Shloka 7
सप्तचत्वारिंशः सर्गः — वानरयूथपानां अन्वेषणवृत्तान्तनिवेदनम्
Search Reports of the Vanara Leaders
Devanagari script
विचित्य तु दिशं पूर्वां यथोक्तां सचिवैस्सह।अदृष्ट्वा विनतस्सीतामाजगाम महाबलः।।4.47.7।।
Transliteration
vicitya tu diśaṁ pūrvāṁ yathoktāṁ sacivaiḥ saha |
adṛṣṭvā vinataḥ sītām ājagāma mahābalaḥ || 4.47.7 ||
Translation
यथोक्तां पूर्वां दिशं सचिवैः सह विचित्य, सीतामदृष्ट्वा महाबलः विनतः पुनरागच्छत्।
Word by Word
विचित्यhaving searched
विचित्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि + चि (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), परस्मैपदी; अर्थः—having searched
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/contrast
दिशम्direction
दिशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
पूर्वाम्eastern
पूर्वाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्—दिशम्
यथोक्ताम्as instructed
यथोक्ताम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा + उक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्—दिशम्; अर्थः—as said/instructed
सचिवैःwith ministers
सचिवैः:
Sahakāraka (सहकारक/सह)
TypeNoun
Rootसचिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश अव्यय; सहार्थक (with)
अदृष्ट्वाnot seeing
अदृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअ + दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive), नञ्-पूर्वक; अर्थः—not having seen
विनतःVinata
विनतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविनत (प्रातिपदिक/नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; व्यक्तिनाम
सीताम्Sita
सीताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आजगामreturned/came back
आजगाम:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी
महाबलःmighty/very strong
महाबलः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् बलः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्—विनतः
Context
The troop leaders of the monkeys instructed by Sugriva searched in all placesincluding mountains and forests.
Characters & Entities
V
VinataS
SitaS
Sugriva (implied as the one who instructed)FAQs
Satya within dharma: Vinata reports the truthful outcome—no discovery—after faithfully carrying out the assigned search.
Vinata’s party completes the search of the eastern quarter and returns unsuccessful.
Reliability—performing one’s mandate precisely as ordered.