Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

वर्षावर्णनम्

The Monsoon Description and Rama’s Counsel on Timing

कशाभिरिव हैमीभिर्विद्युद्भिरिवताडितम्।अन्तस्त्सतनिर्घोषं सवेदनमिवाम्बरम्।।

kaśābhir iva haimībhir vidyudbhir iva tāḍitam |

antasstanirghoṣaṁ savedanam ivāmbaram || 4.28.11 ||

हैमीभिः कशाभिरिव विद्युद्भिरिव ताडितम्, अन्तःस्तननिर्घोषं सवेदनमिवाम्बरम्।

कशाभिःby whips
कशाभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootकशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
हैमीभिःgolden
हैमीभिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहैम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘कशा’ इत्यस्य विशेषणम्
विद्युद्भिःby lightning-flashes
विद्युद्भिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
ताडितम्struck/lashed
ताडितम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√ताड् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कृदन्त-क्त (PPP)
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय/उपसर्गवत्)
Formअव्यय; स्थानवाचक-अव्यय (adverb) = within
स्तन-निर्घोषम्thunder-roar
स्तन-निर्घोषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्तनित (प्रातिपदिक) + निर्घोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (स्तनितं एव निर्घोषः)
स-वेदनम्as if in pain/crying
स-वेदनम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपसर्गवत्) + वेदन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः = वेदनायुक्तम् (with pain/cry)
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
अम्बरम्sky
अम्बरम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

'The triggering of lightning in the dark clouds appears to me like austere Vaidehistruggling helplessly to get free from the lap of Ravana.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma includes truthful acknowledgment of suffering without surrendering to it. Rāma’s perception of the sky’s ‘pain’ reflects honest grief (satya to one’s inner state) held within the larger duty to persevere.

Rāma, in the monsoon season, describes lightning and thunder in emotionally charged imagery while speaking to Lakṣmaṇa.

Emotional honesty combined with endurance—grief is expressed, yet the mission remains.