Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

वानरसेनामिलनम् / The Mustering of the Vanara Hosts

यदिन्द्रो वर्षते वर्षं न तच्चित्रं भवेत्क्वचित्।आदित्यो वा सहस्रांशुः कुर्याद्वितिमिरं नभः।।4.39.2।।चन्द्रमा रश्मिभिः कुर्यात्पृथिवीं सौम्य निर्मलाम्।त्वद्विधो वाऽपि मित्राणां प्रतिकुर्यात्परन्तप ।।4.39.3।।

yad indro varṣate varṣaṁ na tac citraṁ bhavet kvacit |

ādityo vā sahasrāṁśuḥ kuryād vitimiraṁ nabhaḥ || 4.39.2 ||

candramā raśmibhiḥ kuryāt pṛthivīṁ saumya nirmalām |

tvad-vidho vāpi mitrāṇāṁ pratikuryāt parantapa || 4.39.3 ||

यथा इन्द्रः वर्षं वर्षति, सहस्रांशुः आदित्यः नभः तमसा वियोजयति, चन्द्रमा रश्मिभिः पृथिवीं सौम्यां निर्मलां करोति—तथा मित्राणां उपकारं त्वद्विधः प्रतिकर्तुं युक्तः, परन्तप।

evaṃthus/in this way
evaṃ:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevaṃ (अव्यय)
Formअव्यय (manner adverb)
tvayiin you
tvayi:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; pronoun "in you/with respect to you"
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (negation)
tatthat
tat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; with citram
citramsurprising
citram:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootcitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate adjective
bhavetwould be
bhavet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
yatwhich
yat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun referring to śobhanam
saumyaO gentle one
saumya:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsaumya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
śobhanamcommendable
śobhanam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśobhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate: "good/commendable"
jānāmiI know
jānāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootjñā (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
tvāmyou
tvām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (कर्म), एकवचन
sugrīvaO Sugriva
sugrīva:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
satataṃalways
satataṃ:
Kala (काल/adv)
TypeIndeclinable
Rootsatataṃ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
priyavādinamsweet-speaking
priyavādinam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpriya (प्रातिपदिक) + vādin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (कर्मधारय: "प्रियं वदति"), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying tvām

'O scorcher of enemies, gentle Sugriva! it will not be strange if Indra showers rain, if the Sun in the sky dispels darkness with his thousand rays, and if the Moon cools down the earth with his light, and a person like you helps his friend.

I
Indra
Ā
Āditya (Sun)
C
Candramā (Moon)
S
Sugrīva

FAQs

Mitradharma—repaying and supporting friends who have helped you; gratitude and reciprocity are presented as natural and righteous, like rain from Indra or light from the Sun and Moon.

In the Kishkindhā alliance, Rāma underscores that Sugrīva’s assistance to his friends (especially Rāma and Lakṣmaṇa) is not extraordinary but the proper, expected course of dharma.

Kṛtajñatā (gratitude) and reliability in friendship—acting faithfully toward allies and returning help received.