Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

संपाति

उपदेशः / Sampati Instructed and the Search Mission Foretold

पुराणे सुमहत्कार्यं भविष्यति मया श्रुतं।दृष्टं मे तपसा चैव श्रुत्वा च विदितं मम4.62.3।।

purāṇe sumahat kāryaṃ bhaviṣyati mayā śrutam | dṛṣṭaṃ me tapasā caiva śrutvā ca viditaṃ mama ||

पुराणेषु सुमहत् कार्यं भविष्यति इति मया श्रुतम्। तपसा च मया दृष्टं, श्रुत्वा च विदितं मम॥

पुराणेin the Purāṇa/ancient lore
पुराणे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location; 'in the Purāṇa/tradition')
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
सुमहत्very great
सुमहत्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootसुमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc) एकवचन; विशेषण (qualifying 'kāryam')
कार्यम्a deed/event
कार्यम्:
कर्ता (Kartā/Subject of 'bhaviṣyati')
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
भविष्यतिwill happen
भविष्यति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मयाby me
मया:
कर्ता/करण (agent/instrument with 'śrutam')
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
भावे/वाक्यांश (predicate complement)
TypeAdjective
Rootश्रुत (कृदन्त; √श्रु धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; 'heard' (predicate)
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
भावे/वाक्यांश (predicate complement)
TypeAdjective
Rootदृष्ट (कृदन्त; √दृश् धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
मेby me/to me
मे:
सम्बन्ध (possessor/experiencer)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive) एकवचन; (also used as dative in usage, but form is genitive/enclitic)
तपसाby austerity
तपसा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed/also
एव:
अवधारण
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), 'having heard'
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
विदितम्known
विदितम्:
भावे/वाक्यांश (predicate complement)
TypeAdjective
Rootविदित (कृदन्त; √विद् धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
ममto me/of me
मम:
सम्बन्ध (possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

'(Carry on) the work not only for the princes (Rama and Lakshmana) but also for the brahmins, sages, gods and others who live here.

S
Sampāti

FAQs

Dharma is linked with satya (truth): the seer grounds guidance in reliable sources—tradition (śruti/purāṇa) and realized insight (tapas)—so action aligns with truth, not speculation.

The sage explains that his knowledge is not casual; he has both heard authoritative tradition and directly perceived through austerity the coming of a great mission.

Truthfulness and epistemic discipline: speaking only what is known through valid means, not mere opinion.