Shloka 1

Devanagari script

परितुष्टस्तु सुग्रीवस्तेन वाक्येन वानरः।लक्ष्मणस्याग्रतो राममिदं वचनमब्रवीत्।।

Transliteration

parituṣṭas tu sugrīvas tena vākyena vānaraḥ | lakṣmaṇasyāgrato rāmam idaṃ vacanam abravīt ||

Translation

तस्य वचनैः परितुष्टः सुग्रीवो वानरः, लक्ष्मणस्य पुरतः रामं प्रति इदं वचनम् अब्रवीत्।

Word by Word

• परितुष्टः: very pleased
• परितुष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: परितुष्ट (तुष् धातु + क्त; कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'fully pleased'

• तु: then/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वयार्थक निपात

• सुग्रीवः: Sugriva
• सुग्रीवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तेन: by that
• तेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंस/पुं, तृतीया, एकवचन; विशेषण (qualifying वाक्येन)

• वाक्येन: by the speech/words
• वाक्येन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• वानरः: the monkey
• वानरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सुग्रीवस्य विशेषणरूपेण

• लक्ष्मणस्य: of Lakshmana
• लक्ष्मणस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• अग्रतः: in front of
• अग्रतः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतः (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (in front/presence)

• रामम्: Rama
• रामम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying वचनम्)

• वचनम्: statement; words
• वचनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अब्रवीत्: said; spoke
• अब्रवीत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Context

Sugriva, the monkey was very pleased with Rama's words and said to him in front of Lakshmana:

Characters & Entities

• Sugrīva
• Rāma
• Lakṣmaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma of transparent speech in alliances: important commitments are stated openly before witnesses (Lakṣmaṇa), strengthening truth and accountability.

What is the narrative situation?

A transition verse introducing Sugrīva’s response to Rāma, explicitly set in Lakṣmaṇa’s presence.

Which character virtue is emphasized?

Respectful protocol and accountability—speaking formally in the presence of a principal witness.