंवात्रिषुलोकेषुनैतदर्हतिभाषितम् ।

हिरण्यं वा सुवर्णं वा नानारत्नानि च, त्रिषु लोकेषु राज्यं वा—एतत् सर्वं तव भाषितस्य तुल्यं न भवति; एतद्वचनं तदर्हं न।

Verse 21

एवमुक्तस्तुवैदेह्याप्रत्युवाचप्लवङ्गमः ।।6.116.21।।प्रगृहीताञ्जलिर्हर्षासतीतायाःप्रमुखेस्थितः ।

एवं वैदेह्या उक्तः सन् प्लवङ्गमः हर्षात् प्रगृहीताञ्जलिः, सीतायाः प्रमुखे स्थित्वा प्रत्युवाच।

Verse 22

भर्तुःप्रियहितेयुक्तेभर्तुर्विजयकाङ्क्षिण: ।।6.116.22।।स्निग्धमेवंविधंवाक्यंत्वमेवार्हस्यनिन्दिते ।

अनिन्दिते! भर्तुः प्रियहिते युक्ते, भर्तुर्विजयकाङ्क्षिणि, स्निग्धमेवंविधं वाक्यं वक्तुं त्वमेव अर्हसि।

Verse 23

तवैतद्वचनंसौम्येसारवत् स्निग्धमेव च ।।6.116.23।।रत्नौघाद्विविधाच्चापिदेवराज्याद्विशिष्यते ।

सौम्ये, तवैतद्वचनं सारवत् स्निग्धमेव च; एतत् नानारत्नौघान् अपि देवराज्यं चातिशयेन विशिष्यते।

Verse 24

अर्थतश्चमयाप्राप्तादेवरज्यादयोगुणाः ।।6.116.24।।हतशत्रुंविजयिनंरामंपश्यामिसुस्थितम् ।

अर्थतश्च मया प्राप्ता देवराज्यादयो गुणाः; हतशत्रुं विजयिनं रामं सुस्थितं पश्यामि।

Verse 25

तस्यतद्वचनंश्रुत्वामैथिलीजनकात्मजा ।।6.116.25।।ततःशुभतरंवाक्यमुवाचपवनात्मजम् ।

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा मैथिली जनकात्मजा; ततः शुभतरं वाक्यं पवनात्मजम् उवाच।

Verse 26

अतिलक्षणसम्पन्नंमाधुर्यगुणभूषितम् ।।6.116.26।।बुद्ध्याह्यष्टाङ्गयायुक्तंत्वमेवार्हसिभाषितुम् ।

अतिलक्षणसम्पन्नं माधुर्यगुणभूषितं, बुद्ध्या ह्यष्टाङ्गया युक्तं भाषितुं त्वमेव अर्हसि।

Verse 27

श्लाघनीयोऽनिलस्यत्वंसुतःपरमधार्मिकः ।।6.116.27।।बलंशौर्यंश्रुतंसत्त्वंविक्रमोदाक्ष्यमुत्तमम् ।तेजःक्षमाधृतिस्स्थैर्यंविनीतत्वं न संशयः ।।6.116.28।।एतेचान्ये च बहवोगुणास्त्वय्येवशोभनाः ।

त्वं अनिलस्य श्लाघनीयोऽसि सुतः परमधार्मिकः। बलं शौर्यं श्रुतं सत्त्वं विक्रमो दाक्ष्यमुत्तमम्, तेजः क्षमा धृतिः स्थैर्यं विनीतत्वं च न संशयः। एते चान्ये च बहवो गुणास्त्वय्येव शोभन्ते।

Verse 28

श्लाघनीयोऽनिलस्यत्वंसुतःपरमधार्मिकः ।।6.116.27।।बलंशौर्यंश्रुतंसत्त्वंविक्रमोदाक्ष्यमुत्तमम् ।तेजःक्षमाधृतिस्स्थैर्यंविनीतत्वं न संशयः ।।6.116.28।।एतेचान्ये च बहवोगुणास्त्वय्येवशोभनाः ।

अथ हनुमान् असम्भ्रान्तो विनीतवत् हर्षात् प्रगृहीताञ्जलिः सीतायाः प्रमुखे स्थितः पुनरुवाच।

Verse 29

अथोवाचपुनस्सीतामसम्भ्रान्तोविनीतवत् ।।6.116.29।।प्रगृहीताञ्चलिर्हर्षात्सीतायाःप्रमुखेस्थितः ।

अथ हनुमान् असम्भ्रान्तो विनीतवत् हर्षात् प्रगृहीताञ्जलिः सीतायाः प्रमुखे स्थितः पुनरुवाच।

Verse 30

इमास्तुखलुराक्षस्योयदित्वमनुमन्यसे ।।6.116.30।।हन्तुमिच्छामितास्सर्वायाभिस्त्वंतर्जितापुरा ।

यदि त्वमनुमन्यसे, इमाः खलु राक्षस्यः याभिस्त्वं पुरा तर्जिता, ताः सर्वाः हन्तुमिच्छामि।

Verse 31

क्लिश्यन्तीम् पतिदेवांत्वामशोकवनिकांगताम् ।।6.116.31।।घोररूपसमाचाराःक्रूराःक्रूरतरेक्षणाः ।इहश्रुतामयादेवि राक्षस्योविकृताननाः ।।6.116.32।।असकृत्परुषैर्वाक्यैर्वद्नत्योरावणाज्ञया ।

देवि, पतिदेवां त्वां अशोकवनिकां गतां क्लिश्यन्तीं मया इह श्रुताः—घोररूपसमाचाराः क्रूराः क्रूरतरेक्षणाः विकृताननाः राक्षस्यः। ताः रावणाज्ञया असकृत् परुषैर्वाक्यैः वदन्त्यः।

Verse 32

क्लिश्यन्तीम् पतिदेवांत्वामशोकवनिकांगताम् ।।6.116.31।।घोररूपसमाचाराःक्रूराःक्रूरतरेक्षणाः ।इहश्रुतामयादेवि राक्षस्योविकृताननाः ।।6.116.32।।असकृत्परुषैर्वाक्यैर्वद्नत्योरावणाज्ञया ।

देवि, पतिव्रते त्वां क्लिश्यमानाम् अशोकवनिकां नीताम् इह मया श्रुतम्। घोररूपसमाचाराः क्रूराः क्रूरतरेक्षणाः विकृताननाः राक्षस्यो रावणाज्ञया असकृत् परुषैर्वाक्यैस्त्वां नित्यं तर्जयन्त्य इति।

Verse 33

विकृताविकृताकाराःक्रूराःक्रूरकचेक्षणाः ।।6.116.33।।इच्छामिविविधैराघतैर्हन्तुमेतास्सुदारुणाः ।राक्षस्योदारुणकथावरमेतत्प्रयच्छमे ।।6.116.34।।

ताः विकृताविकृताकाराः—विकटाः—क्रूराः, क्रूरकचेक्षणाः च।

Verse 34

विकृताविकृताकाराःक्रूराःक्रूरकचेक्षणाः ।।6.116.33।।इच्छामिविविधैराघतैर्हन्तुमेतास्सुदारुणाः ।राक्षस्योदारुणकथावरमेतत्प्रयच्छमे ।।6.116.34।।

अहं विविधैराघातैः एताः सुदारुणाः राक्षस्यो हन्तुम् इच्छामि; दारुणकथाः एताः। एतत् वरं मे प्रयच्छ—अनुज्ञां देहि।

Verse 35

मुष्टिभिःपर्षिणघातैश्चविशालैश्चैवबाहुभिः ।जङ्घाजानुप्रहारैश्चदन्तानांचैवपीडनैः ।।6.116.35।।भक्षणैःकर्णनासानांकेशानांलुञ्चनैस्तथा ।भृशंशुष्कमुखैश्चैवदारणैर्लङ्घनैर्हतैः ।।6.116.36।।विभिन्नशङ्कुग्रीवांशपार्श्वकैश्चकलेवरैः ।निपात्यहन्तुमिच्छामितवविप्रियकारिणीः ।।6.116.37।।

मुष्टिभिः पर्ष्णिघातैश्च विशालैश्चैव बाहुभिः, जङ्घाजानुप्रहारैश्च, दन्तानां चैव पीडनैः।

Verse 36

मुष्टिभिःपर्षिणघातैश्चविशालैश्चैवबाहुभिः ।जङ्घाजानुप्रहारैश्चदन्तानांचैवपीडनैः ।।6.116.35।।भक्षणैःकर्णनासानांकेशानांलुञ्चनैस्तथा ।भृशंशुष्कमुखैश्चैवदारणैर्लङ्घनैर्हतैः ।।6.116.36।।विभिन्नशङ्कुग्रीवांशपार्श्वकैश्चकलेवरैः ।निपात्यहन्तुमिच्छामितवविप्रियकारिणीः ।।6.116.37।।

भक्षणैः कर्णनासानां केशानां लुञ्चनैस्तथा । भृशं शुष्कमुखैश्चैव दारणैर्लङ्घनैर्हतैः ॥

Verse 37

मुष्टिभिःपर्षिणघातैश्चविशालैश्चैवबाहुभिः ।जङ्घाजानुप्रहारैश्चदन्तानांचैवपीडनैः ।।6.116.35।।भक्षणैःकर्णनासानांकेशानांलुञ्चनैस्तथा ।भृशंशुष्कमुखैश्चैवदारणैर्लङ्घनैर्हतैः ।।6.116.36।।विभिन्नशङ्कुग्रीवांशपार्श्वकैश्चकलेवरैः ।निपात्यहन्तुमिच्छामितवविप्रियकारिणीः ।।6.116.37।।

विभिन्नशङ्कुग्रीवांशपार्श्वकैश्च कलेवरैः । निपात्य हन्तुमिच्छामि तव विप्रियकारिणीः ॥

Verse 38

एवंप्रहारैर्बहुभिःसंप्प्रहार्ययशस्विनि ।घातयेतीव्ररूपाभिर्याभिस्त्वंतर्जितापुरा ।।6.116.38।।

एवं प्रहारैर्बहुभिः सम्प्रहार्य यशस्विनि । घातये तीव्ररूपाभिर्याभिस्त्वं तर्जितापुरा ॥

Verse 39

इत्युक्तासाहनुमताकृपणादीनवत्सला ।हनूमन्तमुवाचेदंचिन्तयित्वाविमृश्य च ।।6.116.39।।

इत्युक्ता सा हनुमता कृपणा दीनवत्सला । हनूमन्तमुवाचेदं चिन्तयित्वा विमृश्य च ॥

Verse 40

राजसंश्रयवश्यानांकुर्वतीनांपराज्ञया ।विधेयानां च दासीनांकःकुप्यद्वानरोत्तम ।।6.116.40।।

राज्ञः संश्रयवश्यानां पराज्ञया प्रवर्तिनाम् । विधेयानां च दासीनां कः कुप्येत् वानरोत्तम ॥

Verse 41

भाग्यवैषम्यदोषेणपुरस्ताद्धुष्कृतेन च ।मयैतत्प्राप्यसर्वंस्वकृतंह्युपभुज्यते ।।6.116.41।।

भाग्यवैषम्यदोषेण पुरस्ताद् दुष्कृतेन च । मयैतत् प्राप्तम्; स्वकृतं ह्युपभुज्यते ॥

Verse 42

मैवंवदमहाबाहो दैवेह्येषापरागतिः ।प्राप्तव्यंतुदशायोगान्मयैतदितिनिश्चितम् ।।6.116.42।।दासीनांरावणस्याहंमर्षयामीहदुर्बला ।

मैवं वद महाबाहो; दैवी ह्येषा परा गतिः । दशायोगात् मयैतत् प्राप्तव्यमिति निश्चितम् । रावणस्य दासीनां च दुर्बलाहं क्षमाम्यहम् ॥

Verse 43

आज्ञप्ताराक्षसेनेहराक्षस्यस्तर्जयन्तिमाम् ।।6.116.43।।हतेतस्मिन्नकुर्वन्तितर्जनंमारुतात्मज ।

आज्ञप्ताः राक्षसेनेह राक्षस्यस् तर्जयन्ति माम् । हते तस्मिन् न कुर्वन्ति तर्जनं मारुतात्मज ॥

Verse 44

अयंव्याघ्रसमीपेतुपुराणोधर्मसंहितः ।।6.116.44।।ऋक्षेणगीतःश्लोकोऽस्तितंनिबोधप्लवङ्गम ।

अयं व्याघ्रसमीपे तु पुराणो धर्मसंहितः । ऋक्षेण गीतः श्लोकोऽस्ति; तं निबोध प्लवङ्गम ॥

Verse 45

न पर: पापमादत्तेपरेषांपापकर्मणाम् ।।6.116.45।।समयोरक्षितव्यस्तुसप्तश्चारित्रभूषणाः ।

न सत्पुरुषः परेषां पापकर्मदर्शनात् पापमारभते। काले तु सदाचारः सत्पथश्च रक्षितव्यौ; शीलमेव हि चरित्रभूषणम्।

Verse 46

पापानांवाशुभानांवावधार्हाणांप्लवङ्गम ।।6.116.46।।कार्यंकरुण्यमार्येण न कश्चिन्नापराध्यति ।

पापिनो वा पुण्यवन्तो वा, वधार्हा अपि, हे प्लवङ्गम! आर्येण करुण्यं कार्यम्; कश्चिदपि नापराध्येत।

Verse 47

लोकहिंसाविहाराणांरक्षसांकामरूपिणाम् ।।6.116.47।।कुर्वतामपिपापानिनैवकार्यमशोभनम् ।

लोकहिंसाविहाराणां कामरूपिणां रक्षसां पापानि कुर्वतामपि, प्रत्युपकाररूपेण अशोभनं कर्म नैव कर्तव्यम्।

Verse 48

एवमुक्तस्तुहनुमान् सीतयावाक्यकोविदः ।।6.116.48।।प्रत्युवाचततस्सीतांरामपत्नीयशश्विनीम् ।

एवमुक्तः सीतया वाक्यकोविदो हनुमान्, ततः यशस्विनीं रामपत्नीं सीतां प्रत्युवाच।

Verse 49

युक्तारामस्यभवतीधर्मपत्नीयशश्विनी ।।6.116.49।।प्रतिसन्दिशमांदेवि गमिष्येयत्रराघवः ।

देवि! भवती रामस्य युक्ता धर्मपत्नी यशस्विनी। मां प्रतिसन्दिश; अहं गमिष्ये यत्र राघवः।

Verse 50

एवमुक्ताहनुमतावैदेहिजनकात्मजा ।।6.116.50।।साब्रवीद्ध्रष्टुमिच्छामिभर्तारंवानरोत्तम ।

एवमुक्ता हनुमता वैदेही जनकात्मजा—“वानरोत्तम, भर्तारं द्रष्टुमिच्छामि” इति सा ब्रवीत्।

Verse 51

तस्यास्तद्वचनंश्रुत्वाहनुमान्पवनात्मजः ।।6.116.51।।हर्षयन्मैथिलींवाक्यमुवाचेदंमहामतिः ।

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा हनुमान् पवनात्मजः। मैथिलीं हर्षयन् महामतिरिदं वाक्यमुवाच॥

Verse 52

पूर्णचन्द्राननंरामंद्रक्ष्यस्यार्येसलक्ष्मणम् ।।6.116.52।।स्थिरमित्रंहतामित्रंशचीवत्रिदशेश्वरम् ।

आर्ये, पूर्णचन्द्राननं रामं सलक्ष्मणं द्रक्ष्यसि। स्थिरमित्रं हतामित्रं शचीव त्रिदशेश्वरम्॥

Verse 53

तामेवमुक्त्वाराजन्तींसीतांसाक्षादिवश्रियम् ।।6.116.53।।आजगाममहावेगोहनूमान्यत्रराघवः ।

एवमुक्त्वा राजन्तीं सीतां साक्षादिव श्रियम्। महावेगो हनूमान् यत्र राघवस्तत्र आजगाम॥

Verse 54

अथ कपिश्रेष्ठो हनुमान् तत्क्षणमेव राघवाय—इन्द्रप्रभाय—सीताया उत्तरं यथाक्रमं यथाशब्दं निवेदयामास।