Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

हनूमद्विक्रम-प्रशंसा तथा महेन्द्रारोहणम्

Hanuman’s Self-Assertion of Power and Ascent of Mount Mahendra

तस्य संस्तूयमानस्य सर्वैर्वानरपुङ्गवैः।तेजसापूर्यमाणस्य रूपमासीदनुत्तमम्।।4.67.5।।

tasya saṁstūyamānasya sarvair vānarapuṅgavaiḥ |

tejasāpūryamāṇasya rūpam āsīd anuttamam || 4.67.5 ||

सर्वैर्वानरपुङ्गवैः संस्तूयमानस्य तस्य, तेजसापूर्यमाणस्य हनुमतः रूपमनुत्तममासीद्॥

तस्यof him
तस्य:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम
संस्तूयमानस्यbeing praised
संस्तूयमानस्य:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam + stū (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present passive participle), पुंलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, बहुवचनम्; ‘by all’ (instrumental)
वानरपुङ्गवैःby the monkey leaders
वानरपुङ्गवैः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvānara + puṅgava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, बहुवचनम्; तत्पुरुषः ‘वानराणां पुङ्गवाः’ (leaders among monkeys)
तेजसाwith radiance
तेजसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottejas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्
आपूर्यमाणस्यbeing filled
आपूर्यमाणस्य:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootā + pūr (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present passive participle), पुंलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्
रूपम्form/appearance
रूपम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; अत्र प्रथमा (subject)
आसीत्was
आसीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘unsurpassed’ (predicate adjective to rūpam)

The mighty, pre-eminent monkey who was equal to Indra in valour took a leap from the high peaks of the tall mountain, Mahendra৷৷

H
Hanumān
V
Vānaras (monkey leaders)

FAQs

Dharma here is expressed as uplifting righteous service through collective encouragement: praising a capable envoy strengthens him for a task undertaken for a just cause.

Before the crossing to Laṅkā, the monkey leaders acclaim Hanumān, and his confidence and radiance visibly increase.

Readiness for selfless duty (sevā) supported by inner splendor (tejas) awakened through purposeful affirmation.