Next Verse

Shloka 1

सूर्यानुगमनवृत्तान्तः

The Account of Following the Sun

ततस्तद्दारुणं कर्म दुष्करं सहसात्कृतम्।आचचक्षे मुनेस्सर्वं सूर्यानुगमनं तथा।।।।

tatas tad dāruṇaṃ karma duṣkaraṃ sahasāt kṛtam | ācacakṣe muneḥ sarvaṃ sūryānugamanaṃ tathā || 4.61.1 ||

ततः सहसाकृतं तद्दारुणं दुष्करं कर्म, तथा सूर्यानुगमनं च—एतत्सर्वं मुनेः सम्यगाचचक्षेऽहम्।

ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, तसिल्-प्रत्ययान्त
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्म इति विशेष्य
दारुणम्terrible/harsh
दारुणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdāruṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म इति विशेष्य
कर्मdeed
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
दुष्करम्hard to do
दुष्करम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootduṣkara (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (दुष् + कर), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म इति विशेष्य
सहसात्rashly/suddenly
सहसात्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
कृतम्done
कृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√kṛ (धातु)
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा एकवचन; कर्म इति विशेष्य (done)
आचचक्षेtold/related
आचचक्षे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā + √cakṣ (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
मुनेःto the sage
मुनेः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध) or चतुर्थी (4th/सम्प्रदान) एकवचन; here dative sense 'to the sage' (often expressed by genitive)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
सूर्यानुगमनम्following the Sun
सूर्यानुगमनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsūrya-anugamana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सूर्यस्य अनुगमनम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वम् इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन
तथाthus/and also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (thus/also)

'Then I revealed everything to the sage,including the arrogant, impetuous action of rashly following the Sun (for challenging Indra).

S
Sampāti
N
Niśākara (sage)
S
Sun (Sūrya)

FAQs

Dharma encourages truthful confession and learning from error: Sampāti admits rashness (‘sahasāt’) and reports the deed honestly to a moral authority (the sage).

In his backstory, Sampāti explains that he disclosed to sage Niśākara the reckless act connected with pursuing the Sun—setting up the explanation for his ruined condition.

Accountability—owning one’s impulsive actions and seeking understanding through truthful disclosure.