Next Verse

Shloka 1

सम्पातेः पक्षलाभः

Sampāti Regains His Wings and Re-energizes the Search

एतैरन्यैश्च बहुभिर्वाक्यैर्वाक्यविशारदः।मां प्रशस्याभ्यनुज्ञाप्य प्रविष्टस्स स्वमालयम्।।।।

etair anyaiś ca bahubhir vākyair vākyaviśāradaḥ | māṃ praśasyābhyanujñāpya praviṣṭaḥ sa svam ālayam ||

एतैरन्यैश्च बहुभिर्वाक्यैर्वाक्यविशारदः। मां प्रशस्याभ्यनुज्ञाप्य प्रविष्टः स्वमालयम्॥

एतैःby these
एतैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; सर्वनाम
अन्यैःby other
अन्यैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd), बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
बहुभिःby many
बहुभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd), बहुवचन
वाक्यैःwith words
वाक्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
वाक्य-विशारदःskilled in speech
वाक्य-विशारदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक) + विशारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ (वाक्येषु विशारदः = skilled in speech)
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
प्रशस्यhaving praised
प्रशस्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-शंस् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having praised’
अभ्यनुज्ञाप्यhaving permitted
अभ्यनुज्ञाप्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअभि-अनु-ज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) in -य (absolutive of causative/denominative usage), अव्ययभाव; ‘having granted leave/permission’
प्रविष्टःentered
प्रविष्टः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्वम्his own
स्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आलयम्dwelling
आलयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

'The sage who was skilful in speech, having praised me thus and in many other ways, permitted me to leave and entered his dwelling.

S
Sampāti
S
Sage (unnamed in this verse)

FAQs

Dharma is shown through respectful speech and proper leave-taking: praise, permission, and orderly conduct between a sage and one who has approached him.

Sampāti recounts his meeting with a sage who spoke kindly, praised him, and then withdrew into his hermitage.

The sage’s measured speech and propriety; and Sampāti’s receptivity to guidance.